فهرست مطالب
درد، خشکی صبحگاهی و التهاب مفاصل در روماتیسم مفصلی برای بسیاری از بیماران فقط به دارو و پیگیری پزشکی محدود نمیشود؛ تغذیه روزانه هم میتواند در نوسان علائم نقش داشته باشد. بعضی افراد پس از مصرف غذاهای چرب، شیرین، شور یا فرآوریشده متوجه شدت گرفتن درد یا دورههای شعلهوری میشوند، در حالی که واکنش بدن همه بیماران یکسان نیست. شناخت غذاهای ممنوعه در روماتیسم به فرد کمک میکند محرکهای احتمالی بدن خود را بهتر بشناسد و با انتخابهای غذایی مناسبتر، کنترل علائم را سادهتر کند. دکترتو در این مطلب به خوراکیها و نوشیدنیهایی میپردازد که ممکن است برای برخی بیماران مشکلساز باشند و جایگزینهای سالمتر آنها را معرفی میکند.
چه غذاهایی را بیمار روماتیسمی نباید بخورد؟
اگر به روماتیسم مفصلی مبتلا هستید، بعضی غذاها میتوانند علائم را بدتر کنند، بهخصوص غذاهایی که با افزایش التهاب در بدن همراهاند. غذاهای شیرین و نوشیدنیهای قندی، کربوهیدراتها و غلات تصفیهشده، گوشت قرمز و پروتئینهای پرچرب، لبنیات و لاکتوز، غذاهای فراوریشده، گلوتن، الکل و کافئین از خوراکیهایی هستند که ممکن است برای بعضی افراد مشکلساز شوند.
در درمان خانگی روماتیسم توجه به رژیم غذایی بسیار مهم است. با این حال، باید توجه داشته باشید که واکنش بدن همه افراد یکسان نیست و غذایی که برای یک نفر محرک است، ممکن است برای فرد دیگر چنین اثری نداشته باشد.
اگر این موارد را رعایت نکنید، ممکن است درد و خشکی مفاصل بیشتر شود و دورههای شعلهور شدن بیماری یا همان flare-upها شدیدتر شوند. نتیجه این وضعیت میتواند کاهش کیفیت زندگی، سختتر شدن انجام کارهای روزمره و احساس خستگی و ناراحتی بیشتر باشد. البته در رابطه با بیماری روماتیسم یک فهرست قطعی و یکسان برای همه وجود ندارد و بهتر است هر فرد محرکهای غذایی خودش را بشناسد. بنابراین، حذف یا کاهش غذاهای مشکوک میتواند در بعضی افراد کمککننده باشد، اما بهتر است بر اساس واکنش بدن خودتان و تحت نظر بهترین دکتر روماتولوژی ایران پیش بروید.
| گروه غذایی | نمونهها | اثر احتمالی |
|---|---|---|
| غذاهای شیرین و نوشیدنیهای قندی | شیرینیها; نوشابهها; دسرهای قندی | افزایش التهاب; تشدید علائم; احتمال شعلهور شدن علائم |
| کربوهیدراتها و غلات تصفیهشده | نان سفید; برنج سفید; خوراکیهای بسیار فرآوریشده | افزایش التهاب; کاهش کیفیت کنترل بیماری |
| گوشت قرمز و پروتئینهای پرچرب | گوشت گاو; گوشت گوسفند | افزایش التهاب; بیشتر شدن درد، خشکی و التهاب مفاصل |
| لبنیات و لاکتوز | لبنیات; لاکتوز | مشکلساز شدن برای بعضی افراد; تشدید احتمالی علائم |
| غذاهای فرآوریشده | سوپهای آماده; سسهای صنعتی; غذاهای فرآوریشده | افزایش التهاب; دشوارتر شدن کنترل علائم |
| گلوتن | – | مشکلساز شدن برای بعضی افراد; تشدید احتمالی علائم |
| الکل | – | افزایش التهاب; بدتر شدن درد و ورم مفاصل در برخی افراد |
| کافئین | نوشیدنیهای کافئیندار | حساسیتزا برای بعضی افراد; افزایش احتمالی علائم |
| غذاهای سرخکرده و پرچرب | فستفودها; سیبزمینی سرخکرده; مرغ سوخاری; دونات | افزایش التهاب; شدت گرفتن درد و التهاب مفاصل |
| غذاهای خیلی شور | سوپهای آماده; سسهای صنعتی; غذاهای فرآوریشده | افزایش التهاب; تشدید تدریجی علائم |
رژیم غذایی
از کلینیک های معتبر با هزینه مناسب
با بهترین کیفیت از پزشکان برتر
1. غذاهای سرخ کرده و پر از چربی های ناسالم
این گروه از غذاها برای روماتیسم مفصلی بسیار مضر هستند؛ غذاهای سرخکردنی بهدلیل داشتن چربیهای ناسالم و ایجاد ترکیباتی مثل AGEs میتوانند التهاب را بیشتر کنند. به همین دلیل، اگر شما مرتب سراغ فستفودها، سیبزمینی سرخکرده، مرغ سوخاری یا دونات بروید، احتمال دارد درد و التهاب مفاصل شدت بگیرد. از نظر میزان خطر، این گروه را باید جزو گزینههای نسبتاً پرخطر دانست، چون هم با التهاب ارتباط دارند و هم معمولاً در رژیم غذایی بهصورت مکرر مصرف میشوند و میتوانند روند کنترل بیماری را سختتر کنند.
2. قندها و شیرینی های مصنوعی
مصرف زیاد قند میتواند علائم روماتیسم را بدتر کند و نوشیدنیها و خوراکیهای شیرین باعث افزایش التهاب میشوند. شیرینیها، نوشابهها و دسرهای قندی ممکن است در برخی افراد علائم را تشدید کنند. علت اصلی ممنوع یا محدود بودن این گروه، اثر آنها بر بالا رفتن التهاب و بدتر شدن نشانههای بیماری است. این دسته از مواد غذایی میتوانند روماتیسم را تشدید کنند، مخصوصاً اگر مصرف آنها زیاد و مداوم باشد، چون هم به کنترل التهاب آسیب میزنند و هم ممکن است باعث شعلهور شدن علائم شوند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت arthritis-uk
Sugar – can trigger the release of cytokines, which increase inflammation.
ترجمه فارسی:
شکر میتواند باعث آزاد شدن سیتوکینها شود که التهاب را افزایش میدهند.
3. گوشت های قرمز پرچرب و فرآوری شده
گوشت قرمز و پروتئینهای پرچرب میتوانند علائم روماتیسم را بدتر کنند و در بعضی موارد به افزایش التهاب منجر شوند. گوشتهایی مثل گاو، گوسفند و خوک، بهخصوص وقتی پرچرب یا فرآوریشده باشند، بهدلیل داشتن چربیهای اشباع و AGEs جزو خوراکیهای نامناسب برای روماتیسم معرفی شدهاند. اگر این غذاها را زیاد مصرف کنید، ممکن است درد، خشکی و التهاب مفاصل بیشتر شود. این گروه در رده خوراکیهای قابلتوجه و نسبتاً پرخطر قرار میگیرد، مخصوصاً وقتی مصرف آن به طور مکرر جایگزین غذاهای سبکتر و کمچربتر شود.
نمیدونی برای درمان روماتیسم کدام مواد غذایی رو حذف کنی؟
برای مشاوره با پزشک کلیک کن.
4. روغن های جامد، مارگارین و سرخ کردنی های مکرر
روغنهای ناسالم، مارگارین و غذاهای سرخشده میتوانند التهاب را افزایش دهند. دلیل اصلی، کیفیت پایین چربی و تشکیل مواد التهابی در اثر سرخکردن مکرر است. وقتی شما روغنهای جامد یا روغنهای چند بار استفادهشده مصرف میکنید، بدن در معرض ترکیباتی قرار میگیرد که برای کنترل روماتیسم مناسب نیستند. این دسته را باید جزو مواردی دانست که بهصورت مداوم میتوانند وضعیت بیماری را بدتر کنند، بهخصوص اگر در رژیم روزانه شما حضور ثابت داشته باشند.
5. غذاهای خیلی شور
غذاهای پرنمک میتوانند علائم روماتیسم را بدتر کنند و مصرف زیاد نمک با افزایش التهاب همراه است. خوراکیهایی مثل سوپهای آماده، سسهای صنعتی و غذاهای فرآوریشده معمولاً نمک بالایی دارند و اگر زیاد مصرف شوند، کنترل التهاب را دشوارتر میکنند. علت ممنوع بودن این گروه بیشتر به فشار اضافی بر بدن و تشدید شرایط التهابی برمیگردد. این غذاها معمولاً در دسته خطر متوسط تا بالا قرار میگیرند، چون شاید در کوتاهمدت اثرشان کمتر محسوس باشد، اما مصرف مداوم آنها میتواند بهمرور علائم را تشدید کند.
6. آرد سفید و کربوهیدرات های تصفیه شده
غلات و کربوهیدراتهای تصفیهشده مواد مغذی کمی دارند و میتوانند التهاب را افزایش دهند. نان سفید، شیرینیهای تهیهشده با آرد سفید، برنج سفید و خوراکیهای بسیار فرآوریشده در این گروه قرار میگیرند. علت اصلی محدود شدن این مواد برای روماتیسم، پایین بودن ارزش غذایی و احتمال اثرگذاری آنها بر بدتر شدن التهاب است. اگر بهجای منابع غذایی کامل و مغذی بهطور مکرر مصرف شود، چون ممکن است به تشدید علائم و کاهش کیفیت کنترل بیماری کمک کند.
برخی سبزیجات و خوراکی های محرک برای روماتیسم
برخی سبزیجات در بعضی افراد مبتلا به روماتیسم میتوانند محرک علائم باشند، اما این موضوع برای همه یکسان نیست. بعضی مطالعات نشان میدهند سبزیجات خانواده بادنجانیان ممکن است التهاب را بیشتر کنند. نکته مهم این است که واکنش بدن افراد مختلف فرق دارد؛ یعنی ممکن است یک نفر بعد از مصرف سبزیجات احساس بدتری داشته باشد، اما فرد دیگری هیچ مشکلی نداشته باشد. به همین دلیل، این سبزیجات بیشتر بهعنوان محرک احتمالی شناخته میشوند تا یک ممنوعیت قطعی برای همه. بادنجانیان برای بیشتر بیماران ممنوع نیستند؛ فقط اگر فرد بهطور مکرر پس از مصرف آنها تشدید علائم را تجربه کند، میتوان با نظر پزشک یا متخصص تغذیه حذف آزمایشی را بررسی کرد.
فهرست سبزیجات و میوههای محرک احتمالی عبارت است از:
- گوجهفرنگی
- سیبزمینی
- بادمجان
- فلفلها
در کنار اینها، بعضی خوراکیهای دیگر هم میتوانند علائم روماتیسم را بدتر کنند. این خوراکیها معمولاً یا التهاب را بیشتر میکنند، یا ارزش غذایی کمی دارند، یا در بدن بعضی افراد باعث شعلهور شدن علائم میشوند. البته درباره همه آنها برای همه افراد یک حکم ثابت وجود ندارد و شدت اثرشان به واکنش بدن هر شخص بستگی دارد.
فهرست خوراکیهای محرک روماتیسم عبارتند از:
- غذاهای سرخکرده و پرچرب
- نوشیدنیها و دسرهای قندی
- گوشتهای قرمز پرچرب
- گوشتهای فرآوریشده
- غذاهای پرنمک
- غذاهای فرآوریشده
- آرد سفید و کربوهیدراتهای تصفیهشده
- غلات تصفیهشده
- لبنیات و لاکتوز
- گلوتن
- الکل
- کافئین
4.8 (1778 نظر)4.9 (1241 نظر)4.9 (1103 نظر)4.7 (1051 نظر)4.3 (832 نظر)4.7 (658 نظر)نوشیدنی های مضر در روماتیسم
بعضی نوشیدنیها میتوانند برای افراد مبتلا به روماتیسم مشکلساز باشند، زیرا یا میزان التهاب را بالا میبرند یا باعث تشدید علائم میشوند. نوشیدنیهای شیرین مثل نوشابهها، آبمیوههای صنعتی و دسرهای نوشیدنی و همچنین نوشیدنیهایی مثل سوداها و آبمیوههای شیرینشده به دلیل قند بالا میتوانند التهاب را افزایش دهند و علائم را بدتر کنند.
الکل و کافئین نوشیدنیهایی هستند که ممکن است علائم روماتیسم را تشدید کنند. الکل میتواند التهاب را بالا ببرد و در برخی افراد باعث بدتر شدن درد و ورم مفاصل شود. نوشیدنیهای کافئیندار هم برای بعضی افراد حساسیتزا هستند و ممکن است باعث افزایش علائم شوند. البته شدت اثر این نوشیدنیها در هر فرد متفاوت است، اما به طور کلی قرار گرفتن مداوم آنها در رژیم غذایی میتواند کنترل علائم بیماری را دشوارتر کند. کافئین برای همه بیماران روماتیسم مفصلی ممنوع نیست؛ تصمیم درباره کاهش آن بهتر است بر اساس تحمل فردی، کیفیت خواب و نظر پزشک انجام شود.
درمان روماتیسم پا چیست؟
جایگزین های مناسب برای غذاهای ممنوعه
توصیه اصلی دور شدن از غذاهای پرچرب، شیرین، فرآوریشده و محرک است و رفتن بهسمت خوراکیهایی با التهاب کمتر و ارزش غذایی بالاتر. برای بسیاری از غذاهای مضر، جایگزینهای طبیعی و کمفرآوریشده مناسبتر هستند؛ مثل استفاده از غلات کامل بهجای آرد سفید و کربوهیدراتهای تصفیهشده، مصرف پروتئینهای کمچرب بهجای گوشتهای پرچرب، و انتخاب روشهای پختی مثل بخارپز و کبابی به جای سرخکردن.
همچنین نوشیدنیهای بدون قند و طبیعی میتوانند جایگزینی مناسب برای نوشیدنیهای شیرین باشند. در کل، هر انتخابی که میزان چربی ناسالم، شکر، نمک و فرآوری را کمتر کند، میتواند گزینهای ملایمتر و قابلتحملتر برای بدن فرد مبتلا به روماتیسم باشد. برای دریافت رژیم غذایی اصولی میتوانید از بهترین دکتر تغذیه ایران در سایت دکترتو مشاوره دریافت کنید.
نتیجه گیری
غذاهای ممنوعه در روماتیسم برای همه بیماران فهرست ثابت و قطعی ندارند، اما برخی گروههای غذایی بیشتر با تشدید التهاب و بدتر شدن علائم همراهاند. غذاهای سرخکردنی، قندها، گوشتهای پرچرب و فرآوریشده، نمک زیاد، آرد سفید، نوشیدنیهای شیرین، الکل و کافئین ممکن است در بعضی افراد باعث افزایش درد، خشکی یا شعلهوری بیماری شوند. از طرف دیگر، انتخاب غذاهای کمفرآوریشده، پروتئینهای کمچرب، غلات کامل و روشهای پخت سالم میتواند به مدیریت بهتر علائم کمک کند. بهترین کار این است که هر فرد واکنش بدن خود را زیر نظر بگیرد و برای تغییرات مهم غذایی با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!