بی اشتهایی عصبی چیست؟ دلایل و درمان بی اشتهایی عصبی

2
دلایل بی اشتهایی عصبی

بی اشتهایی عصبی چیست؟

بی اشتهایی نوعی اختلال در خوردن است که با وزن پایین غیرطبیعی، ترس شدید از افزایش وزن و یا درک نادرست از وزن مشخص می شود. بی اشتهایی در افرادی که بسیار زیاد اندام و وزن خود را تحت کنترل دارند، می تواند در روند زندگی شان اختلال ایجاد کند .

افراد مبتلا به بی اشتهایی معمولا برای جلوگیری از افزایش و همچنین ادامه ی روند کاهش وزن دست به یک سری اقدامات از جمله: محدودیت شدید مقدار غذای مصرفی ، کنترل میزان کالری مصرفی( با استفراغ کردن یااستفاده نا به جا از ملین ها، داروهای مدرو رژیم های غذایی خاص،تنقیه) ، همچنین کاهش وزن شدید با انجام ورزش های طاقت فرسا. برای این افراد مهم نیست که کاهش وزن آن ها به چه میزان است این افراد همچنان از افزایش وزن خود هراس دارند.

بی اشتهایی فقط نسبت به غذا نیست بلکه یک روش بسیار ناسالم و بعضی اوقات تهدید کننده زندگی برای مقابله با مشکلات عاطفی است. لاغر اندام بودن برای افراد دچار بی اشتهایی ارزش به حساب می آید.

علایم بی اشتهایی عصبی

علائم فیزیکی و نشانه های بی اشتهایی عصبی مربوط به گرسنگی است. بی اشتهایی شامل مسائل عاطفی و رفتاری مانند درک غیر واقعی از وزن بدن و ترس بسیار شدید از افزایش وزن یا چاق شدن است. علائم و نشانه ها ممکن است دشوار باشد، زیرا مفهوم لاغری برای هر فرد متفاوت است. همچنین برخی افراد ممکن است بسیار لاغر یا ظریف به نظر نرسند . همچنین افراد مبتلا به بی خوابی اغلب دچار ضعف، عادت غذا خوردن یا مشکلات جسمی می شوند.افراد مبتلا به بی اشتهایی معمولا لاغری، عادات غذایی و مشکلات جسمی خود را پنهان می کنند.

علائم و نشانه های فیزیکی بی اشتهایی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • کاهش شدید وزن و یا عدم افزایش وزن طبق الگوی تغییر وزن قبلی فرد ظاهر لاغر
  • آزمایش خون غیرطبیعی
  • خستگی
  • بی خوابی
  • سرگیجه یا از حال رفتن
  • تغییر رنگ سر انگشتان دست به رنگ آبی
  • نازک و شکننده شدن موها و ریزش آن
  • به وجود آمدن موهای نرم و کرکی بر روی بدن
  • عدم قاعدگی
  • یبوست و درد شکم
  • پوست خشک یا زرد
  • عدم تحمل سرما
  • ضربان قلب نامنظم
  • فشار خون پایین
  • کم آبی
  • تورم دست ها یا پاها
  • پوسیدگی دندان ها و ناخن ها به سبب استفراغ القا شده (القای استفراغ معمولا به این شکل است که فرد دست خود را در دهانش می کند و همین موجب بالا آوردن مواد غذایی مصرفی وی، می شود. جالب است بدانید که تکرار این عمل به دلیل اسیدی بودن محتوی استفراغ، باعث تخریب بافت دندان و ناخ می شود.)
  • نشانه های رفتاری بی اشتهایی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
  • محدودیت شدید مصرف غذا با رژیم غذایی یا روزه گرفتن
  • ورزش بیش از حد
  • القا استفراغ جهت خارج کردن غذاهای مصرفی با استفاده از ملین، تنقیه، رژیم های کمکی خاص و داروهای گیاهی

علائم و نشانه های عاطفی و رفتاری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • این افراد ممکن است خود را با غذا یا پخت و پز غذا برای دیگران سرگرم کنند، اما اغلب خودشان نمی خورند.
  • صرف نظر کردن از وعده های غذایی
  • انکار گرسنگی یا بهانه آوری برای غذا خوردن
  • خوردن تنها چند غذای خاص ، که معمولا کم چربی و کالری است.
  • انتخاب غذاهای سفت و یا آداب غذایی خاص، مانند تف کردن غذا بعد از جویدن
  • عدم تمایل به خوردن غذا در مکان های عمومی
  • دروغ گفتن درباره ی میزان غذای مصرفی
  • ترس از افزایش وزن باعث می شود که فرد همیشه در حال وزن کردن خود باشد.
  • چک کردن مکرر اندام خود در آینه
  • شکایت در مورد چاق بودن
  • پوشیدن لایه های متعدد لباس
  • فقدان احساسات
  • خروج از اجتماع
  • تحریک پذیری
  • بی خوابی
  • کاهش میل جنسی

بی اشتهایی می تواند عوارض متعددی داشته باشد. در شدید ترین آن، می تواند مرگ بار باشد. زمانی که فرد به شدت دچار کمبود وزن است مرگ ناگهانی ممکن است اتفاق بیفتد؛ ممکن است بخاطر ضربان غیر طبیعی قلب (آریتمی ها) یا عدم تعادل الکترولیت ها – مواد معدنی مانند سدیم، پتاسیم و کلسیم ایجاد شود.

سایر عوارض بی اشتهایی:

  • کم خونی
  • مشکلات قلبی مانند پرولاپس یا شل شدگی دریچه میترال، ضربان غیر طبیعی قلب یا نارسایی قلبی
  • استئوپروز(پوکی استخوان)، افزایش خطر شکستگی
  • از دست دادن عضله
  • در مردان کاهش تستوسترون
  • مشکلات دستگاه گوارش مانند یبوست، نفخ یا حالت تهوع
  • اختلالات الکترولیتی مانند کاهش پتاسیم خون ، سدیم و کلرید
  • مشکلات کلیوی

اگر فرد مبتلا به بی اشتهایی به شدت دچار سوء تغذیه شود، هر عضو بدن می تواند آسیب ببیند، از جمله مغز، قلب و کلیه. این آسیب ممکن است به طور کامل برگشت ناپذیر باشد، حتی زمانی که بی اشتهایی تحت کنترل است.

افراد دچار بی اشتهایی عصبی معمولا علاوه بر مشکلات جسمی، اختلالات روانی هم دارند، از جمله:

  • افسردگی، اضطراب و اختلالات خلقی دیگر
  • اختلالات شخصیت
  • اختلالات وسواس فکری
  • سوء مصرف الکل و مواد
  • خودآزاری، افکار خودکشی یا اقدام به خودکشی

مشاوره با روانشناسان
دکترِتو

چه دلایلی باعث بی اشتهایی می شود؟

علت دقیق بی اشتهایی ناشناخته است. همانند بسیاری از بیماری ها، احتمالا ترکیبی از عوامل بیولوژیکی، روانشناختی و محیطی است. بی اشتهایی در دختران و زنان بیشتر است. با این حال، پسران و مردان به طور فزاینده ای دچار اختلالات خوردن هستند،که احتمالا مربوط به افزایش فشارهای اجتماعی است. افراد در هر سنی می توانند دچار بی اشتهایی شوند اما معمولا بی اشتهایی در بین نوجوانان شایع تر و در افراد بالای ۴۰ سال نادرتر است. شیوع بیشتراین اختلال در بین نوجوانان به خاطر بلوغ و تغییرات جسمی ایجاد شده است. آن ها ممکن است حساسیت بیشتری نسبت به انتقاد یا حتی نظرات دیگران درباره وزن یا شکل بدن شان، داشته باشند.

عوامل بیولوژیکی: این که چه ژنهایی دخیلند کاملا مشخص نیست، اما بعضی تغییرات ژنتیکی باعث می شود که ریسک ابتلا به بی اشتهایی عصبی در افراد افزایش یابد.ابرخی افراد ممکن است به صورت ژنتیکی ویژگی های کمال گرایی وحساس بودن را دارا باشند، که این مساله با بی اشتهایی عصبی نیز مرتبط است.

جالب است بدانید در افرادی که سابقه ی بی اشتهایی در فامیل درجه اول مثلوالدین، خواهر، برادر و رزندان آن ها وجود دارد، خطر ابتلا بیشتر است.

عوامل روان شناختی: بعضی افراد مبتلا به بی اشتهایی دارای شخصیت وسواسی_جبری هستند که راحت تر با رژیم های سخت غذایی تطبیق پیدا می کنند و می توانند از غذا به هنگام گرسنگی چشم پوشی کنند.گاهی به قدری ایده آل گراهستند که فکر می کنند هرگز به اندازه ی کافی لاغر نیستند و به قدری از این بابت نگرانند که با رژیم های سخت محدود کننده ی غذایی همگام می شوند.

عوامل محیطی: فرهنگ مدرن غربی بر اندام لاغر تاکید دارد، همچنینلاغری ارزش و موفقیت تلقی می شود. همچنین فشار هم سن و سالان مخصوصادر دختران جوان باعث افزایش تمایل به داشتن اندامی لاغر می شود.

رژیم غذایی و گرسنگی: رژیم غذایی یک عامل خطر برای ایجاد اختلال خوردن است. شواهد قوی بسیاری وجود دارد که نشانه های بی اشتهایی در واقع همان علائم گرسنگی هستند. گرسنگی بر مغز اثر می گذارد و باعث تغییرات خلقی، انعطاف ناپذیری فکری، اضطراب و کاهش اشتها می شود. همچنین گرسنگی و کاهش وزن ممکن است در عملکرد مغز اختلال ایجاد کند، که همین امر باعث ادامه ی رژیم های غذایی سخت و بازگشت دشوار به رژیم غذایی نرمال می شود.

تغییر وتحول: این تغییرات می تواند شامل جا به جایی مدرسه، خانه یا شغل جدیدفشکست در رابطه ی عاطفی،مرگ یا مریضی یکی از عزیزان باشد. همین تغییرات می توانند به وجود آورنده ی استرس باشند و ریسک ابتلا به بی اشتهایی را افزایش دهند.

درمان بی اشتهایی عصبی

درمان بی اشتهایی معمولا نیازمند کار گروهی کادر درمان(شامل پزشک، روانشناس یا روان پزشک و کارشناس تغذیه) است. با صلاحدید کادر درمان، برای درمان بی اشتهایی عصبی اقداماتی مانند بستری بیمار، تجویز رژیم های مناسب غذایی، مراقبت های درمانی، روان درمانی و تجویز دارو است. این اقدامات معمولا با هدف بازگشت به وزن طبیعی انجام می شود.

لازم است بدانید بی اشتهایی، مانند سایر اختلالات خوردن، می تواند بر روند زندگی شما تاثیر گذارد و غلبه بر آن بسیار سخت باشد. اما با درمان، احساس شما به خودتان بهتر شده، عادات غذایی سالم تری در پیش می گیرید و عوارض بی اشتهایی از بین خواهد رفت.

چه زمانی برای درمان بی اشتهایی به دکتر مراجعه می کنیم؟

متاسفانه افراد مبتلا به بی اشتهایی در ابتدا نمی خواهند که درمان شوند، زیرا برای آن ها لاغر ی اهمیت بیشتری نسبت به سلامتی شان دارد. اگر خودتان یا هر فرد دیگری علایم ذکر شده در بالا را دارد یا فکر می کنید هر نوع اختلال خوردن دارید بهتر است به دکتر روانپزشک مراجعه کنید.

ترجمه و تنظیم: مهشاد معظم

منبع: Mayoclinic

2 دیدگاه‌ها

  1. سلام و سپاس از این مطلب خوب. بنظر من علاوه بر درمانهای مرسوم مثل درمان شناختی رفتاری مشارکت دادن خانواده و اطرافیان در درمان بیمار بسیار مهم و موثر است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید