آب مروارید چیست و چه درمانی دارد؟

تنظیم و ترجمه:

دلایل آب مروارید

آب مروارید (کاتاراکت) چیست؟

عدسی چشم (که به طور طبیعی شفاف هستند) جزئی محدب از ساختار چشم است که همراه با قرنیه، پرتوهای نور را شکسته و آن را بر روی شبکیه متمرکز می‌کند. به تیره و تار شدن عدسی چشم، آب مروارید یا کاتاراکت می‌گویند. در واقع با افزایش سن عدسی کدر و تیره می‌شود و به تدریج بینایی کاهش می‌یابد. دید فرد مبتلا به آب مروارید مثل این است که از پشت شیشه‌ی یخ زده یا مه آلود به اطراف نگاه می‌کند.

به تیره و تار شدن عدسی چشم، آب مروارید یا کاتاراکت می‌گویند.

اکثر مواقع کاتاراکت به آرامی پیشرفت می‌کند و از همان ابتدا بینایی شما را مختل نمی‌کند. اما با گذشت زمان در نهایت موجب اختلال در بینایی می‌شود. در ابتدا استفاده از عینک و نور زیاد می‌تواند کمک کننده باشد اما هنگامی که بیماری پیشروی می‌کند و در فعالیت‌های روز مره اختلال ایجاد می‌کند، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشید. کاتاراکت ممکن است یک چشم و یا هر دو چشم را درگیر کند.

علائم آب مروارید

علائم آب مروارید ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • دید تیره ، تاریک یا مه آلود
  • کاهش دید شبانه
  • نیاز به نور بیشتر برای مطالعه و سایر کارها
  • حساسیت به نور و تابش خیره کننده
  • دیدن هاله‌ای در اطراف نور
  • تغییر مکرر در شماره‌ی عینک
  • دید دوبینی در یک چشم
  • محو شدن رنگ ها
  • نزدیک بینی (در افراد مسن)

در ابتدا تنها یک قسمت کوچکی از لنز درگیر می‌شود و تاری دید جزئی بوده و ممکن است شما متوجه آن نشوید اما همان طور که بیماری پیشرفت می‌کند قسمت بیشتری از عدسی درگیر شده و نوری که از عدسی عبور می‌کند منحرف می‌شود و باعث ایجاد علائم قابل توجه می‌شود.

علایم آب مروارید پیشرفته - دکترتو
آب مروارید پیشرفته؛ با پیشرفت بیماری قسمت بیشتری از عدسی درگیر شده و نوری که از عدسی عبور می‌کند منحرف می‌شود و باعث ایجاد علائم قابل توجه می‌شود.

علل آب مروارید و انواع آن

  •  ناشی از افزایش سن: با افزایش سن عدسی سفت شده و‌شفافیت خود را از دست می‌دهد. معمولا بیش‌تر افراد (نه همه) به دنبال افزایش سن دچار آب مروارید می‌شوند. آب مروارید ناشی از افزایش سن شایع ترین نوع آن است.
  •  ناشی از سایر بیماری‌ها (ثانویه): نوعی از آن که به دنبال بیماری‌های دیگر (دیابت و جراحی‌های چشم) یا مصرف برخی داروها ( استروئید‌ها مانند پردنیزون) ایجاد می‌شود.
  •  ناشی از ضربه: هر نوع ضربه و جراحت به چشم‌ها نیز می‌تواند موجب کاتاراکت شود از ضربه‌ی توپ به چشم تا سوختگی، مواد شیمیایی و… . گاهی بلافاصله بعد از صدمات چشمی و گاهی سال‌ها بعد از آن دیده می‌شود.
  • ناشی از اشعه: همانطور که اشعه‌ی ماوراء بنفش نور خورشید برای پوست شما مضر است می‌تواند موجب آسیب به چشم‌ها نیز شود. افرادی که زمان زیادی را زیر نور خورشید سپری می‌کنند ممکن است دچار آن شوند. آب مروارید همچنین یک عارضه‌ی جانبی از پرتو درمانی برای درمان سرطان است.

انواع مختلفی وجود دارد اما ویژگی مشترک همه‌ی آن‌ها، عدسی کدر و تیره است:

  • آب مرواریدی که بر مرکز عدسی تاثیر می‌گذارد (هسته‌ای): در ابتدا دید نزدیک شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد، اما گاهی نیز دید نزدیک را افزایش می‌دهد، گاهی با گذشت زمان عدسی به رنگ زرد در می‌آید و دید فرد بسیار کمتر می‌شود. همانطور که آب مروارید به آرامی پیشرفت می‌کند عدسی ممکن است قهوه‌ای شده و تشخیص رنگ‌ها با مشکل همراه می‌شود.
  • آب مرواریدی که بر پشت عدسی تاثیر می‌گذارد (زیر کپسولی خلفی): این نوع باعث اختلال در مطالعه می‌شود، دید شما را در نور زیاد کم می‌کند. این نوع کاتاراکت همچنین سریع تر از انواع دیگر پیشروی می‌کند.
  • آب مرواریدی که بر لبه‌های عدسی تاثیر می‌گذارد (کورتکس): این نوع به شکل لکه‌های سفید و‌ کروی شکل یا رگه‌هایی در لبه‌ی خارجی قشر عدسی دیده می‌شود. سپس به آرامی پیشروی می‌کند و مرکز عدسی را درگیر می‌کند و عبور نور از مرکز عدسی را مختل می‌کند.
  • آب مروارید مادرزادی: برخی کودکان با آب مروارید به دنیا می‌آیند یا در کودکی به آن مبتلا می‌شوند. این نوع کاتاراکت ممکن است ژنتیکی باشد یا به دنبال عفونت داخل رحمی یا ضربه ایجاد شود. همچنین ممکن است به دلیل بیماری‌هایی مانند دیستروفی میوتونی، گالاکتوزومی، نوروفیبروماتوز نوع ۲ یا سرخچه ایجاد شود. آب مروارید مادرزادی، همیشه روی بینایی تاثیر نمی‌گذارد و معمولا بعد از تشخیص می‌توان خیلی زود آن را برطرف کرد.
مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

عوامل خطر

عواملی که می‌توانند خطر ابتلا به آن را در فرد افزایش دهند عبارتند از:

  • افزایش سن
  • دیابت
  • زیاد در معرض نور خورشید بودن
  • سیگار
  • افزایش فشار خون
  • آسیب یا التهاب قبلی چشم
  • استفاده‌ی طولانی مدت از داروهای کورتیکواستروئید
  • مصرف بیش از حد الکل

تشخیص

پزشک با کمک شرح حال و علائم بیمار و معاینات مربوطه می‌تواند آن را تشخیص دهد. هر کدام از تست‌های زیر برای تشخیص آب مروارید می‌تواند کمک کننده باشد:

  • اندازه‌گیری قدرت بینایی
  • معاینه‌ی شبکیه: پزشک با ریختن قطره‌ی چشمی و گشاد کردن مردمک می‌تواند عدسی و شبکیه را به طور کامل معاینه کند.
  • معاینه‌ی میکروسکوپیک چشم (اسلیت لمپ)

پیشگیری

مطالعات نشان می‌دهد که هیچ روش اثبات شده‌ای برای پیشگیری از آب مروارید یا کاهش پیشرفت آن وجود ندارد با این حال پزشکان راهکار‌های زیر را توصیه می‌کنند:

معاینه‌ی منظم چشم‌ها: می‌تواند درتشخیص آب مروارید و دیگر مشکلات چشم در مراحل اولیه کمک کننده باشد.از آنجایی که آب مروارید و سایر بیماری‌های چشم مانند گلوکوم در افراد مسن شایع تر است، باید به طور منظم به چشم پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر سابقه‌ی خانوادگی بیماری‌های چشم دارید بهتر است مرتبا به چشم پزشک مراجعه کنید.

ترک سیگار: از پزشک خود در مورد چگونگی ترک سیگار کمک بگیرید.

درمان سایر بیماری‌ها: اگر دچار دیابت و بیماری‌هایی دیگری هستید که خطر ابتلا به کاتاراکت را افزایش می‌دهد آن‌ها را درمان یا کنترل کنید.

انتخاب رژیم غذایی مناسب: اضافه کردن مقدار زیادی میوه و سبزیجات رنگی به رژیم غذایی می‌تواند ویتامین‌ها و مواد مغذی مفیدی را به بدن برساند. همچنین میوه‌ها و سبزیجات دارای آنتی اکسیدان‌های فراوان بوده و به حفظ سلامت چشم‌ها کمک می‌کنند. مطالعات نشان داده که مصرف آنتی اکسیدان به شکل قرص می‌تواند برای پیشگیری از آب مروارید موثر باشد. مصرف ویتامین‌های E, C نیز در پیشگیری از آب مروارید موثرند.

بیشتر بخوانید: دلایل چشم درد چیست؟

استفاده از عینک آفتابی مناسب: اشعه‌ی ماوراء بنفش خورشید می‌تواند در پیشروی آب مروارید کمک کننده است. استفاده از عینک آفتابی مناسب می‌تواند مانع رسیدن اشعه ماوراء بنفش به چشم‌ها شود.

کاهش مصرف الکل: مصرف بیش از حد الکل می‌تواند خطر ابتلا به آن را افزایش دهد.

درمان آب مروارید

گرچه برخی از افراد مبتلا به آب مروارید دید خود را با عینک، لنز یا افزایش نور محیط تا حدودی می‌توانند اصلاح کنند اما تنها درمان موثر در افراد مبتلا به آب مروارید جراحی است. در روش جراحی عدسی کدر و‌ مات با یک عدسی مصنوعی شفاف جایگزین می‌شود.

جراحی کاتاراکت معمولا به صورت سرپایی و با بی حسی موضعی انجام می‌شود. جراحی روش قطعی و موثر درمان آب مروارید است با این حال خطر عفونت و خونریزی را نیز به دنبال دارد. بهبودی نیز معمولا در عرض ۸ روز اتفاق می‌افتد.

چه موقع برای درمان به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر دچار تغییر در بینایی خود شدید به چشم پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر دچار تغییرات ناگهانی دید مانند دوبینی، تشعشعات نور و درد ناگهانی در چشم یا سردرد شدید سریعا به پزشک مراجعه کنید.

برای نوبت‌گیری از بهترین چشم پزشکان به وبسایت دکترتو مراجعه کنید.

بهترین دکتر چشم در تهران

بهترین دکتر چشم در شیراز

بهترین دکتر چشم در اهواز

بهترین دکتر چشم در بندرعباس

منابع: mayoclinic ، webMD

مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

 

نظرات کاربران

نظر دهید

سوال پزشکی دارید؟

با بهترین پزشکان از راه دور مشاوره کنید

مشاوره با پزشک

نظر دهید

مشاوره با پزشک نوبت دهی مطب