فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
سرطان روده بزرگ یکی از شایعترین انواع سرطانهای دستگاه گوارش است که میتواند در ابتدا بدون علامت ظاهر شود و همین امر اهمیت غربالگری منظم را دوچندان میکند. این بیماری از پوشش داخلی کولون یا راستروده شروع میشود و در اغلب موارد، از پولیپهای کوچک و غیرسرطانی منشاء میگیرد که بهتدریج دچار تغییرات بدخیم میشوند. عوامل متعددی مانند ژنتیک، رژیم غذایی ناسالم، کمتحرکی، چاقی و مصرف دخانیات در بروز آن نقش دارند. تشخیص زودهنگام میتواند احتمال درمان موفق را بهطور چشمگیری افزایش دهد. در این مطلب از دکترتو، با علائم، مراحل، روشهای تشخیص و درمان سرطان روده بزرگ آشنا میشوید.
سرطان روده بزرگ چیست؟
سرطان روده بزرگ یکی از انواع سرطان روده در بخش انتهایی سیستم گوارش است که از راست روده شروع میشود. این نوع سرطان معمولا با تشکیل تودههای کوچک و خوشخیمی به نام پولیپ در قسمت داخلی روده بزرگ آغاز میشود که در ابتدا پولیپها کوچک و بیعلامت هستند. به همین دلیل پیگیری و غربالگری منظم برای کنترل و برداشتن پولیپها قبل از سرطانیشدن آنها ضروری است. در صورت تبدیل پولیپ به سرطان روده بزرگ، درمانهایی مانند جراحی، پرتودرمانی، درمانهای دارویی، شیمیدرمانی و ایمونوتراپی برای کنترل بیماری استفاده میشود.
۱. سرطان روده بزرگ بدخیم
سرطان روده بزرگ بدخیم زمانی ایجاد میشود که سلولهای غیرطبیعی در پوشش روده بزرگ رشد کنترلنشده پیدا کرده و توانایی تهاجم به بافتهای اطراف یا گسترش به اندامهای دیگر را داشته باشند. این سرطان اغلب از پولیپهای پیشسرطانی شکل میگیرد و در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت است، اما با پیشرفت بیماری ممکن است علائمی مانند خون در مدفوع، تغییرات پایدار در اجابت مزاج، درد یا نفخ شکمی، کاهش وزن بیدلیل و خستگی مداوم بروز کند. تشخیص زودهنگام از طریق کولونوسکوپی مهمترین عامل برای افزایش موفقیت درمان است.

۲. سرطان روده بزرگ خوش خیم
سرطان روده بزرگ خوشخیم در واقع به پولیپها یا تودههای غیرسرطانی این ناحیه اشاره دارد که هنوز وارد مرحله بدخیمی نشدهاند اما در صورت باقی ماندن و رشد میتوانند به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند. این پولیپها معمولاً طی کولونوسکوپی و پیش از ایجاد علائم جدی شناسایی میشوند و برداشتن آنها مؤثرترین راه پیشگیری از سرطان است. اغلب بیماران در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارند، اما در برخی موارد خونریزی خفیف، تغییرات پایدار در عادات دفع یا احساس ناراحتی شکمی ممکن است دیده شود.
سرطان روده بزرگ چگونه شروع میشود؟
در بیشتر مواقع سرطان کولورکتال با رشد سلولها در پوشش داخلی کولون یا راستروده شروع میشود. به این سلولهای رشدیافته پولیپ میگویند. برخی از انواع پولیپها با گذشت زمان میتوانند به سرطان تبدیل شوند. احتمال تبدیل پولیپ به سرطان، به نوع پولیپ بستگی دارد. انواع مختلف پولیپ شامل پولیپ آدنوماتوز (آدنوم)، پولیپ هایپرپلاستیک و پولیپهای التهابی و پولیپهای دندانهدار هستند. عواملی که میتوانند پولیپها را به سلولهای سرطانی تبدیل کنند یا خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش دهند، شامل موارد زیر هستند:
- اگر پولیپ بزرگتر از یک سانتیمتر باشد.
- اگر بیش از ۳ پولیپ پیدا شود.
- اگر بعد از برداشتن دیسپلازی، پولیپ مشاهده شود (دیسپلازی یکی دیگر از عوامل ایجاد سرطان است).

سرطان روده بزرگ چند مرحله دارد؟
سرطان روده بزرگ بر اساس میزان گسترش تومور و درگیری بافتها به چهار مرحله اصلی تقسیم میشود و شناخت آنها به انتخاب بهترین روش درمان کمک میکند. در مراحل اولیه، شانس درمان کامل بسیار بالا است و با پیشرفت بیماری، احتمال درگیری گرههای لنفاوی و متاستاز بیشتر میشود. مراحل سرطان روده بزرگ شامل موارد زیر است:
- مرحله ۱: تومور فقط در لایه داخلی روده قرار دارد و هنوز به دیواره عمیقتر نفوذ نکرده است
- مرحله ۲: سرطان به لایههای عمیقتر دیواره روده رسیده اما به گرههای لنفاوی سرایت نکرده است
- مرحله ۳: سلولهای سرطانی به گرههای لنفاوی نزدیک گسترش یافتهاند
- مرحله ۴: سرطان به اندامهای دور مانند کبد یا ریه متاستاز داده است
| مرحله | توضیح | گسترش بیماری |
|---|---|---|
| مرحله ۰ | سلولهای سرطانی فقط در سطح داخلی روده هستند | محدود به پوشش مخاطی (کارسینوم درجا) |
| مرحله 1 | تومور به لایههای عمقیتر دیواره روده نفوذ کرده ولی هنوز به غدد لنفاوی نرسیده | بدون درگیری غدد لنفاوی |
| مرحله 2 | سرطان به لایه بیرونی روده یا بافتهای اطراف گسترش یافته اما هنوز به غدد لنفاوی نرفته | درگیری موضعی بدون متاستاز |
| مرحله 3 | سلولهای سرطانی به غدد لنفاوی نزدیک گسترش یافتهاند اما هنوز به اندامهای دیگر نرفتهاند | درگیری غدد لنفاوی |
| مرحله 4 | سرطان به اندامهای دور مانند کبد یا ریه متاستاز داده است | وجود متاستاز دوردست |
متاستاز سرطان روده بزرگ
در مواردی که سلولهای سرطانی به اندامها و بافتهای دیگر مهاجرت میکند، آنجا ساکن میشود و ایجاد سرطان میکند، متاستاز میگویند. در مرحلههای بالا و پیشرفته سرطان کولورکتال (مثلا مرحله ۴) متاستاز روده بزرگ اتفاق میافتد.
متاستاز سرطان روده بزرگ به غدد لنفاوی
در مرحله ۳ و ۴ گرهها و غدد لنفاوی مجاور درگیر سرطان میشوند. در چنین مواقعی احتمال درمان و نرخ زندگی ۵ سالهی بیمار ۷۳٪ است. اگر سرطان روده بزرگ به غدد لنفاوی نزدیک گسترش یافته اما به سایر قسمتهای بدن متاستاز نکرده باشد، ممکن است پزشک ابتدا جراحی و سپس شیمی درمانی را پیشنهاد کند.
علائم سرطان روده بزرگ چيست؟
علائم سرطان روده بزرگ ممکن است در ابتدا خفیف یا نامحسوس باشند، اما با پیشرفت بیماری شدت بیشتری پیدا میکنند. از جمله شایعترین علائم سرطان روده بزرگ میتوان به تغییرات مداوم در عادات اجابت مزاج مانند یبوست یا اسهال، وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بیدلیل، احساس خستگی مفرط، درد یا نفخ شکم و احساس تخلیه ناقص روده اشاره کرد. تشخیص زودهنگام این علائم از طریق معاینات دورهای و غربالگری، نقش مهمی در افزایش احتمال درمان موفق این بیماری دارد.

دلایل سرطان روده بزرگ و عوامل موثر در ابتلا به سرطان کولون
علت سرطان روده بزرگ علت سرطان روده بزرگ معمولاً ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است که باعث تغییرات سلولی در پوشش روده میشوند. این تغییرات میتوانند ابتدا به صورت پولیپهای خوشخیم ظاهر شوند و در صورت عدم درمان، به سرطان تبدیل شوند. دلایل و عوامل مؤثر در ابتلا شامل: سابقه خانوادگی یا ژنتیکی سرطان کولون، رژیم غذایی پرچربی و کمفیبر، مصرف زیاد گوشت قرمز یا فرآوریشده، چاقی، کمتحرکی، مصرف الکل و سیگار، افزایش سن، دیابت نوع ۲ و بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسروز و کرون. به طور کلی، علت اصلی سرطان روده بزرگ تعامل میان زمینه ژنتیکی فرد و سبک زندگی ناسالم است و انجام غربالگری و تغییر عادات غذایی میتواند خطر بروز آن را کاهش دهد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mountsinai
Smoking cigarettes and drinking alcohol has also been found to increase your risk of getting colon cancer.
ترجمه فارسی:
مشخص شده است که سیگار کشیدن و نوشیدن الکل خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش میدهند.
بررسی و تشخیص سرطان روده بزرگ
بررسی و تشخیص سرطان روده بزرگ با هدف شناسایی زودهنگام تومور یا ضایعات پیشسرطانی انجام میشود و غربالگری سرطان روده بزرگ بخش مهمی از این فرآیند است. پزشک با ارزیابی سابقه پزشکی و علائم، مناسبترین تست را انتخاب میکند. کولونوسکوپی دقیقترین روش برای مشاهده روده و نمونهبرداری است؛ آزمایش خون مخفی در مدفوع برای شناسایی خونریزی پنهان کاربرد دارد؛ CT کولونوگرافی و سیگموئیدوسکوپی برای بررسی ساختار روده استفاده میشوند؛ آزمایش خون شامل بررسی مارکرهایی مانند CEA نیز به تکمیل ارزیابی کمک میکند. استفاده منظم از روشهای غربالگری میتواند تشخیص زودهنگام و افزایش شانس درمان مؤثر را امکانپذیر کند.
مدیریت و درمان سرطان روده بزرگ
درمان سرطان روده بزرگ به عوامل زیادی از جمله اندازه، موقعیت و مرحله سرطان بستگی دارد. اگر تومورهای بدخیم درمان نشوند، ممکن است به سایر قسمتهای بدن متاستاز دهند. شانس درمان کامل به میزان زیادی به تشخیص زودهنگام سرطان بستگی دارد و گزینههای درمانی شامل شیمی درمانی، پرتودرمانی و عمل جراحی هستند.

قاتل سرطان روده بزرگ را بشناسیم
عوارض سرطان روده بزرگ
سرطان روده بزرگ در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع میتواند عوارض جدی و تهدیدکنندهای برای سلامت فرد ایجاد کند. از جمله عوارض سرطان روده بزرگ میتوان به انسداد روده، خونریزی مزمن، کمخونی، سوراخ شدن دیواره روده، متاستاز به اندامهایی مانند کبد و ریه و اختلال در عملکرد دستگاه گوارش اشاره کرد. این عوارض ممکن است کیفیت زندگی بیمار را بهشدت کاهش دهند و نیاز به جراحی یا درمانهای تهاجمیتر را افزایش دهند. طول عمر بیماران سرطان روده بزرگ بعد از عمل به عوامل مختلفی مانند مرحله بیماری در زمان جراحی، وضعیت عمومی سلامت بیمار، نوع درمان تکمیلی و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد، اما در صورت تشخیص زودهنگام و انجام عمل موفق، بسیاری از بیماران میتوانند سالها با کیفیت زندگی مناسب به زندگی ادامه دهند.
پیشگیری از سرطان روده بزرگ
بهترین راه پیشگیری از سرطان کولورکتال غربالگری است که از سن ۵۰ سالگی به بعد در افراد عادی و افراد با سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ انجام میشود. تغییر در سبک زندگی و انجام فعالیتهای بدنی به مدت ۳۰ دقیقه در روز نیز در پیشگیری از سرطان کولون موثر است. اگر تاکنون فعالیت بدنی منظم نداشتید، با انجام فعالیتهای سبک شروع کنید و به مرور مدت زمان آن را به نیم ساعت در روز برسانید. ترک سیگار، کاهش مصرف الکل و داشتن وزن مناسب نیز بسیار مهم هستند.
نتیجه گیری
سرطان روده بزرگ یکی از قابلپیشگیریترین سرطانهاست، بهویژه اگر در مراحل اولیه شناسایی شود. بررسیهای دورهای و انجام کولونوسکوپی منظم، امکان کشف پولیپها قبل از سرطانیشدن را فراهم میکند. روشهای درمانی شامل جراحی برای برداشتن بخش درگیر روده، شیمیدرمانی و در برخی موارد پرتودرمانی یا ایمونوتراپی است. انتخاب نوع درمان به مرحله بیماری و وضعیت سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. تغییر در سبک زندگی، تغذیه سالم، ترک سیگار و فعالیت بدنی منظم میتواند خطر ابتلا را کاهش دهد. در نهایت، آگاهی و تشخیص زودهنگام مهمترین گام برای افزایش شانس بهبودی و کنترل سرطان روده بزرگ است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام وقت بخیر من دوسال پیش خیلی کباب میخوردم بعد یه بار حالم خیلی بد شد .بعدش دیگه نه کباب گوشت ونه کباب مرغ میخورم شاید یک تکه بتونم بخورم اگر بیشتر بخورم دل درد شدید میگیریم و بعد نیم ساعت خوب میشم دکترم رفتم فایده ای نداشت لطفاً راهنمایی کنید ممنون
با سلام،
ان شا الله ک همه بیمارا سلامتیشونو ب دست بیارن…
مادر من چند سال پیش سرطان روده بزرگ داشتن، خدا رو شکر عمل کردن و خوب شدن. شکر خدا که این روزا دیگه این بیماری به خوبی قابل عمل و مداواست. یادمه همون موقع که مادرم تازه بیمار شده بودن، من میومدم تو سایت های مختلف و نظرات رو با نگرانی میخوندم و همون موقع با خودم قرار گذاشتم ک ان شا الله وقتی مادرم عمل کردن و خوب شدن بیام و تو همین سایت ها نظر بذارم ک برای همه کسایی ک میان و این نظرات رو میخونن امید بشه. ان شا الله همه بیمارا خوب بشن.
سحر عزیز
خدا را شکر که مادرتان خوب شدند و این تجربه شما میتواند برای دیگران امیدبخش باشد. امیدواریم که همه بیماران بهبودی کامل پیدا کنند و از سلامت برخوردار شوند. تشکر از شما که با اشتراک گذاشتن این داستان، روحیه و امید به دیگران میدهید.
سلام انشالله که همیشه سلامتی باشن میشه بگین استیج چند بود وچهار کردین
سلام دکتر من حدود سه ماه دچار درد شکمی شدم بعضی وقتا یوبوست دارم همراه با درد ۱۲ روز درد شدید در بدن پیدا کردم همراه با تحلیل وزن و ماهیچه و حالت تهو کولون انجام دادم میگن چیزی نیست بیحالی زیادی دارم مشکل از کجاست ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام
درد شکمی و یبوست که با تحلیل وزن و ماهیچه همراه است، میتواند نشانهای از مشکلات مختلف باشد. اگر کولونوسکوپی انجام دادهاید و پزشک هیچ مشکلی در رودهها مشاهده نکرده، ممکن است علائم شما به دلایل دیگری مانند مشکلات گوارشی، اضطراب، یا اختلالات متابولیک مرتبط باشد. تحلیل وزن و ماهیچه و احساس بیحالی میتواند ناشی از مشکلاتی مانند کمبود ویتامینها یا مواد معدنی (مثلاً ویتامین D، آهن، یا ویتامین B12) باشد که موجب خستگی و ضعف عمومی بدن میشود. همچنین، اگر اخیراً استرس یا تغییرات روانی زیادی را تجربه کردهاید، این موارد نیز میتواند به تشدید این علائم منجر شود.
برای پیگیری بهتر وضعیت، پیشنهاد میشود که علاوه بر بررسی مجدد تغذیه و مکملها، آزمایشهای خون برای ارزیابی کمبود مواد مغذی و عملکرد تیروئید انجام دهید. در صورت لزوم، مشاوره با یک متخصص گوارش یا داخلی میتواند کمککننده باشد تا دقیقتر به منشأ این علائم پی ببرید
متخصص گوارش
سلام در آزمایش من خون مخفی در اومده؟میتونه سرطان باشه؟
سه روز گوشت و مرغ نخوردم
ففط آبِ گوشتِ، آبگوشت خوردم به نظرتون پرهیزم رو شکستم؟
سلام
با این ازمایش نمی شود به سرطان پی برد
بیشتر علایم کولیت و التهاب روده مشخص می شود
ولی در هر صورت نیاز به درمان و بررسی بیشتر داریم
متخصص گوارش و کبد
شقاق و اسهال هم موجب مثبت شدن آزمایش خون مخفی میشه؟
سلام
بله تاثیر دارد
ولی مهمتر از همه از نظر کولیت اولسرلتیو باید بررسی شوید
متخصص گوارش
سلام در آزمایش من خون مخفی در اومده؟میتونه سرطان باشه؟
سه روز گوشت و مرغ نخوردم و پرهیزم نگه داشتم،گفتن باید آزمایشت رو تکرار کنی.
ففط آبِ گوشتِ، آبگوشت خوردم به نظرتون پرهیزم رو شکستم؟
سلام در آزمایش من خون مخفی در اومده؟میتونه سرطان باشه؟
سه روز گوشت و مرغ نخوردم و پرهیزم نگه داشتم،گفتن باید آزمایشت رو تکرار کنی
ففط آبِ گوشتِ، آبگوشت خوردم به نظرتون پرهیزم رو شکستم؟
درود بيكران بخدمت خونريزي مقعدي بدون درد وهرگونه عارضه ديكر دارم البته در هفته ٣تا چهار بار خون ب اندازه اي كه سنگ فرنكي قرمز ميشود بعضي مواقع همراه با بو هست علتش جيست و كجا بايد رجوع كنمو
سلام
علایم کولیت اولسراتیو یا زخم روده دارید
این علایم بسیار می تواند خطرناک باشد
در اولین فرصت به متخصص گوارش مراجعه کنید
از لینک زیر وارد شوید
متخصص گوارش
باعرض سلام و خسته نباشیدعذرمیخواهم جواب کولونوسکوپی نوشته اریتم لکه دار بااحتقان وازبین رفتن الگوی عروقی در روده بزرگ نزولی مشاهده شده این یعنی چی؟
سلام
یعنی علایم خونریزی و التهاب روده بزرگ دارید
که به ان کولیت می گویند
و نیاز به درمان جدی دارید
زیر نظر پزشکتان باشید
سلام من اکثریت مقالات رو دنبال میکنم واقعا برای آگاهی از وضعیت سلامت مفیده ممنون از لطفتون
سپاس از همراهی شما رامین عزیز
پایدار باشید
سلام وقتتون بخیر
ببخشید من بیماری کولیت دارم سال 1400 هم کلونوسکوپی دادم و جواب نمونه برداری التهاب خفیف بوده ک از قرص و پماد مزالازین استفاده میکنم این بین چن باری داروهام رو قط کردم و مجدد شروع ب مصرف کردم ولی چهار ماهی میشه درد مقعد دارم و یکدفعه تیر میکشه دکتری ک زیر نظرشون هستم با معاینه گفتن که هموروئیده و شیاف انتی هموروئید تجویز کردن ولی تاثیری نداشته فقط زمانی ک داروهای التهاب رو منظم و سر تایم مصرف میکنم دردم کمتره
ممکنه که سرطان مقعد باشه ؟؟؟سه ماهپیش آزمایشات و چکاب مربوط ب التهاب روده دادم اوکی بود سونو شکن و لگن هم نرمال بود
فقط دو هفتس ک شکم درد یا ورم معد میگیرم یا مدفوع شل دارم با مخاط تیر و سیاه
بنظرتون دلیلش چی میتونه باشه؟
سلام
خیر علایم تومور ندارید
باید درمان بواسیر و هومورویید بطور اصولی انجام شود
زیر نظر پزشک یا پزشک دیگر باشید
متخصص گوارش و کبد