سفلیس؛ علائم و علل شایع آن، روش های درمان و پیشگیری

0
Syphilis
Syphilis

سفلیس چیست؟

سفلیس، سیفلیس یا Syphilis؛ یک بیماری مقاربتی عفونی است که عامل آن باکتری ترپونما پالیدوم می باشد. در مراحل اولیه قابل درمان است. اما اگر درمان انجام نشود می تواند منجر به ناتوانی، مشکلات عصبی (سیستم اعصاب) و حتی مرگ شود. این بیماری به شدت مسری و واگیردار می باشد و بیشتر از طریق روابط جنسی منتقل می شود.

سفلیس، بیماری جنسی به شدت مسری است که اگر درمان انجام نشود می تواند منجر به مرگ شود.

از چه راه هایی ممکن است به سفلیس مبتلا شویم؟

سیفلیس از طریق ارتباط نزدیک (پوست به پوست) منتقل می شود. شما ممکن است طی روابط جنسی دهانی، مقعدی و واژنیِ حفاظت نشده با فردی که در دو مرحله ابتدایی بیماری قرار دارد مبتلا شوید. وقتی زخم یا جوش ها به وجود بیایند، به شدت واگیردار می شود.

مادران باردار نیز می توانند این بیماری را در حین بارداری یا هنگام تولد به نوزاد خود منتقل کنند.

حتی ممکن است از طریق خون آلوده نیز منتقل شود. اگر چه خونی که در انتقال خون استفاده می شود معمولا برای وجود بیماری ها بررسی می شود.

سفلیس همچنین از طریق سوزن یا وسایل تزریقات آلوده که مشترک استفاده شوند نیز قابل انتقال است.

زخم و جوش

علائم سفلیس چست؟

این بیماری مراحل مختلفی دارد و علائم بسته به هر مرحله متنوع می باشد. نکته مهم اینکه مراحل می توانند با هم تداخل داشته باشند و علائم همیشه به همین ترتیب رخ نمی دهند.

شما ممکن است مبتلا به سفلیس شوید ولی تا سال ها متوجه علائم آن نباشید.

انواع سیفلیس چیست؟

4 نوع دارد که همان مراحل مختلف بیماری می باشند:  مرحله اولیه، ثانویه، نهفته و سوم .

1: سفلیس اولیه

فاز اولیه بیماری حدود 3 تا 4 هفته بعد تماس فرد با باکتری اتفاق می افتد. با زخم کوچک و گرد که شانکر (یا خوره) نامیده می شود آغاز می شود. شانکر دردی ایجاد نمی کند ولی به شدت عفونت زا می باشد. این زخم می تواند در هر بخشی از بدن که باکتری از طریق آن وارد بدن شده است از جمله دهان، اندام تناسلی و یا مقعد مشاهده شود و نیاز به متخصص عفونی دارد.

به طور میانگین زخم سفلیس حدودا هفته سوم ظاهر می شود؛ اما می تواند بین 10 تا 90 روز متغیر باشد. زخم هر جای بدن که باشد، بین 2 تا 6 هفته باقی می ماند.

نکته ی مهم:

سیفلیس توسط تماس مستقیم با زخم منتقل می شود. این اتفاق معمولا در حین فعالیت جنسی (رابطه جنسی) که شامل رابطه دهانی نیز می باشد رخ می دهد.

2: سفلیس ثانویه

فاز دوم بیماری شامل علائم زیر می شود:

  • زخم های زگیل مانند دهانی، مقعدی و تناسلی هستند.
  • جوش های بدون خارش زبر و قرمز یا قرمز قهوه ای که از بالاتنه شروع می شود و به کل بدن گسترش می شود؛ حتی در کف دست و پا ها.
  • درد عضلانی
  • تب
  • گلو درد
  • غدد لنفاوی ورم کرده
  • ریزش موی تکه تکه
  • سردرد
  • کاهش وزن بی علت
  • خستگیکوفتگی

این علائم ممکن است بعد از چند هفته از ظهور اولیه از بین بروند. در طولانی مدت ممکن است چندین بار بازگردند.

بدون درمان، سفلیس ثانویه می تواند به حالت نهفته یا سوم پیشرفت کند.

جوش های سفلیس، جوش هایی بدون خارش، زبر و قرمز یا قرمز قهوه ای که از بالاتنه شروع می شود و به کل بدن گسترش می شود؛ حتی در کف دست و پاها.

جوش های سفلیس
جوش های سفلیس

3: سفلیس نهفته

فاز سوم این بیماری، فاز نهفته یا پنهان می باشد. علائم مراحل اولیه و ثانویه از بین می روند و علائم قابل توجهی در این مرحله وجود ندارد. اگرچه باکتری در بدن باقی مانده است. این مرحله قبل از اینکه وارد مرحله سوم شود ممکن است تا سال ها طول بکشد.

4: سفلیس مرحله سوم یا دیررس

مرحله سوم می تواند 10 تا 30 سال پس از آغاز عفونت رخ دهد، معمولاً بعد دوران نهفته یعنی زمانی که علائمی نبود.

در این دوران منجر به آسیب اندام های زیر می شود:

  • قلب
  • عروق خونی
  • کبد
  • استخوان ها
  • مفاصل

همچنین تورم بافت نرم که در تمام بدن می تواند اتفاق بیوفتد نیز اتفاق می افتد که به آنها اصطلاحاً گوم (Gumma) گفته می شود. آسیب به اندام ها یعنی مرحله سوم می تواند منجر به مرگ بشود. بنابراین درمان سفلیس تا قبل از وارد شدن به این فاز امری حیاتی است.

گوم (gimma)
گوم (gumma)

سفلیس عصبی و سفلیس ارثی چیست؟

در تقسیم بندی دیگری، دو حالت دیگر از بیماری نیز در نظر می گیرند:

  1. سفلیس عصبی
  2. سفلیس ارثی

1: سفلیس عصبی

حالتی از بیماری است که باکتری ترپونما پالیدوم به سیستم عصبی رفته باشد. معمولا مربوط به فاز نهفته یا فاز سوم بیماری می شود. با این حال پس فاز اولیه در هر زمانی ممکن است رخ دهد.

شخص مبتلا به سفلیس عصبی می تواند تا مدت ها بدون هر گونه علائمی باشد. در ادامه ممکن است علائم زیر به صورت تدریجی ایجاد شوند:

  • زوال عقل یا تغییر وضعیت روانی (جنون و دیوانگی)
  • راه رفتن غیرطبیعی
  • بی حسی در اندام ها
  • مشکلات تمرکز
  • گیجی
  • سردرد یا تشنج
  • مشکلات بینایی یا نابینایی
  • ضعف

2: سیفلیس ارثی (مادرزادی)

باکتری ترپونما پالیدوم می تواند از مادر آلوده، از طریق جفت به جنین یا حین تولد به نوزاد منتقل شود. تحقیقات نشان می دهند که بدون درمان و تحت نظر داشتن، 70 درصد خانم های مبتلا به سفلیس، در بارداری نتیجه بد دارند. این نتایج مرگ زودرس جنین یا نوزاد، زایمان زودرس، کمبود وزن نوزاد هنگام تولد و آلودگی های عفونی نوزاد را شامل می شوند.

علائم سفلیس در نوزاد تازه متولد شده چیست؟

  • بینی فرورفته، که در آن پل بینی ایجاد نشده است.
  • تب
  • مشکل بودن افزایش وزن
  • وجود جوش بر اندام جنسی، مقعد یا دهان
  • تاول های کوچک روی دست که به جوش های مسی رنگ تبدیل می شود که ناهموار یا صاف هستند و ممکن است به صورت گسترش یابند.
  • آبکی بودن مایع بینی

علائم سیفلیس در نوزادان بزرگتر چیست؟

  • دندان هاچینسون، دندان های غیرطبیعی به شکل گیره.
  • درد استخوان
  • از دست دادن بینایی
  • از دست دادن شنوایی
  • ورم کردن مفاصل
  • سابر شین: مشکل در استخوان درشت نی در ساق پا
  • زخم بودن پوست در اطراف اندام تناسلی، مقعد یا دهان
  • لکه های خاکستری اطراف بخش خارجی واژن یا مقعد.
Syphilis
علائم سفلیس بسیار متنوع است و تقریبا تمام بدن را درگیر می کند. در صورت مشکوک بودن حتما با پزشک مشورت کنید.

علل شایع سفلیس چیست؟

عامل بیماری سفلیس یک باکتری به نام ترپونما پالیدوم می باشد. رایج ترین راه انتقال آن، ارتباط با زخم های یک فرد آلوده در رابطه جنسی می باشد. باکتری از طریق بریدگی های کوچک یا خراش پوستی یا غشای مخاطی وارد بدن شما می شود.

این بیماری در مراحل اولیه و ثانویه و گاهاً در مرحله نهفته واگیردار است.

انتقال سفلیس از راه لب امکان پذیر است؟

بله. سفلیس به میزان خیلی کم می تواند از طریق تماس حفاظت نشده از نزدیک با زخم فعال (به عنوان مثال در هنگام بوسیدن) نیز منتقل شود.

انتقال سفلیس از طریق توالت، وان و لباس و ظروف مشترک امکان پذیر است؟

خیر. باید توجه داشت که بیماری از طریق استفاده مشترک از توالت، وان، لباس یا ظروف، یا دستگیره های در و استخر منتقل نمی شود.

چگونه بفهمیم سفلیس داریم؟

با یک آزمایش خون می توان بطور قطعی مشخص کرد که به این بیماری مبتلا هستید یا خیر. گاهی نیز با تست های دیگری تعیین می کنند که بیماری تا چه بخش هایی از بدن گسترش پیدا کرده است.

به عنوان مثال ممکن است پزشک بخواهد از مایع مغزی نخاعی شما تست بردارد. بدین جهت که بداند آیا بیماری به سیستم عصبی شما نیز راه پیدا کرده یا نه.

گوم
گوم

عوارض Syphilis

همانطور که گفته شد عوارض و علائم سفلیس بسته نوع و مرحله آن متفاوت می باشد. مثلا سفلیس عصبی علاوه بر موارد گفته شده بسته به میزان پیشرفت می تواند منجر به سکته مغزی، مننژیت، کاهش حس درد، ناتوانی جنسی در مردان، بی اختیاری ادرار و … شود. به دیگر عوارض بیماری سفلیس در بخش هایی قبل اشاره شده است.

روش های درمان بیماری سفلیس

معمولا با یک دوره کوتاه مصرف آنتی بیوتیک درمان می شود. درمان این بیماری بسیار مهم است چون به خودی خود بهبودی پیدا نمی کند و مشکلات پر خطری را به دنبال خواهد داشت.

نوع درمانی که نیاز هست بستگی به مدت زمان ابتلا دارد.

  • اگر کمتر از دو سال بیماری وجود داشته باشد، برای درمان یکبار تزریق پنی سیلین کافی است. در صورت حساسیت به پنی سیلین دوره 10 تا 14 روزه قرص های آنتی بیوتیک ها کافی است.
  • اگر بیشتر از 2 سال از شروع بیماری گذشته باشد معمولا با تزریق 3 دوز پنی سیلین به صورت هفتگی (هر هفته یک دوز) یا 28 روز مصرف قرص ها درمان می شود.
  • موارد حاد تر و شدید تر بیماری سفلیس با تزریق روزانه پنی سیلین به مدت دو هفته یا 28 روز مصرف قرص ها درمان می شود.

دو نکته ی حیاتی:

1: تست های پشت سر هم و منظم برای تحت نظر داشتن بیماری و تاثیر دارو ها بعد از اتمام دوره درمان پیشنهاد می شود.

2: بهتر است در صورت ابتلا به بیماری، شریک جنسی را مطلع کرد و او نیز تست بدهد و در صورت نیاز دوره درمانی را بگذراند.

درمان سفلیس اولیه

اگر در فاز اولیه درمان صورت بگیرد هم راحت تر بوده، هم عوارض خیلی کمتری برای بدن دارد. علاوه بر این درمان زودهنگام می تواند خطرات احتمالی برای شریک جنسی یا خطرات بارداری و آسیب به نوزاد را نیز به شدت کاهش دهد.

در صورت ابتلا به بیماری سفلیس، شریک جنسی خود را مطلع کنید تا او نیز تست بدهد و در صورت نیاز دوره درمانی را بگذراند.

پیشگیری از سیفلیس

تنها راه قطعی جلوگیری از ابتلای به بیماری سفلیس دوری از هر نوع رابطه جنسی می باشد.

اما اکثریت افراد از نظر جنسی فعال هستند و درگیر روابط می باشند؛ پس بهتر است موارد زیر رعایت شوند:

  • بودن در رابطه طولانی مدت با یک فرد (سیستم تک همسری) که تست داده و نتیجه آن منفی بوده است.
  • استفاده از کاندوم و دیگر راه های حفاظتی به شکل صحیح آن ها. این وسایل با جلوگیری از تماس مستقیم با سطح زخم ها از ابتلا جلوگیری می کنند.
  • به طور منظم برای سفلیس یا دیگر بیماری های مقاربتی تست و آزمایش داده شود تا در صورت ابتلا اقدامات درمانی فورا انجام بگیرد.
  • عدم استفاده از سوزن، سرنگ یا لوازم تزریقات بصورت مشترک با فردی دیگر.
  • انجام تست سفلیس در حین بارداری، انجام این تست به مادران باردار پیشنهاد می شود.

سوالات متداول در مورد Syphilis

آیا بیماری پس از درمان برگشت پذیر است؟

بله. پس از تکمیل دوره درمان و بهبودی فرد می تواند مجددا به بیماری مبتلا شود. کافی است تا در معرض یکی از راه های انتقال بیماری قرار بگیرد.

تأثیر سفلیس بر دندان چیست؟

همانطور که گفته شد این بیماری می تواند پس از انتقال از مادر به نوزاد در هنگام بارداری یا حین تولد منجر به بیماری ای به نام دندان هاچینسون شود. دندان هاچینسون تا زمانی که کودک به حدود 5 سالگی نرسد ظاهر نمی شود. این حالت به دندان های دائمی آسیاب و پیش اثر می گذارد. در این بیماری دندان ها به شکل گیره مانند هستند، با فاصله زیاد از هم قرار دارند و حالت غیر طبیعی دارند.

دندان هاچینسون از علائم سفلیس مادرزادی
دندان هاچینسون از علائم سفلیس مادرزادی

رابطه‌ی میان سفلیس و ایدز چیست؟

اگر شما تست سفلیس با نتیجه مثبت داشتید، باید آزمایش ایدز نیز بدهید. از عوارض جانبی ابتلا به بیماری های مقاربتی از جمله سفلیس افزایش احتمال مبتلا شدن به ایدز می باشد. این امر به این دلیل می باشد که ابتلا به این بیماری خصوصا وقتی زخم ایجاد می شود، ورود دیگر عوامل بیماری زا از جمله ایدز به بدن را بسیار آسان تر می کند.

برعکس این حالت نیز وجود دارد، یعنی افراد مبتلا به ایدز نیز بیشتر در معرض بیماری های مقاربتی هستند. همچنین وقتی این بیماری ها همراه با ایدز باشند به دلیل کاهش توان ایمنی بدن در اثر ایدز، پیشرفت بیماری ها سریع تر از حالت عادی می باشد.

زخم سفلیس درون واژن چیست؟

از عوارض و علائم سفلیس ایجاد زخم و جوش بر اندام های تناسلی (واژن، مقعد و آلت تناسلی مرد) می باشد. گاهی این زخم ها روی لبه های داخلی یا کوچک واژن ایجاد می شوند.

زخم سفلیس درون واژن
زخم سفلیس درون واژن

سیفلیس دهانی چیست؟

وقتی سیفلیس از طریق رابطه دهانی منتقل می شود، باعث ایجاد بریدگی یا سوراخ (زخم و یا شانکر) بر لب ها یا سطح داخلی دهان می شود. عفونت حاصل از این حالت سفلیس دهانی نامیده می شود.

ضایعات این بیماری به طور کلی معمولاً در محلی که باکتری وارد بدن می شود ظاهر می شوند.

سفلیس تناسلی چیست؟

از آنجایی که بیماری بیشتر از راه روابط جنسی منتقل می شود، علائم آن نیز در اندام های جنسی و تناسلی مشاهده می شوند. از این رو به آن سفلیس تناسلی نیز گفته می شود.

راهنمای مراجعه به پزشک اورولوژیست

در صورت مشاهده هر یک از علائم بیماری سفیلس به دلیل میزان ریسک و خطر بالایی که عدم درمان به موقع این بیماری به همراه دارد. بهتر است حتما و فورا با مراجعه به مراکز درمانی یا متخصصین جراحی کلیه،مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژی) تحت مراقبت های پزشکی قرار گرفت.

منبع: healthline medicalnewstoday webmd betterhealth mayoclinic familydoctor nhs avert cdc

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید