علائم مسمومیت کبدی و روش های پاکسازی کبد
موضوعات پزشکی مرتبط: بیماری

علائم مسمومیت کبدی و روش های پاکسازی کبد

نویسنده:طلوع حقیقت
| تاریخ انتشار: 4 مرداد 1401
| آخرین به‌روزرسانی: 4 مرداد 1401
| تعداد نظرات:بدون نظر
مسمومیت کبد یا هپاتیت سمی در اثر مسمومیت با مواد شیمیایی و معدنی، برخی داروها، الکل و غیره ایجاد می‌شود. مسمومیت کبد می‌تواند بسیار خطرناک باشد و حتی باعث آسیب دائمی به کبد شود. داروهای گیاهی و مواد غذایی و عرقیات زیادی وجود دارد که به پاکسازی کبد از سموم کمک می‌کند.
مسمومیت کبد

آنچه در این مقاله می‌خوانید

درست است که کبد یکی از اندام‌های حیاتی بدن است که قابلیت بازسازی خودش را دارد، اما در عین حال عضو حساسی است که در مقابل مصرف الکل، دارو و برخی گیاهان خاص حساس است و ممکن است آسیب ببیند. به این آسیبی که به کبد می‌رسد هپاتیت سمی یا مسمومیت کبدی می‌گویند. آسیبی به کبد وارد می‌شود به ماده‌ای که باعث ایجاد مسمومیت می‌شود و دوز مصرفی آن بستگی دارد. مسمومیت کبد می‌تواند منجر به نارسایی کبدی و یا حتی مرگ بیمار شود.

در ادامه با ما همراه باشید تا بیشتر با مسمومیت کبدی، علائم و عوارض سمیت کبد آشنا شوید. پیشنهاد ما این به محض مشاهده علائم این بیماری برای دریافت مشاوره آنلاین و یا معاینه حضوری به سراغ متخصص گوارش و کبد در دکترتو بروید. شما می‌توانید در مورد علائم‌تان با دکتر گوارش و کبد یا متخصص داخلی به صورت تلفنی و آنلاین مشورت کنید و همچنین برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

مسمومیت کبدی چیست؟

به نقل از «wjgnet» هپاتیت سمی (Toxic hepatitis) یا کبد مسموم بیماری التهاب کبد در واکنش به مصرف مواد خاصی مثل الکل، مواد شیمیایی، دارو یا مکمل‌های غذایی ایجاد می‌شود. در برخی افراد، مسمومیت کبدی طی چند ساعت یا چند روز پس از مصرف ماده سمی روی می‌دهد. در برخی هم ممکن است چند ماهی طول بکشد تا علائم و نشانه‌های سمیت کبدی پدیدار شوند، البته نشانه‌های مسموم شدن کبد پس از قطع مصرف ماده سمی برطرف می‌شوند، اما هپاتیت سمی باعث آسیب دائمی، آسیب به بافت کبد، سیروز کبدی و در مواردی هم نارسایی کبد و نهایتاً مرگ می‌شود.

علائم مسمومیت کبدی

به نقل از «my.clevelandclinic» شکل خفیف سمیت کبدی ممکن است هیچ علائمی نداشته باشد و گاهی تنها با آزمایش خون تشخیص داده می‌شود. شایع‌ترین علائم سمیت کبد شامل این موارد می‌شوند:

  • زرد شدن رنگ پوست و سفیدی چشم‌ها
  • خارش
  • درد شکمی در سمت راست فوقانی شکم
  • خستگی
  • کم اشتهایی
  • حالت تهوع و استفراغ
  • تب
  • جوش‌های پوستی
  • کاهش وزن
  • ادرار تیره رنگ.
علائم مسمومیت کبدی
خارش، جوش پوستی، درد شکمی در سمت فوقانی راست شکم از علائم مسمومیت کبدی است.

مسمومیت کبدی در بارداری

مسمومیت کبدی در بارداری یکی از عوارض بارداری است. خانم‌های باردار معمولاً در دوران بارداری داروهای با نسخه یا بی‌نسخه و داروهای گیاهی و مکمل‌های خوراکی مصرف می‌کنند. مسمومیت کبدی ناشی از مصرف دارو علت اصلی نارسایی کبدی حاد در کشورهای غربی به ‌شمار می‌رود و به ‌نظر می‌آید که بارداری هم باعث تشدید ریسک مسمومیت کبدی شود. مصرف داروهای ضد فشارخون، آنتی‌تیروئید، آنتی‌ویروس‌ها و داروهای ضد سل و آنتی‌بیوتیک‌ها در این دوره احتمال ایجاد سمیت کبد را بیشتر می‌کند. معمولاً نخستین نشانه‌های مسمومیت بارداری در هفتم بیستم بارداری پس از یک دوره نهفتگی چند هفتگی ظاهر می‌شوند، چراکه این داروها معمولاً پیش از بارداری یا در اوایل بارداری تجویز شده بودند.

مسمومیت در بارداری که به آن پره اکلامپسی می‌گویند، اختلال و ناهنجاری در فشارخون است که از هفته ۲۰ بارداری تا ۷ روز بعد زایمان در بدن مادر ایجاد شده و روی سیستم عصبی مرکزی و کلیه‌ها تأثیر می‌گذارد.

مسمومیت کبدی در بارداری
مسمومیت کبدی در بارداری باعث افزایش فشارخون در این دوره می‌شود.

علائم مسمومیت بارداری

مسمومیت بارداری اختلالی است که باعث زایمان زودرس می‌شود و بیشتر در سه ماهه پایانی بارداری مشاهده می‌شود. علائم مسمومیت بارداری در ماه نهم شامل این موارد می‌شوند:

  • پف کردن چشم‌ها و التهاب صورت
  • التهاب دست، پا و زانوها
  • افزایش ناگهانی وزن بدن
  • بالا رفتن فشار خون همراه با دفع پروتئین در ادرار
  • سرگیجه
  • سردرد شدید و مزمن
  • تاری دید و دوبینی
  • درد شکمی شدید در ناحیه فوقانی شکم
  • حالت تهوع و استفراغ.

تنها راه درمان مسمومیت بارداری هم زایمان است. اگر مسمومیت بارداری در هفته ۳۷ باشد و جنین هم شرایط رشد مناسب داشته باشد، زایمان به شکل سزارین انجام می‌شود تا از عوارض احتمالی پره اکلامپسی جلوگیری شود، اما اگر شدت بیماری زیاد نبوده و فاصله زیادی هم تا زایمان نباشد می‌توان با انجام مراقبت‌های لازم و تحت نظر پزشک بودن کمی صبر کرد تا جنین به اندازه کافی رشد کند و بعد زایمان را انجام داد. روش خاصی برای پیشگیری از مسمومیت بارداری وجود ندارد، چراکه اصولاً علت اصلی این عارضه نامعلوم است. بهترین توصیه برای پیشگیری از مسمومیت بارداری کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی، کنترل وزن و فشار خون مادر است.

علائم مسمومیت کبدی در بارداری
مسمومیت کبدی در بارداری با علائمی مانند ورم بدن و صورت، سرگیجه و غیره همراه است.

پیشگیری از مسمومیت کبدی در دوران بارداری

در حال حاضر روش خاصی برای پیشگیری از مسمومیت بارداری وجود ندارد، اما با رعایت نکات زیر شاید بتوان به‌نوعی از مسمومیت بارداری پیشگیری نمود:

  • کاهش یا توقف مصرف نمک
  • نوشیدن روزی هشت لیوان آب
  • کاهش مصرف سرخ‌کردنی‌ها و فست فودها
  • استراحت
  • ورزش
  • به حداقل رساندن نوشیدنی‌های الکلی و حاوی کافئین.

مسمومیت کبدی یکی از عوارض بارداری است که باعث اختلال در فشارخون می‌شود و از هفته ۲۰ بارداری علائم خود را نشان می‌دهد و علائمی مانند ورم صورت و بدن، بالا رفتن فشار خون، افزایش وزن ناگهانی و غیره دارد.

عوارض مسمومیت کبد چیست؟

التهاب ناشی از هپاتیت سمی باعث آسیب رسیدن به کبد و ایجاد زخم در بافت کبد می‌شود. زخمی که به آن سیروز کبدی می‌گویند به ‌مرور زمان کار کبد را سخت‌تر می‌کند و نمی‌تواند عملکردش را درست انجام دهد. در نهایت، سیروز کبدی به نارسایی کبد ختم می‌شود. تنها راه درمان نارسایی کبدی مزمن ناشی از عوارض مسمومیت کبد، پیوند کبد است.

هپاتیت سمی چیست؟

مصرف داروها و مواد شیمیایی یا زیاده‌روی در مصرف نوشیدنی‌های الکلی از علل اصلی ایجاد هپاتیت سمی یا همان التهاب و تورم کبد به ‌شمار می‌آیند. مصرف خودسرانه داروها بدون تجویز پزشک یا حتی برخی داروهای نسخه‌ای که ریسک آسیب کبدی دارند، احتمال ابتلا به هپاتیت سمی را افزایش می‌دهد. به خصوص اگر داروها با هم یا بیشتر از دوز مجاز مصرف شوند.

ابتلا به دیگر انواع بیماری های کبدی یا اختلال کبدی جدی مثل سیروز یا بیماری کبد چرب غیرالکلی باعث می‌شود که کبد نسبت به تأثیرات سم‌ها (توکسین‌ها) حساس‌تر شود. عفونت مزمن ناشی از ویروس هپاتیت مثل هپاتیت بی یا هپاتیت سی، کبد را آسیب‌پذیرتر می‌کند. افزایش سن نیز روند تجزیه مواد مضر در کبد را کند می‌کند و این مساوی است با طولانی‌تر ماندن مواد سمی در بدن.

عوارض هپاتیت سمی یا مسمومیت کبدی
مسمومیت کبد یا هپاتیت سمی می‌تواند باعث آسیب دائمی به کبد شود.

علت مسمومیت کبدی چیست؟

هپاتیت سمی معمولاً به واسطه مصرف مواد شیمیایی ارگانیک یا حلال‌ها، داروهای خاص، مواد یا الکل ایجاد می‌شود. مواد شیمیایی و داروهای زیادی هستند که مصرف آنها به کبد آسیب رسانده و باعث سمیت کبد می‌شوند. هرچند که بدن افراد واکنش‌ متفاوتی نسبت به هر دارو نشان می‌دهد، اما برخی نسبت به برخی داروها واکنش عکس نشان داده و دچار آسیب کبدی می‌شوند و برخی هم اتفاقی برایشان نمی‌افتد. زیاده‌روی در مصرف الکل هم می‌تواند تأثیرات مضر و زیان‌بار ناشی از مصرف مواد شیمیایی یا داروها را چند برابر بدتر کند. مسمومیت کبدی بنا به علل مختلفی ایجاد می‌شود:

۱. مسمومیت کبد ناشی از سموم

 قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی در محیط کار مثل مواد شیمیایی آلی و حلال‌ها از علل اصلی مسمومیت کبد به‌ شمار می‌آید. تماس با مواد آلوده می‌تواند از طریق خوردن ماده شیمیایی، استنشاق یا از طریق تماس با پوست باشد.

۲. مسمومیت کبدی با دارو

برخی از داروها باعث ایجاد مسمومیت کبدی یا هپاتیت می‌شوند. برخی از این داروها عبارت‌اند از:

  • مسمومیت کبدی با داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDها) مانند:
    • مسمومیت کبدی استامینوفن
    • ایبوپروفن
    • دیکلوفناک
    • ناپروکسن
  • مسمومیت کبدی با داروی بیهوشی
  • استاتین‌ها (داروی کاهش کلسترول)
  • داروهای آنتی‌سایکوتیک
  • داروهای ضدافسردگی
  • مسمومیت ناشی از مصرف ویتامین‌ها
  • مسمومیت کبدی ناشی از مصرف مواد معدنی یا مکمل‌های گیاهی.
مسومیت کبدی با دارو
یکی از دلایل مسمومیت کبدی استفاده از برخی داروها یا مصرف بیش‌از حد داروها است.

۳. هپاتیت سمی ناشی از مصرف الکل

 سو مصرف الکل یا اعتیاد به الکل هم به کبد آسیب می‌زند به‌ خصوص اگر مصرف الکل با دارو همراه باشد.

۴. مسمومیت کبدی با ویتامین دی

زیاده‌روی در مصرف ویتامین دی باعث افزایش ذخیره این ویتامین در بدن و وارد شدن آن به خون می‌شود و در کار کبد اختلال ایجاد می‌کند. عوارض مسمومیت کبدی با ویتامین دی شبیه عوارض مسمومیت با هایپرکلسمی (افزایش کلسیم خون) است و شامل موارد زیر است:

  • افسردگی
  • روان‌پریشی
  • اختلال در تمرکز
  • و حتی کما.

۵. مسمومیت کبد ناشی از داروی کتوکونازول

کتوکونازول داروی آنتی‌قارچی از مجموعه ایمیدازول است که برای درمان بیماری‌های قارچی پوستی، ناخن و واژن تجویز می‌شود. از عوارض مرگبار مصرف کتوکونازول می‌توان به هپاتوتوکسیسیتی اشاره کرد که به شکل هپاتیت سمی و نارسایی کبد بروز می‌کند. معمولاً شش هفته بعد از شروع مصرف داروی کتوکونازول، عوارض کبدی ایجاد می‌شوند و تا ۶ ماه بعد مصرف همچنان باقی می‌مانند. اگر علائم و تغییرات خفیف باشند می‌توان مصرف دارو را ادامه داد، اما در صورت بروز علائم هپاتیت باید بلافاصله مصرف دارو را متوقف کرد.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

تشخیص مسمومیت کبدی

روش‌های مختلفی برای تشخیص سمیت کبد وجود دارند:

  • معاینه بدنی: دکتر گوارش و کبد یا دکتر داخلی ناحیه شکمی را از نظر علائم حساسیت، ورم یا درد بررسی و معاینه می‌کند و از بیمار درباره سابقه مصرف داروهای با نسخه پزشک یا بدون نسخه، ویتامین و مکمل‌های گیاهی سؤال می‌پرسد. دکتر باید بداند که بیمار هرچند وقت یک‌بار نوشیدنی الکلی مصرف می‌کند. اگر در محیط کار خود در معرض مواد شیمیایی هستید حتماً به پزشکتان اطلاع دهید.
  • آزمایش پانل متابولیک جامع: مجموعه‌ای از آزمایش خون است که معمولاً به‌ عنوان آزمایش‌ و چکاب‌های جسمی سالانه انجام می‌شوند.
  • آزمایش پانل کبد: دکتر متخصص داخلی یا فوق تخصص گوارش و کبد آزمایش عملکرد کبد را درخواست می‌کنند تا بتواند میزان آنزیم‌های کبدی و بیلی روبین (bilirubin) در خون را بررسی کند. بیلی روبین پسماند حاصل از سلول‌های خونی قدیمی است. افزایش آنزیم های کبد و افزایش زیاد میزان بیلی روبین خون نشانه آسیب کبدی است.
  • آزمایش‌های مربوط به زیاده‌روی در مصرف (اور دوز): برای بررسی و غربالگری افراط در مصرف دارو یا الکل، آزمایش خون و ادرار تجویز می‌شود.
  • بیوپسی یا نمونه‌برداری کبد: نمونه کوچکی از بافت کبد برداشته می‌شود تا نوع و شدت آسیب کبدی مشخص شود.
  • عکس‌برداری: ام‌آر‌آی (MRI)، سی‌تی (CT) یا سونوگرافی برای ارزیابی آسیب کبدی.

درمان مسمومیت کبدی

بهترین روش درمان مسمومیت کبدی این است که خود را از معرض مواد شیمیایی و داروهای عامل ایجادکننده این بیماری دور کنید:

  • از مصرف هرگونه دارو، ویتامین، مواد معدنی یا مکمل‌های خوراکی که باعث ایجاد هپاتیت سمی می‌شوند خودداری کنید.
  • از قرار گرفتن در محیط‌های کاری که در معرض حلال‌ یا مواد شیمیایی مضر هستند خودداری کنید یا آن را به حداقل برسانید. اگر به واسطه قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مضر به بیماری سمیت کبد مبتلا شدید بهتر است شغل یا سمت خود را تغییر دهید.
  • مصرف نوشیدنی‌های الکلی یا مواد مخدر و روانگردان‌ها را ترک کنید.
  • داروها را مطابق با نسخه پزشک مصرف کنید. از خوردن خودسرانه دارو بدون توجه به دوز اصلی پرهیز کنید.

پیشنهاد ما این به محض مشاهده علائم این بیماری برای دریافت مشاوره آنلاین و یا معاینه حضوری به سراغ متخصصین دکترتو بروید.

درمان مسمومیت کبد
دکتر گوارش و کبد بعد معاینه و آزمایش و تعیین دلیل مسمومیت کبد برای درمان اقدام می‌کند.

درمان مسمومیت کبدی با طب سنتی

همان‌طور که پیش از این هم اشاره شد درست است که کار کبد دفع سموم از بدن است، اما خود کبد هم برای درمان سمیت کبدی نیازمند پاک‌سازی و سم‌زدایی می‌شود. طب سنتی خوراکی‌های مختلفی را برای درمان گیاهی مسمومیت کبدی از طریق پاک‌سازی کبد تجویز می‌کند. یکی از گیاهانی که در طب سنتی جایگاه ویژه‌ای دارد گل گاو زبان است که معمولاً همراه با سنبل‌الطیب مصرف می‌شود.

نکته مهم در رابطه با درمان با گل گاو زبان وجود دارد این است که زیاده‌روی در مصرف این گیاه دارویی در بلند مدت به خاطر داشتن ماده شیمیایی خطرناک آلکالوئیدهای پیرولیزیدینی احتمال ابتلا به بیماری‌های کبدی یا سرطان کبد را افزایش می‌دهد. مصرف گل گاو زبان باعث کاهش علائم سوداوی در بدن می‌شود، اما مصرف آن در دراز مدت مسمومیت کبدی ایجاد می‌کند.

برای استفاده از روش‌های طب سنتی برای درمان مسمومیت کبد و پاکسازی کبد بهتر است با دکتر طب سنتی در دکترتو مشورت کنید.

داروهای گیاهی برای پاکسازی کبد

طب سنتی برای پاک‌سازی کبد سراغ داروهای گیاهی می‌رود که مصرفشان از گذشته تا به امروز در طب سنتی توصیه شده است. در ادامه با چند گیاه برای پاک‌سازی کبد آشنا می‌شویم:

۱. پاکسازی کبد با کنگر فرنگی (آرتیشو)

مصرف کنگر فرنگی باعث تحریک ترشح صفرا می‌شود و از این طریق، سموم و توکسین‌های انباشته می‌شود در کبد را دفع می‌کند. به ‌علاوه اینکه میزان چربی ذخیره‌شده در کبد و سایر اندام‌ها را هم کاهش می‌دهد. مصرف ۴۵ روز دمنوش آرتیشو آنزیم‌های کبدی را تنظیم می‌کند و باعث دفع سموم از کبد می‌شود. برای تهیه این دمنوش کافی است ۱۰ تا ۲۰ عدد برگ آرتیشو را با ۴ لیوان آب برای ۱۵ دقیقه بجوشانید و پس از صاف کردن، روزانه بعد از غذا میل کنید.

پاکسازی کبد با کنگر فرنگی
کنگر فرنگی یکی از گیاهان بسیار مفید برای درمان پاکسازی کبدی است.

۲. کاسنی

عرق کاسنی برای درمان بیماری‌های پوستی و کبدی و پاک‌سازی کبد در طب سنتی توصیه می‌شود. سه فنجان عرق کاسنی را با سه فنجان عرق شاه‌تره مخلوط کنید و روزی سه وعده (یک فنجان) پیش از غذا میل کنید.

۳. شاه تره

طب سنتی تاکید خاصی بر پاک‌سازی کبد و صفرا با شاه تره دارد، چراکه عرق این گیاه خون را تصفیه و رقیق می‌کند، کلسترول و فشار خون را پایین می‌آورد، ادرار آور است و برای درمان و محافظت کبد مفید خواهد بود. روزی دو فنجان عرق شاهتره در طب سنتی برای سم‌زدایی می‌شود.

۴. میوه و سبزی

گلوتاتیون و لیکوپن موجود در گوجه فرنگی باعث تصفیه کبد و مقاوم‌سازی بدن در مقابل سرطان می‌شود. فلانوئید و بتاکاروتن موجود در هویج و چغندر باعث تقویت و پاک‌سازی کبد می‌شود. آنزیم‌های موجود در سبزیجات برگ‌دار هم باعث تحریک آنزیم‌های هضم و دفع سموم از خون می‌شوند.

۵. روغن زیتون و آبلیمو

یک قاشق غذاخوری روغن زیتون را با یک قاشق غذاخوری آب‌لیمو ترکیب و صبح‌ها قبل از صبحانه میل کنید. این ترکیب برای دفع سموم کبد فوق‌العاده عمل می‌کند.

۶. چای زردچوبه

زردچوبه از گیاهان مهم در سم‌زدایی کبد است که باعث تحریک ترشح صفرا می‌شود، یعنی همان مایعی که کبد برای دفع سموم استفاده می‌کند. رنگ زرد زردچوبه هم به خاطر داشتن ماده کورکومین باعث تحریک صفرا می‌شود. 4 لیوان آب را جوشانده و 2 قاشق چای‌خوری زردچوبه آسیاب‌شده را به آن اضافه کنید و اجازه دهید ۱۰ دقیقه بجوشد. بعد ۵ دقیقه هم صبر کنید تا سرد شود. می‌توانید به چای زردچوبه عسل، شیر، خامه، شیر نارگیل یا روغن نارگیل و کره آب شده اضافه کنید تا طعم بهتری بگیرد. فلفل سیاه هم طعم این چای را بهتر می‌کند و باعث جذب بهتر کورکومین زردچوبه می‌شود. لیموترش و زنجبیل هم نه فقط خاصیت آنتی‌اکسیدانی زردچوبه را بیشتر کرده بلکه طعم این چای را هم بهتر می‌کنند.

۷. پاکسازی مسمومیت کبدی با عرقیات

خاصیت درمانی عرقیات گیاهی باعث شده که طب سنتی جایگاه ویژه‌ای برای عرقیات قائل شود و همواره به دنبال پاک‌سازی مسمومیت کبدی با عرقیات باشد. عرق شاهترِه، عرق کاسنی، عرق خارشتر و خار مریم از عرقیات محبوب برای دفع سموم و پاک‌سازی کبد و درمان بیماری‌های کبدی هستند. عرقیات گیاهی برای درمان التهاب کبد هم توصیه می‌شوند.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

رژیم غذایی مناسب برای افراد درگیر با مسمومیت کبدی

خوشبختانه منوی غذایی افرادی که از بیماری‌های کبدی رنج برده یا با مسمومیت کبدی درگیر هستند محدود نیست، بلکه برعکس این افراد می‌توانند انواع خوراکی‌های سالم و خوشمزه را میل کنند که نه فقط برای کبد مفید است بلکه نقش پاک‌سازی و سم‌زدایی کبد را هم به‌خوبی ایفا می‌کنند مانند:

  • غلات کامل یکی از بهترین و مفیدترین منابع غذایی برای افراد درگیر با سمیت کبد و بیماران کبدی هستند. غلات کامل را می‌توان به شکل سبوس، نان گندم کامل یا غلات، برنج قهوه‌ای، پاستای غلات کامل یا حریره مصرف نمود. جوی کامل، گندم سیاه، بلغور جوی دوسر و ذرت را هم به این منو اضافه کنید.
  • میوه و سبزیجات باید بخش عمده رژیم غذایی بیماران کبدی را تشکیل دهند، چراکه این گروه از خوراکی‌ها سرشار از مواد مغذی ضروری هستند، به ‌علاوه اینکه به‌راحتی هضم می‌شوند و مهم‌تر از همه میوه و سبزیجات آنتی‌اکسیدان دارند که از کبد محافظت می‌کند.
  • بیماران کبدی و افرادی که از سمیت کبدی رنج می‌برند باید روغن زیتون، روغن کانولا و روغن تخم بزرک در رژیم غذایی‌شان مصرف کنند.
  • مصرف پروتئین سالم به شکل شیر کم چرب و فراورده‌های لبنی همراه با گوشت بدون چربی، لوبیا، تخم مرغ و فراورده‌های سویا هم باید حتماً در رژیم غذایی مبتلایان به بیماری‌های کبدی و افرادی باشد که از مسمومیت کبد رنج می‌برند.

تمیزکننده های کبد: بهترین مواد غذایی برای مسمومیت کبد

مصرف غذاهای سرخ‌کردنی و چرب، مشروبات الکلی و فست فودها باعث ایجاد اختلال در کارکرد کبد و بیماری‌های کبدی می‌شود. برای حفظ کبد در مقابل بیماری‌های کبدی باید رژیم غذایی متعادل و غذاهایی را انتخاب نمود که نقش تمیزکننده کبد و تصفیه‌کننده خون را ایفا می‌کنند. برای حفظ سلامت این اندام حیاتی بدن باید برخی خوراکی‌ها را حذف کنید و پاک‌کننده‌های طبیعی کبد را در رژیم غذایی‌تان بگنجانید. بهتر است با دکتر داخلی یا فوق تخصص گوارش و کبد، و دکتر تغذیه درباره اضافه کردن تمیزکننده‌های کبد به رژیم غذایی‌تان مشورت کنید. تمیزکننده‌های طبیعی کبد شامل این موارد می‌شوند:

  • روغن زیتون: مصرف اسید چرب امگا ۳ با سوزاندن چربی‌ها به سالم نگه داشتن کبد کمک می‌کند. روغن زیتون سرشار از اسید چرب امگا ۳ است.
  • غلات سبوس‌دار: باعث تسریع سوخت‌وساز چربی در بدن می‌شود و به این ترتیب به سلامت کبد کمک می‌کند.
  • سیب: پکتین موجود در سیب، سموم معده را از بین می‌برد و باعث کاهش سموم در کبد می‌شود.
  • سیر: آلیسین و سلنیم موجود در سیر به‌ عنوان ماده تصفیه‌کننده کبد عمل می‌کنند.
  • سبزیجات: آنتی‌اکسیدان موجود در سبزیجاتی مثل گل کلم، بروکلی، کلم برگ، عملکرد کبد را بهبود می‌بخشد.
  • آووکادو: باعث تولید گلوتاتیون در بدن می‌شود که آنتی‌اکسیدانی است که باعث تمیز کردن کبد می‌شود.
  • سبزیجات سبز: کلروفیل سبزیجات سبز رنگ باعث دفع سموم کبدی می‌شود.
  • چغندر قرمز: فلامانوئید موجود در چغندر قرمز باعث افزایش قدرت آنزیمی کبد می‌شود.
  • گریپ فروت: ویتامین C هم آنزیم تمیزکننده در بدن تولید کرده و هم سم‌زدایی می‌کند.
  • گردو: اسید آمینه موجود در گردو، آمونیاک کبد را از بین می‌برد و باعث پاک‌سازی کبد می‌شود.
  • چای سبز: آنتی‌اکسیدان موجود در چای سبز به ‌عنوان تصفیه‌کننده کبد عمل می‌کند.
  • زردچوبه: خاصیت ضدالتهابی کبد باعث کاهش التهاب کبد می‌شود.
  • تخم گشنیز: حرارت بدن را کاهش داده و سم را از کبد دفع می‌کند.
میوه برای پاکسازی کبد
میوه‌های زیادی وجود دارد که مصرف آنها به پاکسازی کبد کمک می‌کند.

افراد دچار مسمومیت کبدی چه غذاهایی را نباید بخورند؟

همان‌قدر که مصرف برخی خوراکی‌ها برای افراد مبتلا به سمیت کبد لازم و ضروری است، برخی غذاها هم نباید مصرف شوند، چراکه برای کبد مضر هستند. مصرف بیش از حد این خوراکی‌ها باعث تشدید بیماری می‌شود و حتی ممکن است که آسیب جدی و دائمی به کبد بزند. غذاهایی که افراد دچار مسمومیت کبدی نباید بخورند:

  • غذاهای فراوری‌شده حاوی مواد فراوری‌شده و عاری از مواد مغذی هستند که نه تنها برای کبد مفید نیستند، بلکه دوره نقاهت بیماری را هم طولانی‌تر می‌کنند. افراد دارای سمیت کبدی باید از خوردن نان‌های فراوری‌شده، پنیر و تمام فست‌فودها پرهیز کنند.
  • روغن‌های هیدروژنه باید از رژیم غذایی حذف و روغن‌های سالم جایگزین آن‌ها شوند. حتی اگر بیماری کبدی ندارید هم توصیه می‌کنیم برای داشتن کبد سالم بهتر است سراغ روغن‌های سالم و گیاهی بروید. بیماران دارای سمیت کبد باید از مصرف چربی‌های اشباع‌شده یا روغن‌های ترانس پرهیز کنند.
  • مصرف شکر باید به حداقل برسد. مصرف هرگونه شیرین‌کننده مصنوعی و آب‌میوه‌های حاوی غلظت بالای شکر ممنوع است، چراکه کبدی که درگیر بیماری هپاتیت سمی است نمی‌تواند این شیرین‌کننده‌ها را هضم کند.
  • مصرف نمک، آهن و گوشت قرمز هم در این بیماران باید به حداقل برسد.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

سؤالات متداول شما

در این بخش از مطلب به سؤالات شما در مورد مسمومیت کبدی پاسخ می‌دهیم. اگر سؤالی دارید که در این مطلب پاسخی برای آن پیدا نکرده‌اید، لطفا سؤال خود را در انتهای این مطلب برای ما کامنت کنید تا کارشناسان دکترتو در اولین فرصت به آن پاسخ دهند.

آیا مسمومیت کبدی خطرناک است؟

سمیت کبد یا هپاتیت سمی نوعی بیماری است که به کبد آسیب می‌رساند و در صورتی که درمان نشود علائم جدی و خطرناک یا آسیب کبدی را به ‌دنبال خواهد داشت. دارو، مکمل‌های گیاهی، شیمیایی، حلال‌ها و الکل از جمله علل اصلی ایجاد مسمومیت کبدی هستند.

پاکسازی کبد چقدر طول می کشد؟

کبد سالم خودش را پاک‌سازی می‌کند، اما کبد ناسالم لزوماً با پاک‌سازی سالم نمی‌شود، یعنی باید درمان پزشکی و تغییر سبک زندگی در کنار اقدام برای پاک‌سازی باشند. روش‌های مختلفی برای پاک‌سازی کبد وجود دارند مثل رژیم‌های غذایی ۵ روزه پاک‌سازی کبد، اما به ‌طور کلی، فرایند پاک‌سازی زمان‌بر است.

مسمومیت کبدی در چه بیمارانی خطرناکتر است؟

مسمومیت کبدی در افرادی که سابقه بیماری کبدی دارند، ناقل ویروس هپاتیت ب هستند و بیماران مبتلا به سل پیشرفته خطرناک‌تر است.

برای درمان مسمومیت کبدی به چه پزشکی باید مراجعه کرد؟

با مشاهده علائم اولیه باید به متخصص داخلی، دکتر کبد، فوق تخصص گوارش و کبد مراجعه کنید.

چه افرادی بیشتر در معرض مسمومیت کبدی قرار دارند؟

افراد مسن، خانم‌ها، افرادی که سو تغذیه دارند، الکل زیاد مصرف می‌کنند، سابقه بیماری کبدی دارند، ناقل ویروس هپاتیت ب هستند، ساکنان کشورهای در حال توسعه که شیوع هپاتیت ویروسی در آنجا زیاد است و افراد مبتلا به سل بیشتر در معرض مسمومیت کبدی قرار دارند.

آیا مصرف بیش از اندازه مکمل ها باعث مسمومیت کبد می شود؟

مصرف برخی گیاهان ممکن است باعث ایجاد سمیت کبد شود. مکمل‌های حاوی آلوئه‌ورا، کوهوش سیاه، پوست میوه و سبزیجات، گل گاو زبان، گیاه اِفدرا یا گیاه کاوا باید با احتیاط مصرف شوند. مصرف معمول مولتی ویتامین ها و مکمل‌ها مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما زیاده‌روی در مکمل‌ها و مولتی‌ویتامین‌ها ممکن است خطرناک باشد و به کبد آسیب برساند، البته ویتامین‌ها تأثیر چندانی در موارد آسیب کبدی ناشی از مصرف دارو ندارند، اما ممکن است باعث مسمومیت کبد بشوند.

آیا مسمومیت کبدی در بارداری برای جنین مضر است؟

بله می‌تواند خطرناک باشد و باعث زایمان زودرس و رشد ناکافی جنین شود.

مسمومیت کبدی باعث نارسایی کبد می شود؟

نشانه‌های سمیت کبد پس از قطع مصرف ماده سمی برطرف می‌شوند، اما هپاتیت سمی باعث آسیب دائمی، آسیب به بافت کبد، سیروز کبدی و در مواردی هم نارسایی کبد و نهایتاً مرگ می‌شود.

زرد شدن پوست چه زمانی نشانه مسمومیت کبدی است؟

زمانی که زردی پوست با سایر علائم مسمومیت کبدی مثل درد شکمی، کاهش اشتها، تهوع و استفراغ، خارش و جوش پوستی و تب همراه باشد.

مصرف الکل باعث مسمومیت کبد می شود؟

بله زیاده‌روی در مصرف نوشیدنی‌های الکلی از علل اصلی ایجاد سمیت کبد به‌ شمار می‌آید.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک

سمیت کبد یا هپاتیت سمی نوعی بیماری کبدی است که ممکن است به ‌خاطر سوءمصرف مواد، زیاده‌روی در نوشیدنی‌های الکلی، مصرف مکمل‌ها و مولتی‌ویتامین‌ها و مصرف دارو ایجاد شود. سمیت کبد با مکمل‌های غذایی و دارو نوع نادر و غیرقابل‌پیش‌بینی است که اگر به موقع درمان نشود می‌تواند خطر مرگ را به‌ دنبال داشته باشد. از آنجایی که نمی‌توانیم پیش‌بینی کنیم که مصرف چه مواد شیمیایی یا داروهایی ممکن است باعث ایجاد بیماری سمیت کبد شود عاقلانه‌تر است که سراغ پیشگیری از مسمومیت کبدی برویم:

  • عدم مصرف خودسرانه دارو بدون تجویز پزشک
  • پرهیز از مصرف مکمل‌های غذایی حاوی گیاهانی که ممکن است برای کبد مضر باشند.
  • پرهیز از مصرف هم‌زمان داروهایی مثل استامینوفن با الکل
  • رعایت نکات ایمنی در محیط‌های کاری که با مواد شیمیایی سروکار دارید.
  • کاهش مصرف نوشیدنی‌های الکلی و کافئین‌دار
  • داروها و مواد شیمیایی را از دسترس کودکان دور نگه دارید.

پیشنهاد ما این به محض مشاهده علائم این بیماری برای دریافت مشاوره آنلاین و یا معاینه حضوری به سراغ متخصص گوارش و فوق تخصص کبد و یا دکتر متخصص داخلی دکترتو بروید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/1999/0215/p829.html
https://www.wjgnet.com/1948-5182/full/v13/i7/747.htm
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32312690/
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17915-toxic-hepatitis
https://academic.oup.com/toxsci/article/65/2/166/1634698
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-24432-3_7
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/toxic-hepatitis/symptoms-causes/syc-20352202
https://pallipedia.org/hepatotoxicity/
https://www.medindia.net/patients/lifestyleandwellness/hepatitis-diet-recommendations-foods-to-eat-and-avoid.htm
https://www.webmd.com/hepatitis/ss/slideshow-best-and-worst-foods-for-your-liver
https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/1471-2458-8-365
برچسب‌ها:
این مقاله پزشکی را با دیگران به اشتراک بگذارید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکترتو از بین بیش از ۱۲۰۰۰ دکتر و متخصص دکترِتو پیدا کن

دکترِتو را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

کانال تلگرام

صفحه اینستاگرام