زگیل تناسلی یکی از عفونت‌های ویروسی شایع ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که ممکن است به شکل برجستگی‌های کوچک، صاف یا حتی گل‌کلمی در ناحیه تناسلی ظاهر شود و در برخی موارد هیچ علامت مشخصی هم نداشته باشد. نکته مهم این است که علت اصلی آن ابتلا به برخی انواع HPV بوده و این ویروس معمولاً از طریق تماس مستقیم پوست در روابط جنسی منتقل می‌شود. تشخیص دقیق آن هم تنها با معاینه پزشک امکان‌پذیر است. در ادامه این مقاله از دکترتو همراه ما باشید تا با علت‌ها، روش‌های انتقال، تشخیص، درمان و راه‌های پیشگیری آن بیشتر آشنا شویم.
آشنایی با بیماری زگیل تناسلی
وارت تناسلی یا زگیل تناسلی که (زگیل تناسلی به انگلیسی genital warts) نامیده می‌شود، یکی از انواع بیماریهای مقاربتی ویروسی در پوست و مخاط ناحیه تناسلی و اطراف مقعد است که به دلیل آلودگی به ویروس hpv یا ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد می‌شود. این عفونت ویروسی بسیار شایع است و برآورد می‌شود بیشتر افراد از نظر جنسی فعال، در طول زندگی خود دست‌کم یکبار به یکی از انواع ویروس HPV آلوده شوند؛ با این حال، تنها بخشی از این افراد دچار زگیل تناسلی قابل‌مشاهده می‌شوند. زگیل تناسلی انواع مختلفی دارد و هر دو جنس را درگیر می‌کند. هرچند که نوع پرخطر آن کمتر شایع است، اما همچنان اهمیت زیادی دارد. انواع زگیل تناسلی ممکن است در میان نزدیکان شما نیز وجود داشته باشد، بنابراین افزایش آگاهی درباره آن ضروری است.
آیا hpv همان زگیل تناسلی است؟
HPV و زگیل تناسلی دقیقاً یکی نیستند. درباره اینکه ویروس hpv چیست باید گفت HPV نام گروه بزرگی از ویروس‌ها است که بعضی انواع آن پوست و مخاط ناحیه تناسلی را درگیر می‌کنند. زگیل تناسلی یکی از پیامدهای ابتلا به انواع کم‌خطر این ویروس، به‌ویژه تیپ‌های ۶ و ۱۱، است. برخی انواع پرخطر HPV ممکن است بدون ایجاد زگیل، تغییرات سلولی و سرطان‌های مرتبط ایجاد کنند. بنابراین، وجود HPV همیشه به معنای مشاهده زگیل نیست و داشتن زگیل نیز معمولاً نشان‌دهنده نوع سرطان‌زا نیست.
| ویژگی | ویروس HPV | زگیل تناسلی |
|---|---|---|
| تعریف | گروهی شامل بیش از صد نوع ویروس پاپیلومای انسانی | یکی از تظاهرات قابل‌مشاهده عفونت با برخی انواع HPV |
| علت | تماس و ابتلا به یکی از انواع ویروس HPV | معمولاً ابتلا به انواع کم‌خطر، به‌ویژه تیپ‌های ۶ و ۱۱ |
| ظاهر | معمولا هیچ علامت یا ضایعه قابل‌مشاهده‌ای ندارد | برجستگی‌های صاف، گوشتی، تکی، خوشه‌ای یا گل‌کلمی |
| خطر سرطان | برخی انواع پرخطر می‌توانند باعث تغییرات پیش‌سرطانی و سرطان شوند | انواع ایجادکننده زگیل معمولاً سرطان‌زا نیستند |
| روش تشخیص | بر اساس محل درگیری با غربالگری و آزمایش‌های اختصاصی بررسی می‌شود | معمولاً با معاینه ظاهری پزشک تشخیص داده می‌شود |
| درمان | داروی مشخصی برای حذف مستقیم ویروس وجود ندارد | ضایعات با دارو، انجماد، سوزاندن یا برداشت درمان می‌شوند |
| امکان بی‌علامت‌بودن | بسیار شایع است | زگیل به‌خودی‌خود یک علامت ظاهری محسوب می‌شود |
علت بوجود آمدن زگیل تناسلی چیست؟
علت اصلی به‌وجود آمدن زگیل تناسلی، ورود برخی انواع ویروس پاپیلومای انسانی به پوست یا مخاط ناحیه تناسلی است. این ویروس پس از تماس مستقیم می‌تواند وارد سلول‌های سطحی شود و مدتی بدون نشانه باقی بماند. به همین دلیل، ظاهرشدن ضایعه الزاماً به معنای انتقال تازه یا خیانت شریک جنسی نیست؛ زگیل‌ها ممکن است هفته‌ها، ماه‌ها یا حتی مدت بیشتری پس از تماس دیده شوند. ضعف سیستم ایمنی، اصطکاک و آسیب‌های ریز پوستی می‌توانند احتمال فعال‌شدن عفونت زگیل تناسلی را بیشتر کنند اما خود ویروس عامل ایجادکننده اصلی ضایعات است. علت ابتلا به زگیل تناسلی معمولا موارد زیر است:
- تماس مستقیم با پوست آلوده: تماس مستقیم پوست ناحیه تناسلی با پوست آلوده، شایع‌ترین مسیر ورود HPV است. این تماس ممکن است در رابطه واژینال، مقعدی، دهانی یا حتی بدون دخول رخ دهد.
- فعال‌شدن عفونت خاموش: HPV ممکن است مدت‌ها در بدن خاموش بماند و هیچ ضایعه‌ای ایجاد نکند. سپس در اثر تغییرات سیستم ایمنی یا عوامل ناشناخته، ویروس فعال شود و زگیل ظاهر شود. به همین دلیل، زمان دیده‌شدن زگیل معمولاً زمان دقیق ابتلا را نشان نمی‌دهد.
- ضعیف‌شدن سیستم ایمنی: سیستم ایمنی نقش مهمی در مهار HPV دارد. افرادی که به‌دلیل بیماری، مصرف داروهای سرکوب‌کننده ایمنی، پیوند عضو یا شرایط دیگر ایمنی ضعیف‌تری دارند، ممکن است بیشتر دچار زگیل‌های متعدد، بزرگ یا عودکننده شوند.
- خراش و آسیب‌های ریز پوستی: اصلاح خشن، خراش پوستی، التهاب و اصطکاک مداوم ناحیه تناسلی می‌توانند سد دفاعی پوست را ضعیف کنند. اگر HPV هنگام تماس روی پوست وجود داشته باشد، این آسیب‌های کوچک ممکن است ورود ویروس را آسان‌تر کنند. بااین‌حال، تیغ یا لباس تنگ به‌تنهایی زگیل تناسلی ایجاد نمی‌کنند.
چه عواملی احتمال ابتلا به بیماری زگیل تناسلی را افزایش می دهند؟
هر فردی که تماس نزدیک جنسی داشته باشد ممکن است به HPV مبتلا شود اما بعضی شرایط احتمال ابتلا یا ماندگاری بیماری زگیل تناسلی را بیشتر می‌کنند. شروع رابطه جنسی بدون آگاهی کافی، داشتن شریک‌های جنسی متعدد، تماس با فردی که از آلودگی خود خبر ندارد و استفاده‌نکردن از روش‌های محافظتی از عوامل مهم هستند. ضعف سیستم ایمنی، مصرف دخانیات و وجود عفونت‌های آمیزشی دیگر نیز می‌توانند پاکسازی ویروس را دشوارتر کنند. داشتن عامل خطر به معنای ابتلای قطعی نیست اما رعایت مراقبت‌های پیشگیرانه و معاینه به‌موقع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. موارد زیر احتمال ابتلا را افزایش می‌دهد:
- داشتن شریک‌های جنسی متعدد یا تغییر مکرر شریک جنسی
- تماس جنسی با فرد آلوده، حتی در نبود زگیل قابل‌مشاهده
- استفاده‌نکردن منظم و صحیح از کاندوم
- شروع فعالیت جنسی در سنین پایین‌تر
- واکسینه‌نشدن در برابر انواع شایع HPV
- ابتلا به بیماری‌ها یا مصرف داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی
- استعمال سیگار و سایر محصولات دخانی
- ابتلا به سایر عفونت‌های منتقل‌شونده از راه جنسی
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
Genital warts are one of the most common types of sexually transmitted infections. The virus that causes the warts is called human papillomavirus (HPV).
ترجمه فارسی:
زگیل تناسلی یکی از شایع‌ترین انواع عفونت‌های منتقل‌شونده از راه جنسی است. ویروسی که باعث ایجاد زگیل تناسلی می‌شود، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) نام دارد.
علائم زگیل تناسلی چیست؟
علائم زگیل تناسلی معمولاً طی چند هفته تا چند ماه پس از تماس جنسی با فرد آلوده ظاهر می‌شوند اما ممکن است در برخی افراد شناسایی آن به‌دلیل نهفتگی ویروس برای مدتی به تأخیر بیفتد و زمان دقیق ابتلا مشخص نباشد. زگیل‌ها ممکن است برجسته یا صاف، کوچک یا بزرگ و صورتی یا به رنگ پوست باشند و اندازه آن‌ها متفاوت است. در برخی موارد، زگیل‌ها ممکن است در کنار یکدیگر و با اشکال مختلف ظاهر شوند.
برای کاهش خطر ابتلا به زگیل تناسلی و عوارض جدی‌تر مرتبط با HPV، مهمترین اقدام پیشگیرانه دریافت واکسن HPV در سنین توصیه‌شده است؛ علاوه بر آن، رعایت رفتار جنسی ایمن، استفاده منظم و صحیح از کاندوم و معاینات دوره‌ای بر اساس توصیه پزشک مربوطه شهر خود مثل دکتر اورولوژی تهران، دکتر درمان زگیل تناسلی تهران یا دکتر زگیل تناسلی HPV اچ پی وی تهران و انجام معاینات اهمیت دارد.
بیماری زگیل تناسلی چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص زگیل تناسلی معمولاً با مشاهده و معاینه دقیق پوست و مخاط انجام می‌شود. در مورد اینکه از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم باید به علائمی مانند ایجاد برجستگی‌های کوچک هم‌رنگ پوست، صورتی یا خاکستری در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد توجه کنیم. پزشک شکل، رنگ، تعداد و محل ضایعات را بررسی می‌کند و درباره زمان شروع، علائم همراه و سابقه تماس جنسی سؤال می‌پرسد.
تشخیص زگیل تناسلی معمولاً بر اساس معاینه ظاهری ضایعات انجام می‌شود و در اغلب موارد نیاز به آزمایش HPV برای تأیید زگیل نیست اما در زنان (به‌ویژه از سن ۳۰ سالگی به بالا) ممکن است طبق برنامه غربالگری دهانه رحم، انجام تست پاپ اسمیر و در صورت لزوم تست HPV توصیه شود.
خانم‌ها برای معاینه به متخصص زنان در شهر محل سکونت خود مثل دکتر زنان تهران، دکتر درمان زگیل تناسلی زنان یا دکتر پاپ اسمیر تهران مراجعه کرده و آزمایش پاپ اسمیر را انجام دهند.
زگیل تناسلی چگونه منتقل می شود؟
انتقال زگیل تناسلی عمدتاً از طریق تماس مستقیم پوست ناحیه تناسلی در روابط واژینال، مقعدی یا دهانی است و نقش وسایل یا سطوح مشترک در انتقال، در مقایسه با تماس مستقیم، ناچیز و اثبات‌شده نیست؛ با این حال استفاده صحیح از کاندوم و پوشش محافظ برای وسایل جنسی توصیه می‌شود. در واقع انتقال HPV از طریق سرویس بهداشتی، استخر، ظروف مشترک یا تماس‌های معمول روزمره بسیار بعید است و راه اصلی انتقال زگیل تناسلی، تماس مستقیم پوست به پوست در حین رابطه جنسی است.
آیا زگیل تناسلی درمان می شود؟
زگیل تناسلی قابل‌کنترل و درمان است اما درمان زگیل تناسلی به معنای حذف فوری و قطعی HPV از بدن نیست. در برخی افراد زگیل‌ها بدون مداخله از بین می‌روند و در بعضی دیگر ثابت می‌مانند یا بیشتر می‌شوند. پزشک با توجه به محل، اندازه، تعداد زگیل‌ها، بارداری و ترجیح بیمار از داروهای موضعی، انجماد، سوزاندن یا برداشت ضایعه استفاده می‌کند. احتمال عود، به‌ویژه در ماه‌های نخست، وجود دارد؛ زیرا ویروس ممکن است در پوست باقی بماند. از درمان خودسرانه پرهیز کنید و برای درمان زگیل تناسلی یا مراجعه به بهترین دکتر درمان زگیل تناسلی زنان ایران یا دکتر اورولوژی اقدام کنید.
آیا زگیل تناسلی خطرناک است؟
بیشتر زگیل‌های تناسلی خوش‌خیم‌اند و انواع HPV ایجادکننده آن‌ها معمولاً با انواع پرخطر سرطان‌زا متفاوت هستند. بااین‌حال، این مشکل نباید نادیده گرفته شود؛ زیرا ضایعات ممکن است بزرگ یا متعدد شوند، خارش، درد و خونریزی ایجاد کنند یا بر رابطه جنسی و آرامش روانی اثر بگذارند. همچنین ممکن است فرد همزمان به یک نوع پرخطر HPV مبتلا باشد، بدون اینکه از روی ظاهر زگیل بتوان آن را تشخیص داد. ضایعات تیره، سفت، زخمی، خونریزی‌دهنده یا مقاوم به درمان باید سریع بررسی شوند و در این شرایط مراجعه به بهترین دکتر درمان زگیل تناسلی ایران اهمیت دارد. مهمترین خطرات احتمالی عبارتند از:
- افزایش تعداد یا اندازه زگیل‌ها
- خونریزی و تحریک هنگام رابطه جنسی یا اصلاح
- ایجاد درد، خارش یا سوزش در ناحیه تناسلی
- انسداد نسبی واژن، مقعد یا مجرای ادرار در موارد گسترده
- عودکردن ضایعات پس از درمان
- انتقال ویروس به شریک جنسی
- اضطراب، خجالت و اختلال در روابط عاطفی
- همزمانی احتمالی با انواع پرخطر HPV
- نیاز به بررسی ضایعات غیرطبیعی یا مشکوک به تغییرات پیش‌سرطانی
در این ویدئو دکتر شهناز پوربرفه‌ای، متخصص زنان و زایمان در مورد بیماری زگیل تناسلی و ویروس HPV با شما صحبت می‌کند.
آیا زگیل تناسلی باعث سرطان می شود؟
برخی از انواع HPV با سرطان دهانه رحم، سرطان مقعد، سرطان آلت تناسلی و سرطان دهان و گلو مرتبط هستند. این ویروس همیشه به سرطان منجر نمی‌شود و در مواردی تغییرات پیش‌سرطانی در سلول‌های دهانه‌ی رحم، به نام دیسپلازی، را ایجاد می‌کند. با این حال انجام آزمایش منظم پاپ اسمیر در زنان، مخصوصا در آلودگی با انواع پرخطر HPV، ضرورت دارد.
عوارض زگیل تناسلی چیست؟
عوارض زگیل تناسلی در همه افراد یکسان نیست و بسیاری از مبتلایان مشکل جدی پیدا نمی‌کنند. بااین‌حال، زگیل‌ها ممکن است از نظر تعداد یا اندازه افزایش یابند، تحریک شوند و هنگام رابطه یا اصلاح ناحیه خونریزی کنند. اضطراب، خجالت، نگرانی درباره انتقال و فشار بر رابطه عاطفی نیز شایع است. در بارداری، ضایعات گاهی بزرگ‌تر می‌شوند و به‌ندرت مسیر زایمان را دشوار می‌کنند. سرطان مستقیماً از زگیل‌های معمول ناشی نمی‌شود اما همزمانی با انواع پرخطر HPV ممکن است وجود داشته باشد؛ به همین دلیل مراجعه به بهترین دکتر زنان و زایمان ایران و انجام غربالگری‌های توصیه‌شده اهمیت دارد.
| عوارض شایع | عوارض خطرناک |
|---|---|
| خارش، سوزش یا تحریک ناحیه تناسلی | ضایعه سفت، تیره، زخمی یا دارای خونریزی مداوم |
| خونریزی خفیف هنگام رابطه جنسی یا اصلاح | رشد سریع یا تغییر واضح شکل و رنگ ضایعه |
| افزایش تعداد یا اندازه زگیل‌ها | انسداد مجرای ادرار، واژن یا مقعد |
| عود زگیل‌ها پس از درمان | دشواری در ادرارکردن یا دفع |
| درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی | بزرگ‌شدن شدید زگیل‌ها در دوران بارداری |
| اضطراب، خجالت و نگرانی درباره انتقال | گسترش ضایعات در افراد دارای ضعف سیستم ایمنی |
| ایجاد رطوبت یا ترشح در اطراف ضایعات | احتمال همزمانی با انواع پرخطر HPV و تغییرات پیش‌سرطانی |
چگونه از زگیل تناسلی پیشگیری کنیم؟
پیشگیری کامل از HPV همیشه ممکن نیست اما می‌توان احتمال ابتلا و انتقال را کاهش داد. واکسن HPV در پیشگیری از زگیل تناسلی نقش مهمی دارد و بهترین اثر آن زمانی است که پیش از تماس با ویروس تزریق شود؛ بااین‌حال، افراد واجد شرایط پس از شروع فعالیت جنسی نیز ممکن است از آن سود ببرند. استفاده درست از کاندوم، محدودکردن شریک‌های جنسی و پرهیز از تماس با ضایعات فعال خطر را کم می‌کند اما کاندوم همه پوست ناحیه تناسلی را نمی‌پوشاند. برای بررسی سن و برنامه تزریق واکسن گارداسیل با پزشک مشورت کنید. راهکارهای مهم پیشگیری عبارتند از:
- دریافت واکسن HPV در سن و تعداد دوز توصیه‌شده (واکسن HPV معمولاً در دوران بارداری توصیه نمی‌شود)
- استفاده صحیح از کاندوم در هر رابطه جنسی
- آگاهی از اینکه کاندوم محافظت صددرصدی ایجاد نمی‌کند
- محدودکردن تعداد شریک‌های جنسی
- خودداری از رابطه هنگام وجود زگیل‌های فعال
- پرهیز از اشتراک وسایل جنسی یا شستشو و پوشاندن صحیح آن‌ها
- خودداری از کندن، بریدن یا اصلاح مستقیم روی زگیل‌ها
- ترک سیگار و مراقبت از سلامت سیستم ایمنی
- انجام منظم غربالگری دهانه رحم طبق نظر پزشک
متن انگلیسی:
به نقل از سایت cdc
HPV vaccines are highly immunogenic. More than 98% of recipients develop an antibody response to HPV types included in the respective vaccines 1 month after completing a full vaccination series.
ترجمه فارسی:
واکسن‌های HPV قدرت بالایی در تحریک سیستم ایمنی بدن دارند. بیش از ۹۸ درصد افرادی که دوره کامل واکسیناسیون را دریافت می‌کنند، یک ماه پس از تکمیل واکسن، علیه انواع HPV موجود در واکسن پاسخ آنتی‌بادی قابل‌توجهی ایجاد می‌کنند.
برای زگیل تناسلی به چه دکتری مراجعه کنیم؟
برای بررسی زگیل تناسلی می‌توان به متخصص زنان، اورولوژی، پوست یا عفونی مراجعه کرد؛ انتخاب پزشک به جنسیت، محل ضایعه و علائم همراه بستگی دارد. زنان با ضایعات واژن یا دهانه رحم معمولاً به متخصص زنان و مردان با ضایعات آلت یا مجرای ادرار به اورولوژیست مراجعه می‌کنند. اگر نمی‌دانید از کجا شروع کنید، می‌توانید از دکترتو برای پیدا کردن بهترین دکتر اورولوژی ایران، دریافت نوبت و بررسی مشاوره حضوری یا آنلاین کمک بگیرید و درمان را مرحله‌به‌مرحله دنبال کنید. در صورت بارداری، خونریزی یا تغییر سریع ضایعه، مراجعه را به تعویق نیندازید.
نتیجه گیری
زگیل تناسلی ضایعه‌ای پوستی است که بیشتر بر اثر ابتلا به انواع کم‌خطر HPV ایجاد می‌شود و معمولاً از راه تماس نزدیک جنسی انتقال پیدا می‌کند. این زگیل‌ها معمولا خطر سرطانی‌شدن مستقیمی ندارند اما ممکن است بزرگ، متعدد، دردناک یا عودکننده شوند و نیاز به درمان داشته باشند. تشخیص باید با معاینه پزشک انجام شود و درمان خودسرانه می‌تواند پوست حساس ناحیه را آسیب بزند. در صورت خونریزی، زخم، رشد سریع ضایعه، بارداری، ضعف سیستم ایمنی یا درگیری مجرای ادرار، بدون تأخیر به پزشک متخصص مرتبط مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
کاندوم احتمال انتقال HPV و زگیل تناسلی را کاهش می‌دهد اما محافظت کامل ایجاد نمی‌کند؛ زیرا بخش‌هایی از پوست اطراف ناحیه تناسلی را نمی‌پوشاند و ویروس ممکن است از همان قسمت‌ها منتقل شود. استفاده صحیح و همیشگی از کاندوم، همراه واکسیناسیون و پرهیز از تماس با زگیل‌های فعال، راهکار مؤثرتری برای کاهش این خطر است.
در بیشتر بزرگسالان، زگیل تناسلی از تماس جنسی یا تماس نزدیک پوست ناحیه تناسلی منتقل می‌شود، حتی اگر دخول اتفاق نیفتاده باشد. انتقال هنگام تولد به نوزاد ممکن اما نادر است. انتقال از سطوحی مانند توالت یا استخر معمول نیست. وجود زگیل نیز زمان آلودگی یا نوع رابطه‌ای را که باعث انتقال شده مشخص نمی‌کند.
وارت تناسلی همان زگیل تناسلی است؛ برجستگی‌های کوچک و خوش‌خیمی که بر اثر بعضی انواع کم‌خطر ویروس HPV روی پوست ناحیه تناسلی و اطراف مقعد ایجاد می‌شوند. این ضایعات ممکن است صاف، برجسته، تکی یا خوشه‌ای باشند و همیشه درد، خارش یا علامت مشخصی ایجاد نمی‌کنند. تشخیص نهایی با معاینه پزشک انجام می‌شود.
زگیل تناسلی یکی از عفونت‌های آمیزشی شایع است زیرا HPV به‌راحتی از تماس نزدیک پوست منتقل می‌شود و بسیاری از ناقلان هیچ علامتی ندارند. بااین‌حال، هر فرد مبتلا به HPV زگیل نمی‌زند و آمار مشاهده زگیل از شیوع ویروس کمتر است. احتمال ابتلا پس از شروع فعالیت جنسی افزایش می‌یابد اما قابل‌پیشگیری و کنترل است.
سیستم ایمنی در افراد می‌تواند عفونت HPV را طی یک تا دو سال مهار کند اما زمان آن قابل‌پیش‌بینی نیست. از بین رفتن زگیل به معنای حذف قطعی ویروس نیست و امکان عود یا انتقال همچنان وجود دارد. ضعف ایمنی، مصرف دخانیات و بیماری‌ها ممکن است ماندگاری ویروس را بیشتر کنند؛ پس پیگیری اهمیت دارد.
بله، بیشتر افراد مبتلا به زگیل تناسلی می‌توانند باردار شوند و این عفونت معمولاً توانایی باروری را از بین نمی‌برد. بااین‌حال، زگیل‌ها ممکن است در بارداری بزرگ‌تر شوند و بعضی درمان‌ها مناسب این دوره نیستند. انتقال ویروس هنگام زایمان نادر است. بنابراین برنامه درمان و روش زایمان باید با نظر متخصص زنان دقیق تعیین شود.
