خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
آیا با علائم خشکی مغز آشنا هستید؟ مغز از اعضای حیاتی بدن است که میتوان گفت تمام مسئولیتهای بدن را مدیریت میکند. طبق آموزهها و دادههای طب سنتی، مغز نسبت به دیگر اندامهای بدن، طبع سرد و مرطوبی دارد و به همین خاطر است که میتواند اطلاعات را پردازش کند و به آنها پاسخ دهد. حال در شرایطی که طبع مغز رو به خشکی برود، در پردازش اطلاعات و انجام کارهای مهم به مشکل میخورد و سبب بروز علائمی برای فرد میشود. در این مقاله قصد داریم شما را با نشانه های خشکی مغز آشنا کنیم تا بیشتر با این عارضه آشنا شوید. برای بررسی علائم مربوط به خشکی مغز میتوانید از طریق سایت دکترتو با متخصص طب سنتی یا دکتر مغز و اعصاب در ارتباط باشید.
علائم خشکی مغز چیست؟
خشکی مغز همچون هر عارضه دیگری با یک سری علائم خاص رخ میدهد. اگر این علائم را تجربه کردید حتماً به پزشک مراجعه کنید:
| علائم روانی | علائم فیزیکی |
|---|---|
| افسردگی | سردرد |
| بی خوابی | خشکی حلق |
| عصبانیت | خشکی مجرای بینی |
| کم حرف شدن | – |
| اضطراب | – |
۱. خشکی مغز و افسردگی
افسردگی یکی از بیماریهای روحی و روانی است که علت اصلی آن، ترس و اضطراب طولانیمدت در نظر گرفته میشود. اگر ترس، اضطراب و استرس، لحظهای و زودگذر باشند عواقب نامطلوبی روی بدن بر جای نمیگذارند. اما اگر طولانیمدت باشند، باعث افسردگی و گوشهگیری میشوند. افرادی که دچار خشکی مغز هستند، علائم روحی و روانی ناخوشایند و پایداری را تجربه میکنند که این علائم زمینه را برای بروز افسردگی فراهم میکنند و علائم افسردگی تشدید میشود.
bodywithsoul
متن انگلیسی:
the dehydrated brain has to work harder to achieve the same level of performance. This is metabolic inefficiency and over time, it will affect executive functions such as planning and visuo-spatial processing
ترجمه متن:
مغز کم آب باید سختتر کار کند تا به همان سطح عملکرد برسد. این ناکارآمدی متابولیک است و به مرور زمان بر عملکردهای اجرایی مانند برنامهریزی و پردازش بصری- فضایی تأثیر می گذارد.

۲. بی خوابی
یکی از اصلیترین علایم خشکی مغز این است که فرد بیخواب میشود. اگر در هر هفته بیش از ۲ شب دچار بیخوابی میشوید و خواب شما بیکیفیت و کمتر از ۴ ساعت است، احتمال این که دچار خشکی مغز شده باشید وجود دارد. افرادی که خشکی مغز دارند، خیلی سخت به خواب میروند و بعد از یک خواب کوتاه خود به خود بیدار میشوند. زمانی که رطوبت مغز به حد کافی نباشد، این علامت اتفاق میافتد و علت بی خوابی این مشکل در مغز است.
۳. عصبانیت
افرادی که دچار خشکی مغز هستند معمولاً کنترل و تسلط چندانی بر اعصاب خود ندارند و خیلی زود از کوره درمیروند. خشکی مغز باعث میشود بیمار خیلی پرخاشگر، یکدنده و عصبی شود. در این وضعیت باید دمنوشهای آرامشبخش، ورزش، مدیتیشن و هر روشی که اعصاب را آرام میکند امتحان کنید تا اجازه ندهید عصبانیت بر شما غلبه کند.
۴. حواس بسیار تیز
یکی از علائمی که نشانه غلبه خشکی در مغز است، حواس بسیار تیز است. این افراد نسبت به اتفاقاتی که در محیط اطرافشان رخ میدهند خیلی حساستر میشوند و میتوانند بدون هیچ تلاشی، صحبتهای دو نفر را از فاصله نسبتاً زیاد بشنوند. این افراد همچنین گاهی نسبت به اتفاقات در حال رخ دادن واکنش افراطی نشان میدهند و علت این واکنش، حواس تیز آنهاست. معمولاً کسانی که به خشکی مغز دچارند در گذشته حواس تیزی نداشتهاند و پس از بروز خشکی مغز، این علامت را نشان میدهند.
۵. کم حرف شدن
افرادی که به خشکی مغز مبتلا هستند، علاقه خود برای شرکت در بحثها یا صحبت درباره اتفاقات روزمره را از دست میدهند و کم حرف میشوند. این افراد جنب و جوش و نشاط قبلی خود را از دست میدهند و با علائم روحی و روانی متعددی روبرو میشوند. بهتر است زمانی که خشکی مغز در مراحل ابتدایی است، آن را برطرف کنید تا سبب علائم فیزیکی و روحی شدیدتری نشود.
۶. ترس شدید در زندگی روزمره
افرادی که طبع مغزشان رو به خشکی رفته است، ترس شدیدی را در زندگی روزمره تحمل میکنند. برای مثال اگر این فرد قبلاً فرد خونسردی بوده با شروع این بیماری ممکن است ترس شدیدی وجود او را فرا بگیرد. به این صورت که حتی از انجام کارهای عادی و همیشگی خود نیز احساس ترس میکند.
۷. اضطراب شدید
در مواردی که خشکی مغز شدید باشد، فرد دچار اضطراب میشود. این افراد اغلب از وسواس فکری (که یک نوع اضطراب مزمن است) رنج میبرند. به این صورت که هر اتفاق کوچکی، سریع روحیه و حال خوب آنها را از بین میبرد و آنها را پر از استرس و اضطراب میکند. قدرت تجزیه و تحلیل، تفکر و انعطاف پذیری مغز این افراد هم کاهش پیدا میکند و هر چقدر بخواهید آنها را قانع و متقاعد کنید به حرف شما گوش نمیدهند.
برای رفع علائم اضطراب شدید باید کمی خشکی و سردی مغز کاهش پیدا کند و گرمی و رطوبت آن بیشتر شود؛ بنابراین از خوراکیهایی با طبع گرم استفاده کنید تا اکسیژن رسانی مغز بالا رود و اضطراب کمتر شود.
۸. سوء ظن و بدبینی
یکی دیگر از علایم خشکی مغز، سوء ظن و بدبینی است. از آنجایی که مغز بیمار قادر به تجزیه و تحلیل درست اطلاعات نیست، ممکن است شک و گمانهای بی پایه و اساسی پیدا کند. برای مثال این افراد به همسر یا اعضای خانواده خود شک میکنند و آنها را با تصورات اشتباه خود اذیت میکنند. در این موقعیت بهتر است به آرامی با این فرد برخورد کنید و سبب عصبانیت یا تشدید سوء ظن او نشوید. بله در کمال آرامش به او بگویید که اشتباه میکند.
۹. انفصال شخصیت اجتماعی
منظور از انفصال اجتماعی شرایطی است که در آن فرد خود را از جامعه، نزدیکان، دوستان و آشنایان دور میکند. این افراد، ممکن است پس از مدتی دیگر علاقهای به حضور در جمع نداشته باشند. سروصدا و جمعیت نیز این افراد را عصبی و ناراحت میکند.
۱۰. علائم فیزیکی خشکی مغز
علائم خشکی مغز تنها روحی نیستند و این عارضه با علائم جسمی متعددی هم همراه است. برای مثال قسمت پشت حلق و بینی این افراد ترشح ندارد و همین موضوع باعث میشود که دچار خشکی مجراهای بینی شوند. خشکی مجرای بینی باعث اذیت شدن و مشکل در تنفس میشود؛ بنابراین بهتر است این وضعیت با اسپری بینی یا سایر درمانهایی که پزشک تجویز کرده، کنترل شود.
۱۱. سردرد
گاهی علت سردرد خشکی مغز است. مایع مغزی نخاعی مایعی بدون رنگ و شفاف است که مغز در آن شناور است. این مایع عملکردهای مهمی را در بدن بر عهده دارد. برای مثال نقش یک ضربهگیر و محافظ را ایفا میکند و از مغز محافظت میکند. این مایع همچنین باعث میشود که از فشار وزن مغز روی نخاع کم شود. حال در شرایطی که طبع مغز از حالت تر خارج شود و خشکی مغز اتفاق بیفتد، از حجم این مایع کاسته میشود. در نتیجه پردههایی که مغز را میپوشانند دچار کشیدگی میشوند و این کشیدگی به صورت سردرد خود را نشان میدهد.
۱۲. سکته مغزی
یکی از علائم و عوارض فیزیکی خشکی مغز که خطرناک در نظر گرفته میشود، سکته مغزی است. سکته مغزی سومین عامل در جهان است که باعث از کار افتادن بخشهایی از بدن و حتی مرگ میشود. زمانی که مغز دچار خشکی باشد و خونرسانی کافی در این ناحیه وجود نداشته باشد، اکسیژن کافی به سلولهای مغز نمیرسد و این سلولها از بین میروند.
مرگ سلولی ممکن است باعث انسداد شریانها شود و در نتیجه این اتفاق سکته مغزی رخ میدهد. هر چه زمان بیشتری از سکته مغزی بگذرد و این عارضه کنترل و درمان نشود، سلولهای مغزی بیشتری از بین میروند و فرد علائم شدیدتری را تجربه خواهد کرد.
نشانه های خشکی مغز در سنین مختلف
خشکی مغز علائم نسبتاً یکسانی در بین گروههای سنی مختلف دارد. این عارضه باعث میشود که بیمار علائم روحی و جسمی ای که ذکر کردیم تجربه کند. اما شدت این علائم ممکن است از یک بیمار به بیمار دیگر متفاوت باشد.

راهنمای مراجعه به متخصص
برای اطلاع بیشتر درباره درمان خشکی مغز می توانید از بهترین دکتر مغز و اعصاب ایران نوبت بگیرید.
در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان مغز و اعصاب در شهرهای مختلف ایران را مشاهده میکنید.
- دکتر مغز و اعصاب کرج
- دکتر مغز و اعصاب تهران
- دکتر مغز و اعصاب قم
- دکتر مغز و اعصاب اردبیل
- دکتر مغز و اعصاب سنندج
نتیجه گیری
از آنجایی که مغز حرارت بالایی دارد، باید طبع سرد و تری داشته باشد تا این حرارت تا حدی جبران شود. اما زمانی که رطوبت مغز کم میشود، عارضهای به نام خشکی مغز رخ میدهد که در بسیاری از فعالیتهای مغز تداخل ایجاد میکند. این عارضه باعث میشود علائمی مثل بدبین شدن، فاصله از اجتماع، اضطراب، افسردگی، کم حرف شدن و سردرد را تجربه کنید. در شرایطی که به علائم خشکی مغز توجه کافی نداشته باشید، تشدید میشوند و باعث بروز عوارض جبران ناپذیری خواهند شد. به همین علت بهتر است به پزشک مراجعه کنید و با تایید پزشک از داروهای شیمیایی یا درمانهای گیاهی استفاده کنید.
شما میتوانید از طریق سایت دکترتو با بهترین دکتر طب سنتی در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره دکتر طب سنتی آنلاین وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام خسته نباشید
من خواهرم 30سالشه اولخوب بود به یکبار احساس سردرد می کرد بی خواب بود عصبی می شد خیلی زود آروم می شد غذا درست نمی خورد یک به یکبار فراموشی گرفت کار کوچک که می کرد بعد 5دقیقه کردین که کرده بود یا می خواست انجام بده رو یادش می رفت ما بردیم دکتر تمام آزمایش هارو گرفتن گفتن هیچ کاربری نیست بعد یک ماه من کم علائم شروع شد دیگه نمی تونستم حرف بزنه یا تته پته یا با لکنت حرف شود می گفت ما ترسیدم بردیم دکتر هنوز که هنوز هیچی نفهمیدم حتما آزمایش تخصصی نخاع گرفتم به نظر تون چه می دونه باشه از روز هم که گرفتن آزمایش نخاع به تنهایی نمی تونی راه بره وهمش می ترسه
سلام. با توجه به این شرح حال، تغییرات ناگهانی در حافظه، گفتار، رفتار و تحرک، نیاز به بررسی فوری و تخصصیتر توسط یک متخصص مغز و اعصاب (نورولوژیست) دارد. توصیه میشود هرچه سریعتر به یک نورولوژیست مراجعه کنید و تمام یافتههای قبلی از جمله نتیجه آزمایش نخاع (پونکسیون کمری) را با او به اشتراک بگذارید. این علائم میتواند مربوط به طیفی از شرایط عصبی باشد که تشخیص دقیق آن تنها با معاینه کامل عصبی و احتمالاً تصویربرداری (مانند امآرآی مغز) ممکن است.
متخصص مغزواعصاب
سلام خسته نباشید
خواهر من 30سالشه همچیزش خوب بودتا کم کم گفت سرم درد می کنه بعدش شد حالش بهم می خورد تا یک روز اومد گفت راه خونه رو یادم رفته ما بردیم دکتر آزمایش ها رو هم از ش گرفتن گفتن هیچ کاری نیست بعد یک ماه علائم داشت نشودن می داد که دستشویی می رفت نمی دونست باید چی کار کنه تا بعد حرف زدنش کم شده بود بعد یک مدت با لکنت صحبت می کرد که در آخر الان نمی تونن صحبت که با اشارهه حرف می زند باز دوباره بریم پیش متخصص معروف هر آزمایشی که گفتن ما انجام دادیم که بازم نفهمیدن که گفتن باید آزمایش نخاع بگیریم بخاطر همین اجازه این کار دادیم از قبلش دستشویی داشت می گفت راه خودش می رفت ولی الان نه دستشویی سو می گه نه می دونه به تنهایی راه بره برم دکترهیچزی نگفتن به نظرتون چه مشکلی داره
سلام خسته نباشید
من خواهرم 30سالشه اولخوب بود به یکبار احساس سردرد می کرد بی خواب بود عصبی می شد خیلی زود آروم می شد غذا درست نمی خورد یک به یکبار فراموشی گرفت کار کوچک که می کرد بعد 5دقیقه کردین که کرده بود یا می خواست انجام بده رو یادش می رفت ما بردیم دکتر تمام آزمایش هارو گرفتن گفتن هیچ کاربری نیست بعد یک ماه من کم علائم شروع شد دیگه نمی تونستم حرف بزنه یا تته پته یا با لکنت حرف شود می گفت ما ترسیدم بردیم دکتر هنوز که هنوز هیچی نفهمیدم حتما آزمایش تخصصی نخاع گرفتم به نظر تون چه می دونه باشه از روز هم که گرفتن آزمایش نخاع به تنهایی نمی تونی راه بره وهمش می ترسه
سلام من یکساله که عطسه های پشت سرهم و خیلی شدید میکنم خیلی خوابم سبک شده حتی با صدای نفس کشیدن بقیه از خواب بیدار میشم اضطراب و عصبانیت هم قبلا خیلی اروم بودم اما الانا خیلییییی زود عصبی میشم و جوش میارم
ایا ممکنه دلیلش سردی مغز باشه؟
میخاد از سرم عکس بگیرم؟
سلام. عطسههای پشت سرهم و تغییر در خواب و خلقوخو معمولاً به دلایل مشخص پزشکی مثل حساسیت (آلرژی)، مشکلات سینوسی یا حتی اختلالات اضطرابی بروز میکنند و اصطلاح “سردی مغز” در پزشکی مدرن تعریف مشخصی نداره. بهترین راه برای تشخیص، مراجعه به یک متخصص داخلی یا گوش و حلق و بینی هست. ایشون با معاینه میتونن تعیین کنند که آیا نیاز به عکسبرداری (مثل سیتی اسکن سینوس) یا بررسیهای دیگری دارید یا خیر.
متخصص گوش و حلق و بینی
دخترمن زود عصبانی میشود وهمه چیز رامیشکند اصلا نمیشه با او حرف زد چه برسد ببرم دکتر با او چه کنم سه سا ل است چه کنم
سلام این رفتارها با توجه به سن کودک شما نسبتا شایع است. چون کودک توانایی کنترل هیجانات و مهارت بیان احساساتش رو نداره. شما باید با کمک روانشناس راههای مدیریت این شرایط رو یاد بگیرید.
دکتر روانشناس
باید چه کار کنم برای بی خوابی و سودای معز
سلام. برای بی خوابی و حالتی که بهش میگن «سودای مغز»، بهتره ساعت خوابتون منظم باشه و قبل از خواب موبایل و نور زیاد نبینید. نوشیدنیهای کافئیندار کمتر مصرف کنید و تمرینهای آرامش مثل تنفس عمیق یا مدیتیشن داشته باشید. ورزش سبک روزانه هم کمک میکنه خواب بهتر بشه. برای بررسی دقیق و درمان مناسب، به یک متخصص روانپزشک یا پزشک خواب مراجعه کنید.
متخصص روانپزشک
من سودا دارم کسی هست کمکم کنه و بی خوابی
سلام من سودای معز دارم کسی هست کمکم کنه و بی خوابی
سلام من پنج سال پیش گفتن تومور مغزی داری بعدا نمیدونم چی شد که بعد از نمونه برداری گفتن نه نداری قضیه اش مفصله بعد اون اتفاق همش میخوابم دو سه ساعت که کار میکنم احساس میکنم مغزم خشته شده همه چی از یادم میره یبوست دارم اصلا یه چیزی رو حفظ میکنم بعدا یاد میره بابد دوباره از اول بخوانم مشکلم چیه بیست سالمه و احسال بی حالی و خستگی زیاد دارم و اینکه من دیگه بعد دیپلم درس نخوندم چون گفتم همش یاد میرفت و خوابم میادمد
سلام. علائمی که توصیف کردید، مانند خستگی مفرط، فراموشی، مشکل در تمرکز و یادگیری، بسیار آزاردهنده است و نیاز به بررسی تخصصی دارد. این موارد میتوانند دلایل مختلفی داشته باشند، از عوارض جانبی داروها و مشکلات تیروئید گرفته تا مسائل خواب یا حتی جنبههای روانتنی مرتبط با اضطراب.
برای فهمیدن ریشه اصلی این مشکلات، لازم است به یک پزشک عمومی یا متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. آنها میتوانند با ارزیابی کامل و احتمالاً درخواست آزمایشهایی مانند آزمایش خون، به تشخیص دقیقتر و ارائه راهحل کمک کنند. همچنین، مشورت با یک روانپزشک برای بررسی جنبههای خلقی و شناختی نیز میتواند مفید باشد.
متخصص مغزواعصاب
سلام من پنج سال پیش گفتن تومور مغزی داری بعدا نمیدونم چی شد که بعد از نمونه برداری گفتن نه نداری قضیه مفصله بعد اون اتفاق همش میخوابم دو سه ساعت که کار میکنم احساس میکنم مغزم خشته شده همه چی از یادم میره یبوست دارم اصلا یه چیزی رو حفظ میکنم بعدا یاد میره بابد دوباره از اول بخوانم مشکلم چیه بیست سالمه و احسال بی حالی خستگی زیاد میکنم