دروغگویی از نظر روانشناسی همیشه به بدخواهی ربط ندارد؛ رایجترین انگیزههای آن ترس از پیامدها و تنبیه، محافظت از خود یا دیگران، حفظ منافع شخصی، عزتنفس پایین، جلب تحسین، فرار از موقعیت ناخوشایند و اعمال قدرت بر دیگران است.
خواب دیدن زیاد و واضح معمولاً بهخودیخود بیماری نیست؛ اما عواملی مانند استرس، اضطراب، افسردگی، تروما، کمخوابی، سبک بودن خواب، برخی داروها، اختلالات خواب و اوایل بارداری میتوانند تعداد و وضوح رویاها را افزایش دهند.
نظریه دلبستگی چارچوبی روانشناختی است که نشان میدهد پیوند عاطفی کودک با مراقب، پایه شکلگیری اعتماد، صمیمیت و رفتار در روابط بزرگسالی است.
اختلال شخصیت اجتنابی الگویی پایدار از ترس شدید از طرد، قضاوت و پذیرفته نشدن است که فرد را با وجود علاقه به ارتباط، از روابط نزدیک و موقعیتهای اجتماعی دور میکند.
اختلال شخصیت اسکیزوئید الگوی پایداری از کنارهگیری از روابط اجتماعی، علاقه کم به صمیمیت و ابراز محدود احساسات است که از اوایل بزرگسالی ادامه دارد؛ علت دقیق آن مشخص نیست، اما زمینه ژنتیکی و تجربههای دوران رشد ممکن است نقش داشته باشند.
اختلال شخصیت ضداجتماعی (ASPD) یک اختلال روانپزشکی رسمی است که با الگوی پایدار بیتوجهی به حقوق دیگران، دروغگویی، تکانشگری، پرخاشگری، مسئولیتناپذیری و پشیمانی کم مشخص میشود؛ «ضداجتماعی» در اینجا به معنای خجالتی بودن یا علاقه به تنهایی نیست.
MBTI یا شاخص مایرز-بریگز، یک ابزار خودگزارشی است که بر اساس چهار بُعد دوگانه شامل برونگرایی/درونگرایی، حسی/شهودی، فکری/احساسی و قضاوتی/ادراکی، افراد را در ۱۶ تیپ شخصیتی دستهبندی میکند.
تیپهای شخصیتی چارچوبهایی برای دستهبندی ویژگیهای رفتاری و الگوهای پایدار افراد هستند؛ نظریههای رایج شامل تیپهای A تا D، آلفا/بتا/امگا، درونگرا/برونگرا و MBTI میشوند.
نشخوار فکری یعنی مرور مکرر و بینتیجه افکار، نگرانیها یا اشتباهات گذشته که میتواند اضطراب را تشدید کند.
خیانت در افراد خودشیفته یک قاعده قطعی نیست؛ اما به دلیل ناتوانی در همدلی، احساس محق بودن و نیاز مداوم به تأیید، احتمال بروز آن در این افراد بیشتر است.
درمان نشخوار فکری به معنی حذف کامل افکار تکراری نیست، بلکه هدف کاهش شدت آنها و خارج شدن از چرخه تکرار است.
نشخوار فکری حالتی است که فرد یک موضوع، اشتباه یا نگرانی را بارها در ذهن تکرار میکند بدون اینکه به راهحلی برسد و این کار اضطراب و خستگی ذهنی را افزایش میدهد.