فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
سرطان روده بزرگ یکی از شایعترین انواع سرطانهای دستگاه گوارش است که میتواند در ابتدا بدون علامت ظاهر شود و همین امر اهمیت غربالگری منظم را دوچندان میکند. این بیماری از پوشش داخلی کولون یا راستروده شروع میشود و در اغلب موارد، از پولیپهای کوچک و غیرسرطانی منشاء میگیرد که بهتدریج دچار تغییرات بدخیم میشوند. عوامل متعددی مانند ژنتیک، رژیم غذایی ناسالم، کمتحرکی، چاقی و مصرف دخانیات در بروز آن نقش دارند. تشخیص زودهنگام میتواند احتمال درمان موفق را بهطور چشمگیری افزایش دهد. در این مطلب از دکترتو، با علائم، مراحل، روشهای تشخیص و درمان سرطان روده بزرگ آشنا میشوید.
سرطان روده بزرگ چیست؟
سرطان روده بزرگ یکی از انواع سرطان روده در بخش انتهایی سیستم گوارش است که از راست روده شروع میشود. این نوع سرطان معمولا با تشکیل تودههای کوچک و خوشخیمی به نام پولیپ در قسمت داخلی روده بزرگ آغاز میشود که در ابتدا پولیپها کوچک و بیعلامت هستند. به همین دلیل پیگیری و غربالگری منظم برای کنترل و برداشتن پولیپها قبل از سرطانیشدن آنها ضروری است. در صورت تبدیل پولیپ به سرطان روده بزرگ، درمانهایی مانند جراحی، پرتودرمانی، درمانهای دارویی، شیمیدرمانی و ایمونوتراپی برای کنترل بیماری استفاده میشود.
۱. سرطان روده بزرگ بدخیم
سرطان روده بزرگ بدخیم زمانی ایجاد میشود که سلولهای غیرطبیعی در پوشش روده بزرگ رشد کنترلنشده پیدا کرده و توانایی تهاجم به بافتهای اطراف یا گسترش به اندامهای دیگر را داشته باشند. این سرطان اغلب از پولیپهای پیشسرطانی شکل میگیرد و در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت است، اما با پیشرفت بیماری ممکن است علائمی مانند خون در مدفوع، تغییرات پایدار در اجابت مزاج، درد یا نفخ شکمی، کاهش وزن بیدلیل و خستگی مداوم بروز کند. تشخیص زودهنگام از طریق کولونوسکوپی مهمترین عامل برای افزایش موفقیت درمان است.
۲. سرطان روده بزرگ خوش خیم
سرطان روده بزرگ خوشخیم در واقع به پولیپها یا تودههای غیرسرطانی این ناحیه اشاره دارد که هنوز وارد مرحله بدخیمی نشدهاند اما در صورت باقی ماندن و رشد میتوانند به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند. این پولیپها معمولاً طی کولونوسکوپی و پیش از ایجاد علائم جدی شناسایی میشوند و برداشتن آنها مؤثرترین راه پیشگیری از سرطان است. اغلب بیماران در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارند، اما در برخی موارد خونریزی خفیف، تغییرات پایدار در عادات دفع یا احساس ناراحتی شکمی ممکن است دیده شود.
دچار علائم سرطان روده بزرگ هستی؟
برای تشخیص دقیق با متخصص گوارش مشورت کن.
سرطان روده بزرگ چگونه شروع میشود؟
در بیشتر مواقع سرطان کولورکتال با رشد سلولها در پوشش داخلی کولون یا راستروده شروع میشود. به این سلولهای رشدیافته پولیپ میگویند. برخی از انواع پولیپها با گذشت زمان میتوانند به سرطان تبدیل شوند. احتمال تبدیل پولیپ به سرطان، به نوع پولیپ بستگی دارد. انواع مختلف پولیپ شامل پولیپ آدنوماتوز (آدنوم)، پولیپ هایپرپلاستیک و پولیپهای التهابی و پولیپهای دندانهدار هستند. عواملی که میتوانند پولیپها را به سلولهای سرطانی تبدیل کنند یا خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش دهند، شامل موارد زیر هستند:
- اگر پولیپ بزرگتر از یک سانتیمتر باشد.
- اگر بیش از ۳ پولیپ پیدا شود.
- اگر بعد از برداشتن دیسپلازی، پولیپ مشاهده شود (دیسپلازی یکی دیگر از عوامل ایجاد سرطان است).
سرطان روده بزرگ چند مرحله دارد؟
سرطان روده بزرگ بر اساس میزان گسترش تومور و درگیری بافتها به چهار مرحله اصلی تقسیم میشود و شناخت آنها به انتخاب بهترین روش درمان کمک میکند. در مراحل اولیه، شانس درمان کامل بسیار بالا است و با پیشرفت بیماری، احتمال درگیری گرههای لنفاوی و متاستاز بیشتر میشود. مراحل سرطان روده بزرگ شامل موارد زیر است:
- مرحله ۱: تومور فقط در لایه داخلی روده قرار دارد و هنوز به دیواره عمیقتر نفوذ نکرده است
- مرحله ۲: سرطان به لایههای عمیقتر دیواره روده رسیده اما به گرههای لنفاوی سرایت نکرده است
- مرحله ۳: سلولهای سرطانی به گرههای لنفاوی نزدیک گسترش یافتهاند
- مرحله ۴: سرطان به اندامهای دور مانند کبد یا ریه متاستاز داده است
| مرحله | توضیح | گسترش بیماری |
|---|---|---|
| مرحله ۰ | سلولهای سرطانی فقط در سطح داخلی روده هستند | محدود به پوشش مخاطی (کارسینوم درجا) |
| مرحله 1 | تومور به لایههای عمقیتر دیواره روده نفوذ کرده ولی هنوز به غدد لنفاوی نرسیده | بدون درگیری غدد لنفاوی |
| مرحله 2 | سرطان به لایه بیرونی روده یا بافتهای اطراف گسترش یافته اما هنوز به غدد لنفاوی نرفته | درگیری موضعی بدون متاستاز |
| مرحله 3 | سلولهای سرطانی به غدد لنفاوی نزدیک گسترش یافتهاند اما هنوز به اندامهای دیگر نرفتهاند | درگیری غدد لنفاوی |
| مرحله 4 | سرطان به اندامهای دور مانند کبد یا ریه متاستاز داده است | وجود متاستاز دوردست |
متاستاز سرطان روده بزرگ
در مواردی که سلولهای سرطانی به اندامها و بافتهای دیگر مهاجرت میکند، آنجا ساکن میشود و ایجاد سرطان میکند، متاستاز میگویند. در مرحلههای بالا و پیشرفته سرطان کولورکتال (مثلا مرحله ۴) متاستاز روده بزرگ اتفاق میافتد.
متاستاز سرطان روده بزرگ به غدد لنفاوی
در مرحله ۳ و ۴ گرهها و غدد لنفاوی مجاور درگیر سرطان میشوند. در چنین مواقعی احتمال درمان و نرخ زندگی ۵ سالهی بیمار ۷۳٪ است. اگر سرطان روده بزرگ به غدد لنفاوی نزدیک گسترش یافته اما به سایر قسمتهای بدن متاستاز نکرده باشد، ممکن است پزشک ابتدا جراحی و سپس شیمی درمانی را پیشنهاد کند.
علائم سرطان روده بزرگ چيست؟
علائم سرطان روده بزرگ ممکن است در ابتدا خفیف یا نامحسوس باشند، اما با پیشرفت بیماری شدت بیشتری پیدا میکنند. از جمله شایعترین علائم سرطان روده بزرگ میتوان به تغییرات مداوم در عادات اجابت مزاج مانند یبوست یا اسهال، وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بیدلیل، احساس خستگی مفرط، درد یا نفخ شکم و احساس تخلیه ناقص روده اشاره کرد. تشخیص زودهنگام این علائم از طریق معاینات دورهای و غربالگری، نقش مهمی در افزایش احتمال درمان موفق این بیماری دارد.
دلایل سرطان روده بزرگ و عوامل موثر در ابتلا به سرطان کولون
علت سرطان روده بزرگ علت سرطان روده بزرگ معمولاً ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است که باعث تغییرات سلولی در پوشش روده میشوند. این تغییرات میتوانند ابتدا به صورت پولیپهای خوشخیم ظاهر شوند و در صورت عدم درمان، به سرطان تبدیل شوند. دلایل و عوامل مؤثر در ابتلا شامل: سابقه خانوادگی یا ژنتیکی سرطان کولون، رژیم غذایی پرچربی و کمفیبر، مصرف زیاد گوشت قرمز یا فرآوریشده، چاقی، کمتحرکی، مصرف الکل و سیگار، افزایش سن، دیابت نوع ۲ و بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسروز و کرون. به طور کلی، علت اصلی سرطان روده بزرگ تعامل میان زمینه ژنتیکی فرد و سبک زندگی ناسالم است و انجام غربالگری و تغییر عادات غذایی میتواند خطر بروز آن را کاهش دهد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mountsinai
Smoking cigarettes and drinking alcohol has also been found to increase your risk of getting colon cancer.
ترجمه فارسی:
مشخص شده است که سیگار کشیدن و نوشیدن الکل خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش میدهند.
بررسی و تشخیص سرطان روده بزرگ
بررسی و تشخیص سرطان روده بزرگ با هدف شناسایی زودهنگام تومور یا ضایعات پیشسرطانی انجام میشود و غربالگری سرطان روده بزرگ بخش مهمی از این فرآیند است. پزشک با ارزیابی سابقه پزشکی و علائم، مناسبترین تست را انتخاب میکند. کولونوسکوپی دقیقترین روش برای مشاهده روده و نمونهبرداری است؛ آزمایش خون مخفی در مدفوع برای شناسایی خونریزی پنهان کاربرد دارد؛ CT کولونوگرافی و سیگموئیدوسکوپی برای بررسی ساختار روده استفاده میشوند؛ آزمایش خون شامل بررسی مارکرهایی مانند CEA نیز به تکمیل ارزیابی کمک میکند. استفاده منظم از روشهای غربالگری میتواند تشخیص زودهنگام و افزایش شانس درمان مؤثر را امکانپذیر کند.
مدیریت و درمان سرطان روده بزرگ
درمان سرطان روده بزرگ به عوامل زیادی از جمله اندازه، موقعیت و مرحله سرطان بستگی دارد. اگر تومورهای بدخیم درمان نشوند، ممکن است به سایر قسمتهای بدن متاستاز دهند. شانس درمان کامل به میزان زیادی به تشخیص زودهنگام سرطان بستگی دارد و گزینههای درمانی شامل شیمی درمانی، پرتودرمانی و عمل جراحی هستند.
قاتل سرطان روده بزرگ را بشناسیم
عوارض سرطان روده بزرگ
سرطان روده بزرگ در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع میتواند عوارض جدی و تهدیدکنندهای برای سلامت فرد ایجاد کند. از جمله عوارض سرطان روده بزرگ میتوان به انسداد روده، خونریزی مزمن، کمخونی، سوراخ شدن دیواره روده، متاستاز به اندامهایی مانند کبد و ریه و اختلال در عملکرد دستگاه گوارش اشاره کرد. این عوارض ممکن است کیفیت زندگی بیمار را بهشدت کاهش دهند و نیاز به جراحی یا درمانهای تهاجمیتر را افزایش دهند. طول عمر بیماران سرطان روده بزرگ بعد از عمل به عوامل مختلفی مانند مرحله بیماری در زمان جراحی، وضعیت عمومی سلامت بیمار، نوع درمان تکمیلی و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد، اما در صورت تشخیص زودهنگام و انجام عمل موفق، بسیاری از بیماران میتوانند سالها با کیفیت زندگی مناسب به زندگی ادامه دهند.
همین الان بهترین دکتر برای درمان سرطان روده بزرگ را پیدا کن.
پیشگیری از سرطان روده بزرگ
بهترین راه پیشگیری از سرطان کولورکتال غربالگری است که از سن ۵۰ سالگی به بعد در افراد عادی و افراد با سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ انجام میشود. تغییر در سبک زندگی و انجام فعالیتهای بدنی به مدت ۳۰ دقیقه در روز نیز در پیشگیری از سرطان کولون موثر است. اگر تاکنون فعالیت بدنی منظم نداشتید، با انجام فعالیتهای سبک شروع کنید و به مرور مدت زمان آن را به نیم ساعت در روز برسانید. ترک سیگار، کاهش مصرف الکل و داشتن وزن مناسب نیز بسیار مهم هستند.
4.5 (1378 نظر)4.6 (1346 نظر)4.8 (874 نظر)4.7 (548 نظر)4.8 (520 نظر)4.3 (472 نظر)نتیجه گیری
سرطان روده بزرگ یکی از قابلپیشگیریترین سرطانهاست، بهویژه اگر در مراحل اولیه شناسایی شود. بررسیهای دورهای و انجام کولونوسکوپی منظم، امکان کشف پولیپها قبل از سرطانیشدن را فراهم میکند. روشهای درمانی شامل جراحی برای برداشتن بخش درگیر روده، شیمیدرمانی و در برخی موارد پرتودرمانی یا ایمونوتراپی است. انتخاب نوع درمان به مرحله بیماری و وضعیت سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. تغییر در سبک زندگی، تغذیه سالم، ترک سیگار و فعالیت بدنی منظم میتواند خطر ابتلا را کاهش دهد. در نهایت، آگاهی و تشخیص زودهنگام مهمترین گام برای افزایش شانس بهبودی و کنترل سرطان روده بزرگ است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام خسته نباشید
لطفا کمکم کنید الان یک روزه مدفوع سیاه و بسیار شل و رقیق دارم ۱۸ سالمه
می ترسم از نوع سرطان باشه
اگر از نوع سرطان باشه اصلا امیدی به زندگی هس؟😱
سلام
نگران نباشید
احتمال کولیت و بیماری انگلی وجود دارد
می توانید از پودر پروبیوتیک و تحت نظارت پزشک از مترونیدازول مصرف کنید
در صورت عدم بهبود به متخصص مراجعه کنید
عرض سلام
ایا حد سنی برای کولونوسکپی وجود دارد؟
از این نظر که یک خانم ۹۰ ساله نتیجه هر چه باشد کاری نمیشود انجام داد.
لطف میکنید پاسخ دهید.
سلام
انجام این ازمایش برای افراد با ریسک ابتلای متوسط از ۴۵ ال ۷۵ سالگی توصیه میشود.
ولی در سنین بالا با توجه به شرایط بدنی که متخصص تشخیص میدهد هم امکان پذیر است
سلام وقتتون بخیر
من ۳ سالی هست که با درد شکم و نفخ و تغییر دائم شکل مدفوع هستم
هر چی دکتر رفتن گفتن ورم معده داری یا گفتن دریچه ی لوزالمعده ات شل شده
و اصلا نمتونم غلات بخورم
همه جور آزمایشی هم دارم کلونوسکوپی
آیا سرطان دارم ؟؟
خواهش میکنم کمکم کنید
سلام دوست عزیز
احتمال سرطان وجود ندارد یا ضعیف است
احتمال عفونت و التهاب روده یا کولیت وجود دارد
بهتر است کلونوسکوپی کنید تا تشخیص ودرمان درست تر انجام گردد
از راهنمایی شما خیلی ممنونم
فقط ببخشید یک سوال دیگه هم داشتم
غدد لنفاوی ام هم چند روز ورم کرد در زیر بغلم وقتی ماموگرافی کردم گفتن مشکلی نداره کمی هم درد داره ولی ورم اش خوابیده
آیا ربطی به سرطان روده داره؟؟
در چند مطالبی که قبلا خوانده بودم به این نکته اشاره کرده
ممنون
سلام
تورم غدد لنفی در نواحی مختلف دلایل مختلفی دارد که مهمترین شان عفونت است
برای تشخیص سرطان شیوه تخصصصی وجود دارد
نگران نباشید
سلام
مدتی مشکل یبوست داشتم که الان هم هست ، بعد چند وقت، الان خون همراه مدفوع بود، باید چیکار کنم؟ پیش چه پزشکی برم؟
سلام دوست عزیز
حتمن به متخصص گوارش مراجعه کنید
https://doctoreto.com/doctors/speciality/gastroenterologist
سلام. بیمار آقا اکنون ۴۱ ساله سال ۹۹ با سرطان روده گرید ۳ جراحی و شیمی شدند. الان از آبان ۱۴۰۱ تا آبان سال ۱۴۰۲ میزان CEA افزایشی شده. یعنی ۱.۲ و ۱.۶ و ۲.۲ و اکنون ۲.۵. آیا ایت سیر تدریجی افزایشی به منزله عود سرطان هست؟؟؟؟؟
سلام
بله متاسفانه
عذرخواهی بابت تاخیر در پاسخ
سلام
سلام و سپاس
سلام. ببخشید بیمار آقا اکنون ۴۱ ساله سال ۹۹ با سرطان روده گرید ۳ جراحی و شیمی شدند. الان از آبان ۱۴۰۱ تا آبان سال ۱۴۰۲ میزان CEA افزایشی شده. یعنی ۱.۲ و ۱.۶ و ۲.۲ و اکنون ۲.۵. آیا ایت سیر تدریجی افزایشی به منزله عود سرطان هست؟؟؟؟؟
سلام دوست عزیز
مقدار طبیعی (نرمال) CEA در افراد بین صفرتا ۲٫۵ میکروگرم در لیتر (mcg/l) است و در سیگاریها مقدار طبیعی بین صفر تا ۵ متغیر است. مقدار بالای CEA در خون شخصی که اخیراً به خاطر سرطان درمان شدهاست نشانه بازگشت سرطان است.
ولی برای بیمار شما هنوز طبیعی است
سلام. ببخشید بیمار آقا اکنون ۴۱ ساله سال ۹۹ با سرطان روده گرید ۳ جراحی و شیمی شدند. الان از آبان ۱۴۰۱ تا آبان سال ۱۴۰۲ میزان CEA افزایشی شده. یعنی ۱.۲ و ۱.۶ و ۲.۲ و اکنون ۲.۵. آیا ایت سیر تدریجی افزایشی به منزله عود سرطان هست؟؟؟؟؟
سلام دوست عزیز
مقدار طبیعی (نرمال) CEA در افراد بین صفرتا ۲٫۵ میکروگرم در لیتر (mcg/l) است و در سیگاریها مقدار طبیعی بین صفر تا ۵ متغیر است. مقدار بالای CEA در خون شخصی که اخیراً به خاطر سرطان درمان شدهاست نشانه بازگشت سرطان است.
ولی برای بیمار شما هنوز طبیعی است
سلام، در نتیجه پاتولوژی پولیپ رکتال آدنوماتوز و دیسپلازی کم تا متوسط گزارش شده
آیا علاوه بر توصیه های تغذیه ای مصرف ASA و کلسیم و ویتامین D تاثیری در توقف روند تغییر شکل سلولها به گریدهای بالاتر دارد؟
سلام دوست عزیز
علاوه بر شدت نیاز به بررسی گستردگی ان هم دارد
اگر فقط یک ناحیه از دیسپلازی درجه پایین وجود داشته باشد، احتمالاً نیاز نخواهد داشت هر گونه درمان بیشتر با این حال، برای اطمینان از عدم ایجاد نواحی جدید دیسپلازی، همچنان به کولونوسکوپی های معمول نیاز دارید.
مدتیکماهکاشتمویسرمرفتمازاونبعداسهالمقطعنمیشود.