فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
گزگز یا کاهش حس در انگشتان ممکن است پس از خوابیدن روی دست یا کار طولانی با مچ در وضعیت نامناسب ایجاد شود و با تغییر حالت بدن برطرف شود. با این حال، بی حسی انگشتان دست زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که تکرار شود، مدت زیادی ادامه داشته باشد یا با درد، ضعف عضلات و کاهش قدرت برای در دست گرفتن اشیا همراه شود. انگشتان درگیر نیز میتوانند به تشخیص محل فشار عصبی کمک کنند؛ برای نمونه، درگیری شست تا بخشی از انگشت حلقه با عصب مدیان و بیحسی انگشت کوچک با عصب اولنار ارتباط بیشتری دارد. در این مقاله از دکترتو، علتهایی مانند سندرم تونل کارپال، دیسک گردن، آسیب عصب اولنار، دیابت و کمبود ویتامینها بررسی میشوند تا زمان مناسب مراجعه و راههای کنترل علائم روشنتر شوند.
بی حسی انگشتان دست نشانه چیست؟
بی حسی انگشتان دست معمولاً بهصورت کاهش حس، گزگز، مورمور شدن، احساس سوزنسوزن شدن یا حتی ضعف در انگشتان احساس میشود. گاهی بی حسی به دلیل فشار موقت روی عصبها، مانند خوابیدن روی دست یا نگه داشتن طولانیمدت مچ در وضعیت نامناسب ایجاد میشود و پس از چند دقیقه برطرف میشود. اما در برخی موارد، این مشکل میتواند نشانه موارد زیر باشد:
- فشار روی عصبها
- سندرم تونل کارپال
- مشکلات گردن
- کمبود ویتامینها
- دیابت و نوروپاتی دیابتی
- آسیبهای فیزیکی
محل دقیق بیحسی، تعداد انگشتان درگیر و زمان بروز علائم میتواند سرنخ مهمی برای تشخیص علت باشد. اگر بیحسی مداوم باشد یا با درد و ضعف عضلات همراه شود، بهتر است برای بررسی دقیقتر توسط بهترین دکتر مغز و اعصاب و نورولوژی ایران ویزیت شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت webmd
Once high blood sugar has damaged your nerves, there’s no treatment that can reverse that damage. But some prescription medicines can help people handle the symptoms. These include antidepressants, anticonvulsants, and skin creams. You should also keep your diabetes under control to prevent neuropathy from getting worse.
ترجمه فارسی:
زمانی که قند خون بالا باعث آسیب به اعصاب شود، درمانی وجود ندارد که بتواند این آسیب را بهطور کامل معکوس کند. با این حال، برخی داروهای تجویزی میتوانند به کنترل و کاهش علائم کمک کنند. این داروها شامل داروهای ضدافسردگی، داروهای ضدتشنج و کرمهای موضعی پوستی هستند. همچنین باید دیابت خود را بهخوبی کنترل کنید تا از بدتر شدن آسیب عصبی جلوگیری شود.
۱. آیا سندرم تونل کارپال باعث بی حسی انگشتان دست میشود؟
سندروم تونل کارپال زمانی رخ میدهد که عصب مدیان در مسیر عبور خود از مچ دست تحت فشار قرار بگیرد. این عصب مسئول انتقال حس به انگشت شست، اشاره، میانی و بخشی از انگشت حلقه است؛ بنابراین افراد مبتلا معمولاً در همین قسمتها احساس بیحسی، گزگز یا سوزش دارند.
علائم سندرم تونل کارپال اغلب هنگام شب، پس از کار طولانی با کامپیوتر، تایپ کردن یا انجام حرکات تکراری با دست بیشتر میشود. در مراحل اولیه، استراحت دادن به دست، اصلاح وضعیت مچ، استفاده از مچبند طبی و انجام تمرینات مناسب ممکن است به کاهش علائم کمک کند.
۲. آیا بیرون زدگی دیسک گردن باعث بی حسی انگشتان دست میشود؟
در ناحیه گردن، ریشههای عصبی از نخاع خارج شده و به سمت شانه، بازو و دست حرکت میکنند. زمانی که دیسک بین مهرههای گردنی دچار بیرونزدگی شود، ممکن است روی این عصبها فشار وارد کند و باعث ایجاد علائمی مانند بیحسی، گزگز، درد تیرکشنده یا ضعف در دست و انگشتان شود.
نوع انگشتهای درگیر معمولاً به این بستگی دارد که کدام ریشه عصبی تحت فشار قرار گرفته است. بسیاری از افراد علاوه بر علائم دیسک گردن، بیحسی دست، درد گردن، خشکی عضلات گردن یا انتشار درد به شانه را نیز تجربه میکنند. برای بررسی این وضعیت مراجعه به بهترین دکتر گردن ایران توصیه میشود.
۳. آیا آسیب عصب اولنار باعث بی حسی انگشتان دست میشود؟
عصب اولنار از قسمت داخلی آرنج عبور میکند و مسئول حسدهی انگشت کوچک و بخش داخلی انگشت حلقه است. یکی از مشکلات شایع مرتبط با این عصب، سندرم تونل کوبیتال است که در اثر فشار طولانیمدت روی عصب در ناحیه آرنج ایجاد میشود. افرادی که مدت زیادی آرنج خود را خم نگه میدارند، روی آرنج تکیه میدهند یا هنگام خواب وضعیت نامناسبی دارند، بیشتر ممکن است دچار این مشکل شوند. علائم معمولاً شامل گزگز، بیحسی، درد در قسمت داخلی آرنج و کاهش قدرت دست است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthline
Ulnar nerve entrapment occurs when the ulnar nerve, which runs along the inner side of the arm to the little finger, becomes compressed. This most often happens at the elbow, where it is known as cubital tunnel syndrome. Compression can cause numbness or tingling that radiates into the ring and pinky fingers, along with aching pain on the inside of the elbow.
ترجمه فارسی:
گیر افتادن عصب اولنار زمانی اتفاق میافتد که عصب اولنار، که در امتداد قسمت داخلی بازو حرکت کرده و به سمت انگشت کوچک دست میرود، تحت فشار قرار بگیرد. این اتفاق بیشتر در ناحیه آرنج رخ میدهد که به آن سندرم تونل کوبیتال گفته میشود. فشار روی این عصب میتواند باعث ایجاد بیحسی یا گزگز شود که به سمت انگشت حلقه و انگشت کوچک منتشر میشود. همچنین ممکن است فرد در قسمت داخلی آرنج احساس درد مبهم یا درد مداوم داشته باشد.
۴. آیا کمبود ویتامین باعث بی حسی انگشتان دست میشود؟
کمبود برخی ویتامینها میتواند باعث بیحسی و گزگز انگشتان دست شود. قبل از آنکه عوارض کمبود هر ویتامین را بشناسید باید گفت بیحسی انگشتان همیشه به دلیل کمبود ویتامین نیست و عواملی مانند مشکلات عصبی، دیابت یا فشار روی عصبها نیز باید بررسی شوند. تشخیص کمبود ویتامین و بی حسی دست و پا معمولاً با آزمایش خون انجام میشود. به هر حال در ادامه میخوانید که کمبود هر ویتامین چه تأثیری بر آسیب عصبی و ایجاد بیحسی دارد:
- ویتامین B12: مهمترین کمبود مرتبط با بیحسی و گزگز دستها
- ویتامین B1: عملکرد اعصاب را مختل میکند.
- ویتامین B6: روی اعصاب تأثیر میگذارد.
- ویتامین D: در صورت ایجاد کاهش کلسیم خون ممکن است با گزگز یا اسپاسم همراه شود.
- ویتامین E: میتواند باعث آسیب عصبی شود.
| علت | عصب یا ناحیه درگیر | علائم همراه | شرایط بروز |
|---|---|---|---|
| فشار موقت روی عصبها | عصبهای دست و مچ | گزگز، مورمور شدن، سوزنسوزن شدن | خوابیدن روی دست، نگهداشتن طولانی مچ در وضعیت نامناسب |
| سندرم تونل کارپال | عصب مدیان در مچ دست | بیحسی، گزگز، سوزش | بیشتر در انگشت شست، اشاره، میانی و بخشی از انگشت حلقه، تشدید هنگام شب یا حرکات تکراری |
| بیرونزدگی دیسک گردن | ریشههای عصبی گردن | درد تیرکشنده، گزگز، ضعف دست، درد گردن و شانه | فشار دیسک بر عصبهای خارجشده از نخاع |
| آسیب یا فشار عصب اولنار | عصب اولنار در ناحیه آرنج | درد داخل آرنج، کاهش قدرت دست، گزگز | درگیری انگشت کوچک و بخش داخلی انگشت حلقه، خم نگهداشتن آرنج یا تکیهدادن روی آن |
| کمبود ویتامین B12 | اعصاب محیطی | بیحسی، گزگز | کمبود ویتامین، تشخیص با آزمایش خون |
| کمبود ویتامینهای B1، B6 یا E | اعصاب | اختلال عملکرد عصبی، بیحسی یا گزگز | کمبود ویتامین |
| کمبود ویتامین D همراه با کاهش کلسیم | اعصاب و عضلات | گزگز، اسپاسم | کاهش کلسیم خون |
| دیابت و نوروپاتی دیابتی | اعصاب محیطی | کاهش حس، گزگز، مورمور شدن | آسیب عصبی ناشی از قند خون بالا |
| آسیبهای فیزیکی | عصبها یا بافتهای دست | بیحسی، ضعف یا درد | ضربه یا آسیب به دست |
| تغییرات پس از زایمان | عصب مدیان در مچ دست | بیحسی، گزگز | تغییرات هورمونی، تجمع مایعات، بلندکردن نوزاد، وضعیت نامناسب شیردهی |
| فشار عصبی هنگام خواب | عصبهای مچ یا آرنج | بیحسی شبانه، گزگز | قرارگرفتن دست زیر بدن، خمماندن مچ یا آرنج |
| فعالیتهای تکراری | عصبهای دست و مچ | بیحسی، تحریک عصبی | کار طولانی با موس، تایپ، استفاده زیاد از تلفن همراه |
بی حسی انگشتان دست راست نشانه چیست؟
در بسیاری از موارد، فشار روی عصبهای دست، مشکلات مچ مانند سندرم تونل کارپال یا فشار روی عصب اولنار در ناحیه آرنج باعث این مشکل میشود. همچنین مشکلات گردن مانند دیسک گردن میتوانند باعث انتشار علائم به یک دست، از جمله دست راست، شوند.
فعالیتهای تکراری مانند کار طولانی با موس، تایپ کردن یا استفاده زیاد از تلفن همراه نیز ممکن است عصبهای دست را تحریک کند. اگر بیحسی دست راست ناگهانی ایجاد شود و همراه با ضعف یک طرف بدن، اختلال در صحبت کردن، سرگیجه یا درد قفسه سینه باشد، باید فوراً بررسی پزشکی انجام شود، زیرا ممکن است نشانه یک وضعیت جدی باشد. در این شرایط لازم است درمان بی حسی دست راست بهموقع انجام شود.
بی حسی انگشتان دست چپ نشانه چیست؟
بی حسی انگشتان دست چپ نیز میتواند ناشی از مشکلات عصبی، فشردگی عصب یا اختلالات دیگر بدن باشد. عواملی مانند سندرم تونل کارپال، آسیب عصب اولنار، مشکلات ستون فقرات گردنی، کمبود ویتامین B12 و برخی بیماریهای متابولیک از دلایل شایع این مشکل هستند. در بسیاری از موارد، بیحسی بهتدریج ایجاد شده و با تغییر وضعیت دست یا استراحت بهتر میشود.
بااینحال، علت بی حسی دست چپ بهصورت ناگهانی، بهخصوص اگر همراه با درد یا فشار در قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد یا احساس ضعف باشد، میتواند نشانه یک مشکل قلبی باشد و نیاز به مراجعه به اورژانس دارد. توجه به زمان شروع علائم، انگشتهای درگیر و نشانههای همراه به پزشک کمک میکند علت اصلی را بهتر تشخیص دهد.
علت بی حسی انگشتان دست بعد از زایمان چیست؟
یکی از علتهای مهم بی حسی انگشتان دست بعد از زایمان، تغییرات هورمونی و تجمع مایعات در دوران بارداری و پس از آن است که ممکن است باعث افزایش فشار روی عصبها، بهخصوص عصب مدیان در مچ دست شود. به همین دلیل برخی مادران پس از زایمان علائم سندرم تونل کارپال مانند بیحسی انگشتان و گزگز دست را تجربه میکنند.
همچنین بلند کردن مکرر نوزاد، شیر دادن در وضعیت نامناسب و فشار زیاد روی مچ دست میتواند این مشکل را تشدید کند. در بیشتر موارد، علائم به مرور زمان بهتر میشوند، اما اگر بیحسی شدید، طولانیمدت یا همراه با ضعف دست باشد، بهتر است پزشک علت را بررسی کند.
علت بی حسی انگشتان دست در خواب چیست؟
بسیاری از افراد هنگام خواب دست خود را زیر بدن قرار میدهند یا مچ و آرنج را در زاویهای نگه میدارند که باعث فشار روی مسیر عصبی میشود. این نوع بیحسی معمولاً پس از بیدار شدن، حرکت دادن دست و تغییر وضعیت بدن برطرف میشود. با این حال، تکرار مداوم بیحسی در شب میتواند نشانه مشکلاتی مانند سندرم تونل کارپال، تونل کوبیتال یا مشکلات گردن باشد.
کاهش حرکت دست هنگام خواب و تغییر وضعیت بدن ممکن است باعث افزایش فشار روی عصبها شود. اگر این مشکل مرتب اتفاق میافتد یا باعث بیدار شدن فرد از خواب میشود، بهتر است برای بررسی علت اصلی به پزشک مراجعه شود.
درمان بی حسی انگشتان دست چیست؟
اگر مشکل به دلیل فشار موقت روی عصب باشد، تغییر وضعیت بدن، استراحت دادن به دست و اصلاح حرکات روزانه ممکن است کافی باشد. در مواردی مانند سندرم تونل کارپال یا تونل کوبیتال، استفاده از مچبند یا محافظ آرنج، فیزیوتراپی و کاهش فعالیتهای تحریککننده میتواند کمککننده باشد.
اگر علت کمبود ویتامین باشد، مصرف مکمل مناسب تحت نظر پزشک میتواند علائم را بهبود دهد. مشکلات گردن نیز ممکن است نیاز به تمرینات اصلاحی، فیزیوتراپی یا درمانهای تخصصی داشته باشند. از مصرف خودسرانه دارو یا مکمل برای درمان بی حسی دست راست و چپ خودداری کنید، زیرا ابتدا باید علت دقیق مشخص شود.
درمان خانگی بی حسی انگشتان دست چیست؟
برای کاهش بیحسی خفیف انگشتان دست، برخی روشهای ساده خانگی میتوانند کمککننده باشند. البته اگر بیحسی شدید، مداوم یا همراه با ضعف باشد، درمان خانگی کافی نیست و باید علت اصلی توسط پزشک بررسی شود. روشهای ساده برای کاهش علائم عبارتند از:
- تغییر وضعیت دست و جلوگیری از فشار روی مچ و آرنج
- استراحت هنگام کار طولانی با کامپیوتر
- رعایت اصول ارگونومی هنگام کار با تلفن همراه
- رعایت حالت صحیح مچ هنگام تایپ کردن
- داشتن رژیم غذایی متعادل و دریافت کافی ویتامینهای مورد نیاز بدن
نتیجه گیری
بی حسی انگشتان دست میتواند دلایل سادهای مانند وضعیت نامناسب خواب یا فشار موقت روی عصب داشته باشد، اما گاهی نیز نشانه مشکلاتی مانند سندرم تونل کارپال، آسیب عصب اولنار، دیسک گردن یا کمبود ویتامینها است. توجه به محل بیحسی، تعداد انگشتهای درگیر، زمان بروز علائم و نشانههای همراه میتواند در تشخیص علت کمککننده باشد. اگر بیحسی بهطور مکرر ایجاد شود، شدت پیدا کند یا همراه با ضعف عضلات و درد باشد، نباید آن را نادیده گرفت. مراجعه به پزشک و تشخیص زودهنگام علت میتواند از آسیب بیشتر به اعصاب جلوگیری کند و به انتخاب درمان مناسب کمک نماید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

