هنر درمانی ترکیبی از هنر، خلاقیت و روانشناسی

آنچه در این مقاله می‌خوانید

به کمک هنر درمانی می‌توانید علاوه بر مدیریت استرس فرد، روابط فردی و اجتماعی او و همچنین نحوه برقراری ارتباط کلامی را هم بهبود بخشید. این روش برای تمامی افراد در هر سنی اثربخش است.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 8 دقیقه
هنر درمانی چیست؟

هنر درمانی به عنوان یک رشته در دهه ۱۹۴۰ روی کار آمد و در دهه ۱۹۷۰ گسترش بیشتری یافت. در این روش درمانی هم مانند سایر روش‌های درمانی مانند موسیقی درمانی، از خلاقیت استفاده می‌شود. هنر درمانگران با کمک گرفتن از خلاقیت و فعالیت‌های هنری، سعی بر بهبود شرایط فردی و اجتماعی، ارتباطات و کلام افراد در سنین مختلف دارند. در ادامه این پست از دکترتو شما را با مزایا و معایب هنر درمانی و اینکه چگونه ممکن است این روش برای شما مفید باشد آشنا خواهیم کرد. چنانچه تمایل به استفاده از این روش درمانی را دارید می‌توانید با متخصصن روانشناسی دکترتو در ارتباط باشید. دکترتو به شما امکان دریافت نوبت از متخصصین هم به صورت آنلاین و هم حضوری را می‌دهد.

هنر درمانی چیست؟

بیماران با هنر درمانگر کار می‌کنند تا احساسات خود را کشف، درگیری‌ها یا احساساتی را که باعث ناراحتی آن‌ها می‌شود، درک و از هنر برای کمک به این مسائل و یافتن راه حل‌هایی برای حل آن‌ها استفاده کنند. به طور ساده‌تر می‌توان گفت هنر درمانی شامل استفاده از تکنیک‌های خلاقانه مانند رنگ‌آمیزی، طراحی، نقاشی، کلاژ یا مجسمه‌ سازی برای کمک به بیان هنرمندانه‌تر و بررسی زوایای روانی و عاطفی روحیات افراد است.

مشاوره روانشناسی

با برترین روانشناسان ایران از دیدگاه کاربران

مشاوره حضوری و آنلاین۵۰۰+ خدمت

متن انگلیسی:
The main goal of art therapy is to improve mental health and maintain emotional well-being
ترجمه متن:
هدف اصلی هنر درمانی بهبود سلامت روان و حفظ سلامت عاطفی است.

hazelton

هنر درمانگر کیست؟

هنر درمانگر روان درمانگری آشنا با هنر یا یک روانشناس است. این فرد که در زمینه هنر و روانشناسی دانش دارد، به کودکان و بزرگسالان کمک می‌کند. در واقع هنردرمانی نوعی رواندرمانی محسوب می‌شود.

انواع هنر درمانی

در ادامه انواع هنردرمانی را نام برده و هر یک را به صورت مجزا اما مفصل توضیح داده‌‌ایم. انواع هنر درمانی عبارتند از:

۱. نقاشی و رنگ‌ آمیزی

هنر درمانی در نقاشی و رنگ آمیزی شامل تجزیه و تحلیل آنچه می‌بینید و ارتباط آن با ادراکات و احساسات درونی شما است. برای مثال وقتی طرحی را نقاشی کردید چه احساسی داشتید، چرا از آن رنگ استفاده کردید (روانشناسی رنگها) و سایر سوالات این چنینی. توجه داشته باشید در طول نقاشی و رنگ آمیزی وظیفه درمانگر تجزیه و تحلیل طرح شما نیست، بلکه این فرد به شما در طول فرایند درمانی کمک می‌کند.

نقاشی با آبرنگ یکی از روش های هنر درمانی است.
یکی از روش‌های هنر درمانی نقاشی با آبرنگ و بروز احساسات در قالب کمک گرفتن از طرح‌ها و رنگ‌ها است.

۲. کلاژ سازی

تکنیک کلاژ به هنرمندان این فرصت را می‌دهد تا قطعاتی را از محیط اطراف خود بیرون بکشند و مجموعه‌ای از تصاویر و کلمات را تشکیل دهند که برای آن‌ها معنای شخصی دارد. به کمک این تکه‌ها، آن‌ها می‌توانند موجودیت منحصر به فرد خود را ایجاد کنند که دنیای درونی آن‌ها را منعکس می‌کند.

۳. مجسمه‌ سازی

مجسمه یک ساخته خلاقانه و مجسمه سازی یک درمان بیانی در نظر گرفته می‌شود. این تکنیک به افراد اجازه می‌دهد تا احساسات خود را از طریق ایجاد اشکال سه بعدی بیان کنند و فرصت ایجاد چیزی ملموس را برای آن‌ها فراهم می‌کند. به عنوان مثال، افرادی که از افسردگی رنج می‌برند اغلب از ساختن مجسمه‌ها سود زیادی می‌برند؛ زیرا مجسمه سازی به افراد اجازه می‌دهد تا با دادن فرم فیزیکی به مواد مجسمه سازی، افکار منفی خود را بیرون بریزند.

هدف از هنر درمانی

هدف از هنردرمانی استفاده از کارهای خلاقانه برای کمک به کشف بیان افراد و یافتن راه‌های جدید برای به دست آوردن بینش شخصی و توسعه مهارت‌های مقابله‌ای جدید است. استفاده از هنر به افراد برای کشف احساسات، خودآگاهی، مقابله با استرس، افزایش عزت نفس (درمان عزت نفس پایین) و کار روی مهارت‌های اجتماعی کمک می‌کند.

توی بیان احساساتت مشکل داری و عاشق هنر هستی؟

همین حالا با متخصص صحبت کن.

روانشناسی هنر چیست؟ (اثر بخشی روانشناسی هنر)

روانشناسی هنر گرایشی میان رشته‌ای است که در مورد درک ویژگی‌های هنر و مسائل این چنینی در آن صحبت می‌کند. روانشناسی هنر به طور خاص به روانشناسی ساختاری و روانشناسی محیطی تقسیم می‌شود. اولی به ویژگی‌های ذهن در زمان تولید اثر هنری یا ارتباط با اثر هنری اشاره دارد.

ویژگی های مهم هنر درمانی

هنر درمانی ذهن، بدن و روح را به روش‌هایی درگیر می‌کند که از بیان کلامی به‌تنهایی متمایز است. فرصت‌های حرکتی، حسی، ادراکی و نمادین در کنار هم می‌توانند محدودیت‌های زبانی را دور بزنند. این اتفاقات می‌توانند تحولاتی فردی، جمعی و اجتماعی ایجاد کنند.

به طور ساده‌تر می‌توان گفت که هنر درمانی از اشکال مختلف بیان هنری مثل نقاشی، طراحی یا مجسمه‌سازی برای کمک به کودکان و به منظور بهبود بیان احساسات استفاده می‌کند. این اتفاق راهی مفید برای بیان احساسات کودکان به شیوه‌ای غیرکلامی است.

تکنیک های هنر درمانی

هنر درمانی با تکنیک‌های خاص خود (از جمله طراحی، نقاشی، مجسمه سازی، عکاسی، کلاژ و نقاشی با انگشت) منجر به بهبود عملکردهای شناختی و حسی-حرکتی، تقویت عزت نفس و خودآگاهی، رشد انعطاف‌پذیری عاطفی، ارتقای بینش، تقویت مهارت‌های اجتماعی، کاهش و حل تعارضات و پریشانی و پیشرفت تغییرات اجتماعی و زیست محیطی می‌شود.

فواید هنر درمانی

هنر درمانی حرفه‌ای از زیر مجموعه‌های مرتبط با سلامت روان است. هنر درمانی برای کاهش پریشانی‌های فکری، بهبود عملکردهای شناختی، تقویت عزت نفس و ایجاد انعطاف‌پذیری عاطفی و مهارت‌های اجتماعی استفاده می‌شود. این روش ذهن، بدن و روح را به روش‌هایی متمایز از ارتباط کلامی، درگیر می‌کند.

فایدهتوضیحات
افزایش خودآگاهی و درکهنر درمانی می‌تواند به افراد کمک کند تا افکار، احساسات و تجربیات خود را به روشی غیرکلامی کاوش و درک کنند که می‌تواند منجر به افزایش خودآگاهی و بینش شخصی شود.
تسهیل پردازش عاطفیهنر درمانی می‌تواند به افراد در پردازش و درک احساسات دشوار مانند غم، خشم و اضطراب همچنین به کاهش استرس و بهبود سلامت روان کلی کمک کند.
بهبود مهارت‌های مقابله‌ایهنر درمانی می‌تواند به افراد در توسعه مکانیسم‌های مقابله‌ای سالم برای مقابله با چالش‌های زندگی کمک کند. به‌عنوان مثال، هنر درمانی می‌تواند به افراد در یادگیری نحوه بیان احساسات خود به روشی سالم یا نحوه حل تعارضات به روشی سازنده کمک کند.
ارتقا ارتباط و بیانهنر درمانی می‌تواند به افراد در بهبود توانایی آنها برای برقراری ارتباط با دیگران کمک کند. همچنین می‌تواند به‌ویژه برای افرادی که در برقراری ارتباط کلامی مشکل دارند مفید باشد.
تشویق رشد شخصیهنر درمانی می‌تواند به افراد در کاوش هویت، ارزش‌ها و باورهای خود کمک کند. همچنین منجر به رشد شخصی و افزایش عزت نفس شود.
کاهش استرس و اضطرابهنر درمانی می‌تواند به‌عنوان یک فعالیت آرامش‌بخش عمل کرده و به کاهش استرس و اضطراب کمک کند.
بهبود خلق و خوهنر درمانی می‌تواند به بهبود خلق و خو و کاهش علائم افسردگی کمک کند.
تقویت مهارت‌های حل مسئلههنر درمانی می‌تواند به افراد در یادگیری نحوه حل مشکلات به روشی خلاقانه کمک کند.
ترویج روابط سالمهنر درمانی می‌تواند به افراد در ایجاد و تقویت روابط سالم با دیگران کمک کند.
کسب بصیرت در مورد تجربیاتهنر درمانی می‌تواند به افراد در درک بهتر تجربیات خود و تأثیر آنها بر زندگیشان کمک کند.
بررسی فواید هنر درمانی


متن انگلیسی:
Individual therapeutic sessions are offered to children, adolescents and adults. Art work is not judged or interpreted by the therapist and is retained for the duration of therapy
ترجمه متن:
جلسات درمانی انفرادی برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان برگزار می‌شود. اثر هنری توسط درمانگر قضاوت یا تفسیر نمی‌شود و در طول مدت درمان حفظ می‌گردد.

hazelton

۱. هنر درمانی و استرس شدید

نقاشی و دیگر تکنیک‌های هنری به شما در مدیریت استرس و اضطراب کمک می‌کند. می‌توانید در خانه نقاشی بکشید تا قوه تخیل و خلاقیت خود را تقویت کنید. با این فعالیت حواس‌ جمعی شما بیشتر شده و از افکار مضطرب رها می‌شوید. همچنین می‌توانید با یک هنردرمانگر کار کنید تا به شما در مدیریت شرایط سلامت روان یا آسیب‌های احتمالی کمک کند.

۲. مشکلات رفتاری و اجتماعی

هنر درمانی می‌تواند ابزاری قدرتمند برای کمک به افراد دارای مشکلات رفتاری و اجتماعی باشد تا بتوانند بیاموزند چگونه با مشکلات خود کنار بیایند. محیط‌های‌ هنر درمانی یک فضای امن و حمایتی را فراهم می‌کند که در آن افراد آزادانه احساس خود را بیان می‌کنند و مهارت‌های اجتماعی خود را توسعه می‌دهند. هنر درمانی همچنین می‌تواند به بهبود عزت نفس کمک کند و سبب ایجاد روابطی مثبت با دیگران شود. اگر کودکی دارید که با مسائل رفتاری یا عاطفی دست و پنجه نرم می‌کند، درباره هنر درمانی و ‌فواید آن با یک درمانگر یا مشاور واجد شرایط صحبت کنید.

۳. اختلال یادگیری کودکان

کودکان دارای ناتوانی‌های یادگیری خاص (SLD) ممکن است در روابط خود در مدرسه و خانه دچار پریشانی و عزت نفس پایین شوند. به همین خاطر هنر درمانی می‌تواند در این زمینه روشی موثر باشد و به بهبود شرایط این کودکان به کمک خانواده و مربیان بپردازد.

۴. افراد دارای آسیب مغزی

هنر درمانی در بهبود آسیب مغزی یا PTSD مفید است. در کنار بهبود آسیب مغزی، این روش درمانی منجر به بهبود کیفیت زندگی هم می‌شود. هنر با تأثیر بر الگوهای امواج مغزی، احساسات و سیستم عصبی عملکرد مغز را بهبود می‌بخشد. همچنین می‌تواند سطح سروتونین را افزایش دهد.

هنر درمانی می تواند به بهبود شرایط روانی برخی بیماران کمک کند.
افراد دارای آسیب مغزی می‌توانند برای بهبود شرایط خود از هنر درمانی کمک بگیرند.

۵. هنر درمانی و سلامت روان

هنر درمانی برای کاهش تعارضات و پریشانی، بهبود عملکردهای شناختی، تقویت عزت نفس و ایجاد انعطاف‌پذیری عاطفی و مهارت‌های اجتماعی کاربرد دارد. به گفته انجمن روانپزشکی این روش ذهن، بدن و روح را به روش‌هایی متمایز از ارتباط کلامی، درگیر می‌کند.

کارگاه هنر درمانی چیست؟

هدف از کارگاه‌های هنر‌ درمانی کسب آرامش، ارائه مهارت‌های خودمراقبتی، افزایش اعتماد به نفس و ارائه منابع و اطلاعات مفید در مورد هنر درمانی و تاثیرات شگفت انگیز آن در بهبود شرایط افراد مختلف است.

شرکت‌کنندگان در کارگاه‌های هنر درمانی، آثار هنری را با استفاده از مواد طراحی یا نقاشی با تمرکز بر ذهن آگاهی و سلامت شخصی خلق خواهند کرد.

در طول این کارگاه‌ها، به شرکت‌کنندگان راه‌هایی در مورد استفاده از هنر برای سلامت آموزش داده می‌شود که می‌توانند از آن‌ها به‌طور عملی در طول زندگی اجتماعی و فردی خود استفاده کنند.

جلسات هنر درمانی به چه صورت است؟

در طول جلسات هنر درمانی هنردرمانگر می‌تواند به‌عنوان یک ناظر عمل کند. البته که در برخی شرایط هم با فرد همراهی می‌کند و در کنار هم هنری خلق می‌کنند. بسته به هنر درمانی، جلسه می‌تواند بسیار بی‌صدا یا کاملاً پر سر و صدا و همراه با صحبت‌های زیاد باشد.

دوست داری از هنر برای سلامت روان فرزندت استفاده کنی؟ همین حالا مشاوره بگیر.

سن مناسب برای هنر درمانی

به طور کلی محدودیت سنی خاصی برای هنر درمانی، از جمله نقاشی به عنوان یک فعالیت درمانی وجود ندارد. برای کودکان، هنر درمانی می‌تواند ابزار ارزشمندی برای معرفی خود، ارتباط و انتقال احساسات باشد. این روش می‌تواند به کودکان کمک کند احساسات و تجربیات خود را کشف و درک کنند.

بیشتر جلسات هنر درمانی روی کودکان ۳ سال به بالا متمرکز است. اما هنر درمانگران خدماتی را برای رفع نیازهای کودکان در هر سنی انجام می‌دهند. حتی این دوره‌ها می‌تواند برای بزرگسالان هم نتیجه بخش و سودمند باشد.

مدت زمان هنر درمانی

یک جلسه هنر درمانی معمولی معمولاً بین ۵۰ تا ۵۵ دقیقه طول می‌کشد. این کلاس‌ها می‌تواند فضایی امن و محرمانه برای کاوش احساسات، چالش‌های شخصی و خاطراتی که ممکن است در زندگی روزمره شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد باشد. جلسات گروهی هم تقریبا یک ساعت و نیم طول می‌کشند که در پایان کلاس ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در مورد اثر هنری خلق شده صحبت خواهد شد.

هنر درمانی در ایران

اولین کارگاه تخصصی هنر درمانی در ایران تحت نظر انستیتو آرت تراپی ونکوور کانادا برگزار شد که زیر نظر سازمان جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران بود.

کارشناسی ارشد هنر درمانی در ایران

در حال حاضر دانشجویان روانشناسی در دانشگاه‌ها با تخصص هنر درمانی آشنا می‌شوند. در این بین هم دانشگاه شهید بهشتی دارای مرکز مطالعات هنر درمانی است.

‏هزینه هنر درمانی

هزینه هنر درمانی به عوامل مختلفی بستگی دارد. موقعیت مکانی کلینیک، نوع پکیج خدماتی، تعداد جلسات، گروهی یا خصوصی بودن دوره، تعداد نفرات گروه و میزان تجربه و تخصص هنر درمانگر برخی از عوامل موثر در هزینه نهایی هنر درمانی هستند. اگر هزینه برای شما مهم است، توصیه می‌کنیم پیش از شروع این دوره‌ها، حتما از متخصصین یا مراکز ارائه‌دهنده، هزینه را استعلام بگیرید.

‏نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

همانطور که چندین بار در این مقاله به این موضوع اشاره کرده‌ایم، باید گفت هنر درمانی راهی برای بهبود روح و روان و کمک به بیان افکار، احساسات و کلامی است که فرد در شرایط عادی در بروز آن‌ها ناتوان است. کمک درمانی به سراغ چنین افرادی آمده تا بتوانند با خلق اثری هنری این موارد را بروز دهند.

اگر یکی از نزدیکان شما نیاز به کمک گرفتن از هنر درمانی برای بیان عواطف و احساسات خود دارد می‌توانید از یک فوق تخصص روانشناسی در این باره کمک بگیرید. پس از آگاهی با این درمان، می‌توانید از وبسایت دکترتو کمک بگیرید و نوبت هنر درمانی یا مشاوره از یک متخصص در این زمینه را در ثبت و دریافت کنید. دکترتو به شما امکان مشاوره آنلاین روانشناسی نیز ارائه می‌کند.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

در حالی که هنر درمانی فراتر از درگیر شدن با مواد هنری است، اغلب اوقات این روش به تنهایی اثرگذار است. هنر درمانی می‌تواند کمک کند تا با اضطراب و استرس مقابله کنیم. درگیر شدن در فرآیند هنری می‌تواند منجر به یک حالت جریان شود که به عنوان «در منطقه بودن» یا به طور کامل درگیر، پرانرژی و تمرکز در لذت بردن از فرآیند شناخته می‌شود. یک دلیل اصلی که ما به دنبال درمان هستیم، بهبود یا بازیابی تعادل و عملکردمان است. رسیدن به این حالت‌ها می‌تواند منجر به احساس آرامش و تجربه‌ای شبیه به مدیتیشن شود و انعطاف‌ پذیری روان‌ شناختی و حس خوب بودن را درون ما ایجاد کند.

مهمترین انواع تکنیک هنر درمانی عبارتند از:

    • کلاژ

    • مجسمه سازی

    • رنگ آمیزی

    • عکاسی

    • خط نویسی

    • خاک رس

    • ماندالاس

    • ساخت ماسک

    • کنده کاری

    • رقص

    • نقاشی روی شن

    • طراحی

  • نقاشی با انگشت

همپوشانی‌ زیادی بین هنر درمانی و آموزش هنر وجود دارد، اما تفاوت‌های متمایز و مهمی هم وجود دارد. مثلا یک معلم هنر به شما کمک می‌کند مهارت‌های خود را در انواع مختلف زمینه‌های هنری توسعه دهید، در حالی که یک هنردرمانگر می‌تواند تنها در برخی از تکنیک‌ها به شما کمک کند.

بله کتاب منبع هنر درمانی توسط کتی مالکیودی که به عنوان یک متن اساسی در این زمینه در نظر گرفته می‌شود، راهنمای جامعی است که اصول و تکنیک‌های اساسی هنر درمانی را بررسی می‌کند.

امتیاز شما به مقاله:
(1از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
مطالب مرتبط

پاسخ دادن