کیسه صفرا یکی از اندام‌های مهم در دستگاه گوارش است. زمانی که دچار التهاب، سنگ صفرا یا بیماری شود که نتوان با دارو و تغییر سبک زندگی آن را کنترل کرد، معمولا دکتر متخصص عمل کیسه صفرا را پیشنهاد می‌دهد. این عمل به روش‌های مختلفی انجام می‌شود و بیماران باید از نکات قبل و بعد از جراحی و عوارض احتمالی آن آگاه باشند. در ادامه این مطلب از دکترتو همراه ما باشید تا بیشتر با جراحی کیسه صفرا، مراقبت‌ها و خطرات احتمالی آن آشنا شویم. می‌توانید اولین نوبت حضوری یا تلفنی را برای بهترین متخصص شهر خود مثل دکتر گوارش و کبد تهران، دکتر کیسه صفرا تهران، دکتر جراحی لاپاراسکوپی کیسه صفرا تهران یا دکتر جراحی عمومی تهران از سایت نوبت‌دهی آنلاین دکترتو دریافت کنید.
عمل کیسه صفرا چیست؟
اگر سنگ کیسه صفرا یا سایر انواع بیماریهای کیسه صفرا باعث ایجاد بیماریهای دستگاه گوارش شوند، جراحان ممکن است کیسه صفرا شما را بردارند که به آن عمل کیسه صفرا می‌گویند. نام دیگر این عمل، کوله سیستکتومی است. کوله سیستکتومی نوعی جراحی برای برداشتن کیسه صفرا است. در واقع در این عمل، جراح با کمک ابزارها و روش‌های به خصوصی می‌تواند کیسه صفرا را بردارد. البته گاهی نیز در جراحی کیسه صفرا، سنگ از طریق روش‌های دیگری خرد شده و دفع می‌شود.
انواع عمل کیسه صفرا چگونه است؟
عمل کیسه صفرا بر اساس شرایط متفاوتی که هر بیمار دارد، تعیین می‌شود. برای برخی از افراد امکان انجام روش‌های کمتر تهاجمی‌تر وجود دارد، درحالی‌که برخی از بیماران باید حتما با روش جراحی سنتی، درمان شوند. اندازه سنگ‌ها، نوع آنها و از همه مهم‌تر شرایط بیمار مانند عفونت یا التهاب کیسه صفرا نوع عمل را تعیین می‌کند. علاوه بر این باتوجه به شرایط گاهی تمام کیسه صفرا برداشته می‌شود. روش اصلی عمل کیسه صفرا شامل موارد زیر است:
- عمل باز کیسه صفرا
- عمل کیسه صفرا با لاپاراسکوپی
۱. عمل باز کیسه صفرا
در عمل باز کیسه صفرا، یک برش شکمی بزرگ‌تر روی شکم ایجاد شده و کیسه صفرا خارج می‌شود. در این روش به بیهوشی کامل نیاز است و دوره نقاهت طولانی‌تری نیز باید سپری شود. افرادی که قادر به انجام لاپاراسکوپی نیستند، از جمله کسانی که دچار التهاب، انسداد و عفونت شدید هستند، باید عمل جراحی باز کیسه صفرا را انجام دهند. همچنین عمل باز معمولا برای کسانی که جای زخم ناشی از دیگر عمل‌ها را دارند یا سابقه اختلالات خونریزی دارند، انجام می‌شود.
درخصوص اینکه عمل باز کیسه صفرا چقدر طول میکشد باید گفت معمولا مدت زمان آن حدود ۱ تا ۲ ساعت است که حدودی است.
۲. عمل کیسه صفرا با لاپاراسکوپی
امروزه اکثر جراحی‌های کیسه صفرا با استفاده از روش‌های جراحی لاپاراسکوپی انجام می‌شود که در آن ابزارهای باریک از جمله دوربین از طریق سوراخ‌های کوچکی روی شکم، وارد کیسه صفرا می‌شود. لاپاراسکوپی کیسه صفرا کمتر تهاجمی است و دوره نقاهت کوتاه‌تری دارد. افرادی که شرایط نرمالی دارند و کیسه صفرای آنها به طور طبیعی کار می‌کند، داوطلب مناسبی برای انجام چنین عملی هستند.
گاهی اوقات، جراحی که به عنوان کوله سیستکتومی لاپاروسکوپیک شروع می‌شود، در صورتی که جراح با مشکلات غیرمنتظره‌ای مواجه شود، مانند ناتوانی در دیدن صحیح کیسه صفرا، به جراحی باز تبدیل می‌شود.
| نوع عمل کیسه صفرا | روش عمل | کاندید مناسب عمل |
|---|---|---|
| لاپاراسکوپی | در آن ابزارهای باریک از جمله دوربین از طریق سوراخ‌های کوچکی که روی شکم ایجاد می‌شود برای درآوردن سنگ‌ها استفاده می‌شود. | افرادی که شرایط نرمالی دارند و کیسه صفرای آنها به طور طبیعی کار می‌کند. |
| عمل باز (کلاسیک) | یک برش شکمی بزرگ‌تر روی شکم ایجاد شده و کیسه صفرا خارج می‌شود. در این روش به بیهوشی کامل نیاز است. | افرادی که قادر به انجام لاپاراسکوپی نیستند، از جمله کسانی که دچار التهاب، انسداد و عفونت شدید هستند، باید عمل کیسه صفرا را به صورت جراحی باز انجام دهند. |
آمادگی قبل از عمل کیسه صفرا
قبل از عمل جراحی کیسه صفرا، رعایت برخی نکات مهم به شما کمک می‌کند تا برای عمل آماده شده و دوره نقاهت راحت‌تری را پشت سر بگذارید. آمادگی برای عمل کیسه صفرا به نوع عمل بستگی دارد. توصیه‌های عمومی برای انجام این جراحی شامل موارد زیر می‌شود:
- تمامی داروهایی که مصرف می‌کنید را از قبل با پزشک در میان بگذارید. ممکن است به قطع کردن برخی از داروها مانند رقیق‌کننده‌های خون نیاز باشد.
- داشتن یک رژیم غذایی کم‌چرب چند روز قبل از عمل
- عدم نوشیدن یا خوردن غذا چند ساعت قبل از عمل و رعایت ناشتایی
- شیو کردن یا حذف موهای زائد در ناحیه شکمی
- مشورت با پزشک درباره موارد خاص مانند عمل کیسه صفرا برای بیماران قلبی یا مواردی مانند پریود بودن در هنگام عمل کیسه صفرا
آیا عمل سنگ کیسه صفرا سخت است؟
معمولا جراحی کیسه صفرا یک عمل پیچیده نیست. با این حال سختی این عمل و عوارض همراه آن می‌تواند باتوجه به نوع جراحی و شرایطی که هر بیمار دارد، متفاوت باشد. برخی از جراحی‌های کیسه صفرا می‌توانند به دلایلی مانند انسداد شدید، التهاب یا عفونت کیسه صفرا سخت‌تر و پیچیده‌تر باشند. اگر برای درآوردن کیسه صفرا به عمل باز نیاز باشد، قطعا فرآیند عمل سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌شود.
قبل از عمل کیسه صفرا چی بخوریم؟
قبل از عمل کیسه صفرا بهتر است رژیم غذایی کم چرب انتخاب کنید. غذاهای بسیار چرب، موادغذایی فرآوری شده، فست فودها و چربی‌های حیوانی گزینه مناسبی برای تغذیه قبل از جراحی کیسه صفرا نیستند.
مراقبت های بعد از عمل کیسه صفرا
یکی از مهمترین سوالات بیماران این است که بعد از عمل کیسه صفرا چه باید کرد؟ پزشک بر اساس نوع جراحی کیسه صفرا، یک سری موارد را به عنوان مراقبت بعد از عمل کیسه صفرا به بیماران توصیه می‌کند. معمولا اگر بیمار تحت جراحی لاپاراسکوپی قرار گرفته باشد، تنها یک شب در بیمارستان میماند و دوران نقاهت بعد از عمل کیسه صفرای کوتاه‌تری دارد. اما در خصوص جراحی باز کیسه صفرا، حداقل به چند روز بستری در بیمارستان نیاز است. برخی از توصیه‌های اصلی پزشکان برای مراقبت بعد از عمل کیسه صفرا شامل موارد زیر می‌شود:
- حدود ۱ تا ۲ هفته، باتوجه به نوع عمل، استراحت کنید.
- از بلند کردن اجسام سنگین و انجام فعالیت‌های شدید بدنی خودداری کنید.
- تمیز کردن و خشک نگه داشتن منظم جای برش‌ها و زخم‌های ناشی از جراحی و تعویض منظم بانداژها برای جلوگیری از عفونت مهم است.
- مصرف داروهای مسکن برای کنترل درد و ناراحتی را جدی بگیرید.
- بستن شکم بند بعد از عمل کیسه صفرا برای افرادی که اضافه وزن دارند یا در شرایط خاص ممکن است توصیه شود.
۱. مدت استراحت بعد از عمل کیسه صفرا
معمولا مدت استراحت بعد از عمل کیسه صفرا که توسط پزشک توصیه می‌شود، برای جراحی باز حدود ۱ تا ۲ هفته است. بعد از این مدت با مشورت با پزشک متخصص می‌توانید به زندگی روزمره برگردید. با این حال اگر سایر شرایط و ناراحتی‌های زمینه‌ای هم وجود داشته باشد، دوره نقاهت و استراحت ممکن است تا یک ماه هم طول بکشد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
Open surgery is just as effective as laparoscopic surgery, but it does have a longer recovery time and causes more visible scarring. Most people have to stay in hospital for up to 5 days.
ترجمه فارسی:
جراحی باز به اندازه جراحی لاپاراسکوپی موثر است اما زمان بهبودی طولانی‌تری دارد و باعث ایجاد اسکار قابل مشاهده‌تر می‌شود. اکثر افراد باید تا 5 روز در بیمارستان بمانند.
۲. نحوه خوابیدن بعد از عمل کیسه صفرا
بهترین حالت خوابیدن بعد از جراحی کیسه صفرا، حالتی است که به زخم و شکم فشار وارد نشود. بهتر است به پشت بخوابید. از خوابیدن با شکم روی زمین هم خودداری کنید. البته بعضی پزشکان ممکن است خوابیدن به پهلو را هم مناسب بدانند.
۳. پیاده روی بعد از عمل کیسه صفرا
پیاده روی بعد از عمل کیسه صفرا می‌تواند مناسب باشد. بهتر است بلافاصله بعد از عمل اقدام به فعالیت بدنی نکنید. بعد از گذراندن دوران استراحت با مشورت پزشک، پیاده روی روزانه گزینه مناسبی برای شروع ورزش بعد از عمل کیسه صفرا است. البته بهتر است تا پایان دوران نقاهت از ورزش و فعالیت سنگین خودداری کنید.
۴. چند روز بعد از عمل کیسه صفرا میتوان حمام کرد؟
معمولا بعد از گذراندن ۲ تا ۳ روز بعد از جراحی کیسه صفرا پزشکان حمام رفتن را مجاز می‌دانند. اگر زخمتان هنوز خشک نشده، بهتر است همچنان صبر کنید. با آب ولرم استحمام کنید.
۵. چند ساعت بعد از عمل کیسه صفرا غذا بخوریم؟
معمولا بلافاصله بعد از عمل بهتر است با مصرف مایعات شروع کنید. به تدریج با گذشت چند ساعت از عمل، می‌توانید شروع به خوردن مواد غذایی نیمه جامد و جامد کنید. میوه، سبزیجات، پروتئین و غلات کامل را در رژیم غذاییتان داشته باشید.
بعد از عمل کیسه صفرا چه بخوریم؟
بعد از جراحی کیسه صفرا ممکن است پزشک برخی از تغییرات رژیم غذایی کوتاه مدت مانند خوردن وعده‌های غذایی کوچک و سبک را برای چند روز پس از جراحی و پیروی از یک رژیم غذایی کم‌چرب برای چند هفته را توصیه کند. از طرفی از آن جایی که تا چند روز سیستم گوارش تحت تاثیر جراحی کیسه صفرا قرار دارد، بهتر است بیماران برای جلوگیری از نفخ و یبوست احتمالی، غذاهای مایع و حاوی فیبر را در رژیم غذایی بعد از عمل کیسه صفرا بیشتر مصرف کنند.
علاوه بر این اکثر افراد بعد از برداشتن کیسه صفرا به تغییرات طولانی‌مدت در رژیم غذایی و تنظیم مصرف غذاهای مقوی بعد از عمل جراحی کیسه صفرا نیاز دارند. با این که یک رژیم غذایی مشخص برای بعد از جراحی کیسه صفرا معرفی نشده، اما تحقیقات نشان می‌دهد که افراد مبتلا به اسهال پس از برداشتن کیسه صفرا، باید مصرف فیبر خود را به آرامی طی چند هفته افزایش دهند. در همین حال، فرد مبتلا به رفلاکس اسید پس از جراحی باید وعده‌های غذایی کوچک بخورد و از غذاهایی که ممکن است آن را بدتر کند، از جمله کافئین و الکل، غذاهای حاوی گوجه‌فرنگی، غذاهای تند و نعنا اجتناب کند.
ممنوعیت غذایی بعد از عمل کیسه صفرا نیز شامل موادغذایی پرادویه، چرب و روغنی، سرخ شده و فرآوری شده هستند. برای اطلاع دقیق از پرهیز غذایی بعد از عمل کیسه صفرا با پزشک مشورت داشته باشید.
خوردن میوه بعد از عمل کیسه صفرا
خوردن میوه بعد از عمل کیسه صفرا توصیه شده است. البته باید به نوع میوه مصرفیتان دقت کنید. ممکن است مصرف میوه‌های ترش ممکن است سیستم گوارش را تحریک کند. گزینه‌های مناسب شامل سیب و خوردن موز بعد از عمل کیسه صفرا هستند.
بعد از عمل کیسه صفرا صبحانه چه بخوریم؟
صبحانه بعد از عمل کیسه صفرا مهم است که سالم، مقوی و ترجیحا با قابلیت هضم آسان‌تر باشند. بهتر است لبنیات پرچرب استفاده نکنید. از جایگزین‌های صبحانه مانند کلوچه، شیرینی و کیک هم تا زمان بهبودی بهتر است پرهیز کنید.
عوارض بعد از عمل کیسه صفرا
تمام جراحی‌ها درجاتی از خطر را به همراه دارند. در خصوص عوارض بعد عمل کیسه صفرا، این عوارض باتوجه به نوع عمل، شرایط بیمار و فرایندی که برای از بین بردن سنگ کیسه صفرا دنبال شده، متفاوت است. عوارض بعد از برداشتن کیسه صفرا یا عوارض جراحی کیسه صفرا ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- مشکلات گوارشی
- تنگی نفس
- کمر درد
- ورم شکم بعد از عمل کیسه صفرا
- درد شکم
- نفخ بعد از عمل کیسه صفرا
- درد شانه بعد از عمل کیسه صفرا
- سرفه بعد از عمل جراحی کیسه صفرا
- درد معده بعد از عمل کیسه صفرا
- خارش بدن بعد از عمل کیسه صفرا
- عفونت بعد از عمل کیسه صفرا
- خونریزی بعد از عمل کیسه صفرا
- درد پهلو بعد از عمل کیسه صفرا
- تب
- جای زخم عمل کیسه صفرا
- آسیب به اندام‌های گوارشی مجاور
- آسیب مجرای صفراوی
- نشت صفرا به داخل حفره شکم
- آسیب به عروق خونی
علاوه بر این برخی از ناراحتی‌ها طبیعی است و بعد از چند روز برطرف می‌شود. برای مثال انتظار داشته باشید که سیستم گوارش شما چند روز طول بکشد تا به حالت قبل برگردد و به صورت طبیعی کار کند.
عمل کیسه صفرا خطرناک است؟
جراحی کیسه صفرا معمولا خطرناک نیست اما ممکن است احتمال ایجاد عوارضی مانند عفونت جدی، خونریزی داخلی یا آسیب بافتی وجود داشته باشد. با مشاهده علائمی مانند تب، درد شکمی یا عوارضی که قبلا در شما وجود نداشته است، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
بزرگ شدن شکم بعد از عمل کیسه صفرا
چاقی بعد از عمل کیسه صفرا یا بزرگ شدن شکم بعد از عمل کیسه صفرا در برخی افراد به دلیل التهاب شکمی یا جمع شدن آب در شکم رخ می‌دهد. این اتفاق چندان رایج نیست و ممکن است در برخی افراد رخ دهد که نیاز به بررسی پزشکی دارد.
تهوع بعد از عمل کیسه صفرا
علت استفراغ بعد از عمل کیسه صفرا می‌تواند تاثیر داروهای بیهوشی یا مسکن‌هایی باشد که برای کنترل درد مصرف می‌کنید. اگر تهوع بعد از عمل کیسه صفرا ادامه دار و اذیت کننده شد یا با مواردی مانند لاغری بعد از عمل کیسه صفرا همراه شد، حتما با پزشک متخصص مشورت کنید.
یبوست یا اسهال بعد از عمل کیسه صفرا
یبوست بعد از عمل کیسه صفرا با مصرف مایعات کافی، شروع تحرک مانند پیاده روی روزانه و مصرف موادغذایی با فیبر کافی بهتر می‌شود. علت اسهال بعد از عمل کیسه صفرا نیز معمولا به این دلیل است که دیگر صفرا وجود ندارد تا میزان اسید وارده به روده کوچک را تنظیم کند. در نتیجه ممکن است حجم زیادی اسید وارد روده شده و مدفوع را شل کند.
علت درد جای عمل کیسه صفرا بعد از چند سال چیست؟
درد بعد از عمل کیسه صفرا اگر تا یکسال طول بکشد، طبیعی نیست. ممکن است سایر اندام‌های گوارشی هم درگیر شده باشند و نیاز به بررسی پزشکی دارد. درد جای عمل کیسه صفرا بعد از چند ماه هم نیاز به بررسی دارد. معمولا درد بعد از عمل کیسه صفرا حدود ۱ تا ۶ هفه طول میکشد، این عدد دقیق نیست و ممکن است در هر فرد متفاوت باشد.
علت مرگ بعد از عمل کیسه صفرا
مرگ بعد از عمل کیسه صفرا حادثه دردناکی است. این اتفاق در موارد بسیار کمی رخ می‌دهد و می‌تواند به دلیل قصور پزشکی، شرایط نامناسب بیمار برای عمل یا عوارض بعد از عمل جراحی باشد. به عنوان مثال در یک مورد، بیمار ۵۰ ساله بعد از عمل لاپاراسکوپی دچار خونریزی داخلی به دلیل پارگی رگ ای وی سی شده، به اغما رفته و در نهایت جانش را از دست داده است. بیمارانی که تجربه عمل موفق داشتند توصیه کردند بعد از عمل تا زمانی که پزشک توصیه می‌کند در بیمارستان و تحت نظر بمانید. برای جراحی نیز به متخصص باتجربه مراجعه کنید.
نتیجه گیری
جراحی سنگ کیسه صفرا یک درمان رایج برای سنگ‌های انسدادی یا مکرر صفراوی و سایر مشکلات صفرا است. جراحی لاپاراسکوپی معمولا بیشتر از جراحی باز انجام می‌شود اما تصمیم قطعی به تصمیم متخصص شما بستگی دارد. برای اطلاعات دقیق از عوارض احتمالی و مراقبت‌ها، می‌توانید با بهترین دکتر جراحی عمومی ایران یا بهترین دکتر گوارش و کبد ایران صحبت کنید. بعد از مشورت دقیق، معمولاً می‌توانید انتظار داشته باشید که کیفیت زندگی پس از عمل کیسه صفرا بهبود یابد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
انتخاب بین جراحی باز یا لاپاراسکوپی کیسه صفرا به نوع عارضه و تشخیص پزشک بستگی دارد. در لاپاراسکوپی، سطح تهاجمی بودن عمل کم است و در آن شکاف کوچک در شکم ایجاد می‌شود. جراحی باز تهاجمی‌تر است و ممکن است برای موارد شدیدتر استفاده شود.
آزمایش پاتولوژی بعد از عمل کیسه صفرا برای بررسی احتمال وجود سنگ، التهاب، رسوب کلسترول در مجاری یا مواردی مانند احتمال وجود بافت یا غده انجام می‌شود.
خودداری از عمل جراحی کیسه صفرا، زمانی که پزشک برای شما ضروری دانسته، ممکن است منجر به گسترش عفونت، التهاب، درد و ناراحتی بیشتر شود. با مشورت متخصص برای درمان اقدام کنید.
درد بعد از عمل کیسه صفرا بین ۱ تا ۳ هفته ممکن است طول بکشد. مدت زمان آن در افراد مختلف متفاوت است.
معمولا زمانی که سنگ صفراوی، عفونت، التهاب یا زخم صفراوی وجود داشته باشد، ممکن است نیاز به جراحی کیسه صفرا باشد.
افرادی که کیسه صفرای خودشان را برداشتند یا جراحی انجام دادند، برای جلوگیری از عوارض بهتر است با متخصص گوارش یا داخلی مشورت کنند.
بعد از جراحی کیسه صفرا، معمولا بخیه‌ها بعد از گذشتن ۷ تا ۱۰ روز از عمل یا در آوردن کیسه صفرا باز می‌شوند. معمولا بخیه‌های جذبی جایی باقی نمی‌گذارند.
علت درد معده بعد از عمل کیسه صفرا می‌تواند از نفخ شکمی تا اختلالات گوارشی بعد از عمل متفاوت باشد. اگر درد شدید است، با پزشک مشورت کنید.
بهترین دکتر عمل کیسه صفرا، جراح لاپاراسکوپی کیسه صفرا، جراح کیسه صفرا یا متخصص گوارش است. حتما برای درمان موثر به پزشک باتجربه مراجعه کنید.
