عفونت لثه (Periodontitis) که به آن بیماری لثه هم می‌گویند، نوعی عفونت جدی لثه است که به بافت نرم اطراف دندان‌ها آسیب می‌رساند. عفونت لثه اگر درمان نشود، می‌تواند استخوان نگهدارنده دندان‌ها را از بین ببرد. درنتیجه، دندان‌ها لق شده یا می‌افتند. اگر به تازگی علائم خاصی را در دهان و لثه‌های خود تجربه می‌کنید بهتر است با یک دندانپزشک یا جراح لثه در این باره صحبت نمایید. شما می‌توانید از خدمات نوبت‌دهی دکترتو برای دریافت زمان ویزیت و از خدمات آنلاین برای مشاوره متنی یا تلفنی با بهترین متخصصین شهر خود مثل دکتر دندانپزشک تهران استفاده کنید.
عفونت لثه چیست؟
عفونت لثه یا پریودنتیت، بیماری التهابی است که به دلیل تجمع پلاک و باکتری‌ها در دهان ایجاد می‌شود. این عفونت باعث ایجاد تورم، قرمزی و خونریزی در لثه‌ها شده و در صورت عدم درمان، منجر به از بین رفتن استخوان و بافت نگهدارنده دندان‌ها خواهد شد. علائم این بیماری شامل تورم و قرمزی لثه، خونریزی لثه حین مسواک زدن یا خوردن غذا، بوی بد دهان، تغییر در شکل و ظاهر لثه، لق و شل شدن دندان‌ها، و درد و ناراحتی در محل لثه است.
| مشخصه | توضیحات |
|---|---|
| علل | تجمع پلاک و جرم دندان، بهداشت دهانی ضعیف، تغییرات هورمونی، برخی بیماری‌ها (دیابت، بیماری‌های قلبی)، استعمال دخانیات، برخی داروها، ژنتیک |
| علائم اولیه | التهاب و قرمزی لثه، خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان، بوی بد دهان، طعم بد دهان |
| علائم پیشرفته | عقب‌نشینی لثه، تشکیل کیسه‌های چرکی، لق شدن دندان‌ها، تغییر در نحوه قرارگیری دندان‌ها، درد لثه، تب، خستگی |
| مراحل | ژنژیویت (التهاب لثه)، پریودنتیت خفیف، پریودنتیت متوسط، پریودنتیت شدید |
| عوارض | از دست دادن دندان، افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، دیابت، زایمان زودرس، بیماری‌های ریوی |
| تشخیص | معاینه دهان توسط دندانپزشک، رادیوگرافی |
| درمان | جرمگیری و صیقل دادن دندان‌ها، جراحی لثه، آنتیبیوتیک، درمان بیماری‌های زمینه ای |
| پیشگیری | مسواک زدن مرتب و صحیح، استفاده از نخ دندان، مراجعه منظم به دندانپزشک، ترک سیگار، کنترل بیماری‌های زمینه ای |
علائم عفونت لثه
علائم پریودنتیت عبارتند از:
- تورم و قرمزی لثه
- خونریزی به خصوص هنگام مسواک کردن یا خوردن غذا
- بوی بد و نامطبوع در دهان
- تغییر شکل و ظاهر لثه، تورم لثه‌ها
- لق و شل شدن دندان‌ها
- درد و ناراحتی
۱. عفونت لثه و درد دندان
این بیماری التهابی که به دلیل تجمع پلاک و باکتری‌ها ایجاد می‌شود، باعث تورم، قرمزی و خونریزی لثه می‌گردد. در مراحل پیشرفته، می‌تواند منجر به از بین رفتن استخوان و بافت نگهدارنده دندان‌ها شود. درد در ناحیه دندان می‌تواند ناشی از عواملی مانند پوسیدگی، شکستگی، حساسیت دندان یا التهاب پالپ (عصب داخل دندان) باشد و ربطی به عفونت لثه نداشته باشد. اما در برخی موارد، عفونت لثه می‌تواند باعث التهاب و درد در ناحیه دندان نیز شود.
۲. عفونت لثه و ورم صورت
در برخی موارد، عفونت داخل دندان‌ها و استخوان‌های فک نفوذ کرده و سبب ایجاد آبسه در این نواحی می‌شود. آبسه‌های ایجاد شده در داخل استخوان فک باعث ورم و التهاب در ناحیه صورت خواهند شد که معمولا همراه با درد شدید، قرمزی و حساسیت به لمس همراه است.
۳. عفونت لثه و گوش درد
لثه و فک نزدیک به ناحیه گوش قرار دارند. بنابراین، عفونت و التهاب در ناحیه لثه می‌تواند به راحتی به گوش نیز سرایت کند. عفونت لثه می‌تواند باعث التهاب و عفونت در ناحیه گوش شود و به شکل عفونت گوش میانی یا گوش خارجی بروز کند.
متن انگلیسی:
usmiledent
Another dental problem to cause ear pain is linked to infected molars. For example, if you have serious gum disease or severe tooth decay, the tooth pain can radiate to the ears. For cavities, the dentist usually recommends a dental filling
ترجمه متن:
یکی دیگر از مشکلات دندانی که باعث درد گوش می‌شود، به دندان‌های آسیاب عفونی مرتبط است. به عنوان مثال، اگر شما بیماری جدی لثه یا پوسیدگی شدید دندان دارید، درد دندان می‌تواند به گوش‌ها نیز سرایت کند. برای حفره‌ها، دندانپزشک معمولاً پر کردن دندان را توصیه میکند.
۴. عفونت لثه و سردرد
این بیماری نوعی التهاب مزمن در دهان است که باعث تحریک شروع میگرن در فرد می‌شود. انتشار مواد التهابی در فرد مبتلا به عفونت لثه، روی عروق خونی و عصب‌های داخل سر و ناحیه گردن تاثیر گذاشته و باعث ایجاد سردرد می‌شود. واکنش التهابی کل بدن هم ممکن است ریسک ابتلا به سردرد را افزایش دهد.
۵. عفونت لثه و لق شدن دندان
این بیماری که ناشی از تجمع پلاک و باکتری‌های دهان است، در صورت عدم درمان مناسب و به موقع، می‌تواند به تدریج به پریودنتیت یا بیماری لثه پیشرفته منجر شود. این بیماری، به تخریب تدریجی بافت‌های نگهدارنده دندان از جمله لثه و استخوان فکی می‌انجامد.
۶. عفونت لثه و خونریزی
التهاب و تورم شدید لثه در اثر عفونت، سبب ضعیف شدن دیواره‌های عروقی در لثه می‌شود، درنتیجه، حین مسواک زدن یا غذا خوردن، احتمال خونریری خواهد بود. در برخی موارد که عفونت لثه ناشی از ضعف سیستم ایمنی فرد باشد، سیستم ایمنی ضعیف نمی‌تواند به خوبی عفونت را کنترل کند و در نتیجه، التهاب و خون آمدن لثه تشدید می‌شود.
۷. عفونت لثه و بوی بد دهان
این بیماری یک علت بوی بد دهان است که می‌تواند برای بیمار آزاردهنده باشد. بوی بد دهان نشانه شدت بیماری است که بویی شبیه عفونت زیاد، گوگرد و بافت پوسیده می‌دهد. بوی بد دهان ناشی از عفونت لثه معمولا بوی بد و ماندگاری دارد و به‌دلیل ترکیبات سولفوری تولید شده توسط باکتری‌ها شبیه بوی فلزی یا تخم مرغ گندیده می‌شود.
۸. عفونت لثه پوسیدگی دندان
پریودنتیت، عفونت لثه شدید است که باعث از بین رفتن بافت نرم اطراف دندان‌ها شده و با آسیب رساندن به استخوان موجب پوسیدگی دندان می‌شود.
علت عفونت لثه
این بیماری از عوامل مختلفی ایجاد می‌شود که عبارتند از:
- تجمع پلاک باکتریایی روی سطح دندان‌ها و لثه
- عفونت لثه در افراد دارای ضعف سیستم ایمنی مانند بیماران دیابتی یا مبتلایان به ایدز
- عوامل ژنتیکی
- برخی بیماری‌ها مانند سرطان، درمان‌های شیمیایی و رادیوتراپی
- عوامل محیطی و رفتاری مانند استرس، سیگار کشیدن و تغذیه نامناسب
متن انگلیسی:
my.clevelandclinic
The main cause of periodontitis is poor oral hygiene. Bacteria cling to plaque and tartar on your teeth surfaces. If you don’t clean your teeth as well or as often as you should, bacteria travel down beneath your gum line, where your toothbrush and floss can’t reach. These harmful bacteria erode the tissues that support your teeth, leading to infection, bone loss and tooth loss
ترجمه متن:
علت اصلی پریودنتیت عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است. باکتری‌ها به پلاک و تارتار روی سطوح دندان شما می‌چسبند. اگر دندان‌هایتان را آن‌طور که باید تمیز نکنید، باکتری‌ها به زیر خط لثه‌تان می‌رسند، جایی که مسواک و نخ دندان شما نمی‌توانند به آن دسترسی پیدا کنند. این باکتری‌های مضر بافت‌هایی را که از دندان‌های شما حمایت می‌کنند فرسایش می‌دهند و منجر به عفونت، از دست دادن استخوان و از دست دادن دندان می‌شوند.
عفونت لثه در کودکان
هرچند این بیماری بیشتر بیماری بزرگسالان است، اما در کودکان هم دیده می‌شود. علت اصلی این بیماری در کودکان، تجمع پلاک روی دندان‌ها است. کودکان معمولا بیشتر به ورم و التهاب لثه مبتلا می‌شوند که خفیف‌ترین حالت پریودنتیت است.
عفونت لثه بعد از کشیدن دندان
کشیدن دندان و ایجاد زخم در لثه، مقاومت طبیعی آن در برابر عفونت را کاهش داده و زمینه را برای آلودگی باکتریایی فراهم می‌سازد. عوامل زمینه‌ای مانند دیابت یا تضعیف سیستم ایمنی نیز می‌توانند خطر ابتلا به عفونت لثه پس از کشیدن دندان را افزایش دهند.
عفونت لثه بعد از کشیدن دندان عقل
باقی ماندن باکتری‌های مضر در محل کشیدن دندان عقل می‌تواند سبب آلودگی لثه در آن ناحیه شود. همچنین، کشیدن دندان عقل گاهی به بافت‌های لثه اطراف آسیب می‌رساند و لثه در برابر عفونت آسیب پذیرتر می‌شود.
عفونت لثه پایین دندان
در اثر این بیماری، انباشتگی پلاک و رسوبات در پایین دندان و لثه ایجاد می‌شود.
عفونت لثه پریودنتال
این بیماری، نوعی عفونت گسترده‌تر در بافت‌های حامی دندان است که در اثر تجمع پلاک و باکتری‌های مضر در حفره بین دندان و لثه ایجاد می‌شود. در این حالت، التهاب لثه تنها محدود به لثه نبوده و به سایر بافت‌های پریودنتال نظیر استخوان فک و رباط‌های نگهدارنده دندان نیز گسترش می‌یابد.
عفونت پشت لثه
به دلیل اینکه این قسمت از لثه کمتر در معرض بهداشت مناسب قرار می‌گیرد، زمینه برای تجمع پلاک و ایجاد عفونت فراهم می‌شود. علائمی مانند درد، تورم و قرمزی در ناحیه پشت لثه دارد و در مراحل پیشرفته‌تر، تخریب استخوان فک و از دست رفتن دندان را به‌همراه دارد.
عفونت لثه بعد از پرکردن دندان
این بیماری پس از پرکردن دندان در اثر ورود باکتری‌ها به بافت لثه طی فرایند ترمیم دندان ایجاد می‌شود. در صورت عدم درمان، باعث تخریب بیشتر بافت لثه و استخوان اطراف دندان و درنهایت از دست رفتن دندان خواهد شد.
عفونت پیرسینگ لثه
این مسئله نوعی عفونت موضعی است که در اثر ایجاد پیرسینگ در لثه و نفوذ باکتری‌ها در محل پیرسینگ ایجاد می‌شود. در برخی موارد، عفونت می‌تواند به عمق بافت لثه و استخوان فک نیز گسترش یابد و باعث ایجاد عوارض شدیدتری همچون آبسه لثه، تخریب استخوان و در نهایت از دست رفتن دندان شود.
عفونت پیوند لثه
عفونت پس از پیوند لثه عارضه شایعی است که در اثر نفوذ باکتری‌ها به ناحیه پیوند ایجاد می‌شود و عوارض جدی به‌دنبال داشته باشد. عفونت می‌تواند به استخوان اطراف دندان نیز گسترش یافته و باعث از دست رفتن دندان گردد.
عفونت لثه دندان روکش شده
این مسئله نوعی عفونت موضعی است که اطراف دندان‌های دارای روکش ایجاد شود. این بیماری اغلب در اثر تجمع باکتری‌ها و باقیمانده غذا در فضای بین روکش و لثه به‌وجود می‌آید.
عفونت لثه عصب کشی شده
این مسئله نوعی عارضه شایع است که در اثر نفوذ باکتری‌ها به ناحیه دندان عصب‌کشی شده ایجاد می‌شود. در صورت پیشرفت عفونت به سایر نواحی دهان و حتی سیستم بدن عوارض شدیدتری ایجاد کند.
عفونت لثه در بارداری
این بیماری در دوران بارداری به علت تغییرات هورمونی و ضعف سیستم ایمنی بدن در دوران بارداری ایجاد می‌شود و علاوه بر اثرات منفی بر سلامت دهان و دندان مادر، تاثیرات نامطلوبی هم روی جنین می‌گذارد و احتمال زایمان زودرس یا وزن کم هنگام تولد را افزایش می‌دهد.
راه های تشخیص عفونت لثه
دندانپزشک برای تشخیص این بیماری، با معاینه دندان و شرح حال و سابقه بیمار شروع میکند. لثه‌ها را از نظر وجود التهاب به‌طورکامل معاینه کرده و چک میکند که اطراف دندان و روی لثه‌ها آبسه و عفونتی وجود دارد یا خیر. برای بررسی وضعیت استخوان فک، دستور عکس رادیولوژی دندانی می‌دهد.
درمان عفونت لثه (چطور عفونت لثه را برطرف کنیم؟)
درمان این بیماری به میزان و شدت عفونت بستگی دارد. روش‌های مختلف جراحی و غیرجراحی برای درمان این بیماری وجود دارند:
- روش‌های غیرجراحی درمان عفونت لثه برای پریودنتیت‌های خفیف تا متوسط ازجمله آنتیبیوتیک، جرم گیری و پاکسازی سطح دندان‌ها و ریشه‌ها.
- روش‌های جراحی درمان عفونت لثه متوسط تا شدید ازجمله جراحی فری فلپ (flap surgery) برداشتن بافت آسیب دیده، پیوند استخوان دندانی، پیوند لثه، روش بازسازی توسط هدایت بافتی و پی‌آرپی.
۱. درمان دارویی عفونت لثه
برای درمان دارویی این بیماری، دندانپزشک موارد زیر را تجویز میکند:
- آنتی‌بیوتیک‌ها مانند آموکسی‌سیلین، متـــرونیدازول و کلرهگزیدین
- داروهای ضد التهاب مانند ایبوپروفن
- دهانشویه حاوی ترکیبات ضد باکتری مانند کلرهگزیدین
- داروهای موضعی
بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت لثه
آنتی بیوتیک‌های تتراسایکلین یعنی آنتی‌بیوتیک‌های حاوی تتراسایکلین هیدروکلراید، دوکسی سیلین، و میکروسیلین بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت لثه هستند. پنی‌سیلین هم از آنتی‌بیوتیک‌های مناسب برای مقابله با باکتری‌های عفونت لثه به‌شمار می‌آید که می‌تواند به‌صورت خوراکی یا تزریقی تجویز شود.
چرک خشک کن قوی برای عفونت لثه
بهترین چرک خشک‌کن‌های قوی برای درمان این بیماری که دندانپزشک تجویز میکند عبارتند از آزیترومایسین خوراکی، کلیندامایسین خوراکی و سفالکسین خوراکی.
سفالکسین برای عفونت دندان و لثه
یکی از آنتی‌بیوتیک‌های موثر برای درمان آبسه دندان، سفالکسین ۵۰۰ است که با فاصله هر ۶ ساعت یکبار باید مصرف شود.
۲. دهان شویه برای عفونت لثه
یکی از بهترین دهان‌شویه‌ها برای عفونت لثه، دهانشویه کلر هگزیدین است که کاربردش درمان عفونت زخم لثه و دهانی است.
۳. درمان عفونت لثه در خانه (درمان خانگی عفونت لثه و دندان)
راهکارهای درمان خانگی این بیماری عبارتند از:
- رعایت بهداشت دهان و دندان با مسواک و نخ دندان
- شستشوی دهان با محلول نمکی یا آب گرم، عصاره آلوئه ورا یا چای سبز
- استفاده از روغن زیتون یا روغن‌های ضروری مانند روغن میخک
- جویدن برگ نعناع یا زردچوبه
- استفاده از کمپرس گرم روی لثه
- داروهای ضد التهاب و مسکن
- دهانشویه‌های ضدعفونی‌کننده حاوی کلرهگزیدین
- اجتناب از غذاهای سخت و سفت
زردچوبه برای عفونت لثه
زردچوبه دارای خواص ضد باکتریایی، ضد التهابی و ضد قارچی است که علائم عفونت لثه مانند تورم، قرمزی و خونریزی لثه‌ها را کاهش می‌دهد. استفاده از زردچوبه به صورت موضعی، مانند ماساژ دادن آن مستقیم روی لثه آلوده یا استفاده از آن به عنوان دهانشویه، می‌تواند به تسکین درد و التهاب کمک کند.
طرز استفاده پودر میخک برای عفونت لثه
برای استفاده از پودر میخک، کافی است مقداری از آن را با آب مخلوط کرده و به صورت خمیر روی لثه قرار دهید. این کار را چند بار در طول روز تکرار کنید تا التهاب و دردهای ناشی از عفونت لثه تسکین پیدا کند. همچنین می‌توان از پودر میخک به عنوان دهانشویه استفاده کرد.
جوش شیرین برای عفونت لثه
جوش شیرین یک ماده طبیعی با خاصیت ضد باکتریایی و خنثی کننده اسیدی است که می تواند برای درمان عفونت لثه مفید باشد. جوش شیرین در آب گرم را به عنوان دهانشویه استفاده کرد یا به صورت خمیر روی لثه ماساژ دهید.
قهوه برای عفونت لثه
مواد موجود در قهوه مانند کافئین و اسید کلروژنیک دارای خاصیت ضد التهابی و ضد باکتریایی هستند که باعث کاهش التهاب و رشد باکتری‌های مسبب این بیماری می‌شوند. می‌توانید دهان را با قهوه به عنوان دهانشویه چند بار در طول روز شستشو دهید.
۴. داروی گیاهی برای عفونت لثه و دندان
داروهای گیاهی برای درمان این بیماری عبارتند از:
- زالزالک
- نعناع وحشی
- چای سبز
عفونت لثه چند روز طول میکشد؟
عفونت خفیف بین یک هفته تا ده روز طول میکشد و در موارد شدیدتر، بین ۲ تا ۴ هفته زمان برای بهبودی لازم است. در برخی موارد شدید، به ویژه در افراد با بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، بهبود این بیماری ممکن است بیش از یک ماه طول بکشد
انواع عفونت لثه
انواع مختلفی از این بیماری وجود دارد که هر کدام ویژگی‌های مشخصی دارند:
- ژینژیویت (Gingivitis)
- پریودنتیت یا عفونت لثه
- آبسه پریودنتال
- نکروز خونی لثه
عوارض عفونت لثه
این بیماری در صورت عدم درمان و کنترل می تواند عوارض جدی و بلندمدتی به همراه داشته باشد. برخی از مهم‌ترین عوارض این بیماری عبارتند از:
- پیشرفت عفونت لثه به سمت استخوان و بافت‌های پشتیبان دندان
- تخریب تدریجی و از دست رفتن استخوان فک
- لق شدن و افتادن دندان
- ورود باکتری‌ها به خون
- عفونت در سایر اندام‌ها مانند قلب، ریه و کلیه
- افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی و دیابت
- عوارض بارداری مانند زایمان زودرس و وزن کم نوزاد
- تشدید علائم بیماری‌های مزمن مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و آرتریت روماتوئید
راه های پیشگیری از عفونت لثه
بهترین راه پیشگیری از این بیماری، رعایت بهداشت دهان و دندان است. افرادی که بیشتر در معرض ابتلا به پریودنتیت هستند باید بیشتر از سایرین لثه‌ها و دندان‌ها را تمیز کنند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
عفونت لثه نوعی بیماری لثه شدید است که باعث قرمزی، خونریزی، حساسیت لثه‌ها، شل شدن دندان‌ها، بوی بد دهان و فرورفتگی لثه‌ها و در نهایت از دست رفتن دندان می‌شود. پریودنتیت درمان ندارد و با مراقبت و نگهداری مناسب می‌توان روند را کنترل و مدیریت کرد. بدین منظور باید بهداشت دهان و دندان در فواصل زمانی معین تجویز شده توسط بهترین دکتر دندانپزشک ایران یا دکتر جراح لثه را رعایت کنید تا عفونت و التهاب فروکش کند و بتوانید درمان علت این بیماری را انجام دهید. شما می‌توانید از خدمات غیرحضوری دکترتو برای مشاوره متنی یا تلفنی با دکتر دندانپزشک آنلاین استفاده کنید.
پزشکان برتر: دکتر عباس گشاده رو ، دکتر نگارش جراح لثه، دکتر الهام وزیری، دکتر هادی درویش پور
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
غذاهای غنی از ویتامین C مانند پرتقال، لیمو، فلفل و سبزیجات برگ سبز، مواد غذایی حاوی آنتی‌اکسیدان مانند توت‌ها، آووکادو و انار، لبنیات مانند ماست و پنیر، همراه با غذاهای پر پروتئین از جمله گوشت، ماهی و لوبیا برای این بیماری مناسبند.
مراجعه به دندانپزشک، رعایت بهداشت دهان و دندان و رژیم غذایی مناسب.
بله، در صورت عدم درمان به استخوان فک و خود دندان‌ها آسیب می‌رساند.
در صورت مشاهده اولین علائم عفونت لثه‌ها و مشکل در جویدن، قورت دادن یا درد حین گاز زدن غذا، شل شدن دندان، بوی بد دهان یا ایجاد آبسه روی لثه باید به دندانپزشک مراجعه کنید.
