واکسن دوماهگی نوزاد، عوارض و مراقبت بعد واکسن

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

نوزادان با سیستم ایمنی در حال تکامل متولد می‌شوند که تا حدود ۲ تا ۳ ماهگی به بلوغ بهتری می‌رسد و آسیب‌پذیرتر از نظر ابتلا به عفونت هستند. بیماری‌های جدی وجود دارند که مقابله با آن‌ها برای نوزاد دشوار است. به‌همین دلیل باید در ماه‌های اول، کودک واکسینه شود تا سیستم ایمنی بدن بتواند از این بیماری‌ها پیشگیری کند. واکسن دوماهگی نوزاد از مجموعه واکسیناسیون تجویزی سازمان کنترل و پیشگیری بیماری کشور است که شامل ۶ واکسن می‌شود. در ادامه این مطلب با ما باشید تا با واکسن دو ماهگی نوزاد، کاربرد، مزایا و عوارض واکسن دوماهگی بیشتر آشنا شوید.

‏واکسن دوماهگی نوزاد چیست؟

واکسن دوماهگی نوزاد معمولا جزئی از برنامه چکاپ کودکان است و شامل چند واکسن در یک نوبت است. یک آمپول پنج‌گانه (برای دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه، هپاتیت B و هموفیلوس آنفلوانزا تیپ b)، واکسن خوراکی فلج اطفال و در برنامه جدید، در بسیاری از شهرها واکسن پنوموکوک و روتاویروس هم اضافه شده است.

در واکسن ۲ماهگی نوزاد، هر کدام از این‌ها یک دوز استاندارد دریافت می‌شود و بدن نوزاد کم‌کم شروع به ساختن ایمنی پایدار می‌کند. معمولا در پایان ماه دوم زندگی، در اولین فرصت باید برای تزریق واکسن ۲ ماهگی نوزاد به مرکز بهداشت یا پزشک کودکان مراجعه شود تا فاصله با نوبت‌های بعدی به‌هم نخورد. این واکسن، بخش مهمی برای پیشگیری از عفونت‌های مغزی، تنفسی، فلج ناشی از پولیو و اسهال‌های شدید است و حذف آن، ریسک بیماری‌های جدی را بالا می‌برد.

‏واکسن دوماهگی نوزاد چند تا است؟

واکسن دو ماهگی نوزاد از نظر تعداد بیماری‌های تحت پوشش، ۶ تا است اما از نظر تعداد تزریق، معمولا ۲ واکسن محسوب می‌شود. در این سن، یک واکسن پنج‌گانه (پنتاوالان) تزریق می‌شود که علیه ۵ بیماری محافظت ایجاد می‌کند و هم‌زمان واکسن فلج اطفال نیز داده می‌شود که بیماری ششم را پوشش می‌دهد:

• واکسن سه‌گانه دیفتری، سیاه سرفه و کزاز
• واکسن هپاتیت ب
• واکسن هموفیلوس آنفولانزا

واکسن فلج اطفال هم می‌تواند به‌صورت تزریقی یا به‌صورت خوراکی باشد. این ترکیب با هدف محافظت از بدن نوزاد در مقابل بیماری‌های کزاز، سیاه‌ سرفه، هپاتیت ب، مننژیت، ذات‌الریه، عفونت گوش و فلج اطفال تجویز می‌شود. به غیر از واکسن فلج اطفال که معمولا در کودکان به شکل خوراکی است، باقی واکسن‌های دوماهگی نوزاد مانند واکسن کزاز به ناحیه خارجی ران تزریق می‌شوند.

تاخیر در واکسن دو ماهگی مشکلی دارد؟

تاخیر در واکسن دو ماهگی یعنی نوزاد در زمانی که باید، در مقابل بیماری‌های خطرناکی مانند سیاه‌سرفه، مننژیت هموفیلوس، پنوموکوک و فلج اطفال بدون پوشش کافی می‌ماند. هرچه فاصله بیشتر شود، دوره‌ای که کودک بدون محافظت است طولانی‌تر می‌شود. اگر به هر دلیل تاخیر در واکسن دو ماهگی رخ داد، لازم نیست واکسن از ابتدا شروع شود؛ کافی است در اولین فرصت به مرکز واکسیناسیون مراجعه کنید تا براساس سن، برنامه جبرانی تنظیم شود.

نحوه تزریق واکسن دوماهگی نوزاد

در نوبت واکسن ۲ ماهگی نوزاد معمولا یک یا دو تزریق عضلانی در قسمت جلوی ران (عضله ران) انجام می‌شود؛ پرستار ابتدا پوست را ضدعفونی می‌کند، نوزاد محکم اما آرام نگه داشته می‌شود و سپس واکسن پنج‌گانه و در صورت وجود، واکسن پنوموکوک در دو ران جداگانه تزریق می‌شود.

واکسن خوراکی فلج اطفال و روتاویروس معمولا به‌صورت قطره‌ای داخل دهان نوزاد چکانده می‌شود (نوع تزریقی آن هم وجود دارد). بعد از تزریق واکسن دو ماهگی نوزاد معمولا از والدین خواسته می‌شود حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در مرکز بمانند تا اگر واکنش حساسیتی حاد و بسیار نادر رخ داد، سریع اقدام شود.

عوارض واکسن دو ماهگی نوزاد

شایع‌ترین عوارض واکسن دو ماهگی نوزاد درد و قرمزی محل تزریق، کمی تورم یا سفت شدن جای واکسن، تب خفیف، بی‌قراری، خواب‌آلودگی یا کاهش اشتهای موقت است. در نوزادانی که واکسن روتاویروس دریافت می‌کنند، ممکن است چند روزی مدفوع شل‌تر یا دفعات دفع کمی بیشتر شود. این عوارض معمولا خفیف‌اند و خودبه‌خود بهتر می‌شوند.

عوارض نادر اما مهم شامل تب بالا، گریه شدید و مداوم، راش منتشر، مشکلات تنفسی یا علائم تشنج است که در صورت بروز باید سریع به پزشک یا اورژانس مراجعه شود.

عوارض واکسن دو ماهگی نوزاد شامل موارد زیر می‌شود:

• اسهال نوزاد
• سفت شدن جای واکسن
• گریه و بیقراری نوزاد
• تشنج بعد از واکسن دو ماهگی
• خواب آلودگی
• حساسیت به واکسن
• عفونت جای واکسن
• بی‌حالی
• تب بعد از واکسن
• احساس درد

دنبال سریع‌ترین راه برای رفع عوارض واکسن هستی؟
با متخصص مشورت کن، بعد انتخاب کن.

متخصص اطفال

۱. اسهال نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد، به‌ویژه اگر واکسن خوراکی روتاویروس هم تزریق شده باشد، اسهال نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی به‌صورت چند بار مدفوع شل در روز، نفخ و کمی دل‌پیچه خفیف می‌تواند رخ دهد. این تغییر در مدفوع نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی معمولا خفیف است و با ادامه شیر خوردن، استراحت و مراقبت ساده برطرف می‌شود.

۲. سفت شدن جای واکسن دو ماهگی

سفت شدن جای واکسن دو ماهگی به‌صورت یک برجستگی سفت و گاهی دردناک زیر پوست ران، از عوارض موضعی شایع است و معمولا طی چند روز تا چند هفته به‌تدریج نرم و کوچک می‌شود. برای درمان سفت شدن جای واکسن دو ماهگی می‌توان از کمپرس سرد روی محل (بدون تماس مستقیم یخ با پوست) در نوبت‌های کوتاه استفاده کرد، پای نوزاد را در وضعیت راحت قرار داد و از ماساژ شدید یا فشار دادن محل تزریق خودداری کرد.

نکات مهم درباره واکسن چهار ماهگی نوزاد

۳. گریه و بیقراری نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

واکسن‌ باعث تحریک سیستم ایمنی نوزاد و تغییر در رفتار یا حالت عمومی او می‌شود. گریه نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی ممکن است ناشی از عوارض جانبی معمول مانند تب، درد و تورم در محل تزریق باشد. برای تسکین نوزاد، محیط ر‏ا آرام کنید و به او آرامش بدهید. ماساژ روی پوست نوزاد می‌تواند گریه نوزاد را آرام کند. 

۴. علائم تشنج بعد از واکسن دو ماهگی

تشنج بعد از واکسن دو ماهگی بسیار نادر است و اغلب اگر رخ دهد به‌دلیل تب بالا اتفاق می‌افتد. علائم تشنج بعد از واکسن دو ماهگی شامل حرکات غیرارادی و ریتمیک دست و پا، خیره شدن چشم‌ها، برگشتن چشم‌ها به بالا یا یک سمت، سفت شدن ناگهانی بدن، از دست دادن پاسخ‌دهی (کودک صدا و لمس را جواب نمی‌دهد) و گاهی کبودی یا اختلال تنفس است. در چنین حالتی باید فورا اورژانس را خبر کنید، کودک را به پهلو بخوابانید و چیزی در دهان او نگذارید. بعد از بهبود اولیه، بررسی پزشک کودکان برای تصمیم‌گیری درباره ادامه واکسن‌ها ضروری است.

۵. خواب آلودگی بعد از واکسن دو ماهگی

خواب آلودگی بعد از واکسن دو ماهگی می‌تواند بخشی از واکنش طبیعی بدن نوزاد به تحریک سیستم ایمنی باشد. بعضی نوزادان کمی بیشتر از معمول می‌خوابند، شیر کمتر می‌خورند و زودتر به خواب می‌روند. اگر نوزاد سخت بیدار شود، به سختی شیر بگیرد، همراه با تب بالا، گریه غیرطبیعی یا کاهش واضح پوشک خیس باشد، نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

۶. حساسیت به واکسن دوماهگی

حساسیت به واکسن دوماهگی نوزاد نادر است اما شناخت علائم آن مهم است. واکنش‌های خفیف شامل قرمزی محدود پوست، خارش یا چند دانه کهیری اطراف محل تزریق است که معمولا خودبه‌خود بهبود می‌یابد. حساسیت شدید (آنافیلاکسی) معمولا در همان دقایق اول بعد از تزریق رخ می‌دهد و با کهیر منتشر، تورم صورت، لب‌ها یا زبان، خس‌خس سینه، دشواری تنفس، استفراغ مکرر، رنگ‌پریدگی یا بی‌حالی شدید همراه است.

۷. عفونت جای واکسن نوزاد دو ماهه

در موارد نادری ممکن است جای واکسن دو ماهگی نوزاد، به‌دلیل عوامل مختلفی مانند عدم رعایت بهداشت در فرآیند تزریق، عفونت‌های قبلی در محل تزریق، یا حساسیت شخصی به مواد مورد استفاده در واکسن، عفونت کند. در صورت تشخیص عفونت جای واکسن دو ماهگی، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید تا درمان لازم برای کنترل عفونت را شروع کنید. 

‏۸. بی حالی نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

یکی از عوارض متداول پس از واکسیناسیون دو ماهگی، بی‌حالی نوزاد است که به‌طور طبیعی طی چند روز بهبود می‌یابد. در طول این دوره، خواب نوزاد بیشتر شده، کمتر فعالیت می‌کند و اشتها کاهش می‌یابد. 

تب بعد از واکسن دو ماهگی

تب بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد از عوارض شایع و معمولا خفیف است و نشان‌دهنده فعال شدن سیستم ایمنی در پاسخ به واکسن ۲ ماهگی است. اغلب تب طی چند ساعت اول تا ۲۴ ساعت بعد از تزریق شروع می‌شود و ممکن است تا ۴۸ ساعت ادامه داشته باشد. اگر تب بعد از واکسن دو ماهگی بالاتر از ۳۸٫۵–۳۹ درجه باشد یا با بی‌حالی، گریه، مشکلات تنفسی یا علائم تشنج همراه شود، باید به پزشک مراجعه کنید.

چند ساعت بعد از واکسن دو ماهگی تب شروع میشود؟

در بیشتر موارد، تب بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد در همان روز تزریق ظاهر می‌شود؛ یعنی از چند ساعت اول تا حدود ۲۴ ساعت بعد. بعضی نوزادان ممکن است همان شب کمی گرم‌تر شوند و صبح روز بعد تب داشته باشند. شروع تب خیلی دیر معمولاً ارتباط کمتری با واکسن دارد و باید به احتمال سرماخوردگی و واکسن دو ماهگی یا عفونت دیگر هم فکر کرد.

آمادگی قبل و بعد از واکسن شش ماهگی نوزاد

 پایین آوردن تب نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

اگر نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی تب کرد اول دمای بدن را با دماسنج دقیق اندازه بگیرید. لباس‌های اضافه را کم کنید، از پتوی خیلی ضخیم استفاده نکنید و مایعات کافی (در این سن یعنی شیر مادر یا شیر خشک) به او بدهید. می‌توانید با نظر پزشک از قطره استامینوفن بعد از واکسن دو ماهگی بر اساس وزن کودک استفاده کنید.

تب نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی چند درجه باشد طبیعی است؟

تب خفیف بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد معمولاً تا حدود ۳۸ یا حداکثر ۳۸٫۵ درجه در نظر گرفته می‌شود و در کودکی که حال عمومی خوب، تنفس طبیعی و شیرخوردن قابل قبول دارد، اغلب نیازی به اقدام تهاجمی ندارد. با این حال، در نوزادان کوچک، هر تب بالای ۳۸ باید جدی گرفته شود و بهتر است با پزشک مشورت کنید.

بعد از واکسن، نوزادت تب کرده و نگرانی؟ نوبت فوری از دکتر بگیر.

دکتر چکاپ سلامت نوزاد 2 ماهه

درد واکسن دو ماهگی نوزاد

درد واکسن ۲ ماهگی نوزاد به‌صورت گریه هنگام تزریق، حساسیت به لمس ران، بی‌قراری هنگام تکان دادن پا یا گریه هنگام تعویض پوشک دیده می‌شود. این درد معمولاً در چند ساعت اول بیشتر است و به تدریج کمتر می‌شود. در بیشتر نوزادان، درد خفیف است و با بغل کردن، شیر دادن، وضعیت راحت پا و در صورت لزوم، قطره استامینوفن با نظر پزشک کنترل می‌شود. اگر درد واکسن دو ماهگی طولانی‌مدت، شدید، همراه با تورم بزرگ، گرمی واضح یا تب بالا باشد، باید محل تزریق توسط پزشک بررسی شود تا عفونت یا آبسه احتمالی رد شود.

‏درد پا بعد از واکسن دو ماهگی

درد پا در محل تزریق واکسن دو ماهگی یکی از عوارض متداول این واکسن‌ها است که معمولا در عرض چند ساعت تا چند روز پس از واکسیناسیون ظاهر شده و به‌تدریج بهبود می‌یابد. برای کاهش درد پا بعد از واکسن دوماهگی می‌توانید از کمپرس سرد کمک بگیرید. بهتر است لباس نوزاد راحت باشد تا به محل تزریق فشار نیاید. 

‏آمادگی قبل از واکسن دوماهگی نوزاد

یکی از سوالات مهم والدین این است که قبل واکسن دوماهگی چیکار کنیم؟ قبل از واکسن دوماهگی، وضعیت سلامتی نوزاد را با پزشک یا پرستار بررسی کنید. اگر نوزاد علائم بیماری یا مشکلی دارد، حتماً به پزشک اطلاع دهید. تغذیه مناسب برای نوزاد بسیار مهم است.

قبل از واکسن دوماهگی، اطمینان حاصل کنید که نوزاد به طور منظم تغذیه می‌شود و به اندازه کافی شیر مادر مصرف می‌کند. محیط پاک و بهداشتی برای نوزاد بسیار مهم است. قبل از واکسن دوماهگی، اطمینان حاصل کنید که محیط زندگی نوزاد تمیز و عاری از عوامل آلرژی‌زا و عفونی باشد.

موارد زیر را حتما پیش از مراجعه برای واکسن ۲ ماهگی نوزاد رعایت کنید:

• مطمئن شوید نوزاد در روز واکسن دوماهگی تب یا بیماری حاد جدی ندارد.
• کارت واکسن، دفترچه سلامت و هر گزارشی از بیماری‌های قبلی یا داروهای فعلی را همراه داشته‌باشید.
• لباس نوزاد را طوری انتخاب کنید که ران‌ها به‌راحتی در دسترس باشند (سرهمی تنگ و چندلایه نباشد).
• قبل از تزریق، سؤالات خود درباره عوارض، تب، قطره استامینوفن بعد از واکسن دو ماهگی و زمان نوبت بعدی را از پزشک یا پرستار بپرسید.
• بهتر است یکی از والدین یا همراه در کنار کودک باشد تا در حین تزریق و بعد از آن، نوزاد را بغل و آرام کند.
• از دادن خودسرانه داروهای مسکن یا تب‌بر قبل از واکسن ۲ ماهگی نوزاد بدون تجویز پزشک خودداری کنید.

‏قطره استامینوفن قبل از واکسن دو ماهگی

مصرف قطره استامینوفن قبل از واکسن دوماهگی توصیه نمی‌شود. برای کاهش عوارض ناشی از واکسن و تسکین درد و تب پس از تزریق می‌توانید با مشورت پزشک از قطره استامینوفن استفاده کنید.

‏مراقبت بعد از واکسن دو ماهگی – بعد از واکسن دو ماهگی چیکار کنیم؟

به علت تحریک سیستم ایمنی ممکن است پس از تزریق واکسن، نوزاد علائمی مانند درد و تب را تجربه کند. در صورت لزوم، می‌توانید با دستور پزشک قطره استامینوفن (پاراستامول) برای تسکین درد و تب استفاده کنید. ممکن است محل واکسن تا چند روز حساس یا دردناک باشد. یکی از روش‌های مراقبت بعد واکسن دوماهگی این است که برای کاهش درد محل تزریق، از پارچه تمیز و خنک (کمپرس خنک) استفاده شود و از دستکاری یا مالش محل تزریق پرهیز شود.

پس از واکسن دوماهگی، نوزاد به خاطر درد دچار کلافگی و خستگی می‌شود. در صورت نیاز، می‌توانید نوزاد را در آغوش بگیرید تا آرام شود. اطمینان حاصل کنید که نوزاد به اندازه کافی تغذیه می‌شود و مایعات کافی مصرف می‌کند. در صورتی که بعد از تزریق واکسن دو ماهگی نوزاد، علائم غیرعادی مانند تب بالا، تورم شدید در محل تزریق، تنفس سخت، تغییرات شدید در رفتار یا مشکلات گوارشی مشاهده کردید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.

‏استحمام نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

بعد از واکسن دوماهگی نوزاد، می‌توانید به طور عادی نوزاد را استحمام کنید. در واقع، استحمام کمک می‌کند درد نوزاد تکسین یافته و آرام شود. البته در نظر داشته باشید که نوزادان واکنش متفاوتی به استحمام بعد از واکسن دوماهگی نشان می‌دهند؛ برخی از نوزادان ممکن است حساسیت بیشتری نسبت به آب و حرارت داشته باشند.

بنابراین، در صورتی که نوزادتان اظهار ناراحتی می‌کند یا علائم غیرعادی نشان می‌دهد، بهتر است استحمام را به تعویق بیاندازید و با پزشک مشورت کنید. از آب گرم و ملایم بین 37 تا 38 درجه سانتیگراد برای شستن نوزاد استفاده کنید و مطمئن شوید که آب بسیار گرم نباشد تا نوزادتان را تحریک نکند. 

‏دمای طبیعی بدن نوزاد بعد از واکسن دو ماهگی

تب می‌تواند بعد از واکسن رخ دهد اما همهٔ نوزادان تب نمی‌کنند. برای نوزاد زیر ۳ ماه، اگر دما ۳۸°C یا بالاتر شد (یا والدین احساس تب دارند)، باید با پزشک یا اورژانس تماس گرفته شود. شاید نیاز به مصرف داروهای تب‌بر یا استامینوفن باشد.

بعد از واکسن دو ماهگی تا چند روز استامینوفن داد؟

به‌طور معمول، قطره استامینوفن بعد از واکسن دو ماهگی فقط زمانی لازم است که نوزاد تب بالای ۳۸ درجه یا بی‌قراری واضح داشته باشد. در این صورت، پزشک براساس وزن نوزاد دوز را مشخص می‌کند و معمولاً برای ۱ تا ۲ روز اول اجازه مصرف می‌دهد، نه بیشتر و نه به‌صورت پیشگیرانه.

‏کمپرس سرد بعد از واکسن دو ماهگی

کمپرس سرد بعد از واکسن دو ماهگی می‌تواند به کاهش درد، قرمزی و تورم محل تزریق کمک کند. برای این کار، یک پارچه تمیز را با آب خنک (نه یخ‌زده) مرطوب کنید یا پک سرد را در حوله نازک بپیچید و آرام روی محل تزریق قرار دهید. بهتر است از گذاشتن مستقیم یخ روی پوست نوزاد خودداری کنید. کمپرس سرد معمولاً در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول بعد از واکسن ۲ ماهگی نوزاد بیشترین اثر را دارد و همراه با در آغوش گرفتن و شیر دادن، به کاهش ناراحتی کودک کمک می‌کند.

نحوه کمپرس سرد بعد از واکسن دو ماهگی

در صورت استفاده از کمپرس سرد، به مدت کوتاهی آن را روی محل تزریق نگه دارید. 10 تا 15 دقیقه کافی است تا پوست تحریک نشود. در صورت نیاز می‌توانید از کمپرس سرد به صورت مکرر استفاده کنید. اما فاصله‌ بین هر بار را رعایت کنید. 

مدت زمان کمپرس سرد بعد از واکسن

برای کمپرس سرد بعد از واکسن ۲ ماهگی نوزاد می‌توانید هر بار حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، چند مرتبه در روز (مثلاً هر چند ساعت یک‌بار) از کمپرس استفاده کنید؛ اگر نوزاد بی‌قرار شد یا پوست خیلی سرد و رنگ‌پریده شد، کمپرس را بردارید.

بعد از واکسن دو ماهگی اول کمپرس سرد یا گرم بگذاریم؟

توصیه اصلی به استفاده از کمپرس سرد است و استفاده از کمپرس گرم به‌صورت روتین پیشنهاد نمی‌شود، زیرا می‌تواند التهاب را در ۲۴ ساعت اول بیشتر کند. اگر بعد از چند روز، فقط کمی سفتی بدون درد و قرمزی خفیف باقی‌ مانده باشد، در صورت نیاز و با نظر پزشک می‌توان درباره گرمای ملایم سؤال کرد اما خودسرانه از کمپرس گرم استفاده نکنید.

پزشکان پیشنهادی

4.7 (5685 نظر)

دکتر بهروز مقدادی

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

4.8 (5479 نظر)

دکتر بهنام مقدادی

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

4.8 (4999 نظر)

دکتر مهدی قاضی

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

4.9 (3588 نظر)

دکتر حمیدرضا معظم

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

4.9 (3182 نظر)

دکتر محمود هادی زاده

فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی

نوبت بگیرید

4.9 (2954 نظر)

دکتر رامین اسدی

فوق تخصص غدد کودکان

نوبت بگیرید

تداخلات دارویی واکسن دو ماهگی نوزاد

واکسن‌ دو ماهگی معمولا تداخل دارویی ندارند. اما در صورتی که نوزاد داروی خاصی مصرف می‌کند، بهتر است با پزشک مشورت کنید تا درباره هرگونه تداخل احتمالی با واکسن مطلع شوید. در بعضی موارد، استفاده همزمان از داروهای ضدتشنج، استروئیدها، داروهای ایمونوساپرسانت و موارد خاص دیگر ممکن است با واکسن‌ دوماهگی نوزاد تداخل داشته باشند.

نتیجه گیری

واکسن دوماهگی نوزاد از اهمیت بالایی برخوردار است و به منظور حفاظت از نوزاد در مقابل بیماری‌های قابل پیشگیری تجویز می‌شود. واکسن دوماهگی معمولا عوارض جانبی شدیدی ندارد و گاهی با تب، درد و تورم در محل تزریق، خواب‌آلودگی و بی‌قراری همراه است. این علائم در مدت زمان کوتاهی بعد از واکسن‌ ظاهر شده و طی دو روز بعد تزریق، به‌تدریج بهبود می‌یابند. اگر به تازگی فرزند شما متولد شده است، می‌توانید برای اطلاع از واکسن‌ها با متخصص کودکان مشورت کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!