خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
ترشحات واژن یکی از موضوعاتی است که بسیاری از زنان و دختران در سنین مختلف با آن روبه‌رو می‌شوند و گاهی تغییر رنگ، بو یا مقدار آن باعث نگرانی میشود. واژن به طور طبیعی برای حفظ رطوبت، دفع سلول‌های مرده و کمک به پیشگیری از عفونت، ترشح تولید می‌کند. با این حال، همه ترشحات یک معنا ندارند و تفاوت میان ترشح طبیعی و غیرطبیعی اهمیت زیادی دارد. آشنایی با رنگ‌ها، قوام‌ها، زمان بروز ترشح در چرخه قاعدگی، تغییرات دوران بارداری و نشانه‌های هشداردهنده کمک می‌کند فرد بهتر بداند چه زمانی وضعیت طبیعی است و چه زمانی باید علت آن بررسی شود. شناخت نوع ترشحات و تغییرات آن‌ها، راهی مؤثر برای تشخیص به‌موقع و درمان سریع بسیاری از مشکلات زنانه است که در این مقاله از دکترتو به بررسی آن می‌پردازیم.
ترشحات واژن چیست؟
ترشح واژن (به انگلیسی: Vaginal discharge) مایعی ترکیب از موکوس، سلول‌ها و انواع باکتری‌هاست که از واژن و دهانه رحم خارج میشود. مخلوط ترشح ساخته‌شده توسط غدد داخل واژن و دهانه رحم، سلول‌های مرده و باکتری را به بیرون از بدن دفع می‌کند. این کار واژن را تمیز نگه می‌دارد و به جلوگیری از عفونت کمک می‌کند.
مقدار و ظاهر ترشحات در همه افراد یکسان نیست. سن، چرخه قاعدگی، بارداری، شیردهی، رابطه جنسی، مصرف داروها و نزدیک شدن به یائسگی می‌توانند مقدار ترشح را کم یا زیاد کنند. ترشح طبیعی معمولاً بوی تند ندارد و با خارش، سوزش، درد یا خونریزی همراه نیست. بسیاری از اوقات، ترشحات واژن کاملا طبیعی است. هرگونه تغییر در بو، حتی در دوران بارداری یا پس از شست‌وشوی واژن، باید ارزیابی شود زیرا می‌تواند نشانه عفونت باشد.
انواع ترشحات طبیعی واژن چگونه است؟
ترشحات واژن سالم معمولا شفاف، سفید، شیری، کشدار، آبکی یا کمی چسبناک است. این ترشحات بوی بد ندارند یا بوی بسیار ملایمی دارند. انواع ترشحات واژن سالم ممکن است در روزهای مختلف چرخه قاعدگی تغییر کند؛ برای مثال نزدیک تخمک گذاری کشدارتر شود و بعد از تخمک گذاری غلیظ‌تر یا کمتر شود. ترشح طبیعی زمانی نگران‌کننده نیست که با درد، خارش، سوزش، قرمزی، بوی بد، تب، درد لگن یا خونریزی غیرطبیعی همراه نباشد. اگر رنگ، بو یا غلظت ترشح ناگهان تغییر کند و چند روز ادامه داشته باشد، بهتر است علت آن بررسی شود.
| نوع ترشح | رنگ | قوام | زمان بروز | طبیعی یا خیر |
|---|---|---|---|---|
| شفاف و لغزنده | بی‌رنگ | کشدار | حوالی تخمک‌گذاری | طبیعی |
| سفید شیری | سفید یا کرم | غلیظ | آغاز یا پایان چرخه پریود | طبیعی اگر بدون بو و خارش باشد |
| ترشح بعد از رابطه جنسی | شفاف یا سفید | روان و لغزنده | پس از برانگیختگی | طبیعی |
۱. ترشحات سفید رنگ واژن نشانه چیست؟
واژن ترشحات طبیعی و بی‌رنگ هم دارد. زمانی که پریود شما تمام میشود وارد دوره‌ای می‌شوید که دیواره‌ی رحمی در حال ساخته‌شدن است. این دوره فاز استروژنی نامیده میشود. تا زمان تخمک‌گذاری، ترشحات رحمی که از واژن بیرون می‌ریزند، بی‌رنگ و مانند سفیده‌ی تخم مرغی است که هیچ حرارتی ندیده‌است. این ترشحات کمی قوام موکوزی و سفت دارند و اندکی چسبناک هستند. اما رقیق‌تر از ترشحات بعد از نیمه‌ی چرخه‌ی قاعدگی و تخم‌گذاری هستند.
ترشحات سفید رنگ واژن در بسیاری از مواقع طبیعی است. علت ترشحات سفید واژن یا کرمی، بدون بوی بد و بدون خارش، معمولا به تغییرات هورمونی چرخه قاعدگی ارتباط دارد. ترشحات سفید رنگ واژن ممکن است قبل از پریود، بعد از تخمک گذاری یا هنگام شروع بلوغ بیشتر دیده شود. بررسی علت ترشحات سفید واژن زمانی مهم میشود که ترشح حالت پنیری، تکه‌تکه یا بسیار غلیظ داشته باشد و با خارش، سوزش، قرمزی یا درد هنگام ادرار همراه شود. در این حالت، عفونت قارچی یکی از احتمال‌های شایع برای ترشح سفید واژن است. اگر ترشح سفید با بوی بد یا درد لگن همراه باشد، باید علت‌های دیگر ترشح سفید رنگ واژن هم بررسی شوند.
۲. ترشح شیری رنگ واژن
ترشح شیری‌رنگ واژن معمولا طبیعی است. این ترشح‌ها معمولا در ابتدای چرخه قاعدگی دیده می‌شوند یا ممکن است نشانه‌ای از تغییرات هورمونی باشند. اگر این ترشح بدون بو باشد، همراه با خارش یا سوزش نباشد، نگرانی ندارد. در بارداری هم چنین ترشحی می‌تواند دیده شود. اما اگر بوی بد، حالت کف‌آلود یا تغییر رنگ به زرد و سبز را تجربه می‌کنید، بهتر است برای رد احتمال عفونت قارچی یا واژینوز باکتریایی، با پزشک مشورت کنید.اگر در تهران هستید برای مشورت به دکتر زنان تهران مراجعه کنید.
۳. ترشح خلط مانند واژن نشانه چیست؟
ترشح خلط‌مانند واژن معمولا در حوالی زمان تخمک‌گذاری دیده میشود. این ترشح شفاف است، قوامی شبیه سفیده تخم‌مرغ دارد و کش می‌آید. ترشحات کشدار واژن نشانه نشانه‌ی سلامت سیستم باروری است. بدن شما در این زمان سعی می‌کند شرایطی فراهم کند که اسپرم راحت‌تر به تخمک برسد به همین دلیل ترشحات مخاطی می‌سازد. اگر ترشحات مخاطی بوی غیرعادی یا نشانه‌هایی مثل خارش، سوزش یا تغییر رنگ وجود نداشته‌باشد، جای نگرانی نیست.
۴. ترشحات آبکی واژن نشانه چیست؟
ترشح آبکی شفاف معمولاً طبیعی است، اما ترشح خاکستری باید در کنار بو، خارش، سوزش و نتیجه معاینه از نظر عفونت بررسی شود. ترشحات آب مانند واژن در بسیاری از افراد طبیعی است. این ترشحات بی رنگ واژن ممکن است هنگام فعالیت بدنی، برانگیختگی جنسی، نزدیک تخمک گذاری یا قبل از پریود بیشتر شود. ترشحات بی رنگ واژن اگر بو نداشته باشد و با خارش، سوزش یا درد همراه نباشد، معمولاً خطرناک نیست.
علت ترشح آبکی زیاد واژن می‌تواند تغییرات هورمونی، بارداری، تحریک جنسی یا افزایش ترشح دهانه رحم باشد. با این حال، علت ترشحات آبکی واژن همیشه طبیعی نیست. ترشح آب از واژن اگر ناگهانی، بسیار زیاد، بدبو، خاکستری، زرد یا همراه با درد و سوزش باشد، باید بررسی شود.
ترشح آبکی بدون بو نشانه چیست؟
ترشحات آبکی بدون بو اغلب طبیعی است. این حالت ممکن است در میانه چرخه قاعدگی، قبل از پریود، بعد از ورزش یا هنگام برانگیختگی جنسی رخ دهد. اگر ترشح شفاف باشد و علائم دیگری ایجاد نکند، معمولاً نیاز به درمان ندارد. در بارداری، ریزش ناگهانی مایع آبکی باید جدی‌تر گرفته شود؛ زیرا گاهی ممکن است با نشت مایع اطراف جنین اشتباه گرفته شود. اگر باردار هستید و احساس می‌کنید مایع به‌صورت ناگهانی یا مداوم خارج میشود، بهتر است سریع با پزشک یا ماما تماس بگیرید.
۵. ترشحات چسبناک واژن
ترشحات چسبناک و غلیظ معمولا در روزهای ابتدایی چرخه قاعدگی یا پس از پریود مشاهده می‌شوند. این ترشح‌ها ممکن است سفید، کرم یا کمی زرد باشند. اگر همراه با علائمی مثل بوی ناخوشایند، خارش یا سوزش نباشند، بخشی از چرخه طبیعی بدن هستند. این نوع ترشح نشان می‌دهد بدن در حال آماده شدن برای تخمک‌گذاری است یا دیواره رحم در حال ترمیم است. اگر ترشحات چسبناک واژن به رنگ زرد، سبز، خاکستری یا قهوه ای باشد، یا همراه با خارش، بوی بد، سوزش و درد زیر شکم دیده شود، دیگر نباید آن را طبیعی دانست. در این شرایط، بررسی از نظر عفونت، التهاب دهانه رحم یا مشکلات هورمونی لازم است.
۶. ترشح ژله ای از واژن نشانه چیست؟
ترشحات ژله ای واژن در دختران و زنان می‌تواند یکی از شکل‌های طبیعی مخاط دهانه رحم باشد. ترشح ژله ای واژن در روزهای نزدیک تخمک گذاری یا قبل از پریود بیشتر دیده می‌شوند. این ترشح معمولاً شفاف یا سفید مایل به شفاف است و اگر بو، درد یا خارش نداشته باشد، جای نگرانی ندارد. اگر ترشح ژله ای واژن همراه با خون، بوی بد، درد لگن، سوزش ادرار یا تغییر رنگ واضح باشد، نیاز به بررسی دارد. در بارداری نیز خروج ترشح ژله ای همراه با خون یا آبریزش واضح باید سریع‌تر ارزیابی شود.
۷. ترشحات خونی واژن نشانه چیست؟
ترشحات خونی واژن می‌تواند به پریود، تخمک گذاری، شروع یا قطع روش‌های جلوگیری هورمونی، بارداری یا تحریک دهانه رحم مربوط باشد. اگر مقدار خون کم و زمان آن قابل انتظار باشد، معمولاً نگران‌کننده نیست. طیف ترشحات قرمز رنگ می‌تواند از روشن تا رنگ تیره و شبیه زنگ‌زدگی متفاوت باشد. ترشحات قرمز به علت خونریزی در طول یک دوره قاعدگی است. طول چرخه قاعدگی ۲۱ تا ۳۵ روز (به طور میانگین ۲۸ روز) است. خونریزی یا ترشح خونی بعد از رابطه جنسی، بعد از یائسگی، در بارداری یا همراه با درد شدید لگن باید جدی گرفته شود. این حالت می‌تواند به التهاب، عفونت، پولیپ، مشکلات دهانه رحم یا خونریزی غیرطبیعی رحم مربوط باشد.
ترشحات واژن در طول چرخه قاعدگی
مقدار ترشحات واژن در چرخه قاعدگی تغییر می‌کنند. بلافاصله پس از پریود، ممکن است خشک یا چسبناک باشند. در زمان تخمک‌گذاری، ترشح‌ها شفاف، لغزنده و کشدار می‌شوند. پس از تخمک‌گذاری، قوام آن‌ها غلیظ‌تر میشود و به رنگ سفید یا کرم در می‌آیند. این تغییرات نشانه عملکرد طبیعی سیستم هورمونی هستند.
| بازه زمانی چرخه قاعدگی | نوع ترشح | توضیحات |
|---|---|---|
| روزهای ۱ تا ۵ (پریود) | خونی یا قهوه‌ای | به‌دلیل ریزش دیواره داخلی رحم، ترشحات قرمز یا قهوه‌ای تیره (خون تجزیه‌شده) هستند. |
| روزهای ۶ تا ۱۴ (بعد از پریود) | خشک، چسبناک یا کرمی | نزدیک تخمک‌گذاری، ترشح شفاف، لغزنده و کشدار میشود. |
| روزهای ۱۴ تا ۲۵ (بعد از تخمک‌گذاری) | لغزنده، شفاف یا چسبنده | قبل از تخمک‌گذاری، ترشحات لغزنده و شبیه سفیده تخم‌مرغ است. بعد از تخمک‌گذاری تا قبل از پریود، ترشح اغلب غلیظ‌تر، خشک‌تر یا کمتر است. |
| روزهای ۲۵ تا ۲۸ (قبل از پریود) | روشن، کشدار | ترشحات کمتر و روشن‌تر شده و شبیه سفیده تخم‌مرغ خام دیده میشود. |
ترشحات واژن هنگام برانگیختگی جنسی
در هنگام برانگیختگی جنسی، ترشحات واژن افزایش پیدا می‌کنند. این ترشحات بی‌رنگ، لغزنده، روان و بدون بو هستند و از غدد داخلی واژن ترشح می‌شوند. این مکانیسم طبیعی باعث روان شدن واژن برای کاهش اصطکاک در رابطه جنسی میشود. مقدار ترشحات بعد از رابطه در افراد مختلف متفاوت است و به سن، وضعیت هورمونی، استرس، مصرف داروها و میزان تحریک بستگی دارد. اگر این ترشح بعد از رابطه باقی بماند یا زیاد باشد، جای نگرانی نیست، مگر آنکه با بوی تند یا خارش همراه شود.
انواع ترشحات واژن در بارداری
در دوران بارداری، بدن دچار تغییرات هورمونی میشود و ترشحات واژن نیز افزایش می‌یابند. ترشحات بارداری معمولا سفید یا شیری‌رنگ، روان، و بدون بو هستند. این روند طبیعی است و به محافظت از رحم کمک می‌کند. اما اگر ترشحات رنگی (زرد، سبز، خاکستری) شوند یا با خارش، سوزش یا بوی بد همراه باشند، می‌تواند نشانه عفونت باشد و باید بررسی شوند. در بارداری، ترشح سبز یا زرد، بوی بد، خارش، درد، سوزش ادرار، خونریزی یا خروج ناگهانی مایع آبکی باید سریع بررسی شود. عفونت‌های درمان‌نشده در بارداری ممکن است برای مادر و جنین مشکل ایجاد کنند؛ بنابراین درمان باید ایمن و زیر نظر پزشک باشد.
انواع ترشحات غیر طبیعی واژن چگونه است؟
اگر ترشح واژن همراه با هر علامت دیگری باشد که طبیعی نیست و به‌صورت روتین مشاهده نمی‌شود، می‌توان آن را جزو ترشحات غیرطبیعی دانست. برای مثال، ترشحاتی که با بوی نامطبوع واژن، سوزش، خارش، لکه‌بینی، افزایش غیرعادی حجم ترشحات یا درد هنگام رابطه جنسی همراه هستند، نیاز به بررسی پزشکی دارند. همچنین مقایسه علائم با عکس انواع عفونت واژن می‌تواند تا حدی به آشنایی با شکل ظاهری برخی عفونت‌ها کمک کند اما تشخیص قطعی تنها با معاینه و بررسی پزشک امکان‌پذیر است. در صورت مشاهده این علائم و نشانه‌ها، احتمال وجود ترشحات غیرطبیعی واژن مطرح میشود و بهتر است برای تشخیص علت و درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
۱. ترشح زرد رنگ واژن نشانه چیست؟
ترشحات زرد رنگ اگر کم‌رنگ و بدون بو باشند، ممکن است طبیعی باشند. اما ترشحات زرد تیره، غلیظ و دارای بوی بد معمولا نشانه‌ای از عفونت‌اند. واژینوز باکتریایی، تریکومونیازیس یا حتی بیماری‌های مقاربتی می‌توانند علت این ترشحات باشند. در صورت مشاهده این نشانه‌ها حتما باید به پزشک مراجعه شود تا تشخیص دقیق و درمان مناسب انجام گیرد.
دلیل ترشحات زرد رنگ واژن می‌تواند عفونت باکتریایی، التهاب دهانه رحم، عفونت قارچی با رنگ مایل به زرد یا برخی عفونت‌های مقاربتی باشد. علت ترشح زرد واژن در یائسگی می‌تواند نازک شدن و خشکی بافت واژن، التهاب یا عفونت باشد. عقب افتادن پریود و ترشحات زرد هم ممکن است با بارداری، تغییرات هورمونی یا عفونت همزمان دیده شود. اگر پریود عقب افتاده است، تست بارداری و سپس بررسی پزشکی کمک‌کننده است.
۲. ترشحات سبز رنگ واژن نشانه چیست؟
ترشحات سبز رنگ واژن معمولاً طبیعی نیستند و به‌هیچ‌وجه نباید نادیده گرفته شوند. این ترشحات معمولا غلیظ، بدبو و همراه با تحریک واژن هستند. شایع‌ترین علت آن تریکومونیازیس است که نوعی بیماری مقاربتی محسوب میشود. ترشحات سبز واژن نیاز به درمان دقیق دارند و درمان خانگی یا شست‌وشوی داخلی واژن مشکل را برطرف نمی‌کند. برای انتخاب دارو، علت ترشح باید مشخص شود. گاهی درمان شریک جنسی نیز لازم است تا عفونت دوباره برنگردد. برای درمان آن آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند مترونیدازول یا تینیدازول تجویز می‌شوند.
۳. علت ترشحات قهوه ای واژن
ترشحات قهوه‌ای معمولا به دلیل وجود مقدار کمی خون در ترشح واژن دیده می‌شوند. اگر این لکه بینی قهوه ای بلافاصله بعد از پایان پریود ظاهر شوند، طبیعی هستند. همچنین ممکن است در اواسط چرخه و زمان تخمک‌گذاری هم دیده شوند. اما اگر ترشحات قهوه‌ای بدون الگوی مشخص، همراه با بو یا درد باشند، بهتر است بررسی دقیق‌تری توسط پزشک انجام شود.
علت ترشحات قهوه ای واژن معمولاً مخلوط شدن مقدار کمی خون قدیمی با ترشحات است. دلیل ترشحات قهوه ای واژن زمانی مهم است که خارج از زمان پریود، بعد از رابطه جنسی، بعد از یائسگی یا همراه با درد لگن و بوی بد رخ دهد. در این حالت، التهاب دهانه رحم، پولیپ، عفونت، مشکلات هورمونی یا خونریزی غیرطبیعی باید بررسی شود.
۴. ترشحات سیاه واژن نشانه چیست؟
ترشحات سیاه‌رنگ واژن معمولا به دلیل وجود خون قدیمی در واژن دیده می‌شوند. اگر این ترشح بلافاصله بعد از پریود ظاهر شود، می‌تواند طبیعی باشد، زیرا خون کهنه از دیواره رحم جدا شده و دیرتر از بدن خارج میشود. اما اگر این ترشح بدون دلیل مشخص، در میانه چرخه یا همراه با بوی تند و درد باشد، نیاز به بررسی دقیقتر دارد. گاهی عفونت یا باقی‌مانده بافتی در رحم می‌تواند عامل آن باشد. اگر ترشحات سیاه رنگ واژن بدبو باشد، با درد لگن، تب، سرگیجه، خونریزی شدید یا تأخیر طولانی پریود همراه شود، باید سریع‌تر بررسی شود. در موارد نادر، باقی ماندن جسم خارجی مانند تامپون فراموش‌شده هم می‌تواند ترشح تیره و بدبو ایجاد کند.
۵. ترشحات خاکستری واژن
ترشحات واژینال خاکستری طبیعی نیست و معمولا نشان‌دهنده عفونت باکتریایی به اسم واژینوز باکتریایی است که نیاز به درمان آنتی‌بیوتیکی دارد. ترشح خاکستری واژن معمولاً رقیق، آبکی و همراه با بوی ماهی هستند. این بو ممکن است بعد از رابطه جنسی بیشتر احساس شود. ترشح خاکستری واژن اغلب نشانه به‌هم خوردن تعادل باکتری‌های طبیعی واژن است. در صورت بروز ترشحات خاکستری باید سریعا به پزشک مراجعه کرد. علائم واژینوز باکتریایی عبارت‌اند از؛
- قرمزی در اطراف ورودی واژن
- خارش
- سوزش
- بوی شدید
۶. ترشحات نارنجی رنگ واژن
ترشح نارنجی واژن ممکن است از ترکیب ترشحات طبیعی با مقدار کمی خون یا تغییر رنگ ترشح در اثر عفونت ایجاد شود. ترشح نارنجی واژن اگر نزدیک پریود باشد و علائم دیگری نداشته باشد، ممکن است به لکه‌بینی خفیف مربوط باشد. اگر ترشح نارنجی بوی بد دارد یا با خارش، سوزش، درد لگن، تب یا سوزش ادرار همراه است، احتمال عفونت یا التهاب بیشتر میشود. در این حالت، بررسی ترشح و گاهی تست عفونت‌های مقاربتی لازم است.
۷. ترشحات واژن همراه با رگه خون نشانه چیست؟
دیدن رگههای خون در ترشحات واژن همیشه به معنای مشکل نیست. این اتفاق ممکن است در زمان تخمک‌گذاری، پس از رابطه جنسی یا حتی در شروع بارداری رخ دهد. به آن لکه بینی هم گفته میشود. اما اگر رگههای خونی تکرار شوند، با درد، تب، یا بوی بد همراه باشند، ممکن است به دلیل پولیپ، عفونت یا اختلالات هورمونی باشند. مراجعه به متخصص زنان در این موارد ضروری است. اگر رگه خون تکرار شود، بعد از رابطه جنسی دیده شود یا با درد، بوی بد و ترشح چرکی همراه باشد، باید بررسی شود. در بارداری، هر نوع ترشح همراه با خون نیاز به تماس با پزشک یا ماما دارد.
۸. ترشحات صورتی رنگ نشانه چیست؟
ترشح صورتی واژن معمولا به وجود مقدار کمی خون در ترشحات اشاره دارد. این نوع ترشح می‌تواند طبیعی باشد یا به دلایل خاصی ایجاد شود. یکی از دلایل رایج، آغاز یا پایان قاعدگی است، زمانی که مقدار خون کم است و با ترشحات شفاف ترکیب میشود. ترشح صورتی همچنین می‌تواند پس از تخمک‌گذاری، در زمان لانه‌گزینی (در بارداری) یا بعد از رابطه جنسی دیده شود. در برخی موارد، ترشح صورتی می‌تواند به التهاب دهانه رحم، پولیپ، عدم تعادل هورمونی یا مصرف قرص‌های جلوگیری از بارداری مربوط باشد. اگر این ترشح همراه با بوی بد، درد لگنی یا تکرار غیرمعمول باشد، بهتر است معاینه پزشکی انجام دهید تا احتمال بیماری‌های عفونی یا مشکلات رحمی رد شود.
۹. ترشحات پنیری واژن
ترشح پنیری و سفید واژن بیشتر از همه با عفونت قارچی همراه است. این ترشح معمولا غلیظ، تکه‌تکه، بدون بو یا با بوی ملایم است و با خارش شدید یا سوزش همراه میشود. قارچ کاندیدا یکی از دلایل رایج آن است. مصرف آنتی‌بیوتیک، استرس، بارداری یا دیابت می‌تواند زمینه‌ساز بروز این عفونت باشد.
| نوع ترشح | ممکن است نشانه چه باشد؟ | چه زمانی باید جدی گرفته شود؟ |
|---|---|---|
| ترشحات اسیدی واژن | محیط طبیعی واژن کمی اسیدی است و این حالت به محافظت در برابر رشد میکروب‌های مضر کمک می‌کند | اگر با بوی بد، سوزش، خارش، درد یا تغییر رنگ همراه شود |
| ترشحات چرب واژن | گاهی به رطوبت طبیعی، برانگیختگی جنسی، محصولات بهداشتی یا باقی‌مانده کرم‌های واژینال مربوط است | اگر ناگهانی، بدبو، زرد، سبز یا همراه با تحریک پوستی باشد |
| ترشحات کف دار واژن | می‌تواند نشانه عفونت، به‌ویژه بعضی عفونت‌های مقاربتی باشد | اگر زرد یا سبز، بدبو، همراه با سوزش ادرار یا درد رابطه باشد |
| ترشحات پنیری واژن | اغلب با عفونت قارچی همراه است، به‌خصوص وقتی خارش و سوزش وجود دارد | اگر شدید، تکرارشونده، همراه با بارداری، دیابت یا زخم پوستی باشد |
| ترشحات عفونی واژن | ممکن است زرد، سبز، خاکستری، بدبو، چرکی، کف‌دار یا همراه با خارش باشد | اگر چند روز ادامه پیدا کند، عود کند یا با درد لگن و تب همراه شود |
علت ترشحات واژن چیست؟
هر گونه تغییر در تعادل باکتری‌های طبیعی واژن می‌تواند بو، رنگ و یا بافت ترشحات را تحت تاثیر قراردهد. تغییرات هورمونی چرخه قاعدگی، تخمک گذاری، بارداری، برانگیختگی جنسی و بلوغ از علت‌های طبیعی ترشح هستند. در این حالت، ترشح معمولاً شفاف، سفید یا شیری است و بوی بد یا درد ایجاد نمی‌کند. علت ترشح واژن وقتی غیرطبیعی میشود که عفونت قارچی، عفونت باکتریایی، عفونت مقاربتی، التهاب واژن، خشکی و نازکی بافت واژن در یائسگی، حساسیت به شوینده‌ها یا جسم خارجی وجود داشته باشد.
برای تشخیص، فقط رنگ ترشح کافی نیست و علائم همراه اهمیت زیادی دارد. در بیشتر افراد، عفونت‌ها یا عدم تعادل هورمونی مسئول تغیرات غیرمعمول ترشحات واژن هستند. موارد زیر می‌توانند تعادل باکتری‌های واژن را برهم زنند؛
- استفاده از قرص‌های ضد‌بارداری، آنتی بیوتیک یا استروئید
- واژینوز باکتریایی و عفونت قارچی واژن
- سرطان دهانه رحم
- عفونت‌های کلامیدیایی یا سوزاک (STD) از بیماری‌های منتقله از راه جنسی
- دیابت
- دوش واژینال
- عفونت لگن پس از جراحی
- بیماری التهابی لگن (PID)
- تریکومونیازیس
- التهاب و آتروفی واژن
متن انگلیسی:
به نقل از سایت uptodate
Vaginal discharge is the term for fluid or mucus that comes from the vagina. Vaginal discharge is a common concern among women, and leads many women to see their health care provider. Some amount of vaginal discharge is normal, unless it occurs with itching, burning, or other bothersome symptoms.
ترجمه فارسی:
ترشحات واژینال به مایعات یا مخاطی گفته میشود که از واژن خارج میشود. این مسئله یکی از نگرانی‌های رایج در میان زنان است و بسیاری از آن‌ها را به مراجعه به پزشک وا می‌دارد. مقدار مشخصی از ترشحات واژینال طبیعی است، مگر آنکه همراه با خارش، سوزش یا علائم آزاردهنده‌ی دیگر باشد.
علت بوی بد ترشحات واژن چیست؟
گاهی ترشحات واژن همراه با بوی نامطبوعی است. تنها ترشحات نمی‌توانند فاکتور قطعی برای تشخیص مشکل باشند. اما در صورتیکه علاوه بر ترشح، علامت‌های دیگری هم همراه آن دیده‌شوند، مسئله فرق می‌کند. یکی از علامت‌های همراه می‌تواند بوی بد واژن یا بوی متعفن باشد. در صورتیکه بوی ماهی مرده همراه با ترشحات خاکستری یا سبز (ممکن است رنگ‌های دیگری هم باشند) در واژن وجود داشته‌باشد، احتمال عفونت باکتریایی وجود دارد.
علت ترشحات زیاد واژن
ترشحات زیاد واژن همیشه به معنی وجود بیماری نیست. نزدیک تخمک گذاری، در بارداری، هنگام تحریک جنسی یا قبل از پریود ممکن است ترشح بیشتر شود. اگر ترشح زیاد شفاف یا سفید، بی‌بو و بدون خارش باشد، اغلب طبیعی است. دلیل ترشحات زیاد واژن زمانی نیاز به بررسی دارد که ترشح ناگهانی، بدبو، رنگی یا همراه با درد زیر شکم باشد. علت ترشح زیاد واژن و پریود نشدن می‌تواند بارداری، تغییرات هورمونی، استرس یا اختلالات قاعدگی باشد. علت ترشح زیاد واژن و درد زیر شکم هم می‌تواند عفونت لگنی، التهاب یا مشکل زنان باشد و نباید نادیده گرفته شود.
گاهی ایجاد تغییراتی مانند عفونت‌های تریکومونایی که نوعی آغازی است، ترشحات به طرز چشمگیری افزایش پیدا می‌کنند. هنگامی که ترشحات واژن از حالت طبیعی خود بیشتر می‌شوند، باید بررسی‌های بیشتر توسط دکتر زنان انجام شود. این عفونت درد و قرمزی هم دارد اما ترشحات زیاد آن کف آلوده و کمی زرد رنگ است. در مواقع دیگری هم ترشحات زیاد دیده‌می‌شوند که معمولا به علت اتفاقاتی مانند تحریک جنسی، بارداری و مسائل دیگر است.
| نوع ترشح غیرطبیعی | علت احتمالی | داروی پیشنهادی |
|---|---|---|
| پنیری سفید | عفونت قارچی | کلوتریمازول، میکونازول |
| خاکستری با بوی ماهی | واژینوز باکتریایی | مترونیدازول، کلیندامایسین |
| سبز یا زرد بدبو | تریکومونیازیس | مترونیدازول یا تینیدازول |
| قهوه‌ای با خون | هورمونی یا بیماری زمینه‌ای | بستگی به علت |
| زرد ضخیم با خارش | گونوره یا کلامیدیا | آنتی‌بیوتیک خاص |
علت ترشح زیاد واژن دختر چیست؟
ترشح زیاد واژن دختر مجرد معمولا به بلوغ، تغییرات هورمونی یا نزدیک شدن به اولین پریود مرتبط است. ترشح شفاف یا سفید بدون بو، خارش و درد در دختران نوجوان اغلب طبیعی است و نشان می‌دهد بدن وارد مرحله جدیدی از رشد شده است. اگر ترشح زیاد در دختران با بوی بد، خارش، سوزش، قرمزی، درد هنگام ادرار یا ترشح زرد و سبز همراه باشد، ممکن است التهاب، عفونت، حساسیت به شوینده‌ها یا کرم‌ها مطرح باشد. در کودکان کم‌سن، ترشح بدبو یا خونی باید جدی‌تر بررسی شود.
علت ترشح واژن به همراه سوزش و خارش واژن
ترشح واژن همراه با سوزش و خارش معمولا به التهاب یا عفونت مربوط است. عفونت قارچی اغلب با خارش شدید، سوزش و ترشح سفید غلیظ یا پنیری همراه است. عفونت باکتریایی بیشتر بوی ماهی و ترشح خاکستری یا سفید رقیق ایجاد می‌کند. سوزش واژن یکی از علامت‌هایی است که حتما باید با دیدن آن به دکتر زنان مراجعه کنید. گاهی حساسیت به شوینده‌ها، دستمال‌های معطر، لباس زیر تنگ، اسپری‌های بهداشتی یا دوش واژینال هم باعث سوزش و خارش میشود. اگر علائم شدید است، بعد از چند روز بهتر نمی‌شود یا بارها تکرار میشود، باید علت دقیق مشخص شود.
در صورتیکه سوزش واژن همراه با ترشحات باشد، می‌تواند در تشخیص بیماری کمک‌کننده باشد. برای مثال، اگر سوزش واژن همراه با خونریزی و یا ترشحات خونی بعد از نزدیکی باشد، نشاندهندهی عفونت‌های دهانه‌ی رحم و عفونت‌های واژن است. این عفونت‌ها حتما باید درمان شوند، زیرا به ما پیام زخم بودن دهانه‌ی رحم را می‌رساند که بعد از درمان عفونت و التهاب، نیازمند بررسی سرطان‌های دهانه‌ی رحم است.
اگر سوزش واژن همراه با ترشحات پنیری و سفید باشد، می‌تواند علائم عفونت واژن، احتمالا از نوع قارچی و التهاب باشد. یکی از علامت‌های شایع عفونت‌های قارچی، خارش و سوزش است. اگر سوزش واژن همراه با ترشحات زرد و کف‌آلود و زیاد باشد، می‌تواند نشاندهندهی واژینیت تریکومونایی باشد که با سوزش واژن و گاهی درد واژن همراه است. شایع‌ترین علامت عفونت قارچی واژن، خارش واژن است. بنابراین دیدن ترشحات سفید پنیری یا حتی ترشحاتی که سفید تخم‌مرغی هستند و با خارش واژن همراه هستند، می‌توان به کاندیدا شک کرد.
علت ترشحات واژن بعد از تخمک گذاری
ترشحات واژن بعد از تخمک گذاری معمولا کمتر، غلیظ‌تر و کدرتر میشود. پیش از تخمک گذاری، ترشح اغلب شفاف و کشدار است؛ اما بعد از آن، به دلیل تغییرات هورمونی، حالت چسبناک‌تر یا کرمی پیدا می‌کند. اگر بعد از تخمک گذاری ترشح بدبو، سبز، زرد، خاکستری یا همراه با درد و خارش باشد، دیگر فقط به تغییر طبیعی چرخه نسبت داده نمی‌شود. لکه‌بینی خفیف در حوالی تخمک گذاری ممکن است رخ دهد، اما خونریزی مکرر یا دردناک نیاز به بررسی دارد.
علت ریزش ناگهانی آب از واژن قبل از پریود
ریزش ناگهانی آب از واژن می‌تواند دلایل مختلفی داشته‌باشد. اگر باردار باشید، این اتفاق ممکن است به معنای پارگی کیسه آب باشد و نیاز فوری به بررسی دارد. در غیر این صورت، ممکن است به دلیل افزایش ترشح آبکی واژن در زمان تخمک‌گذاری یا بعد از تحریک جنسی باشد. ریزش ناگهانی آب از واژن قبل از پریود می‌تواند به افزایش ترشحات آبکی، تغییرات هورمونی یا نزدیک شدن به قاعدگی مربوط باشد. گاهی ترشحات واژن قبل از پریود رقیق‌تر یا بیشتر می‌شوند و احساس خیسی ایجاد می‌کنند.
گاهی هم نشتی ادرار خفیف یا عفونت می‌تواند دلیل آن باشد. اگر تکرار شود یا همراه با علائم دیگر باشد، مشاوره پزشکی لازم است. اگر این آبریزش بوی بد دارد، با خارش و سوزش همراه است یا مقدار آن بسیار زیاد و غیرمعمول است، باید بررسی شود. در بارداری، خروج ناگهانی مایع آبکی باید فوراً جدی گرفته شود؛ زیرا ممکن است نیاز به بررسی وضعیت بارداری و مایع اطراف جنین داشته باشد.
دلیل ترشحات واژن بعد از یائسگی
پس از یائسگی، به‌دلیل کاهش سطح استروژن، پوشش داخلی واژن نازک‌تر و خشک‌تر میشود. با این حال، برخی افراد هنوز هم ممکن است ترشحاتی خفیف داشته‌باشند که معمولا شفاف یا سفید، اما بسیار کم‌حجم‌اند. اگر ترشحات بعد از یائسگی زیاد، بدبو، رنگی (زرد، سبز، قهوه‌ای) یا همراه با خون باشند، می‌تواند نشانه‌ی عفونت یا حتی مشکلات جدی‌تری مانند سرطان دهانه رحم باشد. ترشح خونی، قهوه ای یا هر نوع خونریزی بعد از یائسگی طبیعی نیست و باید بررسی شود. حتی اگر مقدار خون کم باشد، بهتر است علت آن با معاینه و در صورت نیاز سونوگرافی یا آزمایش مشخص شود.
ترشح بعد از عمل تنگی واژن
بعد از عمل تنگی واژن ممکن است ترشحات در روزهای اول به دلیل ترمیم بافت، التهاب طبیعی و خروج مقدار کمی خونابه دیده شود. این ترشح معمولاً باید کم‌کم کاهش پیدا کند و بوی بد نداشته باشد. اگر ترشح بعد از عمل زرد، سبز، چرکی، بدبو یا همراه با تب، درد شدید، تورم زیاد و خونریزی باشد، احتمال عفونت یا مشکل در روند ترمیم مطرح میشود. در این شرایط، معاینه پزشک ضروری است و استفاده خودسرانه از پماد یا شست‌وشوی داخلی توصیه نمی‌شود.
پزشکان پیشنهادی
دکتر شیوا طالبی خرزوقی
متخصص زنان، زایمان و نازایی
دکتر الهام آذین مهر
متخصص زنان و زایمان
دکتر نصرت نقاب
فلوشیپ نازایی و آی وی اف
دکتر رباب فرحناد
متخصص زنان و زایمان
دکتر سامیه کریمی
فلوشیپ آنکولوژی و سرطان زنان
دکتر دیانا حسینی
فلوشیپ سرطان زنانروش های درمان ترشحات غیر طبیعی واژن چیست؟
درمان ترشح غیرطبیعی واژن به علت آن بستگی دارد. به عنوان مثال، عفونت قارچی معمولا با داروهای ضد قارچ که به شکل کرم یا ژل واژینال استفاده می‌شوند، درمان میشود. واژینوز باکتریایی با قرص آنتی بیوتیک یا کرم درمان میشود. تریکومونیازیس معمولا با مترونیدازول یا تینیدازول درمان میشود. در صورت وجود بیماری‌های مقاربتی، درمان همزمان شریک جنسی هم ضروری است. خوددرمانی با مواد خانگی اکیدا توصیه نمی‌شود.
پزشک ابتدا نوع ترشح، بو، خارش، سوزش، درد، سابقه رابطه جنسی، بارداری، داروهای مصرفی و نتیجه معاینه را بررسی می‌کند. گاهی آزمایش ترشح، تست pH، کشت یا تست عفونت‌های مقاربتی لازم است. درمان ممکن است شامل داروی ضدقارچ، آنتی‌بیوتیک خوراکی یا واژینال، درمان شریک جنسی، پرهیز از رابطه تا پایان درمان، قطع مواد تحریک‌کننده یا درمان علت خشکی واژن باشد. مصرف خودسرانه دارو می‌تواند علائم را پنهان کند، عفونت را ناقص درمان کند یا باعث عود شود.
| ترشحات واژن | درمان احتمالی بر اساس علت | نکته مهم |
|---|---|---|
| درمان ترشحات سیاه رنگ واژن | اگر به خون قدیمی نزدیک پریود مربوط باشد، معمولاً درمان خاصی نیاز ندارد؛ اگر بدبو، دردناک یا تکرارشونده باشد باید علت خونریزی بررسی شود | ترشح سیاه همراه با بوی بد یا جسم خارجی احتمالی نیاز به مراجعه سریع دارد |
| درمان ترشحات سفید واژن | ترشح سفید طبیعی درمان نمی‌خواهد؛ ترشح سفید پنیری همراه با خارش معمولاً با داروی ضدقارچ درمان میشود | در بارداری، دیابت، عود مکرر یا علائم شدید، درمان باید با نظر پزشک باشد |
| درمان ترشحات زرد رنگ واژن | بسته به علت ممکن است درمان ضدباکتری، ضدقارچ یا بررسی عفونت‌های مقاربتی لازم باشد | رنگ زرد به‌تنهایی نوع دارو را مشخص نمی‌کند |
| درمان ترشحات قهوه ای واژن | اگر نزدیک پریود باشد معمولاً نیاز به درمان ندارد؛ اگر بعد از رابطه، بعد از یائسگی یا همراه با درد باشد باید علت خونریزی بررسی شود | درمان بر اساس علت خونریزی، عفونت یا اختلال هورمونی انجام میشود |
| درمان عفونت سبز رنگ واژن | معمولاً نیاز به بررسی عفونت‌های مقاربتی و درمان دارویی دارد؛ گاهی درمان شریک جنسی هم لازم است | درمان خانگی جایگزین آنتی‌بیوتیک مناسب نیست |
| درمان ترشحات آبکی واژن | اگر طبیعی و بی‌بو باشد درمان نمی‌خواهد؛ اگر بدبو، خاکستری، زیاد یا همراه با سوزش باشد باید علت عفونت یا التهاب بررسی شود | در بارداری، آبریزش ناگهانی یا مداوم نیاز به ارزیابی فوری دارد |
درمان ترشح زیاد واژن
اگر ترشح زیاد شفاف، سفید، بی‌بو و بدون خارش است، ممکن است بخشی از چرخه طبیعی بدن باشد. در این حالت، رعایت بهداشت ساده، لباس زیر نخی و پرهیز از شست‌وشوی داخلی کافی است. درصورتی‌که ترشح زیاد با بوی بد، رنگ زرد یا سبز، خارش، سوزش، درد زیر شکم یا عقب افتادن پریود همراه است، باید علت مشخص شود. درمان می‌تواند از داروی ضدقارچ تا آنتی‌بیوتیک یا درمان مشکلات هورمونی متفاوت باشد. انتخاب دارو بدون تشخیص، کار درستی نیست.
| درمان ترشحات واژن | توصیه ایمن | کارهایی که نباید انجام شود |
|---|---|---|
| درمان خانگی ترشحات سبز رنگ واژن | مراجعه برای تشخیص علت، پرهیز از رابطه تا مشخص شدن علت، استفاده از لباس زیر نخی و پرهیز از شوینده معطر | دوش واژینال، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک، استفاده از سرکه، جوش شیرین یا مواد گیاهی داخل واژن |
| درمان ترشحات سبز رنگ واژن در طب سنتی | شواهد کافی برای درمان قطعی با روش‌های سنتی وجود ندارد؛ مراقبت حمایتی فقط می‌تواند تحریک را کمتر کند | جایگزین کردن درمان پزشکی با دمنوش، بخور، شیاف گیاهی یا شست‌وشوی داخلی |
| درمان خانگی ترشحات زرد رنگ واژن | رعایت بهداشت ملایم، خشک نگه داشتن ناحیه، تعویض لباس زیر و مراجعه در صورت بو، خارش یا درد | مصرف باقی‌مانده داروی قبلی یا استفاده از کرم‌های واژینال بدون تشخیص |
| درمان ترشحات زرد رنگ واژن در طب سنتی | ممکن است برخی روش‌ها احساس ناراحتی را کمتر کنند، اما علت عفونت را درمان نمی‌کنند | وارد کردن مواد گیاهی، روغن‌ها یا محلول‌ها به واژن |
| درمان خانگی ترشحات قهوه ای واژن | اگر نزدیک پریود است، پیگیری زمان و مقدار ترشح کافی است؛ اگر تکرار شد، باید بررسی شود | نادیده گرفتن ترشح قهوه ای بعد از یائسگی، بارداری یا رابطه جنسی |
| درمان ترشحات قهوه ای واژن در طب سنتی | درمان سنتی برای خونریزی غیرطبیعی جایگزین بررسی پزشکی نیست | تأخیر در مراجعه هنگام خونریزی بعد از یائسگی یا درد لگن |
روش های درمان ترشحات واژن زمان یائسگی
درمان ترشحات واژن زمان یائسگی به علت ترشح بستگی دارد. اگر ترشح به خشکی و نازک شدن بافت واژن مربوط باشد، پزشک ممکن است مرطوب‌کننده واژینال، لوبریکانت یا در برخی افراد درمان هورمونی موضعی را بررسی کند. اگر ترشح بعد از یائسگی خونی، قهوه ای، بدبو یا همراه با درد باشد، درمان نباید بدون تشخیص شروع شود. خونریزی بعد از یائسگی نیاز به بررسی دارد. گاهی عفونت، التهاب، پولیپ یا مشکلات جدی‌تر مطرح میشود و درمان بر اساس نتیجه معاینه انتخاب میشود.
بهترین پماد و قرص برای ترشحات زرد رنگ واژن
پمادهای واژینال باتوجه به علت ترشح، انتخاب می‌شوند. برای عفونت‌های قارچی، پمادهایی مانند کلوتریمازول، میکونازول یا ترکونازول استفاده می‌شوند. برای واژینوز باکتریایی، کرم‌های مترونیدازول یا کلیندامایسین تجویز میشود. کاربرد درست این پمادها بسیار مهم است. نباید بیش‌ازحد یا بدون تجویز مصرف شوند، زیرا باعث مقاومت دارویی یا تحریک مخاط واژن می‌شوند.
برای درمان برخی از انواع ترشحات غیرطبیعی واژینال، به‌خصوص موارد ناشی از عفونت باکتریایی یا انگلی، قرص‌های خوراکی تجویز می‌شوند. درمان باید طبق دستور پزشک و کامل انجام شود، حتی اگر علائم زودتر برطرف شوند. قطع زودهنگام دارو ممکن است باعث بازگشت عفونت و مقاومت دارویی شود.
استفاده از پد روزانه برای ترشحات واژن
استفاده از پد روزانه می‌تواند به جمع‌آوری ترشحات طبیعی واژن کمک کند و حس تمیزی بیشتری در طول روز ایجاد کند. اما استفاده‌ی بیش‌ازحد یا طولانی‌مدت از آن، به‌ویژه اگر تعویض نشود، ممکن است باعث رشد باکتری و عفونت شود. بهتر است پدهایی بدون رایحه، ضدحساسیت و با تهویه مناسب انتخاب شوند. پد روزانه هرگز نباید جایگزین بهداشت مناسب، شست‌وشوی ملایم واژن و بررسی دلایل ترشح غیرطبیعی شود.
نتیجه گیری
ترشحات واژن بخش طبیعی و مهمی از سلامت سیستم تناسلی زنان هستند و همیشه نشانه بیماری نیستند. با این حال، شناخت تفاوت میان ترشح طبیعی و غیرطبیعی ضروری است. اگر تغییر ناگهانی در رنگ، بو، مقدار یا بافت ترشحات مشاهده می‌کنید یا این تغییرات با خارش، سوزش، درد یا بوی تند همراه هستند، نباید آن را نادیده بگیرید. ترشح شفاف، سفید، شیری، آبکی یا کشدار بدون بوی بد و بدون خارش معمولاً بخشی از عملکرد طبیعی بدن است. با این حال، تغییر ناگهانی رنگ، بوی ماهی، ترشح زرد یا سبز، ترشح خاکستری، حالت کف‌دار یا پنیری، درد زیر شکم، سوزش ادرار، خونریزی غیرمنتظره و ترشح بعد از یائسگی باید جدی گرفته شود. درمان ترشحات واژن به علت آن بستگی دارد و فقط با دیدن رنگ ترشح نمی‌توان داروی مناسب را انتخاب کرد. اگر علائم ادامه دارد، تکرار میشود یا در بارداری رخ داده است، بهترین کار مراجعه به پزشک زنان است. مشورت با بهترین دکتر زنان و زایمان ایران به شما کمک می‌کند تا علت دقیق را بدانید و درمان مناسب دریافت کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
اگر ترشحات واژن رنگی غیرعادی مثل زرد، سبز، قهوه‌ای یا خاکستری داشته‌باشند، با بوی تند و ناخوشایند همراه باشند یا باعث خارش، سوزش، درد یا التهاب شوند، احتمالا نشانه عفونت هستند. همچنین اگر حجم ترشح ناگهانی زیاد شود یا پس از رابطه جنسی تغییر پیدا کند، نیاز به بررسی دقیق و مراجعه به پزشک دارد.
رنگ ترشحات واژن اطلاعات مهمی درباره وضعیت سلامت می‌دهد. شفاف یا سفید شیری نشانه سلامت است. زرد یا سبز، معمولا با عفونت همراه است. قهوه‌ای معمولا خون قدیمی را نشان می‌دهد. خاکستری ممکن است نشانه واژینوز باکتریایی باشد. صورتی می‌تواند نشانه لانه‌گزینی یا شروع قاعدگی باشد. هر تغییری باید در کنار علائم دیگر بررسی شود.
عوامل مختلفی می‌توانند باعث ترشحات غیرطبیعی شوند، از جمله عفونت‌های قارچی، باکتریایی یا انگلی، بیماری‌های مقاربتی، اختلالات هورمونی، باقی‌مانده وسایل بهداشتی مثل تامپون، یا حتی دیابت و مصرف برخی داروها. ترشحی که رنگ، بو یا بافت غیرمعمول دارد، باید جدی گرفته شود. تشخیص علت فقط با معاینه پزشک ممکن است.
مقدار طبیعی ترشحات واژن می‌تواند در هر فرد متفاوت باشد. برخی زنان روزانه چند قطره ترشح دارند و برخی بیشتر. تا زمانی که ترشح شفاف، شیری یا بی‌رنگ، بدون بو و بدون علائم آزاردهنده باشد، طبیعی محسوب میشود. اگر لباس‌زیر همیشه خیس باشد یا نیاز به تعویض پد روزانه بیش از یکبار باشد، بهتر است بررسی شود.
ترشحات زرد رنگ واژن بعد از قاعدگی گاهی به ترکیب باقی‌مانده خون پریود با ترشحات طبیعی واژن مربوط است و اگر کم‌رنگ، بدون بو و بدون خارش باشد، معمولاً نگران‌کننده نیست. اما ترشح زرد پررنگ، غلیظ، بدبو، چرکی یا همراه با سوزش و درد می‌تواند نشانه عفونت باشد. اگر این حالت تکرار شود یا چند روز ادامه داشته باشد، بهتر است معاینه و آزمایش ترشح انجام شود.
ترشح خفیف واژن در نوزاد دختر در روزهای اول زندگی می‌تواند به اثر هورمون‌های مادر مربوط باشد و معمولاً خودبه‌خود برطرف میشود. با این حال، ترشحات زرد رنگ، بدبو، چرکی، همراه با قرمزی، تورم، تب، بی‌قراری یا درد هنگام ادرار طبیعی نیست و باید توسط پزشک کودکان بررسی شود. در نوزادان، درمان خانگی یا استفاده از پماد بدون تجویز پزشک توصیه نمی‌شود.
ترشحات آبکی واژن بعد از پریود می‌تواند بخشی از روند طبیعی پاک‌سازی واژن و شروع تغییرات هورمونی چرخه بعدی باشد. اگر این ترشح شفاف، بی‌بو و بدون خارش یا درد باشد، معمولاً جای نگرانی ندارد. اما ترشح آبکی اگر بسیار زیاد، بدبو، خاکستری، زرد یا همراه با سوزش، خارش و درد زیر شکم باشد، ممکن است به عفونت یا التهاب مربوط باشد و نیاز به بررسی دارد.
ترشحات قهوه ای واژن در دختر مجرد بیشتر به خون قدیمی، لکه‌بینی قبل یا بعد از پریود، بی‌نظمی قاعدگی یا تغییرات هورمونی مربوط است. اگر این ترشح فقط نزدیک زمان پریود دیده شود و درد یا بوی بد نداشته باشد، معمولاً خطرناک نیست. اما ترشح قهوه ای مکرر، طولانی، همراه با درد زیر شکم، بوی بد یا خونریزی غیرعادی باید بررسی شود تا علت‌هایی مانند التهاب، عفونت یا اختلالات هورمونی رد شوند.
ترشحات واژن معمولاً از دوران بلوغ و گاهی چند ماه تا یک سال قبل از اولین پریود شروع میشود. این ترشح اغلب سفید یا شفاف، بدون بو و بدون خارش است و نشان می‌دهد بدن در حال ورود به مرحله بلوغ است. اگر ترشحات در سنین پایین بدبو، زرد، سبز، خونی یا همراه با خارش، درد و سوزش باشند، باید توسط پزشک بررسی شوند.
نداشتن یا کم شدن ترشح واژن می‌تواند به کاهش هورمون استروژن، یائسگی، شیردهی، استرس، کم‌آبی بدن، مصرف بعضی داروها یا تغییرات طبیعی بدن مربوط باشد. اگر این وضعیت باعث خشکی واژن، درد هنگام رابطه جنسی، سوزش، خارش یا عفونت‌های مکرر شود، نیاز به بررسی دارد. درمان به علت خشکی بستگی دارد و ممکن است شامل تغییر سبک مراقبت روزانه، مرطوب‌کننده واژینال یا درمان‌های پزشکی باشد.
ترشحات مثل دستمال کاغذی، سفید، تکه‌تکه یا پنیری بیشتر با عفونت قارچی واژن دیده میشود، به‌خصوص اگر با خارش، سوزش، قرمزی یا درد هنگام ادرار همراه باشد. با این حال، ظاهر ترشح به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست. اگر این حالت برای اولین بار رخ داده، در بارداری ایجاد شده، تکرار میشود یا با درد و بوی بد همراه است، بهتر است پزشک علت را بررسی کند.
بهترین آنتی‌بیوتیک برای ترشحات سبز رنگ واژن به علت عفونت بستگی دارد و بدون معاینه یا آزمایش نمی‌توان داروی دقیق را انتخاب کرد. ترشح سبز ممکن است با برخی عفونت‌های مقاربتی یا التهاب شدید واژن مرتبط باشد و در بعضی موارد درمان شریک جنسی هم لازم میشود. مصرف خودسرانه قرص برای ترشحات سبز رنگ واژن می‌تواند علائم را موقتاً کم کند، اما عفونت را کامل درمان نکند و باعث عود بیماری شود.
ترشح زرد رنگ بدون بو اگر کم‌رنگ، خفیف و بدون خارش، سوزش یا درد باشد، گاهی می‌تواند به تغییرات طبیعی چرخه قاعدگی یا ترکیب ترشح با مقدار کمی خون قدیمی مربوط باشد. با این حال، اگر ترشح زرد پررنگ، غلیظ، تکرارشونده یا همراه با ناراحتی باشد، احتمال عفونت مطرح میشود. در این شرایط بهتر است علت با معاینه و در صورت نیاز آزمایش مشخص شود.
ترشحات سفید کشدار معمولاً به تغییرات مخاط دهانه رحم در روزهای نزدیک تخمک گذاری مربوط است. این ترشح ممکن است لغزنده، کشدار و شبیه سفیده تخم مرغ باشد و در بیشتر موارد طبیعی است. اگر ترشح سفید کشدار بوی بد ندارد و با خارش، سوزش یا درد همراه نیست، معمولاً نیاز به درمان ندارد. تغییر رنگ به زرد یا سبز یا اضافه شدن درد و بو نیاز به بررسی دارد.
ترشح سفید در دختران، به‌ویژه در سنین نزدیک بلوغ، معمولاً نشانه فعالیت طبیعی واژن و تغییرات هورمونی است. این ترشح اگر بی‌بو، خفیف و بدون خارش یا سوزش باشد، اغلب طبیعی محسوب میشود. اما ترشح سفید غلیظ و پنیری همراه با خارش، ترشح بدبو یا ترشح همراه با قرمزی و درد می‌تواند نشانه التهاب یا عفونت باشد و باید بررسی شود.
ترشح سفید غلیظ اگر بدون بو، خارش و سوزش باشد، ممکن است بخشی از تغییرات طبیعی چرخه قاعدگی باشد. اما اگر ترشح حالت پنیری یا تکه‌تکه دارد و با خارش، قرمزی، سوزش یا درد هنگام ادرار همراه شده، احتمال عفونت قارچی بیشتر است. در صورت تکرار علائم، بارداری، دیابت یا شدید بودن خارش، بهتر است درمان زیر نظر پزشک انجام شود.
ترشح آبکی قبل از پریود معمولاً به تغییرات هورمونی روزهای پایانی چرخه قاعدگی مربوط است و اگر شفاف، بی‌بو و بدون درد باشد، معمولاً طبیعی است. بعضی افراد قبل از شروع پریود احساس خیسی یا افزایش ترشح دارند. اگر این ترشح با بوی بد، خارش، سوزش، درد زیر شکم یا رنگ خاکستری، زرد و سبز همراه شود، احتمال عفونت یا التهاب وجود دارد.
ترشحات سفید بعد از پریودی اغلب به بازگشت ترشحات طبیعی واژن و پاک‌سازی باقی‌مانده خون قاعدگی مربوط است. اگر این ترشح سفید، کرمی یا شیری و بدون بو باشد، معمولاً جای نگرانی ندارد. اما ترشح سفید پنیری، همراه با خارش، سوزش، قرمزی یا بوی ناخوشایند می‌تواند نشانه عفونت قارچی یا التهاب واژن باشد و نیاز به بررسی دارد.
کمر درد و ترشح سفید همیشه به یک علت مشترک مربوط نیستند. ترشح سفید بدون بو و بدون خارش ممکن است طبیعی باشد و کمر درد هم می‌تواند به نزدیک شدن پریود، گرفتگی عضلات یا مشکلات اسکلتی مربوط شود. اما اگر کمر درد با درد لگن، تب، بوی بد ترشح، سوزش ادرار، خونریزی غیرعادی یا ترشح زرد و سبز همراه شود، باید از نظر عفونت یا مشکلات زنان بررسی شود.
عفونت زرد رنگ واژن ممکن است نشانه التهاب واژن، عفونت باکتریایی، عفونت قارچی با ترشح مایل به زرد یا برخی عفونت‌های مقاربتی باشد. اگر ترشح زرد غلیظ، بدبو، چرکی یا همراه با خارش، سوزش، درد رابطه جنسی و درد زیر شکم باشد، بهتر است سریع‌تر بررسی شود. درمان بر اساس علت انجام میشود و فقط با رنگ ترشح نمی‌توان داروی مناسب را انتخاب کرد.
وجود ترشح طبیعی واژن هنگام لیزر به‌تنهایی به معنی آلودگی نیست؛ زیرا واژن به طور طبیعی مقداری ترشح دارد. اما اگر ترشح بدبو، زرد، سبز، پنیری، همراه با خارش، سوزش، زخم، التهاب یا درد باشد، بهتر است لیزر تا زمان بررسی و درمان عقب بیفتد. برای انجام لیزر، پوست ناحیه باید تمیز، خشک و بدون نشانه عفونت فعال باشد.
