اختلال OCD یا وسواس فکری چیست؟ – مجله سلامت دکترتو

اختلال OCD یا وسواس فکری چیست؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید
  • اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) یک اختلال اضطرابی است که در آن افکار ناخواسته و آزاردهنده، اضطراب شدید ایجاد می‌کنند و فرد برای آرام شدن به رفتارهای تکراری مانند شست‌وشو، چک کردن یا شمردن پناه می‌برد، حتی اگر بداند این رفتارها منطقی نیستند.
  • تفاوت اصلی OCD با شخصیت وسواسی (OCPD) این است که در OCD فرد افکار خود را مزاحم و رنج‌آور می‌داند، اما در OCPD کمال‌گرایی، نظم افراطی و کنترل‌گری به‌عنوان الگوی شخصیتی خود فرد دیده می‌شود و معمولا او را آزار نمی‌دهد.
  • تشخیص قطعی وسواس با مصاحبه بالینی و پرسشنامه‌های تخصصی مانند یل-براون انجام می‌شود؛ آزمایش خون، نوار مغز و تست‌های آنلاین به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیستند.
  • درمان اصلی OCD شامل روان‌درمانی شناختی-رفتاری (CBT) و داروهای ضدافسردگی مانند SSRI است و هرچه درمان زودتر شروع شود، کنترل علائم و جلوگیری از مزمن شدن آن آسان‌تر است.
  • وسواس فقط به تمیزی محدود نمی‌شود و انواعی مانند ترس از بیماری، ترس از مرگ، افکار جنسی، وسواس تقارن و شست‌وشوی طولانی دارد؛ اگر علائم با توهم، هذیان، افسردگی شدید یا افکار آسیب به خود همراه شود، ارزیابی فوری تخصصی ضروری است.
approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 14 دقیقه
اختلال وسواس (OCD)

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

بسیاری از افراد افکار مزاحم را تجربه کرده‌اند، اما زمانی که این افکار مدام تکرار شوند، اضطراب زیادی ایجاد کنند و فرد را به انجام رفتارهای اجباری وادارند، احتمال وجود اختلال وسواس فکری عملی مطرح می‌شود. فرد مبتلا به ocd ممکن است بداند شستن، بررسی‌کردن، شمارش یا اطمینان‌گرفتن مداوم منطقی نیست، بااین‌حال برای کاهش فشار ذهنی خود نتواند این رفتارها را متوقف کند. وسواس فقط به تمیزی یا نظم محدود نمی‌شود و می‌تواند با ترس از بیماری، مرگ، آسیب‌زدن، افکار جنسی یا مذهبی و نیاز به تقارن همراه باشد. شناخت تفاوت OCD با شخصیت وسواسی، بررسی نشانه‌ها، علت‌های احتمالی، روش‌های تشخیص، انواع وسواس و راه‌های درمان به درک بهتر این اختلال کمک می‌کند. در این مقاله از دکترتو با جنبه‌های مختلف این مشکل و زمان مناسب مراجعه به متخصص آشنا می‌شوید. برای درمان حتما باید به دکتر روانشناس تهران، دکتر روانپزشک تهران، دکتر وسواس فکری تهران یا دکتر درمان وسواس تهران یا شهر خود مراجعه کنید. شما می‌توانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با پزشکان وجود دارد.

پزشکان پیشنهادی

آشنایی معنی ocd یا وسواس فکری عملی

وسواس فکری‌ـ عملی (OCD) نوعی اختلال روان‌پزشکی است که در طبقه اختلالات وسواس فکری‌ عملی و اختلالات مرتبط قرار می‌گیرد و با افکار وسواسی و اعمال اجباری تکراری مشخص می‌شود. این اختلال معمولا با اضطراب بالا همراه است. در این وضعیت فرد درگیر افکار، تصاویر ذهنی و تکانه‌های آزاردهنده و ناخواسته می‌شود که باعث ایجاد اضطراب و ناراحتی در او می‌گردد. برای کاهش این اضطراب، فرد اقدام به انجام رفتارهای تکراری می‌کند؛ مثل شستن دست، چک کردن قفل، شمردن، دعا کردن، پرسیدن اطمینان از دیگران یا مرور ذهنی یک اتفاق. این رفتارها، فرد را از انجام فعالیت‌های روزمره باز می‌دارند و بر عملکرد او در زندگی تاثیر منفی می‌گذارند. افراد مبتلا به OCD اغلب آگاه هستند که این افکار و رفتارها غیرمنطقی هستند، اما نمی‌توانند آنها را کنترل کنند.

وسواس فکری شدید زمانی مطرح می‌شود که این افکار و رفتارها زمان زیادی از روز را بگیرند، تمرکز را کم کنند، روابط را تحت تاثیر قرار دهند یا باعث شوند فرد از کار، درس، مراقبت از خود یا زندگی اجتماعی عقب بماند. در وسواس فکری عملی، ۲ بخش اصلی دیده می‌شود: فکر وسواسی و عمل اجباری. فکر وسواسی اضطراب می‌آورد و عمل اجباری موقتا اضطراب را کم می‌کند، اما چرخه دوباره تکرار می‌شود. درمان این اختلال شامل درمان‌های دارویی و روان‌شناختی همچون درمان شناختی-رفتاری می‌شود که به بهبود علائم و عملکرد بیمار کمک می‌کند.

مشاوره روانشناسی

با برترین روانشناسان ایران از دیدگاه کاربران

مشاوره حضوری و آنلاین۵۰۰+ خدمت

تفاوت اختلال وسواس و شخصیت وسواسی

اختلال وسواس فکری عملی با شخصیت وسواسی فرق دارد. در اختلال وسواس، فرد معمولا افکار مزاحم را ناخواسته و آزاردهنده می‌داند. برای مثال می‌داند شستن دست برای بار دهم منطقی نیست، اما اضطراب اجازه توقف نمی‌دهد. این افکار اغلب با احساس ترس، شرم یا گناه همراه هستند. در شخصیت وسواسی، مشکل بیشتر به الگوی پایدار کمال‌گرایی، کنترل‌گری، سخت‌گیری، نظم افراطی و انعطاف‌ناپذیری مربوط است. فرد ممکن است رفتار خود را درست بداند و کمتر از درون آن را بی‌منطق یا مزاحم احساس کند. البته این ۲ وضعیت می‌توانند شبیه هم به نظر برسند و گاهی تشخیص آن‌ها فقط با ارزیابی روانپزشک یا روانشناس ممکن است.

موضوع مقایسهOCD (اختلال وسواس فکری-عملی)OCPD (شخصیت وسواسی-جبری)
ماهیت اختلالاختلال روانیاختلال شخصیت
ویژگی اصلیافکار مزاحم و رفتارهای تکراریکمال‌گرایی، نظم‌طلبی و کنترل‌گری
تجربه فردافکار و وسواس‌ها باعث اضطراب می‌شوندفرد معمولا سبک خود را درست و منطقی می‌داند
تأثیر بر زندگیمی‌تواند عملکرد روزمره را مختل کندبیشتر با انعطاف‌ناپذیری و مشکلات روابط همراه است
زمان شروعمعمولا از جوانی آغاز می‌شودمعمولا از اوایل بزرگسالی دیده می‌شود
درماندارو و روان‌درمانی معمولا مؤثرنددرمان معمولا دشوارتر و طولانی‌تر است
مقایسه تفاوت اختلال وسواس فکری عملی و شخصیت وسواسی جبری

علائم وسواس فکری شدید چیست؟

نشانه های وسواس فکری معمولا با افکار مزاحم، اضطراب زیاد و رفتارهای تکراری دیده می‌شود. شدت علائم در همه افراد یکسان نیست. بعضی افراد بیشتر درگیر فکر هستند و بعضی دیگر رفتارهای اجباری زیادی دارند. مهم‌ترین نشانه، تکراری بودن و مزاحم بودن علائم است؛ یعنی فرد احساس می‌کند ذهنش قفل کرده و برای آرام شدن باید کاری را انجام دهد. خصوصیات افراد دارای وسواس فکری عبارت‌اند از:

  • افکار، تصاویر ذهنی و تکانه‌های ناخواسته و آزاردهنده
  • ترس شدید از آلودگی، میکروب یا کثیفی
  • شستن یا تمیز کردن بیش از حد
  • چک کردن مداوم قفل، گاز، شیر آب یا وسایل برقی
  • ترس از آسیب زدن به خود یا دیگران، بدون تمایل واقعی به انجام آن
  • ترس از بیماری، مرگ یا اتفاق بد
  • نیاز شدید به تقارن، نظم یا کامل بودن
  • افکار جنسی، مذهبی یا اخلاقی ناخواسته و آزاردهنده
  • تکرار ذهنی جمله‌ها، دعاها، عددها یا خاطرات
  • اطمینان‌خواهی مداوم از دیگران
  • پرهیز از موقعیت‌هایی که فکر وسواسی را فعال می‌کنند
  • رفتارهای اجباری و تکراری

وسواس فکری و عدم تمرکز چه ارتباطی با هم دارند؟

اختلال او سی دی می‌تواند تمرکز را کم کند، چون ذهن بخش زیادی از انرژی خود را صرف کنترل فکرهای مزاحم، بررسی خطر، مرور اتفاقات یا انجام رفتارهای اجباری می‌کند. فرد ممکن است هنگام مطالعه، کار یا گفت‌وگو ناگهان درگیر یک فکر تکراری شود و چند دقیقه تا چند ساعت نتواند ذهنش را آزاد کند.

این عدم تمرکز همیشه به معنی اختلال adhd و عدم توجه نیست. گاهی تمرکز پایین نتیجه اضطراب و فشار ذهنی وسواس است. وقتی افکار وسواسی شدید می‌شوند، خواب، تصمیم‌گیری، حافظه کوتاه‌مدت و توان انجام کارهای ساده هم تحت تاثیر قرار می‌گیرند. اگر کاهش تمرکز ناگهانی، شدید یا همراه با افسردگی، حمله اضطرابی، مصرف مواد یا تغییرات رفتاری باشد، ارزیابی تخصصی اهمیت بیشتری دارد.

آیا دچار اختلال وسواس شده‌اید؟ این راهکارها به شما کمک می‌کنند.

وسواس فکری و توهم هم مرتبطند؟

توهم از علائم معمول وسواس فکری نیست. در وسواس، فرد معمولا با فکر مزاحم درگیر است، اما تا حدی می‌داند این فکر از ذهن خودش می‌آید و الزاماً واقعیت بیرونی ندارد. برای مثال ممکن است بارها فکر کند در را قفل نکرده است، اما این فکر با شک و اضطراب همراه است، نه شنیدن صدای واقعی یا دیدن چیزی که وجود ندارد.

اگر فرد صداهایی می‌شنود که دیگران نمی‌شنوند، چیزهایی می‌بیند که وجود ندارند، باورهای غیرقابل تغییر و جدا از واقعیت دارد یا احساس می‌کند نیروهایی بیرونی ذهنش را کنترل می‌کنند، موضوع فقط وسواس نیست و باید سریع‌تر بررسی شود. این علائم می‌توانند با اختلالات دیگری مثل روان‌پریشی، افسردگی شدید، مصرف مواد، مشکلات عصبی یا بعضی بیماری‌های جسمی ارتباط داشته باشند.

علت بیماری ocd چیست؟

در مورد اینکه علت وسواس فکری چیست باید گفت که هنوز علت اختلال وسواس او سی دی به‌صورت دقیق مشخص نیست. این اختلال می‌تواند از ترکیب عوامل زیستی، روانی، ژنتیکی و محیطی ایجاد شود. داشتن سابقه خانوادگی وسواس، ویژگی‌هایی مثل کمال‌گرایی شدید، تجربه استرس‌های سنگین، سبک‌های فکری سخت‌گیرانه و حساسیت زیاد به خطر می‌توانند احتمال بروز علائم را بیشتر کنند.

در برخی افراد، مسیرهای مغزی مرتبط با ترس، ارزیابی خطر، عادت و کنترل رفتار نقش پررنگ‌تری دارند. تغییرات مواد شیمیایی مغز، به‌خصوص سیستم سروتونین، هم در درمان دارویی اهمیت دارد. با این حال، وسواس به معنی ضعف شخصیت، کم‌ایمانی، بی‌ارادگی یا تنبلی نیست. فرد مبتلا معمولا از علائمش رنج می‌برد و برای کنترل آن‌ها به درمان علمی، حمایت و تمرین نیاز دارد. از نظر دانشمندان، عوامل مختلفی باعث بروز این عارضه هستند ازجمله:

  • ژنتیک
  • تغییرات مغزی
  • تروما دوران کودکی مانند سوءاستفاده یا اهمال
  • در برخی کودکان، عفونت استرپتوکوکی ممکن است با بروز ناگهانی علائم شبه‌وسواس یا تیک همراه شود، اما این ارتباط هنوز کاملاً اثبات نشده و مورد بحث است

روش های تشخیص اختلال وسواس چیست؟

تشخیص اختلال وسواس با گفت‌وگو و بررسی دقیق علائم انجام می‌شود. روانپزشک یا روانشناس می‌پرسد چه افکاری تکرار می‌شوند، چه رفتارهایی برای کاهش اضطراب انجام می‌شوند، این چرخه چقدر زمان می‌گیرد و چقدر روی زندگی فرد اثر گذاشته است. همچنین لازم است مشکلات مشابه مثل اضطراب، افسردگی، اختلالات روان‌پریشی، اختلالات شخصیت، تیک‌ها، مصرف مواد یا بعضی بیماری‌های جسمی بررسی شوند.

هیچ آزمایش خون، عکس‌برداری یا تست خانگی به تنهایی نمی‌تواند وسواس را قطعی تشخیص دهد. گاهی پزشک برای رد علت‌های جسمی یا دارویی، معاینه یا آزمایش‌هایی را درخواست می‌کند. هدف تشخیص، فقط نام‌گذاری مشکل نیست؛ بلکه باید شدت علائم، نوع وسواس، میزان اختلال عملکرد و بهترین مسیر درمان مشخص شود. برای تشخیص اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) در کودکان و بزرگسالان، روش‌های تشخیصی زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:

  • مصاحبه بالینی با بیمار 
  • ابزارهایی مانند مقیاس یل-براون برای وسواس فکری-عملی (Y-BOCS) یا مقیاس وسواس کودکان (CY-BOCS).
  • انجام آزمون‌های شخصیت، هوش و کارکردهای شناختی
  • آزمایش‌های پزشکی مانند آزمایش خون یا تصویربرداری مغز برای رد سایر علل جسمی اختلال 
  • ملاحظه مستقیم رفتارهای وسواسی و اجباری توسط متخصص
  • گزارش خود ارزیابی

فرزندت وسواس فکری داره و نمی‌دونی چیکار کنی؟

همین حالا با متخصص ارتباط بگیر.

تست وسواس فکری

معمولا انواع تست وسواس فکری می‌تواند به غربالگری علائم و سنجش شدت وسواس کمک کند، اما جای تشخیص تخصصی را نمی‌گیرد. بعضی پرسشنامه‌ها درباره زمان درگیری ذهنی، شدت اضطراب، میزان مقاومت در برابر افکار، رفتارهای اجباری و اثر علائم بر زندگی روزمره سوال می‌پرسند. تست او سی دی یا تست وسواس فکری رایگان در اینترنت ممکن است فقط یک تصویر اولیه بدهد. اگر نتیجه تست بالا بود یا خودتان احساس کردید علائم زندگی‌تان را مختل کرده‌اند، بهتر است برای ارزیابی دقیق‌تر به متخصص سلامت روان مراجعه کنید. تست‌ها زمانی مفیدتر هستند که همراه با مصاحبه بالینی و بررسی سابقه فرد استفاده شوند.

تشخیص با نوار مغز برای وسواس فکری

نوار مغز (EEG) به‌طور معمول برای تشخیص OCD استفاده نمی‌شود و فقط اگر پزشک به تشنج یا سایر اختلالات عصبی مشکوک باشد برای رد علل دیگر علائم درخواست می‌شود. وسواس بیشتر با مصاحبه بالینی، بررسی علائم و پرسشنامه‌های تخصصی ارزیابی می‌شود. نوار مغز فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می‌کند و بیشتر برای بررسی تشنج، برخی اختلالات خواب یا مشکلات عصبی خاص کاربرد دارد.

در برخی پژوهش‌ها از نوار مغز برای مطالعه تفاوت‌های مغزی در افراد مبتلا به وسواس استفاده شده است، اما این به معنی استفاده روزمره از آن برای تشخیص قطعی OCD نیست. اگر فرد علائمی مثل حملات غیرعادی، از دست دادن هوشیاری، تشنج، گیجی شدید یا علائم عصبی داشته باشد، پزشک ممکن است برای بررسی علت‌های دیگر نوار مغز درخواست کند.

اینفوگرافی اختلال وسواس فکری عملی
اختلال وسواس فکری عملی باعث ایجاد افکار اضطراب‌آور می‌شود.

برای درمان وسواس فکری چه باید کرد؟

درمان وسواس فکری باید براساس شدت علائم، نوع افکار، رفتارهای اجباری، سن، شرایط جسمی، سابقه درمان و مشکلات همراه انتخاب شود. بهبود علائم و درمان معمولا با روان درمانی، دارو یا ترکیب این ۲ روش انجام می‌شود. هرچه زودتر درمان را شروع کنید می‌توانید از مزمن شدن علائم، افت عملکرد و فرسودگی خانواده جلوگیری کنید. درمان وسواس معمولا از طریق یکی از روش‌های زیر انجام می‌گیرد:

  • درمان دارویی با داروهای ضد‌افسردگی مانند انواع سلکتیو سروتونین بازجذب‌کننده (SSRI) یا کلومیپرامین
  • داروهای ضد‌اضطراب و آرام‌بخش‌ها
  • درمان روان‌شناختی با درمان شناختی-رفتاری (CBT) 
  • درمان‌های گروهی یا خانواده‌درمانی
  • درمان‌های مکمل مانند تمرینات یوگا و مدیتیشن
  • درمان وسواس فکری با لورتا نوروفیدبک
  • درمان‌های جراحی در موارد شدید و مقاوم به درمان، مانند تحریک عصب واگ یا سایر اعمال جراحی مغز

متن انگلیسی:
People with fairly mild OCD usually need about 8 to 20 sessions of therapist treatment, with exercises done at home between sessions. If you have more severe OCD, you may need a longer course of treatment
ترجمه متن:
افراد مبتلا به او سی دی متوسط معمولا حدود ۸ تا ۲۰ جلسه به تراپی نیاز دارند، همراه با تمریناتی که در فواصل بین جلسات در خانه انجام می‌شوند. افراد مبتلا به اختلال وسواس شدید به دوره درمان طولانی‌تری نیاز دارند.

به نقل از وب سایت nhs

انواع اختلال وسواس فکری عملی چیست؟

اختلال وسواس فکری عملی (OCD) انواع مختلفی دارد که معمولا بر اساس محتوای فکر وسواسی و نوع رفتار اجباری تقسیم می‌شوند. یک فرد ممکن است همزمان چند نوع وسواس داشته باشد. برای مثال هم از آلودگی بترسد، هم قفل در را بارها چک کند و هم درگیر افکار مزاحم درباره آسیب به دیگران شود. برخی از انواع شایع اختلال وسواس او سی دی عبارتند از:

  • وسواس فکری ترس از مرگ
  • وسواس فکری ترس از بیماری
  • وسواس فکری ترس از اتفاقات بد
  • وسواس فکری ترس از دیوانه شدن
  • وسواس شستشو
  • وسواس دستشویی طولانی
  • وسواس فکری جنسی
  • وسواس در شستن محل مدفوع
  • اختلال وسواس در کودکان
  • وسواس فکری تقارن
  • کندن وسواسی مو
  • وسواس نظم و ترتیب

۱. وسواس فکری ترس از مرگ

وسواس فکری ترس از مرگ زمانی دیده می‌شود که فرد بارها و بارها درگیر فکر مرگ خود یا عزیزانش می‌شود و نمی‌تواند ذهنش را آرام کند. این فکر ممکن است با چک کردن علائم بدن، جست‌وجوی مداوم بیماری‌ها، دعا یا تکرار جمله‌های ذهنی همراه شود. ترس از مرگ تا حدی طبیعی است، اما وقتی تکراری، زمان‌بر و فلج‌کننده شود، باید بررسی شود. هدف درمان این نیست که فرد هرگز به مرگ فکر نکند؛ بلکه باید یاد بگیرد فکر مزاحم را بدون انجام رفتار اجباری تحمل کند و زندگی روزمره را ادامه دهد.

برای درمان همیشگی وسواس‌های فکریت همین الان از متخصص نوبت بگیر.

۲. وسواس فکری ترس از بیماری

در وسواس فکری ترس از بیماری، فرد ممکن است هر علامت بدنی را نشانه بیماری خطرناک بداند. تپش قلب، سردرد، درد شکم یا خستگی می‌تواند باعث جست‌وجوی طولانی در اینترنت، معاینه مکرر بدن یا مراجعه‌های پی‌درپی شود. آرامش بعد از اطمینان گرفتن معمولا کوتاه است و شک دوباره برمی‌گردد. این وضعیت با پیگیری منطقی سلامت فرق دارد. مراقبت از بدن یعنی مراجعه مناسب و انجام بررسی لازم؛ اما وسواس بیماری یعنی ذهن حتی بعد از اطمینان کافی هم آرام نمی‌شود. درمان کمک می‌کند فرد بین هشدار واقعی بدن و اضطراب وسواسی تفاوت بگذارد.

۳. وسواس فکری ترس از اتفاقات بد 

در این نوع وسواس، فرد می‌ترسد اگر کاری را درست انجام ندهد، اتفاق بدی برای خودش یا دیگران رخ دهد. برای مثال ممکن است فکر کند اگر یک جمله را تکرار نکند، برای خانواده‌اش حادثه‌ای پیش می‌آید. این فکر معمولا با رفتارهایی مثل چک کردن، شمارش، دعا، لمس اشیا یا پرهیز همراه می‌شود. مشکل اصلی این است که مغز بین فکر و واقعیت ارتباط بیش از حد می‌سازد. فرد ممکن است بداند این ارتباط منطقی نیست، اما اضطراب او را به انجام رفتار اجباری هل می‌دهد. درمان روی قطع همین ارتباط و کاهش رفتارهای خنثی‌کننده تمرکز دارد.

۴. وسواس فکری ترس از دیوانه شدن

ترس از دیوانه شدن معمولا با فکرهایی مثل «نکند کنترلم را از دست بدهم»، «نکند ناگهان کار خطرناکی کنم» یا «نکند عقلم را از دست داده باشم» دیده می‌شود. این افکار می‌توانند بسیار ترسناک باشند، اما وجود آن‌ها به تنهایی به معنی دیوانه شدن نیست. در وسواس، فرد اغلب از همین فکرها می‌ترسد و برای مطمئن شدن، خودش را بررسی می‌کند. اگر همراه این ترس، توهم، هذیان، رفتارهای بسیار غیرعادی، گیجی شدید، خطر آسیب به خود یا دیگران یا قطع ارتباط با واقعیت وجود دارد، ارزیابی فوری لازم است.

۵. وسواس شستشو

وسواس شستشو یکی از انواع شایع اختلال (OCD) است که به ترس افراطی از آلودگی، میکروب‌ها و بیماری‌ها مربوط است و منجر به رفتارهای مکرر و افراطی شستن دست‌ها و بدن می‌شود. ویژگی‌های اصلی وسواس شستشو عبارتند از:

  • ترس مداوم از آلودگی و بیماری‌ها
  • شستشوی مکرر دست‌ها و بدن
  • صرف زمان طولانی برای شستشو
  • پرهیز از تماس با اشیا و افراد
  • اضطراب و استرس در صورت ناتوانی در شستشو
افسردگی و اختلال وسواس فکری ممکن است با هم ایجاد شوند.
افسردگی و اختلال وسواس فکری ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند.

۶. وسواس دستشویی طولانی

دستشویی طولانی یکی از انواع شایع اختلال وسواس فکری عملی است که در آن فرد درگیر افکار و ترس‌های افراطی در رابطه با آلودگی و بیماری‌ها می‌شود. این ترس‌ها منجر به رفتارهای مکرر و زمان‌بر شستن دست‌ها و بدن می‌گردد. افراد مبتلا به وسواس دستشویی طولانی، اغلب ساعت‌ها در حمام و دستشویی می‌مانند تا از تمیزی و عاری بودن خود از آلودگی و میکروب‌ها مطمئن شوند.

۷. وسواس فکری جنسی

وسواس فکری جنسی یکی از انواع شایع اختلال وسواس فکری عملی (OCD) است که فرد درگیر افکار، تصاویر و نگرانی‌های مزاحم و ناخواسته در زمینه موضوعات جنسی می‌شود. فرد همواره نگران است که ممکن است بدون قصد، اقدام به رفتارهای جنسی نامتعارف یا غیراخلاقی کند. به منظور کاهش اضطراب و افکار مزاحم، فرد سعی می‌کند از موقعیت‌های جنسی و روابط صمیمی دوری کند. این افکار ممکن است با ارزش‌ها و باورهای فرد تضاد داشته باشند و به همین دلیل شرم، ترس یا اضطراب زیادی ایجاد کنند. وجود این افکار به تنهایی به معنی تمایل واقعی، شخصیت فرد یا قصد انجام آن‌ها نیست.

زندگی با افرادی که وسواس فکری دارند ممکن است چالش‌برانگیز باشد. فرد ممکن است برای آرام شدن، احساساتش را چک کند، از موقعیت‌ها دوری کند، دنبال اطمینان بگردد یا بارها در ذهنش فکر را تحلیل کند. این کارها معمولا وسواس را قوی‌تر می‌کنند. درمان تخصصی کمک می‌کند فرد بدون قضاوت و بدون انجام رفتارهای اجباری، با فکر مزاحم روبه‌رو شود.

۷. وسواس در شستن محل مدفوع

وسواس در شستن محل مدفوع یکی دیگر از اشکال رایج اختلال وسواس فکری عملی است. در این نوع وسواس، فرد درگیر افکار و نگرانی‌های مداوم در مورد آلودگی و آلوده بودن ناحیه مقعد و مدفوع می‌شود. این افراد معمولا بعد از هر بار دفع مدفوع، ساعت‌ها وقت خود را صرف شستن و پاک کردن ناحیه مقعد می‌کنند تا از تمیزی کامل آن اطمینان حاصل کنند. گاهی اوقات آنها حتی چند بار در طول روز این عمل را تکرار می‌کنند.

۸. اختلال وسواس در کودکان

بیماری وسواس در کودکان ممکن است با شستشوی زیاد، چک کردن، تکرار سوال، کندی شدید در انجام تکالیف، ترس از آلودگی، نیاز به تقارن، پرهیز از بعضی لباس‌ها یا گریه هنگام قطع رفتارهای تکراری دیده شود. کودک همیشه نمی‌تواند توضیح دهد چرا این کارها را انجام می‌دهد. والدین بهتر است کودک را سرزنش نکنند و رفتار وسواسی را هم بی‌دلیل همراهی نکنند.

شروع OCD در کودکان معمولا بین ۸ تا ۱۲ سالگی است، اگرچه در موارد نادر ممکن است در سنین کمتر نیز ظاهر شود. بیماری با نوسانات و تغییرات زیادی همراه است به‌خصوص در دوران بلوغ و بر عملکرد تحصیلی، اجتماعی و خانوادگی آن‌ها تاثیر منفی ‌می‌گذارد. درمان کودکان معمولا شامل آموزش والدین، روان درمانی متناسب با سن و در برخی موارد دارو است. اگر علائم ناگهانی و شدید شروع شوند، به‌خصوص همراه با تیک، تغییر رفتاری یا افت شدید عملکرد، بررسی تخصصی اهمیت بیشتری دارد.

اختلال وسواس در هر سنی ممکن است اتفاق بیفتد.
این اختلال زمانی رخ می‌دهد که فرد در چرخه‌ای از وسواس و اجبار گرفتار شود.

۹. وسواس فکری تقارن

در وسواس فکری تقارن، فرد احساس می‌کند اشیا، بدن، حرکت‌ها یا جمله‌ها باید «درست»، «برابر» یا «کامل» باشند. ممکن است مدام وسایل را جابه‌جا کند، جمله‌ای را از نو بگوید، قدم‌ها را بشمارد یا حرکتی را تکرار کند تا حس درستی ایجاد شود. این نوع وسواس همیشه از ترس آلودگی نمی‌آید. گاهی بیشتر با حس ناخوشایند ناقص بودن یا ناهماهنگی همراه است. اگر این رفتارها وقت‌گیر شوند یا فرد نتواند بدون انجام آن‌ها ادامه دهد، درمان می‌تواند به کاهش نیاز به کامل بودن و تحمل حس ناتمامی کمک کند.

۱۰. کندن وسواسی مو

کندن وسواسی مو یا تریکوتیلومانیا حالتی است که فرد میل تکراری و سخت‌مهار به کندن موهای سر، ابرو، مژه یا بخش‌های دیگر بدن دارد. این کار ممکن است هنگام اضطراب، خستگی، تمرکز، بی‌حوصلگی یا حتی بدون آگاهی کامل انجام شود. بعضی افراد قبل از کندن مو تنش زیادی حس می‌کنند و بعد از آن برای مدت کوتاهی آرام می‌شوند.

این رفتار می‌تواند باعث کم‌پشتی مو، زخم پوست، شرم، پنهان‌کاری و دوری از جمع شود. کندن وسواسی مو همیشه دقیقا مثل وسواس فکری عملی نیست، اما از نظر تکراری بودن، سختی کنترل و نیاز به درمان تخصصی به آن نزدیک است. درمان معمولا روی شناخت محرک‌ها، جایگزین کردن رفتارهای کم‌خطرتر و کاهش اضطراب تمرکز دارد.

۱۱. وسواس نظم و ترتیب

وسواس نظم و ترتیب زمانی دیده می‌شود که فرد احساس می‌کند اشیا، کارها یا حتی جمله‌ها باید با نظم خاصی قرار بگیرند تا حس آرامش یا «درست بودن» ایجاد شود. این نظم با مرتب بودن معمولی فرق دارد، چون اگر الگو به هم بخورد، فرد دچار اضطراب، کلافگی یا فشار ذهنی شدید می‌شود.

در این نوع وسواس، رفتارهایی مثل مرتب کردن چندباره وسایل، قرینه کردن اشیا، شمردن، تکرار حرکت‌ها یا شروع دوباره یک کار دیده می‌شود. فرد ممکن است بداند این رفتارها وقت‌گیر هستند، اما تا زمانی که حس کامل بودن ایجاد نشود، نمی‌تواند راحت از آن‌ها دست بکشد. اگر این حالت زمان زیادی بگیرد یا زندگی روزمره را مختل کند، نیاز به بررسی تخصصی دارد.

نوع وسواس فکری عملیفکر یا ترس اصلیرفتارهای رایج
وسواس آلودگیترس از میکروب، نجاست، بیماری یا کثیفیشستن، ضدعفونی، پرهیز از تماس
وسواس چک کردنترس از خطر، آتش‌سوزی، دزدی یا آسیببررسی قفل، گاز، وسایل برقی
وسواس تقارننیاز به نظم، تعادل یا درست بودنمرتب کردن، شمردن، تکرار حرکت
وسواس آسیبترس از آسیب زدن یا اتفاق بدپرهیز، اطمینان‌خواهی، مرور ذهنی
وسواس جنسیافکار جنسی ناخواسته و آزاردهندهپرهیز، چک کردن احساسات، اعتراف ذهنی
وسواس بیماریترس از ابتلا به بیماری جدیجست‌وجوی زیاد، معاینه مکرر، اطمینان‌خواهی
وسواس مذهبی یا اخلاقیترس از گناه، خطا یا ناپاکی اخلاقیدعا، تکرار، پرسیدن مداوم، مرور ذهنی
جدول انواع وسواس فکری عملی

عوارض و خطرات وسواس فکری برای بدن چیست؟

اگرچه عوارض وسواس فکری بر مغز شایع‌تر است اما معمولا این عوارض فقط ذهنی نیست. اضطراب طولانی، خواب ناکافی، تنش عضلانی، خستگی، مشکلات گوارشی، سردرد و تپش قلب می‌تواند با وسواس شدید همراه شود. رفتارهای اجباری هم گاهی به بدن آسیب می‌زنند؛ مثلا شستشوی زیاد پوست را خشک و زخمی می‌کند یا دستشویی طولانی باعث تحریک ناحیه تناسلی و مقعد می‌شود.

وسواس شدید می‌تواند عملکرد تحصیلی، شغلی و خانوادگی را کم کند. فرد ممکن است دیر به کار برسد، از ارتباط اجتماعی دوری کند، از رابطه عاطفی فاصله بگیرد یا به خاطر شرم، علائمش را پنهان کند. در برخی افراد، وسواس با افسردگی، اضطراب، حمله پانیک، تیک، سوءمصرف مواد یا افکار آسیب به خود همراه می‌شود. این موارد نیاز به پیگیری جدی‌تری دارند. برخی از مهم‌ترین عوارض این اختلال عبارتند از:

  • اختلال در عملکرد روزانه
  • اضطراب و استرس مزمن
  • خطر ابتلا به افسردگی پنهان 
  • مشکلات در روابط بین‌فردی و اجتماعی
  • تنش و تضاد در روابط خانوادگی و شریک زندگی
  • آسیب‌های جسمی مانند خشکی پوست و عفونت‌های پوستی
  • در موارد شدید، عدم درمان اختلال وسواس باعث ناتوانی و خانه‌نشینی افراد و حتی خودکشی می‌شود

افسردگی و وسواس فکری

افسردگی و اختلال وسواس فکری ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که این دو اختلال روانی اغلب به صورت همزمان در یک فرد دیده می‌شوند. به طوری که بر اساس مطالعات گزارش شده، حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد از افراد مبتلا به OCD همزمان دچار افسردگی نیز هستند. این ارتباط دوسویه است، به این معنا که وسواس فکری می‌تواند به ایجاد و تشدید افسردگی منجر شود و همچنین افسردگی نیز می‌تواند بر شدت و پایداری وسواس‌های فکری تاثیر بگذارد. 

نشانه‌هایی مثل ناامیدی شدید، بی‌ارزشی، بی‌خوابی یا پرخوابی، کاهش اشتها، گریه مداوم، کناره‌گیری اجتماعی یا فکر آسیب به خود باید جدی گرفته شوند. اگر وسواس با افسردگی شدید همراه است، درمان باید هر ۲ مشکل را در نظر بگیرد. در این شرایط گاهی ترکیب روان درمانی، دارو و حمایت خانواده لازم است.

متن انگلیسی:
Many people see their symptoms improve with therapy, medication or both. Treatment takes effort, and progress often depends on sticking with it. OCD can cause serious complications if it isn’t managed, but you don’t have to face it alone.
ترجمه متن:
درمانگر یا پزشک شما کمک می‌کند برنامه‌ای را پیدا کنید که بیشترین تناسب را با شرایطتان دارد. بسیاری از افراد با روان درمانی، دارو یا ترکیب هر ۲، بهبود علائم را تجربه می‌کنند. درمان به تلاش نیاز دارد و پیشرفت اغلب به پایبندی به روند درمان وابسته است. وسواس فکری عملی اگر مدیریت نشود، می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند؛ اما لازم نیست به‌تنهایی با آن روبه‌رو شوید.

به نقل از وب سایت my.clevelandclinic

راه های پیشگیری از اختلال وسواس فکری عملی چیست؟

پیشگیری قطعی از اختلال وسواس فکری عملی همیشه ممکن نیست، چون عوامل زیستی و خانوادگی هم در آن نقش دارند. با این حال، می‌توان احتمال شدت گرفتن علائم را کم کرد. مهم‌ترین کار این است که فرد علائم اولیه را بشناسد و پیش از آنکه چرخه وسواس محکم شود، کمک بگیرد. برای پیشگیری از اختلال OCD می‌توان از چند راهکار مهم کمک گرفت:

  • افزایش آگاهی عمومی درباره این اختلال روانی و شناخت نشانه‌ها
  • مدیریت استرس با خواب کافی، فعالیت بدنی و برنامه روزانه منظم
  • شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر ابتلا به OCD و ارجاع به متخصص
  • پرهیز از جست‌وجوی افراطی علائم و بیماری‌ها در اینترنت
  • استفاده به موقع از داروهای مناسب در کنار درمان‌های روان‌شناختی مانند درمان مواجهه و بازداری پاسخ
  • ادامه درمان حتی بعد از بهتر شدن نسبی علائم
  • تمرین تحمل شک‌های کوچک به جای پاسخ دادن به هر فکر وسواسی
  • کاهش اطمینان‌خواهی مداوم از اطرافیان
  • حمایت و پشتیبانی خانواده و جامعه از افراد مبتلا به او سی دی

پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری

وسواس فکری عملی (OCD) نوعی بیماری روانی است که همانند هر بیماری روانی دیگری باید بلافاصله بعد از مشاهده علائم، به‌دنبال راهکارهای درمانی بود، چرا که این عارضه، زندگی را از روال معمول خارج می‌کند. متخصصان و روان‌درمانگرها می‌توانند برنامه درمانی برای مدیریت و کنترل وسواس او سی دی ارائه دهند. وسواس فکری زمانی مهم می‌شود که فکرهای مزاحم و رفتارهای تکراری، آرامش و عملکرد روزانه را مختل کنند. این مشکل فقط حساسیت، تمیزی یا دقت زیاد نیست و می‌تواند شکل‌های مختلفی مثل وسواس شستشو، ترس از بیماری، ترس از مرگ، وسواس جنسی، وسواس تقارن یا دستشویی طولانی داشته باشد. تشخیص درست با بررسی بالینی انجام می‌شود و تست‌های آنلاین یا نوار مغز جای ارزیابی تخصصی را نمی‌گیرند. درمان وسواس معمولا با روان درمانی، دارو یا ترکیب این ۲ روش انجام می‌شود و هرقدر زودتر شروع شود، کنترل علائم ساده‌تر خواهد بود. برای درمان این مشکل حتما با بهترین دکتر روانشناس ایران یا بهترین دکتر روانپزشک ایران مشورت کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

OCD مخفف عبارت Obsessive Compulsive Disorder است. این عبارت در فارسی به اختلال وسواس فکری عملی ترجمه می‌شود. بخش وسواسی به فکرهای ناخواسته و بخش اجباری به رفتارها یا اعمال ذهنی تکراری اشاره دارد.

OCD همیشه خطرناک نیست، اما اگر شدید و درمان‌نشده بماند، می‌تواند زندگی فرد را به‌شدت مختل کند. افت کار و تحصیل، افسردگی، اضطراب شدید، فرسودگی خانواده، آسیب پوستی ناشی از شستشو و افکار آسیب به خود از مواردی هستند که باید جدی گرفته شوند. او سی دی می‌تواند تاثیر عمیقی بر زندگی فرد بگذارد. وسواس فکری و عملی تمام روز فرد را اشغال کرده و باعث اختلال در روابط اجتماعی و خانوادگی می‌شود. همچنین تاثیر منفی بر تحصیل و کار فرد مبتلا هم می‌گذارد و می‌تواند خطرناک باشد.

تپش قلب می‌تواند به دلیل اضطراب ناشی از وسواس رخ دهد، اما همیشه نباید آن را فقط به اضطراب نسبت داد. اگر تپش قلب شدید، جدید، همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش، سرگیجه یا سابقه بیماری قلبی است، بررسی پزشکی لازم است. اگر علت جسمی رد شود، درمان اضطراب و وسواس می‌تواند به کاهش تپش کمک کند.

در بارداری نباید افسردگی و وسواس را نادیده گرفت. گفت‌وگو با پزشک، روانپزشک یا روانشناس اهمیت زیادی دارد، چون سلامت روان مادر روی مراقبت از خود و جنین اثر می‌گذارد. روان درمانی، حمایت خانواده و در برخی موارد دارو با بررسی سود و خطر می‌تواند بخشی از درمان باشد. قطع یا شروع خودسرانه دارو در بارداری توصیه نمی‌شود.

کمبود هیچ ویتامینی به‌عنوان علت قطعی و مستقیم وسواس فکری شناخته نمی‌شود. بعضی پژوهش‌ها ارتباط‌هایی میان سطح پایین ویتامین D، ویتامین B12، فولات یا تغییرات هموسیستئین و علائم وسواسی گزارش کرده‌اند، اما این به معنی این نیست که وسواس فقط با مکمل درمان می‌شود. اگر علائم کمبود ویتامین وجود دارد، آزمایش و درمان باید با نظر پزشک انجام شود.

وسواس فکری درباره گذشته همسر معمولا با شک، مقایسه، پرسیدن مداوم، مرور ذهنی و نیاز به اطمینان همراه است. پرسیدن جزئیات بیشتر معمولا آرامش پایدار نمی‌دهد و فقط چرخه وسواس را قوی‌تر می‌کند. بهتر است فرد به جای دنبال کردن پاسخ‌های جدید، روی تحمل شک، کاهش اطمینان‌خواهی و درمان وسواس رابطه‌ای کار کند.

بدترین نوع وسواس برای همه یکسان نیست. هر نوع وسواسی که شدید، زمان‌بر، همراه با افسردگی، افت عملکرد، پرهیز گسترده، آسیب جسمی یا فکر آسیب به خود باشد، جدی‌تر است. محتوای فکر به تنهایی شدت بیماری را مشخص نمی‌کند؛ مهم این است که وسواس چقدر زندگی فرد را مختل کرده و چقدر قابل کنترل است.

امتیاز شما به مقاله:
(4.5از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
پزشکان پیشنهادی
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره وسواس فکری

  1. یکی گفت:

    سلام من شش ماهه میرم تراپی و تقریبا یک ساله درگیر یه فکر شدم حس میکنم خیانتکارم حس میکنم به پاتنر خالم علاقه دارم یعنی فکرم اینو میگه ولی اصلا اینجوری نیست از طرف دیگه ای بعضی وقتا دعا میکنم کاش اون میمیرد یا هیچ وقت با خالم اشنا نمیشد برای همین باعث میشه فکر کنم به خالم حسودی میکنم یا بدشو میخوام یا خودم میخوام به جاش با پاتنرش دوست بشم ولی هیچ ارتباطی بین منو اون نیست اصن سنامون به هم نمیخوره یه وقتایی ام افکار ناخواسته میاد تو فکرم چیزای بد که هزار برابر بدترش میکنه میخوام تموم بشه فقط همین. رفتار های وسواسی و اجباری هم دارم خود زنی میکنم ناخودآگاه یه کارایی میکنم میگم اگه نکنی یعنی به پاتنر خالت حس داری به خاطر خاله این کارو کن
    چون من خالمو خیلی دوست دارم و بهش وابسته ام و این موضوع دقیقا زمانی اتفاق افتاد که پدرمادرم جدا میشدن و تو سن بلوغم همه چی قاطی شده ولی این قضیه خیلی اذیتم میکنه خیلییی زیاد و باعث میشه کارایی که میدونم منطقی نیستن و دوسشون ندارم رو انجام بدم درمان روانی هم شروع کردم ولی کامل جواب نداد چیکار کنم این افکار دارن دیوونم میکنن خیلی بده فقط میخوام از شرشون خلاص شم همش زیاد فکر میکنم به هرچیزی خیلی حساس شدم از خودم بدم میاد حس میکنم خیانتکارم بی عرضه ام نمیتونم حتی افکارمو کنترل کنم و تنهام و همه میخوان تحقیرم کنن و باهام مشکل دارن دارم دیوونه میشم کم کم دوستامم دارم از دست میدم و کنار میزارم دیوونه شدم راه درمانش چیه

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      تجربه‌ای که شما در حال حاضر با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنید، به‌وضوح با نشانه‌های اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) همراه با افکار مزاحم (Intrusive Thoughts) هم‌راستا است. این افکار معمولاً برخلاف باورها و ارزش‌های اخلاقی فرد بروز می‌کنند و احساس گناه شدید و اضطراب زیادی به‌همراه دارند. همچنین رفتارهای اجبارگونه و خودآزاری که به‌عنوان واکنش به این افکار انجام می‌دهید، می‌توانند بخشی از الگوی وسواس باشند. با توجه به زمینه‌های عاطفی نظیر وابستگی به یکی از اعضای خانواده و تجربه‌ی جدایی والدین در دوران بلوغ، شدت این افکار قابل درک است. اگرچه شما روند درمانی را آغاز کرده‌اید، پیشنهاد می‌شود ادامه‌ی درمان با رویکرد تخصصی‌تر مانند درمان شناختی‌رفتاری (CBT) مخصوص اختلال وسواس و در صورت لزوم استفاده از دارو تحت‌نظر روانپزشک بررسی شود. مهم است بدانید که این افکار هویت واقعی شما نیستند، بلکه پاسخی روانی به فشارها و تجربیات گذشته‌اند، و با درمان صحیح قابل کنترل و بهبود هستند.

  2. سمانه کرمی گفت:

    باسلام من چندوقتی هست دچاروسواس فکری درموردمریضی بدنم شدم هربارم یک جاییم درگیرمیشه رفتم روانشناس وروانپزشک به من دارودادن امامیخورم اذیت میشم به نظرشمانمیشه بدون دارودرمان شم؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      با سلام، وسواس فکری یکی از اختلالات روانی است که ممکن است به شدت بر کیفیت زندگی فرد تاثیر بگذارد. درمان بدون دارو برای برخی از افراد ممکن است با مشاوره و روان‌درمانی مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) ممکن باشد، اما برای بسیاری از افراد، ترکیب دارو و روان‌درمانی می‌تواند بهترین نتایج را به همراه داشته باشد. اگر داروهای تجویزی شما باعث عوارض می‌شوند، بهتر است این موضوع را با پزشک یا روانپزشک خود در میان بگذارید تا گزینه‌های درمانی دیگری مانند تنظیم دارو یا روش‌های روان‌درمانی بدون دارو را بررسی کنید.
      روانشناس خوب

  3. محمد امین عبدلی گفت:

    سلام.من در جایی زندگی میکنم که انواع بلا هارو دارن س رم میارن و حتی خانواده ام هم حلیشون نمیشه بلکه آنها هم مسخره میکنن.وبا سر صدا های اطرافم و خیلی اتفاقیه دیگه اینا حتی موجب آسیب زدن در حد جانی اینهم چند بار.لطفا شما رسیدگی کنید من نمیتونم اون پدرم اون برادرم اینا متوجه نیستن و به من هم آسیب میزنن.اونا که واقعا خنده دار هستند..آدرس آزادگان مطهری خیابان پیروزی وو و حتی نارضایتی هی جنسی هم دارند لطفاً تو رو به خدا رسیدگی کنید در خانه هم چند بار دوربین گذاشتن و هیپنو تیزم میکنن

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      خیلی متاسفم که شما این شرایط سخت رو تجربه می‌کنید. به نظر می‌رسد که شما در وضعیت بسیار دشواری هستید و احساس بی‌پشتیبانی می‌کنید. در چنین شرایطی، بسیار مهم است که به افراد متخصص و حامی مراجعه کنید. پیشنهاد می‌کنم با یک مشاور یا روان‌شناس صحبت کنید تا بتوانید درک بهتری از وضعیت خود پیدا کنید و به شما کمک کنند تا از این وضعیت خارج شوید. همچنین در صورتی که احساس خطر جدی دارید، به اورژانس یا پلیس اطلاع دهید تا کمک فوری دریافت کنید. شما نباید تنها باشید و نیاز به حمایت دارید.
      روانشناس خوب

  4. خانمی ناشناس گفت:

    سلام خسته نباشید. راستش میخواستم بگم که من حس میکنم الان چند سال هست که بطور ناخودآگاه خیلی نگرانی از وضعیت آینده رادارم. یعنی ۱جورهایی ترس از آینده اون هم چون علاوه بر تنش ها ومشکلات سیاسی زیادی که درسالهای۱۳۹۷ و۱۳۹۸ داشتیم, ازدوران کرونا تاکنون یعنی طی۵سال آخیر متاسفانه خیلی مشکلات بیشتر و وحشتناک ترشده وحس میکنم خیلی بیشتر نسبت به آینده ترس دارم:۰ یعنی راستش از(جنگ نظامی) خیلی میترسم, به همین دلیل امروز با اینکه ۳۰اسفند ۱۴۰۳ هست وظهر تحویل سال۱۴۰۴ اتفاق افتاد, ولی الان چند روزه که دوباره دارم مدام خبرهای جدید مرتبط با تحولات نظامی در منطقه خاورمیانه را دنبال میکنم:۰ میدونم که اینها همه بخاطر افسردگی وخستگی شدید روحی هست ازبس که تو این مملکت طی سالهای اخیر به مردم ظلمهای زیادی کردند و…. . ولی دوباره میترسم معتاد بشم به دنبال کردن برخی شایعات یا اخبارهای سیاسی وبیشتر وقتهام تلف بشوند و اینها:۰ انگار اصلا دیگه حوصله زندگی کردن ندارم, بیشتر دلم میخواهد زمان متوقف بشه ومن کمی استراحت کنم, از همه چیز ازهمه هیاهو ها وسروصداها و…
    متوجه هستید چی میگم؟؟؟؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      بله، کاملاً متوجه هستم که نگرانی‌های شدید و استرس‌های ناشی از شرایط سیاسی و اجتماعی می‌تواند به احساس فرسودگی، ترس از آینده و حتی افسردگی منجر شود. این احساسات طبیعی است، اما برای مدیریت آن‌ها نیاز به راهکارهایی دارید که شما را از دایره نگرانی و اخبار منفی خارج کند. توصیه می‌کنم که به یک مشاور یا روان‌شناس مراجعه کنید تا بتوانید با استفاده از روش‌های شناختی و رفتاری این ترس‌ها و اضطراب‌ها را کاهش دهید. همچنین، اختصاص دادن وقت برای خودتان و ایجاد فعالیت‌های آرامش‌بخش، مانند ورزش، هنر، یا حتی استراحت در محیط‌های آرام، می‌تواند کمک کند تا به تدریج احساسات بهتری پیدا کنید.
      متخصص روانپزشک

  5. kazem گفت:

    سلام خسته نباشید مطالب عالی بودند .از زحمات بی شائبه شما ممنون میبشام .خداوند به شما اجر بدهد و همواره سلامت باشید .

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام و درود بر شما
      ممنونم از همراهی تان
      تندرست باشید

  6. فردین نوراللهی گفت:

    مشکل اصلی من وسواس فکری شدید هست
    اینجوری ک برا هر اتفاقی ک قرار بیافته یا اصلا نمیافته سناریو سازی میکنم،تو ذهنم کلی برنامه میریزم از رفتارها و حرکات اطراف پیرامون گرفته تا گفتارها و فلان و بهمان
    یا میخام ب ی سفر کاری یا تفریحی برم کل مسیرو تو ذهنم مرور میکنم از اتفاقاتی ک احتمال وقوع شدنش گرفته تا صحبت های ک تو مسیر با افراد انجام میدم،چندین و چندین بار تکرار میکنم
    یا مثلا یکی از اعضای خانواده مریض هست ،از نحوه شدت گرفتن مریضی تا حرف های دکتر ها برخوردهای اطرافیان حتی مرگ و تشیع جنازه و اقدامات بعد اونو رفتارهای بعد اون دیگران با خودم و تو دهن سناریوشو میچینم
    اینا نمونه های کوچکی هست
    شما فرض کنین برا هر کاری ک قراره تو خونه انجام بده یا بیرون انجام بدم سناریو سازی میکنم تو مغزم
    هیچ وقت هم اون اتفاقات نمیافته ولی ذهنم کنترلش و ندارم از دستم خارج هست
    مساله بعدی مربوط ب ترس هامه
    تر از دست دادن
    ترس رد شدن
    ترس ندیدن
    نرسیدن
    حرف درآوردن
    رسوا شدن
    ارتباط برقرار کردن
    ترس اجتماعی،
    ترس اینکه کسی ازم ناراحت بشه
    دلشو بشکنم
    حزفی بزنم طرف مقابل ناراحت بشه
    در مقابل حرفی زره هم باشم شاید
    از این ب بعد ترس های بیشتر
    چرا گفتم نکنه اون انتقام بگیره
    نکنه بره ی جای ازم بد بگه
    چجور بگم همیشه میخام آدم خوبه قصه باشم
    ب همه کمک کنم
    کسی ازم بدی نبینه
    هرکی حتی دشمن ازم کمک میخاد کمک کنم
    نتونم انجام بدم انگار ی عقده ی دغدغه،ی خود خوری کل وجودمو میگیره،بعدش تبدیل میشه ب وسواس بیشتر ،فکر بیشتر در مورد اون قضیه
    کتاب خوندم مطالعه کردم ک از یاد بره
    اینبار داستانهای تو کتاب ها خودش شده برام ی وسواس فکری جدید،خودمو جای شخصیت کتاب میزارم کل داستانو ی بار دیگه از ذهنم برای خودم مرور میکنم سناریشو میچینم
    برا همین از کتاب خوندنم فراری میشم
    نمیدونم حالت رفتارام تو اجتماع محل کار کاملا عادیه،
    سرم گرم ی کاری بشه کلا این حالات و ندارم
    ولی وقتی یکم بیکار میشم یا شب ها دیگه امونم و میبره

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام
      به نظر می‌رسد که شما دچار اختلال وسواس فکری و اضطراب شده‌اید. این نوع افکار و نگرانی‌ها می‌توانند بسیار خسته‌کننده باشند و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهند. وسواس فکری معمولاً شامل مرور و تحلیل بیش از حد یک موقعیت یا نتیجه احتمالی است که در واقعیت کمتر اتفاق می‌افتد. این افکار می‌توانند به دلیل استرس، اضطراب و ترس‌های اجتماعی تقویت شوند و باعث احساسات منفی زیادی شوند. اگرچه شما تلاش می‌کنید با مطالعه یا شغلتان از این افکار دور شوید، اما توصیه می‌شود که برای مدیریت این افکار و اضطراب‌ها به یک متخصص روانشناسی یا روانپزشک مراجعه کنید. درمان‌های شناختی-رفتاری و گاهی دارو می‌توانند به کاهش این افکار و بهبود وضعیت کمک کنند.
      متخصص روانپزشک

  7. Fardin گفت:

    سلام
    من ی مدت خیلی زیاد هست ک درگیر وسواس فکری شدید هستم
    چجور بگم برای هرکاری برای هر اتفاقی برای هربرنامه روبروم کلی سناریو تو ذهنم میپیچم،مثل ی فیلم زندگیمو داخل ذهنم بازی میکنم از رویداد های احتمالی گرفته تا رفتار ها و گفتار های اشخاص،مثلا بخوام برم ی شهر دیگه کل شب و ب اون مسیر ب ادم های ک قرار ملاقات کنم ب اتفاقاتی ک امکان ب وقوع پیوستنش هست،بعد برای همین اتفاقات سناریوهای درست میکنم ک مثلا تصادف کردم رفتار افراد اونجا چگونه خبر ب خانواده بدن رفتارها اونا همه و همه تو ذهنم مجسم میشه،گاهی اونقدر درگیر میشم ک مثلا گریه کردم تو ذهنم اسکم کل صورتمو گرفته ولی متوجه نشدم تا وقتی ب خودم اومدم،
    از طرف دیگه ترس های شدید ب هم اضافه شده ،ترس از دست دادن،ترس رها شدن،ترس رسوا شدن،ترس نرسیدن ترس،قبول نشدن،ترس اینکه در موردم برداشت بد کنن،
    ی جوری انگتر میخام همیشه ادم خوبه داستان زندگیم باشم ولی این ترس ها جلومو میگیره
    نمیدونم چیکار کنم ،این فکرو خیالان روز بروز بیشتر میشه و عذاب اور تر،شب ها خواب ندارم،تپش قلب،اضطراب،لمس شدن ،فشار خون
    انگار تو پوست و گوشتم وترد شده این فکرها
    کتاب میخونم کتاب های روانشناسی بیشتر حالمو بدتر میکنه،
    چون خودمو در آن واحد جای شخصیت های کتاب میبینم اینبار برا اون حالات خیال بافی میکنم

  8. علی گفت:

    سلام و ارادت ، ممنون از مقاله خوب و کاملتون
    من وسواس تکرار دارم و ترس از دست دادن مخصوصا خانواده ، وسواس قرینه بودن هم دارم ، یکبار برای درمان پیش روانشناس رفتم حدود ۳ جلسه ایشون یکسری تمرین دادن به من و گفتن خوردن دارو رو صلاح نمیدونم ، بعد از چند جلسه دیگه نرفتم پیششون ، طبق گفته اطرافیانم خیلی باهوشم خیلی زود یاد میگیرم و تو هرچیزی میتونم استعداد داشته باشم اما متاسفانه به دلیل آشوب بودن ذهن و عدم تمرکز شدید بی نظم هستم و کم کاری میکنم ، واقعا دارم عذاب میکشم از این بیماری

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام و ارادت به شما. مشکلاتی که بیان کردید، مانند وسواس تکرار، ترس از دست دادن، وسواس قرینه بودن و اختلال در تمرکز، می‌تواند تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی شما داشته باشد. این نوع اختلالات معمولاً نیاز به درمان‌های جامع دارند که ممکن است ترکیبی از روان‌درمانی و دارودرمانی باشد. برای درمان وسواس، روش‌هایی مانند رفتار درمانی شناختی (CBT) می‌توانند مفید باشند که در آن تمرینات خاص برای مقابله با تفکرات وسواسی و اضطراب‌ها ارائه می‌شود. همچنین، داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی تحت نظر پزشک ممکن است به کنترل علائم کمک کنند. پیشنهاد می‌کنم که مجدداً با روانشناس یا روانپزشک مشورت کنید و از مشاوره و درمان‌های لازم بهره‌برداری کنید. به علاوه، انجام تمرینات آرامش‌بخش مانند مدیتیشن یا یوگا، تنظیم برنامه روزانه و خواب کافی نیز می‌تواند به بهبود تمرکز و کاهش اضطراب شما کمک کند.
      متخصص روانپزشک

  9. حسین غزلاوی گفت:

    سلام من ۱۶ سالمه علامی مسل زیاد فکر کردن به نوع رفتار شخصیت مکنم نمتونم زیاد اتفاقات رو حس کنم.یعنی هیچی خوشحالم نمکنه توی زبان بدن هم مشکل دارم مسل اینطوری فکر مکنم الان باید صاف بشینم یا قوز کنم الان ارتباط چشمی برقرار کنم یانه احساس مکنم غیر واقعیم اما نمیتونم جلوی این افکار وایسم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام! احساساتی که شما تجربه می‌کنید ممکن است نشانه‌ای از اضطراب یا مشکل در خودآگاهی باشد. وقتی افکار و احساسات به طور مداوم به شما فشار می‌آورند، ممکن است باعث شود که شما در مورد رفتار و زبان بدن خود بیش از حد فکر کنید. این نوع افکار می‌تواند احساس غیرواقعی بودن و دشواری در برقراری ارتباط ایجاد کند. پیشنهاد می‌کنم با یک مشاور یا روانشناس صحبت کنید تا به شما کمک کنند این افکار را مدیریت کنید و به تدریج به خودتان اعتماد بیشتری پیدا کنید. تمرین‌های آرامش‌بخشی مثل مدیتیشن یا نفس عمیق هم می‌تواند به کاهش اضطراب کمک کند.
      روانشناس خوب

  10. ناشناس گفت:

    سلام من ۱۶ سالمه علامی مسل زیاد فکر کردن به نوع رفتار شخصیت مکنم نمتونم زیاد اتفاقات رو حس کنم.یعنی هیچی خوشحالم نمکنه توی زبان بدن هم مشکل دارم مسل اینطوری فکر مکنم الان باید صاف بشینم یا قوز کنم الان ارتباط چشمی برقرار کنم یانه احساس مکنم غیر واقعیم اما نمیتونم جلوی این افکار وایسم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام، احساساتی که توصیف می‌کنید ممکن است نشانه‌هایی از اضطراب، وسواس فکری، یا نوعی اختلال مرتبط با درک خود و محیط اطراف باشد. تمرکز بیش از حد بر رفتارهای شخصی و احساس غیرواقعی بودن می‌تواند به دلایلی مانند اضطراب اجتماعی، استرس یا دِرِئالیزیشن رخ دهد. توصیه می‌شود برای بررسی دقیق‌تر این وضعیت با یک مشاور یا روانشناس مشورت کنید. همچنین، انجام تمرینات مدیتیشن، تمرکز حواس (مایندفولنس) و نوشتن افکار و احساسات می‌تواند به بهبود این وضعیت کمک کند.