فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
سرطان روده بزرگ یکی از شایعترین انواع سرطانهای دستگاه گوارش است که میتواند در ابتدا بدون علامت ظاهر شود و همین امر اهمیت غربالگری منظم را دوچندان میکند. این بیماری از پوشش داخلی کولون یا راستروده شروع میشود و در اغلب موارد، از پولیپهای کوچک و غیرسرطانی منشاء میگیرد که بهتدریج دچار تغییرات بدخیم میشوند. عوامل متعددی مانند ژنتیک، رژیم غذایی ناسالم، کمتحرکی، چاقی و مصرف دخانیات در بروز آن نقش دارند. تشخیص زودهنگام میتواند احتمال درمان موفق را بهطور چشمگیری افزایش دهد. در این مطلب از دکترتو، با علائم، مراحل، روشهای تشخیص و درمان سرطان روده بزرگ آشنا میشوید.
سرطان روده بزرگ چیست؟
سرطان روده بزرگ یکی از انواع سرطان روده در بخش انتهایی سیستم گوارش است که از راست روده شروع میشود. این نوع سرطان معمولا با تشکیل تودههای کوچک و خوشخیمی به نام پولیپ در قسمت داخلی روده بزرگ آغاز میشود که در ابتدا پولیپها کوچک و بیعلامت هستند. به همین دلیل پیگیری و غربالگری منظم برای کنترل و برداشتن پولیپها قبل از سرطانیشدن آنها ضروری است. در صورت تبدیل پولیپ به سرطان روده بزرگ، درمانهایی مانند جراحی، پرتودرمانی، درمانهای دارویی، شیمیدرمانی و ایمونوتراپی برای کنترل بیماری استفاده میشود.
۱. سرطان روده بزرگ بدخیم
سرطان روده بزرگ بدخیم زمانی ایجاد میشود که سلولهای غیرطبیعی در پوشش روده بزرگ رشد کنترلنشده پیدا کرده و توانایی تهاجم به بافتهای اطراف یا گسترش به اندامهای دیگر را داشته باشند. این سرطان اغلب از پولیپهای پیشسرطانی شکل میگیرد و در مراحل اولیه معمولاً بدون علامت است، اما با پیشرفت بیماری ممکن است علائمی مانند خون در مدفوع، تغییرات پایدار در اجابت مزاج، درد یا نفخ شکمی، کاهش وزن بیدلیل و خستگی مداوم بروز کند. تشخیص زودهنگام از طریق کولونوسکوپی مهمترین عامل برای افزایش موفقیت درمان است.

۲. سرطان روده بزرگ خوش خیم
سرطان روده بزرگ خوشخیم در واقع به پولیپها یا تودههای غیرسرطانی این ناحیه اشاره دارد که هنوز وارد مرحله بدخیمی نشدهاند اما در صورت باقی ماندن و رشد میتوانند به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند. این پولیپها معمولاً طی کولونوسکوپی و پیش از ایجاد علائم جدی شناسایی میشوند و برداشتن آنها مؤثرترین راه پیشگیری از سرطان است. اغلب بیماران در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارند، اما در برخی موارد خونریزی خفیف، تغییرات پایدار در عادات دفع یا احساس ناراحتی شکمی ممکن است دیده شود.
سرطان روده بزرگ چگونه شروع میشود؟
در بیشتر مواقع سرطان کولورکتال با رشد سلولها در پوشش داخلی کولون یا راستروده شروع میشود. به این سلولهای رشدیافته پولیپ میگویند. برخی از انواع پولیپها با گذشت زمان میتوانند به سرطان تبدیل شوند. احتمال تبدیل پولیپ به سرطان، به نوع پولیپ بستگی دارد. انواع مختلف پولیپ شامل پولیپ آدنوماتوز (آدنوم)، پولیپ هایپرپلاستیک و پولیپهای التهابی و پولیپهای دندانهدار هستند. عواملی که میتوانند پولیپها را به سلولهای سرطانی تبدیل کنند یا خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش دهند، شامل موارد زیر هستند:
- اگر پولیپ بزرگتر از یک سانتیمتر باشد.
- اگر بیش از ۳ پولیپ پیدا شود.
- اگر بعد از برداشتن دیسپلازی، پولیپ مشاهده شود (دیسپلازی یکی دیگر از عوامل ایجاد سرطان است).

سرطان روده بزرگ چند مرحله دارد؟
سرطان روده بزرگ بر اساس میزان گسترش تومور و درگیری بافتها به چهار مرحله اصلی تقسیم میشود و شناخت آنها به انتخاب بهترین روش درمان کمک میکند. در مراحل اولیه، شانس درمان کامل بسیار بالا است و با پیشرفت بیماری، احتمال درگیری گرههای لنفاوی و متاستاز بیشتر میشود. مراحل سرطان روده بزرگ شامل موارد زیر است:
- مرحله ۱: تومور فقط در لایه داخلی روده قرار دارد و هنوز به دیواره عمیقتر نفوذ نکرده است
- مرحله ۲: سرطان به لایههای عمیقتر دیواره روده رسیده اما به گرههای لنفاوی سرایت نکرده است
- مرحله ۳: سلولهای سرطانی به گرههای لنفاوی نزدیک گسترش یافتهاند
- مرحله ۴: سرطان به اندامهای دور مانند کبد یا ریه متاستاز داده است
| مرحله | توضیح | گسترش بیماری |
|---|---|---|
| مرحله ۰ | سلولهای سرطانی فقط در سطح داخلی روده هستند | محدود به پوشش مخاطی (کارسینوم درجا) |
| مرحله 1 | تومور به لایههای عمقیتر دیواره روده نفوذ کرده ولی هنوز به غدد لنفاوی نرسیده | بدون درگیری غدد لنفاوی |
| مرحله 2 | سرطان به لایه بیرونی روده یا بافتهای اطراف گسترش یافته اما هنوز به غدد لنفاوی نرفته | درگیری موضعی بدون متاستاز |
| مرحله 3 | سلولهای سرطانی به غدد لنفاوی نزدیک گسترش یافتهاند اما هنوز به اندامهای دیگر نرفتهاند | درگیری غدد لنفاوی |
| مرحله 4 | سرطان به اندامهای دور مانند کبد یا ریه متاستاز داده است | وجود متاستاز دوردست |
متاستاز سرطان روده بزرگ
در مواردی که سلولهای سرطانی به اندامها و بافتهای دیگر مهاجرت میکند، آنجا ساکن میشود و ایجاد سرطان میکند، متاستاز میگویند. در مرحلههای بالا و پیشرفته سرطان کولورکتال (مثلا مرحله ۴) متاستاز روده بزرگ اتفاق میافتد.
متاستاز سرطان روده بزرگ به غدد لنفاوی
در مرحله ۳ و ۴ گرهها و غدد لنفاوی مجاور درگیر سرطان میشوند. در چنین مواقعی احتمال درمان و نرخ زندگی ۵ سالهی بیمار ۷۳٪ است. اگر سرطان روده بزرگ به غدد لنفاوی نزدیک گسترش یافته اما به سایر قسمتهای بدن متاستاز نکرده باشد، ممکن است پزشک ابتدا جراحی و سپس شیمی درمانی را پیشنهاد کند.
علائم سرطان روده بزرگ چيست؟
علائم سرطان روده بزرگ ممکن است در ابتدا خفیف یا نامحسوس باشند، اما با پیشرفت بیماری شدت بیشتری پیدا میکنند. از جمله شایعترین علائم سرطان روده بزرگ میتوان به تغییرات مداوم در عادات اجابت مزاج مانند یبوست یا اسهال، وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بیدلیل، احساس خستگی مفرط، درد یا نفخ شکم و احساس تخلیه ناقص روده اشاره کرد. تشخیص زودهنگام این علائم از طریق معاینات دورهای و غربالگری، نقش مهمی در افزایش احتمال درمان موفق این بیماری دارد.

دلایل سرطان روده بزرگ و عوامل موثر در ابتلا به سرطان کولون
علت سرطان روده بزرگ علت سرطان روده بزرگ معمولاً ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است که باعث تغییرات سلولی در پوشش روده میشوند. این تغییرات میتوانند ابتدا به صورت پولیپهای خوشخیم ظاهر شوند و در صورت عدم درمان، به سرطان تبدیل شوند. دلایل و عوامل مؤثر در ابتلا شامل: سابقه خانوادگی یا ژنتیکی سرطان کولون، رژیم غذایی پرچربی و کمفیبر، مصرف زیاد گوشت قرمز یا فرآوریشده، چاقی، کمتحرکی، مصرف الکل و سیگار، افزایش سن، دیابت نوع ۲ و بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسروز و کرون. به طور کلی، علت اصلی سرطان روده بزرگ تعامل میان زمینه ژنتیکی فرد و سبک زندگی ناسالم است و انجام غربالگری و تغییر عادات غذایی میتواند خطر بروز آن را کاهش دهد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mountsinai
Smoking cigarettes and drinking alcohol has also been found to increase your risk of getting colon cancer.
ترجمه فارسی:
مشخص شده است که سیگار کشیدن و نوشیدن الکل خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش میدهند.
بررسی و تشخیص سرطان روده بزرگ
بررسی و تشخیص سرطان روده بزرگ با هدف شناسایی زودهنگام تومور یا ضایعات پیشسرطانی انجام میشود و غربالگری سرطان روده بزرگ بخش مهمی از این فرآیند است. پزشک با ارزیابی سابقه پزشکی و علائم، مناسبترین تست را انتخاب میکند. کولونوسکوپی دقیقترین روش برای مشاهده روده و نمونهبرداری است؛ آزمایش خون مخفی در مدفوع برای شناسایی خونریزی پنهان کاربرد دارد؛ CT کولونوگرافی و سیگموئیدوسکوپی برای بررسی ساختار روده استفاده میشوند؛ آزمایش خون شامل بررسی مارکرهایی مانند CEA نیز به تکمیل ارزیابی کمک میکند. استفاده منظم از روشهای غربالگری میتواند تشخیص زودهنگام و افزایش شانس درمان مؤثر را امکانپذیر کند.
مدیریت و درمان سرطان روده بزرگ
درمان سرطان روده بزرگ به عوامل زیادی از جمله اندازه، موقعیت و مرحله سرطان بستگی دارد. اگر تومورهای بدخیم درمان نشوند، ممکن است به سایر قسمتهای بدن متاستاز دهند. شانس درمان کامل به میزان زیادی به تشخیص زودهنگام سرطان بستگی دارد و گزینههای درمانی شامل شیمی درمانی، پرتودرمانی و عمل جراحی هستند.

قاتل سرطان روده بزرگ را بشناسیم
عوارض سرطان روده بزرگ
سرطان روده بزرگ در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع میتواند عوارض جدی و تهدیدکنندهای برای سلامت فرد ایجاد کند. از جمله عوارض سرطان روده بزرگ میتوان به انسداد روده، خونریزی مزمن، کمخونی، سوراخ شدن دیواره روده، متاستاز به اندامهایی مانند کبد و ریه و اختلال در عملکرد دستگاه گوارش اشاره کرد. این عوارض ممکن است کیفیت زندگی بیمار را بهشدت کاهش دهند و نیاز به جراحی یا درمانهای تهاجمیتر را افزایش دهند. طول عمر بیماران سرطان روده بزرگ بعد از عمل به عوامل مختلفی مانند مرحله بیماری در زمان جراحی، وضعیت عمومی سلامت بیمار، نوع درمان تکمیلی و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد، اما در صورت تشخیص زودهنگام و انجام عمل موفق، بسیاری از بیماران میتوانند سالها با کیفیت زندگی مناسب به زندگی ادامه دهند.
پیشگیری از سرطان روده بزرگ
بهترین راه پیشگیری از سرطان کولورکتال غربالگری است که از سن ۵۰ سالگی به بعد در افراد عادی و افراد با سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگ انجام میشود. تغییر در سبک زندگی و انجام فعالیتهای بدنی به مدت ۳۰ دقیقه در روز نیز در پیشگیری از سرطان کولون موثر است. اگر تاکنون فعالیت بدنی منظم نداشتید، با انجام فعالیتهای سبک شروع کنید و به مرور مدت زمان آن را به نیم ساعت در روز برسانید. ترک سیگار، کاهش مصرف الکل و داشتن وزن مناسب نیز بسیار مهم هستند.
نتیجه گیری
سرطان روده بزرگ یکی از قابلپیشگیریترین سرطانهاست، بهویژه اگر در مراحل اولیه شناسایی شود. بررسیهای دورهای و انجام کولونوسکوپی منظم، امکان کشف پولیپها قبل از سرطانیشدن را فراهم میکند. روشهای درمانی شامل جراحی برای برداشتن بخش درگیر روده، شیمیدرمانی و در برخی موارد پرتودرمانی یا ایمونوتراپی است. انتخاب نوع درمان به مرحله بیماری و وضعیت سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. تغییر در سبک زندگی، تغذیه سالم، ترک سیگار و فعالیت بدنی منظم میتواند خطر ابتلا را کاهش دهد. در نهایت، آگاهی و تشخیص زودهنگام مهمترین گام برای افزایش شانس بهبودی و کنترل سرطان روده بزرگ است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام دوستان عزیز ، استرس نداشته باشید خیلی از علائم و ضعف ها به خاطر همین استرسه که مریض شدید، به نظرم خودتون یا با یکی برید دکتر بهترین کاره، بی خودی استرس نکشید، با کسی در میون بذارید انگار یه بار سنگین گذاشتید زمین و هی خودخوری نمیکنید
سلام و سپاس از توصیه خوبتان
تندرست باشید ابوالفضل عزیز
سلام آقای دکتر من دوسالی هست ک اسهال میرم آیا این باعث میشه من سرطان روده داشته باشم وایا باازمایش تشخیص سرطان نشان داده میشه
سلام
ابتدا باید از نظر کولیت عفونی بررسی شوید
باید معاینات و ازمایشات لازم صورت گیرد
احتمالا به شما کلونوسکوپی پیشنهاد گردد
متخصص گوارش و کبد
سلام من چند سالی هست که درد کمر و اسهال شدید و گاهی معمولی و هر از گاهی داخل مقعدم تیر شدید میکشه اکثر اوقات خروجی مقعدم زخم میشه و سوزش داره و بعضی اوقات توده های دردناک در خروجی مقعدم بوجود میاد گاز شکمم زیاده یکسال بیکباره چاق شدم و همیشه احساس میکنم شکمم پره ولی هیچی نمیاد تعداد دفعات اسهالم زیاد وآبکی و مقدارش کم با گاز زیاد هستش همیشه یا سوزش دارم یا درد آیا نشانه سرطان هستش باید چکار کنم
سلام
خیر لزوما به معنای سرطان نیست
ابتدا از نظر پرولاپس مقعد و همچنین بواسیر باید معاینه شوید
شاید پزشک برای بررسی دقیق تر توصیه به کلونوسکوپی کند
زیر نظر پزشک باشید
متخصص گوارش
سلام وقتتون بخير دكتر من خانم ٤٣ ساله هستم سرطان ركتوم داشتم حراحي شدم و ركتوم را خارج كردند الان ٩ ماه هست كه كيسه را از شكمم برداشتند و از راه طبيعي دفع دارم
ولي همش اسهال هستم و تند تند دسشويي ميروم و كنترل ندارم خيلي سخت ميگذرد
گاهي كه مايعات كمتر بخورم يا غذا كم و با فاصله زياد بخورم مدفوع كمي سفت ميشود و ميتوانم كنترل كنم
دكتر اين حالت تا اخر عمرم باقي ميماند ؟
من ايران نيستم دكتر جراح براي اسهال به من دارو نميدهد و ميگويد به مرور بهتر ميشوي ولي بهتر نشده ام
ايا اجازه دارم قرص لوپرميد بخورم؟
سلام دوست عزیز
این دارو میتوانید مفید واقع شود
ولی با توجه به اینکه هیستوری از شما نداریم
بدون معاینه و تجویز پزشک
توصیه نمیکنیم
با سلام , بنده 56 ساله هستم. چند سالی است که مشکل یبوست پیدا کردم. که البته با خوردن غداهای ملین و فیبردار و دمنوشهای گیاهی مانند برگ سنا بطور موقت و با تاثیر مثبت طی 24 ساعت دفع راحت تری دارم. بطور هفتگی شاید با رعایت تغذیه ملین 2 , 3 و حتی 4 بار دفع دارم. اما در مجموع دفع نسبتا” سختی دارم. با کمال پوزش چند سالی هم هست که در ناحیه اطراف مقعد در مواقعی, معمولا در زمان عدم دفع در زمانهای نسبتا” طولانی دچار خارش پوستی نیز هستم که البته تاکنون خونریزی از این ناحیه مشاهده نکردم. روزانه با تجویز پزشکهای مربوطه قرص فشار (لوزار25) 2 عدد(صبح و شب) , قرص (گلوریپا 10) 1 عدد , آسپرین81 (1عدد) , متفورمین 500 ( 1عدد) و روزاواستانین 20(1عدد) مصرف دارم. در آخرین آزمایشات روتین کمی کم خونی مشاهده شده که به تجویز پزشک چند نوبت ویتامین ب12 تزریق شده که آزمایشات جدید هنوز انجام ندادم.رنگ مدفوع متناسب با تغذیه متغیر است گاهی قهوه ای روشن یا تیره و گاهی هم سبز تیره ( سیاهی تشخیص ندادم)
وزن 72 کیلوگرم و قد 1.68 /دیابت نوع 2 کنترل شده و تحت مراقبت/ سال 97 آنژیو پلاستی و یک استند گذاشته شد
نگرانی : خشکی و یبوست تقریبا” همیشگی و دفع با فشار بطور عادی
گاهی خارش مقعدی
نفخ و گاز تقریبا دائمی
با تشکر اگر با توجه به شرح راهنمایی بفرمایید.
سلام
ممنونم از ارایه جزییات دقیق از خودتان
درمان درستی در پیش گرفتید
ولی از دو جنبه نیاز به بررسی بیشتری هستید
۱- مشکلات کبدی: هم انزیم و هم سایز کبد باید بررسی شود
۲-از نظر کولیت باید بررسی شوید: در این مواقع معمولا کلونوسکوپی پیشنهاد می شود
زیر نظر پزشکان با تجربه باشید
متخصص گوارش و کبد
سلام
من اشتباهی ۲ ماه پیش ۵ تا قرص فامو تیدین خوردم و به مدت سه هفته درد میکرد ولی تموم شد الان دوهفته ای که اولاش سمت چپ دلم و بعد سمت راست و الانا هم اطراف ناف و زیر شکمم درد میگره مشکل چیه ؟
سلام
با توجه به این علایم از نظر کولیت و مشکلات کیسه صفرا نیاز به معاینه و سوننو داررید
متخصص گوارش و کبد
سلام . بدلیل درد و ورم در ناحیه شکم به دکتر گوارش مراجعه کردم و آندوسکوپی انجام دادند و هم نمونه برداری . گفتند ورم معده و ریفلاکس داری و توی معاینه و شرح حالی که ازم گرفتند گفتند IBS هم داری. من چندین روزه کم و بیش دچار بی اشتهایی و ضعف و نفخ و درد شکم و اضطراب شدید هستم و کمی هم کاهش وزن داشتم و متناوب اسهال و یبوست دارم با اینکه پزشک مشکل حادی رو تشخیص ندادند ولی من هنوز نگرانم…. به نظرتون این بی اشتهایی و ضعف میتونه به خاطر مشکل حادی در روده من باشه ؟ ۲۱ سالمه و خانم هستم .
زهرای عزیز
بله
بطور کلی منشا این علایم می تواند عصبی یا همان سندرم روده تحریک پذیر باشد
معمولا درمان از این طریق بهتر کمک تان خواهند کرد
حتمن زیر نظر متخصص روانپزشک هم باشید
متخصص روانپزشک
سلام من حدود۱۳ساله که مشکل ادراری دارم خون در ادرار وسوزش ودرد درلگن وکمر.چندبار سیستوسکوپی شدم.کلونوسکپیوراههای درمانی زیادی ولیمشکل نداشته..الان دفیکوگرافی انجام دادم گفتن روده بزرگ مشکل داره وباید جراحی بشه آیا مشکل ادراری به أین مربوط میشه وبا هم مرتبط هست.میترسم جراحی کنم وباز خوب نشم
سلام
در چسبندگی ها و عفونت سیستمیک می تواند منجر به خونریزی شود
ابتدا از سلامت کلیه ها مطمین شوید
با توجه به معاینات مکرری که انجام دادید
متخصص نفرولوژی
سلام دختر من۱۷سالشه و حدود ۴ماه با مدفوعش خون دفع میکنه هیچگونه علائمی هم مثل درد و یا نفخ روده و یا تغییر در مدفوع و اسهال یا یوبوست هم نداره کاهش وزن شدید و محسوس هم نداشته ایا ممکنه خطر سرطان منتفی باشه
سلام
ابتدا باید انالیز کامل مدفوع و ازمایش انگلی بدهند
در صورت نیاز کلونوسکوپی ضروری است
سلام وقت بخیر من چند ماه پیش بعد از مدفوع خونریزی داشتم اولش چند لکه بود ولی بعد بیشتر شد یکمم دچار یبوست شدم ولی بعد یه هفته کاملا خوب شدم الان مجددا خونریزی دارم و شدید تره یکی دوز نمیتونستم مدفوع کنم ولی بعد بیرون رویم زیاد شدو خونریزیم و همش احساس سیری دارم و شکمم یجوریه شبیه دلپیچه
سلام
علایم کولیت اولسراتیو دارید
سه روز از سیلاکس استفاده کنید
و شیاف گلیسیرین استفاده کنید
در صورت عدم بهبود انجام کلنوسکوپی الزامی است