فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
وقتی بیماران کلمه پولیپ روده را در گزارش کولونوسکوپی میبینند، بسیاری از افراد نگران میشوند و نمیدانند این توده دقیقاً چه ماهیتی دارد و چقدر باید آن را جدی گرفت. آیا هر پولیپی خطرناک است؟ آیا ممکن است به سرطان تبدیل شود؟ یا شاید اصلاً نیازی به نگرانی نیست و تنها باید طبق نظر پزشک آن را برداشت؟ پولیپها همیشه با علائم مشخص ظاهر نمیشوند و همین موضوع باعث میشود مدتها در روده باقی بمانند بدون اینکه فرد متوجه حضورشان شود. اما حقیقت این است که شناخت درست پولیپها، آگاهی از انواع آنها و دانستن اینکه پولیپ روده چیست، نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای جدیتر دارد. در این مطلب از دکترتو، با ماهیت پولیپ روده، انواع، علائم و اهمیت تشخیص زودهنگام آن آشنا میشوید.
پولیپ روده چیست؟
پولیپ روده تودههای کوچک و غیرطبیعی هستند که در دیواره داخلی روده بزرگ یا مقعد تشکیل میشوند. این پولیپها معمولاً خوشخیم هستند، اما در برخی موارد میتوانند به سرطانی شدن پیشرفت کنند. بیشتر پولیپها علائم خاصی ندارند و به طور تصادفی در آزمایشهای گوارشی ظاهر میشوند. پولیپ روده تنها یک اصطلاح ترسناک در گزارش پزشکی نیست، بلکه یک هشدار زودرس است که اگر جدی گرفته شود اجازه نمیدهد کار به مراحل پیشرفته بیماری برسد. شناسایی و جراحی بهموقع پولیپها میتواند از بروز سرطان روده بزرگ جلوگیری کند.
از نظر ظاهری، پولیپ روده ممکن است پایه دار و شبیه قارچ کوچک باشد یا به صورت صاف و پهن روی مخاط بنشیند. بعضی پولیپها چند میلی متر هستند و با دقت زیاد دیده میشوند و برخی دیگر به چند سانتی متر میرسند و حتی میتوانند مجرای روده را تنگ کنند. همه پولیپها سرطانی نیستند، اما برخی انواع به ویژه پولیپهای آدنوماتوز، پتانسیل بیشتری برای تبدیل به سرطان دارند. به همین دلیل، استاندارد طلایی برخورد با پولیپ روده این است که در صورت امکان کاملا برداشته شود و حتما نمونه آن در آزمایشگاه پاتولوژی بررسی شود تا نوع دقیق و میزان خطر آن مشخص شود.
عکس پولیپ روده

پولیپ های روده، رشدهای غیرطبیعی و برجستهای هستند که در دیواره روده ایجاد میشوند. این رشدها معمولاً کوچک و به شکل دایرهای یا بیضی هستند و میتوانند در روده بزرگ یا کوچک ظاهر شوند. برخی از پولیپها صاف و برخی دیگر پایهدار هستند، به این معنی که از دیواره روده با پایهای باریک یا عریض به بیرون برآمدهاند.
اندازه پولیپ روده چقدر است؟
پولیپ روده میتواند از چند میلی متر تا چند سانتی متر اندازه متفاوتی داشته باشد و همین اندازه یکی از عوامل مهم در ارزیابی خطر به شمار میآید. در نتایج آزمایش معمولا پولیپهای زیر ۵ میلی متر را بسیار کوچک، بین ۵ تا ۹ میلی متر را کوچک، حدود ۱ سانتی متر به بالا را بزرگ و پولیپهای چند سانتی متری را گاهی غول آسا در نظر میگیرند. هرچه پولیپ بزرگتر باشد، احتمال این که درون آن تغییرات پیش سرطانی یا سرطانی دیده شود بیشتر میشود، هرچند استثنا هم وجود دارد.
از طرفی پولیپهای بسیار کوچک هم اگر سالها در روده باقی بمانند، فرصت کافی برای تغییر و رشد پیدا میکنند. به همین دلیل در کولونوسکوپی تلاش میشود حتی پولیپهای چند میلی متری هم تا حد امکان برداشته شوند و تنها به بررسی و ثبت گزارش اکتفا نشود.
علائم پولیپ روده
پولیپ روده در بسیاری از موارد بدون علامت است. اما برخی نشانهها میتوانند هشدار دهنده باشند، از جمله وجود خون در مدفوع یا خونریزی مقعدی که معمولاً به رنگ قرمز روشن یا تیره دیده میشود. تغییرات طولانیمدت در عادات دفع، مانند یبوست یا اسهال مداوم، میتواند نشانهای از وجود رشد غیرطبیعی در روده باشد. این علائم اگر بیش از چند روز ادامه داشته باشند، نیاز به بررسی دقیق دارند. احساس نفخ یا درد مبهم در ناحیه شکم نیز گاهی دیده میشود. اگرچه این نشانهها اختصاصی نیستند، اما در ترکیب با علائم دیگر میتوانند هشداردهنده باشند.
کاهش وزن ناخواسته یا خستگی مزمن هم در برخی بیماران گزارش شده است، بهویژه در مواردی که پولیپ به مرحله بدخیمی رسیده باشد. در موارد شدید یا پیشرفته، انسداد روده ممکن است ایجاد شود که با درد شدید، تهوع و استفراغ همراه است. شناخت علائم پولیپ روده به شما کمک میکند اگر یکی از این نشانهها را در خود دیدید، مراجعه برای بررسی را جدیتر بگیرید. برخی از این علامتها با بیماریهای دیگر دستگاه گوارش هم مشترک هستند، اما در هر صورت نادیده گرفته شدن آنها میتواند باعث از دست رفتن فرصت تشخیص زودهنگام شود. مهمترین علائم و نشانه های پولیپ روده عبارتاند از:
- خون روشن یا تیره در مدفوع، روی دستمال یا داخل کاسه توالت
- تغییر پایدار در الگوی اجابت مزاج مثل یبوست یا اسهال طول کشیده
- احساس ناتمام بودن دفع یا نیاز مکرر به رفتن به توالت با دفع کم
- کم خونی یا خستگی غیر قابل توضیح به دلیل خونریزی مزمن و مخفی
- درد مبهم شکمی، نفخ و احساس فشار در قسمتهای مختلف شکم
- کاهش وزن بدون برنامه و بی اشتهایی که دلیل مشخص دیگری ندارد

علائم پولیپ روده بزرگ
نشانههای پولیپ روده بزرگ معمولا به دلیل این که ضایعه روی مخاط روده بزرگ ایجاد میشود، بیشتر با تغییرات در اجابت مزاج و وضعیت مدفوع خود را نشان میدهد. بسیاری از پولیپهای روده بزرگ در مراحل اولیه بی علامت هستند و فقط در کولونوسکوپی کشف میشوند، اما وقتی کمی بزرگتر میشوند یا سطحشان دچار خونریزی و التهاب میشود، نشانههای هشدار دهنده بروز میکند.
هر تغییری که در عادت رودهای که چند هفته یا بیشتر طول میکشد، مثل اسهال یا یبوست مداوم، جدی گرفته شود؛ به خصوص اگر همراه با خون در مدفوع یا کم خونی باشد. علائم پولیپ روده بزرگ همیشه به معنای سرطان نیست، اما میتواند زنگ خطری برای وجود ضایعهای در روده باشد که نیازمند بررسی تخصصی است.
علائم پولیپ روده خطرناک
نشانههای پولیپ روده خطرناک نشانههایی است که احتمال وجود پولیپ با ریسک بالا یا ضایعهای نزدیک به سرطان را مطرح میکند. این علائم لزوما به معنای بدخیمی قطعی نیستند، اما به دلیل همراهی بیشتر با پولیپهای آدنوماتوز بزرگ یا ضایعات پیش سرطانی، باید آنها را جدی گرفت. هرچه این نشانهها شدیدتر، مداومتر و همراه با تغییرات آزمایشگاهی باشند، ضرورت مراجعه فوری به متخصص گوارش و انجام کولونوسکوپی بیشتر میشود.
علائم پولیپ روده خوش خیم
پولیپ روده خوش خیم اغلب علائم بسیار خفیفی دارد و در بسیاری از موارد اصلا علامتی وجود ندارد و ضایعه به طور تصادفی در کولونوسکوپی روتین دیده میشود. پولیپهای هیپرپلاستیک کوچک و برخی پولیپهای التهابی نمونههایی از همین ضایعات خوش خیم هستند که احتمال سرطانی شدن آنها کم است. با این حال، حتی پولیپهای خوش خیم هم اگر در محل خاصی قرار گرفته باشند یا سطحشان تحریک شود، ممکن است کمی خونریزی یا ترشحات مخاطی ایجاد کنند. در صورت وجود علائم، پولیپ روده خوش خیم ممکن است خود را با این نشانهها نشان دهد:
- گهگاهی دیدن رگههای کم خون روشن روی مدفوع یا دستمال
- احساس ناراحتی خفیف یا فشار در شکم بدون درد شدید
- تغییرات خفیف و کوتاه مدت در اجابت مزاج که پایدار نیست
- ترشح کم مخاط در مدفوع بدون سایر علائم هشدار
- کشف تصادفی پولیپ در کولونوسکوپی انجام شده به دلیل دلایل دیگر
متن انگلیسی:
mayoclinic
A colon polyp is a small clump of cells that forms on the lining of the colon. Most colon polyps are harmless. But over time, some colon polyps can develop into colorectal cancer. Colorectal cancer can be deadly when found in its later stages.
ترجمه متن:
پولیپ روده یک توده کوچک از سلولها است که بر روی لایه داخلی روده بزرگ شکل میگیرد. بیشتر پولیپ های روده بزرگ بیضرر هستند، اما به مرور زمان، برخی از آنها میتوانند به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند. سرطان روده بزرگ در مراحل پیشرفتهاش میتواند کشنده باشد.
علائم پولیپ روده در بزرگسالان
پولیپ روده در بزرگسالان ممکن است بیعلامت باشد یا نشانههای واضحی مثل خونریزی داشته باشد. در سنین میانسالی و سالمندی، مشاهده خون در مدفوع حتی اگر فقط یک بارباید باید جدی گرفته شود، چون احتمال وجود پولیپ یا سایر ضایعات روده بزرگ بالا میرود. بسیاری از بزرگسالان، خستگی همیشگی یا تنگی نفس خفیف را به حساب مشغله زندگی میگذارند، در حالی که ممکن است پشت این علائم، کم خونی ناشی از خونریزی مخفی پولیپ قرار داشته باشد. مهمترین علائم پولیپ روده در بزرگسالان شامل موارد زیر است:
- خون روی مدفوع، داخل کاسه توالت یا فقط روی دستمال
- یبوست یا اسهال مداوم
- احساس دفع ناقص یا نیاز مکرر به اجابت مزاج با خروج مقدار کم مدفوع
- ضعف، خستگی، خواب آلودگی و رنگ پریدگی ناشی از کم خونی
- کاهش اشتها و تغییر در تحمل برخی غذاها همراه با دل پیچه و نفخ
علائم پولیپ روده در کودکان
نشانههای پولیپ روده در کودکان کمی با بزرگسالان متفاوت است و گاهی والدین را نگران بیماریهای دیگر مانند شقاق یا حساسیت غذایی میکند. شایعترین علامت، خون ریزی بدون درد از مقعد است که ممکن است به صورت خون روشن روی مدفوع یا قطرات خون در توالت دیده شود. در کودکان، بسیاری از پولیپها از نوع جوانان و خوش خیم هستند، اما به هر حال نیاز به بررسی و اغلب برداشتن دارند. گاهی پولیپ میتواند به صورت تودهای از مقعد بیرون بزند و دوباره به داخل برگردد که برای والدین بسیار ترسناک است، هرچند همیشه به معنای بدخیمی نیست. در مجموع، علائم پولیپ روده در کودکان میتواند شامل موارد زیر باشد:
- خون روشن روی سطح مدفوع یا چکیدن خون از مقعد بدون درد
- مشاهده توده نرم و قرمز رنگ که گاهی از مقعد بیرون میزند و خودبه خود برمیگردد
- کم خونی، رنگ پریدگی و خستگی بدون علت مشخص
- شکایت از دل دردهای دورهای یا کولیکی به ویژه در ناحیه پایین شکم
- در موارد نادر، علائم انسداد روده مثل استفراغ، نفخ شدید و عدم دفع گاز
انواع پولیپ روده
انواع پولیپ های روده شامل پولیپهای هیپرپلاستیک، آدنوماتوز و التهابی هستند. پولیپهای هیپرپلاستیک اغلب خوشخیم بوده و احتمال تبدیل آنها به ضایعات بدخیم بسیار پایین است. در مقابل، پولیپهای آدنوماتوز بهعنوان ضایعات پیشسرطانی شناخته میشوند و نیازمند پیگیری و گاهی درمان جدی هستند، در حالی که پولیپهای التهابی عمدتا در بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی روده مشاهده میشوند و معمولا از نظر بالینی اهمیت کمتری دارند. انواع پولیپ روده شامل موارد زیر است:
- پولیپ روده خوش خیم
- پولیپ روده بدخیم
- پولیپ روده کوچک
- پولیپ روده بزرگ
- پولیپ روده کودکان
۱. پولیپ روده خوش خیم
این نوع پولیپها ساختار غیرسرطانی دارند و بیشتر آنها در طول زندگی افراد ایجاد میشوند. اگرچه در اغلب موارد بیخطرند، اما برخی از آنها در صورت باقی ماندن طولانیمدت ممکن است تغییر ماهیت داده و بدخیم شوند. پولیپهای خوشخیم اغلب در جریان کولونوسکوپی تشخیص داده میشوند و در همان زمان نیز برداشته میشوند. پیگیریهای دورهای بعد از برداشتن آنها ضروری است. عوامل تغذیهای، سبک زندگی ناسالم و افزایش سن در ایجاد آنها نقش دارند. بیشتر موارد بدون علامت هستند اما گاهی ممکن است خونریزی یا تغییر در دفع ایجاد کنند. در صورت تشخیص بهموقع، این پولیپها به راحتی درمان میشوند و جای نگرانی ندارند.

۲. پولیپ روده بدخیم
پولیپهای بدخیم سلولهایی سرطانی هستند که از پوشش داخلی روده منشأ میگیرند. این نوع پولیپ خطرناکترین نوع است و نیاز به درمان سریع و جدی دارد. این پولیپها اغلب با علائمی مانند خونریزی گوارشی، کاهش وزن ناخواسته و درد مزمن شکم همراه هستند. اگر پاتولوژی نشان دهد پولیپ حاوی سرطان است، تصمیم بین پیگیری و نظارت یا جراحی تکمیلی به عوامل پاتولوژی و خطر درگیری غدد لنفاوی بستگی دارد. پرتودرمانی بیشتر در سرطان رکتوم کاربرد دارد و برای همه موارد کولون بهصورت روتین ذکر نشود.
۳. پولیپ روده کوچک
پولیپهای روده کوچک اندازههای متغیری دارند. این نوع از پولیپها اغلب بدون علامت هستند و در طول آزمایشهای خاص تشخیص داده میشوند. در اکثر موارد، این پولیپها خطر زیادی ندارند اما همچنان باید بررسی و در صورت نیاز برداشته شوند. برخی از آنها ممکن است به مرور بزرگ شوند، به همین دلیل پایش مداوم توصیه میشود. حتی پولیپهای کوچک هم در برخی موارد میتوانند زمینهساز سرطان شوند، بهویژه در بیماران پرخطر. برداشت زودهنگام آنها باعث کاهش چشمگیر احتمال عوارض در آینده میشود.

۴. پولیپ روده بزرگ (کولون)
پولیپهای بزرگ به تودههایی با اندازه بیش از یک سانتیمتر گفته میشود که احتمال بیشتری برای بدخیم شدن دارند. این پولیپها ممکن است علائم بیشتری ایجاد کنند. خونریزی، درد، تغییرات در مدفوع و احساس ناخوشی از علائم رایج آنها است. اندازه بزرگتر معمولاً نیازمند جراحی دقیقتر است. پولیپهای بزرگ اغلب با روشهای پیشرفته آندوسکوپیک در حین کولونوسکوپی بهطور کامل برداشته میشوند و فقط در موارد محدودِ بسیار بزرگ، مشکلدار یا مشکوک به سرطان، جراحی لاپاراسکوپی یا باز لازم میشود. در صورت باقی ماندن در بدن، این پولیپها میتوانند به مرور زمان تغییر ماهیت دهند. پیگیری منظم پس از برداشت پولیپ بزرگ برای پیشگیری از رشد مجدد ضروری است.
۵. پولیپ روده کودکان
انواع پولیپ روده در کودکان اغلب در سنین پیش دبستانی و اوایل مدرسه دیده میشود و بیشتر از نوع پولیپهای جوانان است. این ضایعات معمولا در رکتوم یا قسمتهای پایینی روده قرار دارند، خوش خیم هستند و احتمال بدخیمی در آنها بسیار کم است. شایعترین تظاهر بالینی، خون ریزی بدون درد از مقعد است که میتواند والدین را به شدت نگران کند.
در برخی کودکان، پولیپ هنگام دفع به صورت تودهای قرمز و نرم از مقعد بیرون میزند و دوباره به داخل برمیگردد. هرچند ماهیت این پولیپها در بیشتر موارد خوش خیم است، اما به دلیل خطر خونریزی و برای اطمینان از تشخیص، معمولا توصیه میشود با کولونوسکوپی برداشت و در آزمایشگاه بررسی شوند.
| ویژگیها | پولیپ روده کوچک | پولیپ روده بزرگ |
|---|---|---|
| اندازه | اندازههای متغیر، معمولاً کوچکتر از ۱ سانتیمتر | اندازه بزرگتر از ۱ سانتیمتر، تودههای بزرگتر |
| علامتها | اغلب بدون علامت، معمولاً در آزمایشهای روتین کشف میشود. | معمولاً علائم مانند خونریزی، درد، تغییرات در مدفوع و احساس ناخوشی ایجاد میکند. |
| خطر بدخیمی | خطر کمتر، ولی در برخی موارد ممکن است به سرطان تبدیل شود. | احتمال بالاتر بدخیمی و تبدیل به سرطان |
| نیاز به درمان | معمولاً نیاز به پیگیری و در صورت نیاز برداشتن | نیاز به جراحی دقیقتر، احتمال نیاز به جراحی باز یا لاپاراسکوپی |
| پایش و بررسی مداوم | نیاز به پایش مداوم برای جلوگیری از بزرگتر شدن پولیپها | پیگیری منظم ضروری برای پیشگیری از رشد مجدد و عوارض |
| روش درمان | برداشتن پولیپ بهطور معمول از طریق کولونوسکوپی | ممکن است نیاز به جراحی باز یا لاپاراسکوپی برای برداشتن پولیپ باشد. |
| پیشآگهی | پیشآگهی خوب در صورت برداشت زودهنگام | پیشآگهی وابسته به اندازه و وضعیت بدخیمی، نیاز به پیگیری مداوم |
علت پولیپ روده چیست؟
عوامل مختلفی میتوانند در ایجاد پولیپ روده نقش داشته باشند. یکی از مهمترین علت به وجود امدن پولیپ روده، سابقه خانوادگی ابتلا به پولیپ یا سرطان روده است. افرادی که والدین یا بستگان درجه یک آنها به این بیماری مبتلا بودهاند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. رژیم غذایی ناسالم، بهویژه مصرف زیاد گوشت قرمز، غذاهای فرآوریشده، کمبود فیبر و ویتأمین D نیز از دیگر عوامل مستعدکننده هستند. همچنین کمتحرکی، اضافه وزن، سیگار کشیدن و مصرف الکل نیز در بروز پولیپ مؤثرند.
برخی بیماریهای مزمن مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو نیز با افزایش التهاب مزمن در دیواره روده، احتمال بروز ضایعاتی مانند پولیپ را افزایش میدهند. افزایش سن هم میتواند علت ایجاد پولیپ روده باشد. احتمال تشکیل پولیپها در افراد بالای ۴۵ سال بیشتر میشود، به همین دلیل انجام کولونوسکوپی در این سنین بهطور منظم توصیه میشود. در برخی موارد نادر، اختلالات ژنتیکی مانند سندرم لینچ یا پولیپوز خانوادگی (FAP) باعث بروز پولیپهای متعدد و بدخیم در سنین پایین میشوند. بهطورخلاصه علت ایجاد پولیپ روده را میتوان در این عوامل جستجو کرد:
- افزایش سن، به ویژه بالای میان سالی
- سابقه خانوادگی پولیپ روده یا سرطان روده بزرگ
- سندرمهای ارثی پلی پوزیس مانند پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی
- رژیم غذایی کم فیبر و پر از گوشت قرمز، غذاهای دودی، نمکی و فراوری شده
- چاقی، کم تحرکی و سبک زندگی نشستنی
- سیگار کشیدن و مصرف الکل
- بیماریهای التهابی مزمن روده مانند کولیت و کرون
- بعضی بیماریهای متابولیک مانند دیابت و سندرم متابولیک
تشخیص پولیپ روده چگونه است؟
تشخیص پولیپ روده معمولاً از طریق کولونوسکوپی انجام میشود. در این روش، پزشک با استفاده از یک لوله باریک و دوربیندار وارد روده میشود و تمام طول کولون را بررسی میکند. در صورت مشاهده پولیپ، پزشک میتواند همانجا نمونهبرداری انجام دهد یا حتی پولیپ را بهطور کامل خارج کند. این روش دقیقترین و رایجترین شیوه برای تشخیص و درمان همزمان است.
تستهای دیگری مانند سیتی کولونوگرافی، سیگموئیدوسکوپی یا آزمایش خون مخفی در مدفوع نیز ممکن است برای بررسیهای اولیه انجام شود. در افرادی که سابقه خانوادگی دارند یا تحت درمانهای مزمن هستند، غربالگریهای منظم نقش حیاتی در تشخیص بهموقع دارند. ترکیب نتایج آزمایشگاهی، تصویربرداری و بررسی علائم به پزشک کمک میکند تا نوع و مرحله پولیپ را با دقت تشخیص دهد.
درمان پولیپ روده چیست؟
در اغلب موارد، درمان پولیپ روده بزرگ و کوچک با برداشتن پولیپ روده با کولونوسکوپی انجام میشود؛ به این صورت که پزشک حین مشاهده، با حلقه یا ابزارهای مخصوص، پولیپ را قطع و خارج میکند. این کار معمولا تحت آرام بخشی انجام میشود و بیمار همان روز به خانه برمیگردد. نمونه برداشته شده هم برای بررسی پاتولوژی ارسال میشود تا نوع و میزان خطر دقیق مشخص شود. البته ممکن است در مواردی با صلاحدید پزشک متخصص، جراحی یا دارودرمانی در کنار برداشتن پولیپها هم توصیه شود. تغییرات غذایی نیز میتواند کمککننده باشد.
در پولیپهای بزرگ، پهن یا مشکوک به درگیری عمیقتر، ممکن است نیاز به تکنیکهای پیشرفته آندوسکوپیک یا حتی جراحی لاپاراسکوپی یا باز باشد. در جراحی، بخشی از روده حاوی پولیپ برداشته میشود و سپس دو سر روده به هم متصل میشود. قرص برای پولیپ روده و درمان آن موثر نیست؛ در واقع هیچ دارو، رژیم غذایی، درمان گیاهی یا روش طب سنتی به تنهایی نمیتواند پولیپ را کاملا از بین ببرد، اگرچه اصلاح سبک زندگی در جلوگیری از تشکیل پولیپهای جدید نقش دارد. اما بعد از برداشتن پولیپ روده چه باید کرد؟ پس از درمان، برنامه پیگیری شامل کولونوسکوپیهای بعدی و کنترل عوامل خطر، بخشی جدایی ناپذیر از مراقبت بیمار است.
عوارض پولیپ روده
یکی از مهمترین عوارض پولیپ های روده، خطر تبدیل آنها به سرطان روده بزرگ است. هرچه پولیپ دیرتر تشخیص داده شود، احتمال بدخیمی افزایش مییابد. علاوه بر آن، برخی پولیپها میتوانند باعث خونریزی مزمن شوند که در درازمدت منجر به کمخونی فقر آهن میشود. در موارد نادر، پولیپهای بزرگ ممکن است باعث انسداد روده شوند که با درد شدید شکم، تهوع و قطع دفع همراه است. برخی از پولیپها میتوانند منجر به اسهال یا یبوست مزمن شوند و تعادل عملکرد روده را مختل کنند. علاوه بر مشکلات جسمی، وجود پولیپ و نگرانی از سرطانی شدن آن ممکن است بر سلامت روانی بیمار نیز تأثیر منفی بگذارد.
علاوه بر ریسک بدخیمی، پولیپ روده میتواند عوارض دیگری نیز ایجاد کند که گاهی قبل از هر مسئلهای بیمار را به پزشک میرساند. خونریزی مزمن و کم اما مداوم، میتواند باعث کم خونی و خستگی شدید شود. در مواردی پولیپهای بزرگ باعث تنگی روده و علائم انسداد میشوند و در کودکان حتی ممکن است موجب در هم رفتگی بخشی از روده شوند. عوارض مهم پولیپ روده عبارتاند از:
- خونریزی گوارشی خفیف یا شدید، آشکار یا مخفی
- کم خونی فقر آهن به علت خونریزی مزمن
- انسداد نسبی یا کامل روده به دلیل تنگی مجرا
- در هم رفتگی روده به ویژه در کودکان
- درد و التهاب در ناحیه درگیر
- تبدیل به ضایعه پیش سرطانی و در نهایت سرطان روده بزرگ در برخی انواع
متن انگلیسی:
niddk.nih
Eating, diet, and nutrition changes—such as eating less red meat and more fruits and vegetables—may lower your chances of developing colon polyps.
ترجمه متن:
تغییرات در رژیم غذایی و تغذیه، مانند خوردن کمتر گوشت قرمز و مصرف بیشتر میوهها و سبزیجات، ممکن است شانس شما را برای مبتلا شدن به پولیپ روده کاهش دهد.
آیا پولیپ روده خطرناک است؟
خود پولیپ به عنوان یک ضایعه خوش خیم میتواند سالها بدون خطر باقی بماند، اما برخی از انواع آن، به ویژه پولیپهای آدنوماتوز، ممکن است سرطانی شوند. به همین دلیل، خطر اصلی پولیپ روده در بلندمدت، احتمال پیش سرطانی و بدخیم شدن آن است، نه لزوما علائم فوری. هرچه پولیپ بزرگتر، نوع آن پرخطرتر و مدت حضورش در روده طولانیتر باشد، این خطر بیشتر میشود. در کودکان، بسیاری از پولیپها خوش خیم است و کمتر نگران بدخیمی هستیم، اما در بزرگسالان باید این احتمال را جدیتر در نظر گرفت.
روش های پیشگیری از پولیپ روده
رعایت سبک زندگی سالم مهمترین راه پیشگیری از بروز پولیپ های روده است. رژیم غذایی غنی از فیبر، میوه و سبزی و کمچرب نقش مهمی در سلامت دستگاه گوارش دارد. فعالیت بدنی منظم، کنترل وزن، ترک سیگار و پرهیز از مصرف الکل از دیگر عوامل مؤثر در کاهش خطر هستند. برای افرادی که سابقه خانوادگی دارند یا در گروههای پرخطر هستند، انجام کولونوسکوپی منظم از سنین پایینتر ضروری است.
مصرف برخی مکملها مانند کلسیم و ویتأمین D نیز در برخی مطالعات با کاهش خطر تشکیل پولیپها ارتباط داشتهاند. در نهایت، آگاهی و توجه به علائم هشداردهنده در کنار چکاپهای دورهای میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. برای کمک به پیشگیری از پولیپ روده میتوانید این نکات را در نظر داشته باشید:
- افزایش مصرف میوه، سبزی، غلات کامل و غذاهای غنی از فیبر
- کاهش مصرف گوشت قرمز، گوشتهای فراوری شده، غذاهای دودی، نمکی و سرخ شده
- ترک سیگار و محدود کردن یا قطع مصرف الکل
- حفظ وزن مناسب و پیشگیری از چاقی شکمی
- داشتن فعالیت بدنی منظم در بیشتر روزهای هفته
- کنترل دیابت، چربی خون بالا و فشار خون طبق نظر پزشک
- انجام کولونوسکوپی غربالگری در سن و فواصل پیشنهادی متخصص گوارش
نتیجه گیری
پولیپ روده در بیشتر موارد ضایعهای خوشخیم و قابل کنترل است، اما در برخی انواع، احتمال پیشرفت به سمت بدخیمی وجود دارد. آنچه اهمیت این ضایعه را بالا میبرد، نه علائم ظریف یا گاهی بیعلامت بودن آن، بلکه نقش مستقیمش در شکلگیری سرطان روده بزرگ در صورت تشخیص دیرهنگام است. خوشبختانه پیشگیری در این بیماری معنای واقعی دارد؛ زیرا با یک کولونوسکوپی ساده میتوان هم پولیپ را دید، هم آن را در همان لحظه برداشت و هم با بررسی پاتولوژی، خطر آینده را سنجید.با وجود ترس احتمالی از کولونوسکوپی، این آزمایش یکی از مؤثرترین روشها برای شناسایی و حتی درمان همزمان پولیپها است. درمان پولیپ بسته به نوع، اندازه و محل آن متفاوت است، اما هرچه زودتر اقدام شود، احتمال موفقیت درمان بیشتر است. در نهایت اگر در معرض عوامل خطر قرار دارید یا وارد دهه پنجم زندگیتان شدهاید، توصیه میشود مشورت با پزشک را در اولویت بگذارید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!


