فهرست مطالب
عمل سرطان سینه زنان یکی از روشهای مهم درمان این بیماری است که با هدف برداشتن تومور سرطانی و جلوگیری از گسترش آن انجام میشود. این عمل نه تنها تومور را حذف میکند، بلکه معمولا با درمانهای مکمل مانند پرتودرمانی، شیمیدرمانی، هورموندرمانی یا درمانهای هدفمند ترکیب میشود تا شانس بهبود بیماری افزایش یابد. اما انواع روش جراحی سرطان پستان کدام است و کدام جراحی برای چه نوعی از سرطان سینه بهتر است؟ در ادامه این مقاله از دکترتو، جزئیات بیشتری درباره انواع جراحی، آمادگی قبل از عمل و مراقبتهای پس از آن را بررسی خواهیم کرد تا بتوانید تصمیمگیری آگاهانهتری داشتهباشید.
عمل سرطان سینه زنان چیست؟
جراحی سرطان سینه یکی از روشهای درمان سرطان سينه است که با هدف برداشتن سلولهای سرطانی از بافت سینه انجام میشود. این عمل معمولا در مراحل اولیه سرطان، به عنوان گام نخست درمان پیشنهاد میشود اما در موارد پیشرفتهتر ممکن است پس از درمانهای دارویی برای کاهش حجم تومور یا حذف بقایای سرطان صورت گیرد. در سرطان متاستاتیک (گسترشیافته به سایر نقاط بدن)، جراحی بیشتر برای تسکین علائم و بهبود کیفیت زندگی کاربرد دارد، نه درمان کامل.
عمل تحت بیهوشی عمومی در بیمارستان انجام میشود و ممکن است با بررسی غدد لنفاوی یا بازسازی سینه همراه باشد. انتخاب نوع جراحی پس از ارزیابی دقیق توسط پزشک، با در نظر گرفتن سلامت کلی بیمار، نوع سرطان و ترجیحات شخصی او تعیین میشود.
انواع عمل سرطان سینه زنان
جراحیهای سرطان سینه به چند نوع اصلی تقسیم میشوند که باتوجه به شرایط هر بیمار، یکی یا ترکیبی از آنها مورد استفاده قرار میگیرد. لامپکتومی، یا جراحی حفظ پستان، روشی است که در آن فقط ناحیهای از پستان که تومور در آن قرار دارد به همراه حاشیهای از بافت سالم اطراف برداشته میشود. این روش معمولا در مراحل اولیه سرطان، و زمانی که اندازه تومور کوچک است، توصیه میشود. اما ماستکتومی شامل برداشت کامل بافت پستان است و برای مواردی که سرطان گستردهتر یا مهاجمتر باشد، به کار میرود.
سایر انواع جراحی شامل برداشت غدد لنفاوی زیر بغل برای بررسی میزان گسترش سرطان به سیستم لنفاوی و جراحی بازسازی سینه پس از ماستکتومی است. بازسازی ممکن است بهصورت همزمان با برداشت پستان یا در مراحل بعدی درمان انجام شود. به طور کلی روشهای عمل جراحی سرطان سینه عبارت است از:
- لامپکتومی
- ماستکتومی (برداشتن کامل سینه)
- بیوپسی غده لنفاوی
- تشریح غدد لنفاوی
- بازسازی سینه
۱. لامپکتومی
لامپکتومی نوعی جراحی سینه است که در آن تومور سرطانی به همراه بخشی از بافت سالم اطراف آن برداشته میشود، در حالی که بخش عمده سینه حفظ میشود. این روش معمولا برای سرطانهای سینه در مراحل اولیه مناسب است و در بیشتر موارد با پرتودرمانی ترکیب میشود تا خطر بازگشت سرطان کاهش یابد.
جدول زیر مقایسهای از جراحی ماستکتومی و لامپکتومی را نشان میدهد.
| ویژگی | لامپکتومی | ماستکتومی |
|---|---|---|
| موارد استفاده | مراحل اولیه سرطان با تومور کوچک و محدود، بدون گسترش گسترده | مراحل پیشرفته، تومور بزرگ یا چندگانه، سابقه ژنتیکی یا انتخاب بیمار برای کاهش ریسک |
| میزان حفظ ظاهر سینه | بالا؛ بخش عمده سینه حفظ میشود اما ممکن است ناهمواری ایجاد کند | پایین؛ کل سینه برداشته میشود، نیاز به بازسازی برای بهبود ظاهر |
| نیاز به رادیوتراپی بعد از عمل | معمولا ضروری برای کاهش خطر بازگشت محلی | کمتر لازم است، مگر در موارد خاص مانند حاشیه مثبت یا گسترش |
| مزایا | کمتر تهاجمی، حفظ حس طبیعی، بهبود سریعتر | نیاز کمتر به رادیوتراپی در مقایسه با لامپکتومی |
۲. ماستکتومی
ماستکتومی جراحیای است که در آن کل بافت سینه، از جمله نوک سینه و بخشی از پوست، برای حذف تومور سرطانی برداشته میشود. این روش در موارد پیشرفتهتر سرطان سینه یا زمانی که تومور بزرگ است، توصیه میشود و میتواند خطر گسترش سرطان را کاهش دهد. انواع مختلفی از ماستکتومی وجود دارد، مانند ماستکتومی ساده (total) که فقط سینه را برمیدارد یا ماستکتومی رادیکال تعدیلشده که غدد لنفاوی زیربغل را هم شامل میشود.

۳. بیوپسی غده لنفاوی
بیوپسی غده لنفاوی نگهبان روشی است که در آن غدههای لنفاوی اولیه که سرطان ممکن است به آنها گسترش یابد، بررسی و در صورت لزوم برداشته میشود. این جراحی معمولا همراه با لامپکتومی یا ماستکتومی انجام میشود تا مشخص شود آیا سرطان به سیستم لنفاوی نفوذ کرده است یا خیر.
۴. تشریح غدد لنفاوی
تشریح غدد لنفاوی زیربغل جراحیای است که در آن چندین غده لنفاوی زیربغل برای بررسی و حذف سلولهای سرطانی احتمالی برداشته میشود. این روش زمانی انجام میشود که بیوپسی غده نگهبان نشاندهنده گسترش سرطان باشد و هدف آن کنترل کامل بیماری است. جراحی ممکن است منجر به عوارضی مانند درد، محدودیت حرکتی یا لنفادم شود، بنابراین پزشکان سعی میکنند آن را فقط در موارد ضروری توصیه کنند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
Surgery is usually the main treatment for breast cancer. The type of surgery you may have depends on you how big the cancer is and if it has spread.
ترجمه فارسی:
جراحی معمولا اصلیترین روش درمان سرطان سینه است. نوع جراحی به شرایط فرد، اندازه تومور و اینکه آیا سرطان به نواحی دیگر گسترش یافته است یا نه، بستگی دارد.
۵. جراحی بازسازی سینه
بازسازی سینه جراحی ترمیمی است که بعد از ماستکتومی یا لامپکتومی برای بازگرداندن شکل و ظاهر سینه انجام میشود. این روش میتواند همزمان با جراحی اصلی یا در مراحل بعدی صورت گیرد و از ایمپلنتها یا بافتهای بدن بیمار استفاده میکند.
عوامل موثر در انتخاب نوع جراحی سرطان سینه زنان
عوامل موثر بر انتخاب نوع جراحی سرطان سینه شامل اندازه تومور، محل آن، مرحله بیماری، درگیری غدد لنفاوی، وضعیت گیرندههای هورمونی و HER2، سن و وضعیت سلامت عمومی بیمار است. اندازه و حجم سینه، نتیجه تصویربرداری، سابقه خانوادگی، بارداری، جهشهای ژنتیکی و ترجیح بیمار هم بر تصمیمگیری جراح تاثیر میگذارند:
- مرحله و اندازه تومور
- نوع سرطان سینه
- وضعیت غدد لنفاوی
- سن و سلامت کلی بیمار
- ترجیحات شخصی بیمار
- سابقه خانوادگی و ژنتیکی
- دسترسی به درمانهای مکمل
- عوامل اجتماعی و اقتصادی
مراحل جراحی سرطان پستان زنان
جراحی سرطان پستان زنان معمولا تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و گاهی با بیحسی موضعی برای کنترل درد پس از عمل ترکیب میشود. مراحل اصلی شامل آمادگی بیمار و بیهوشی، ایجاد برش در سینه، برداشتن تومور (لامپکتومی) یا کل سینه (ماستکتومی) همراه با بررسی غدد لنفاوی، بستن زخم و قرار دادن درن (اگر لازم باشد) است.
درن لولهای پلاستیکی نرم با مخزن حبابی شکل است که مایعات اضافی را تخلیه میکند و معمولا وقتی کمتر از ۳۰ میلیلیتر در ۲۴ ساعت شود برداشته میشود. کل فرآیند حدود ۱ تا ۳ ساعت طول میکشد و هدف آن حذف سلولهای سرطانی است. به طور کلی مراحل جراحی پستان شامل موارد زیر میشود:
- آمادگی قبل از عمل: آزمایش خون، ماموگرافی یا MRI، مشاوره با جراح و متخصص بیهوشی
- ورود به اتاق عمل و بیهوشی
- آمادهسازی پوست سینه با مواد ضدعفونیکننده تمیز
- ایجاد برش: جراح برش کوچکی (در لامپکتومی) یا بزرگتر (در ماستکتومی) روی سینه یا زیر بغل
- برداشتن تومور یا کل سینه
- بررسی و برداشتن غدد لنفاوی (در صورت نیاز)
- قرار دادن درن (در صورت نیاز): لوله نازک پلاستیکی برای تخلیه مایعات و خونابه گذاشته میشود
- بستن زخم و پانسمان
- بیدار شدن از بیهوشی
- خروج درن معمولا تا چند روز بعد از عمل در بیمارستان

مدت زمان عمل سرطان سینه زنان چقدر است؟
مدت زمان درمان سرطان سینه باتوجه به نوع جراحی متفاوت است؛ لامپکتومی معمولا ۱ تا ۲ ساعت طول میکشد، ماستکتومی ممکن است ۲ تا ۳ ساعت زمان ببرد و در موارد پیچیدهتر مانند بازسازی همزمان، عمل میتواند بیشتر از ۳ ساعت ادامه یابد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
Which breast cancer operation is best for you depends on many factors. These include the size and stage of your cancer, your other treatment options, your goals and preferences, and other factors related to your health.
ترجمه فارسی:
اینکه کدام نوع جراحی برای شما مناسبتر است به عوامل مختلفی از جمله اندازه و مرحله سرطان، گزینههای درمانی دیگر، ترجیحات و اهداف فردی شما و همچنین شرایط کلی سلامتیتان بستگی دارد.
انجام پاتولوژی سرطان سینه
پاتولوژی بعد از عمل سرطان سینه یعنی بافتی که در جراحی از سینه و غدد لنفاوی برداشته شده، زیر میکروسکوپ در آزمایشگاه بررسی میشود. پاتولوژیست نوع تومور، درجه بدخیمی، درگیری غدد لنفاوی و پاک بودن حاشیهها را مشخص میکند تا معلوم شود آیا تومور کامل برداشته شده است یا خیر و چه درمانهای بعدی (مانند شیمیدرمانی، رادیوتراپی یا هورمونتراپی) لازم است.
مزایای عمل سرطان سینه زنان
جراحی سرطان سینه برای زنان چندین فایده مهم دارد. اولین و مهمترین هدف این جراحی، برداشتن تومور یا بافت سرطانی است که خطر گسترش سرطان را کاهش میدهد. البته میتواند برای عمل سرطان سینه بدخیم هم انجام شود. جراحیهای محافظت از سینه مانند لامپکتومی (برداشتن تومور) این امکان را میدهند که زنان سینه خود را حفظ کنند در حالی که در برخی موارد جراحی ماستکتومی (برداشتن کامل سینه) لازم است.
علاوه بر این، بسیاری از زنان پس از جراحی ماستکتومی گزینههایی برای بازسازی سینه دارند که تاثیر مثبتی بر تصویر بدن خواهد داشت. جراحی همچنین میتواند به کاهش علائم ناشی از تومور مانند درد یا تورم کمک کند.
عمل سرطان سینه زنان مناسب چه افرادی است؟
عمل جراحی برای درمان سرطان سینه معمولا برای زنانی که به سرطان سینه مبتلا شدهاند و نیاز به درمان جراحی دارند، مناسب است. این عمل ممکن است شامل برداشتن تومور (جراحی تومور) یا برداشتن کامل سینه (ماستکتومی) باشد، که بستگی به مرحله سرطان، نوع سرطان، اندازه تومور و سایر عوامل دارد. افرادی که به عمل جراحی سرطان سینه نیاز دارند، معمولا ویژگیهای زیر را دارند:
- تشخیص سرطان سینه در مراحل اولیه یا میانه
- وجود تومور محدود به بافت سینه (توموری که قابل برداشتن باشد)
- تمایل به درمان و بهبود سلامت از طریق عمل جراحی
- نبود متاستاز یا گسترش سرطان به سایر قسمتهای بدن
عمل سرطان سینه زنان مناسب چه افرادی نیست؟
در عین حال، عمل جراحی برای سرطان سینه همیشه برای همه مناسب نیست و برخی از افراد ممکن است به دلایل مختلف از جمله شرایط پزشکی یا وضعیت عمومی بدن، مناسب نباشند. برخی از شرایطی که ممکن است جراحی برای سرطان سینه مناسب نباشد عبارتند از:
- شرایط پزشکی خاص مانند بیماریهای قلبی یا دیابت کنترل نشده
- عدم تمایل یا انتخاب فردی
- سن بالا یا وضعیت فیزیکی ضعیف
نکات مهم قبل از عمل سرطان پستان زنان
آمادگی قبل از جراحی سرطان سینه شامل ارزیابی پزشکی، تنظیم داروها و سبک زندگی است. بیماران باید با جراح مشورت کنند، آزمایشهای لازم را انجام دهند، سیگار را ترک کنند و رژیم غذایی مناسبی داشتهباشند. این اقدامات نه تنها ایمنی عمل را افزایش میدهد، بلکه به مدیریت استرس و برنامهریزی برای دوران نقاهت کمک میکند. مهمترین مواردی که باید قبل از انجام جراحی سرطان پستان بدانید عبارت است از:
- مشورت با تیم پزشکی (جراح، متخصص بیهوشی) برای بررسی جزئیات عمل، گزینهها، ریسکها و فواید
- انجام آزمایشهای قبل از عمل
- تمام داروها، ویتامینها، مکملها یا مواد مخدر را به پزشک اطلاع دهید
- حداقل چند هفته قبل سیگار را ترک کنید
- وزن خود را کنترل کنید، رژیم سالم داشتهباشید و فعالیت فیزیکی منظم مانند پیادهروی انجام دهید
- باتوجه به توصیه پزشک ممکن است لازم باشد از شب قبل ناشتا باشید
- خانه را برای دوران پس از عمل آماده کنید و ترتیبی برای همراهی و حملونقل بدهید
- روز عمل لباس راحت بپوشید، جواهرات و لوازم آرایشی را بردارید و اگر از لنز استفاده میکنید، عینک بیاورید
- تایید بیمه برای پوشش هزینهها را بگیرید و مدارک لازم را آماده کنید تا فرآیند بدون مشکل پیش برود
| نکات قبل از عمل | نکات بعد از عمل |
|---|---|
| مشورت با جراح و متخصص بیهوشی برای بررسی ریسکها و گزینهها | استراحت کامل در خانه و بازگشت تدریجی به فعالیت |
| انجام آزمایشهای خون، تصویربرداری و ECG برای ارزیابی سلامت | مراقبت از زخم با پانسمان تمیز و نظارت بر علائم عفونت |
| اطلاعرسانی داروها و مکملها به پزشک و قطع رقیقکنندههای خون | استفاده از سوتین جراحی نرم بدون فنر برای حمایت از ناحیه |
| ترک سیگار و الکل حداقل چند هفته قبل | خوابیدن به پشت یا سمت غیرعملشده با بالش زیر بازو |
| رژیم غذایی سالم، کنترل وزن و فعالیت فیزیکی سبک مانند پیادهروی | شروع پیادهروی سبک از روز بعد و حرکات کششی شانه از هفته اول |
| آمادهسازی خانه برای نقاهت و ترتیب همراه برای حملونقل | محدودیت بلند کردن اجسام سنگین تا چند هفته |
| لباس راحت، بدون جواهرات و شستشوی پوست با صابون ضدباکتری | مصرف داروهای تجویزی برای درد و تورم، و پیگیری ویزیتهای بعدی |
نکات پس از عمل سرطان سینه زنان
یکی از انواع مراقبت های بعد از عمل سرطان سینه، انتخاب سوتین مناسب مانند سوتینهای جراحی نرم و بدون فنر است تا از زخم حمایت کند و تورم را کاهش دهد. خوابیدن به پشت یا سمت غیرعملشده با بالش زیر بازو توصیه میشود تا فشار روی ناحیه جراحی کم شود. نوع لباس باید گشاد و نخی باشد تا پوست تحریک نشود و دسترسی به زخم آسان شود. بستن دست با بانداژ یا آستین فشاری ممکن است برای جلوگیری از تورم تجویز شود، اما باید طبق دستور پزشک انجام شود.
عوارض عمل سرطان سينه زنان
عوارض بعد از عمل سرطان سینه معمولا شامل عفونت زخم، خونریزی یا هماتوما (تجمع خون) و سروما (تجمع مایع) هستند که ممکن است نیاز به تخلیه داشتهباشد. درد، تورم و بیحسی در ناحیه سینه یا بازو هم معمولا اتفاق میافتد که ممکن است نیاز به مصرف دارو داشتهباشد. لنفادم (تورم بازو) هم در صورت برداشتن غدد لنفاوی رخ میدهد و نیاز به فیزیوتراپی دارد. سفتی شانه، محدودیت حرکتی و تغییرات زیبایی مانند جای زخم هم ممکن است دیده شود.
نتیجه گیری
برای جمعبندی، عمل سرطان سینه زنان باتوجه به وضعیت بیمار تعیین میشود و ممکن است شامل برداشت تومور (لامپکتومی)، ماستکتومی (برداشت کامل پستان) یا برداشتن غدد لنفاوی زیر بغل باشد. هدف اصلی این جراحی، از بین بردن بافت سرطانی و جلوگیری از گسترش بیماری به سایر قسمتهای بدن است. برای انتخاب بهترین روش، حتما با متخصص انکولوژی یا جراح مشورت کنید تا بر اساس مرحله سرطان، سن و سلامت کلی، برنامه درمانی شخصیسازی شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!