تالاسمی یک اختلال خونی ارثی است که شدت علائم آن به نوع بیماری و میزان کمبود هموگلوبین بستگی دارد. این بیماری میتواند از حالت بدون علامت تا فرمهای شدید و ناتوانکننده متغیر باشد. کمخونی مزمن، کاهش اکسیژنرسانی به بافتها و درگیری اندامهایی مانند کبد و طحال از سازوکارهای اصلی بروز نشانهها هستند. علائم تالاسمی ممکن است شامل خستگی، رنگپریدگی، زردی پوست و اختلال رشد باشد و در کودکان و بزرگسالان الگوی متفاوتی دارد. شناخت این نشانهها نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماری دارد.
کمخونی زمانی رخ میدهد که تعداد گلبولهای قرمز یا میزان هموگلوبین کاهش پیدا کند و اکسیژنرسانی بدن افت کند. پاسخ به این پرسش که راه درمان کمخونی چیست، به علت آن وابسته است: کمبود آهن، کمبود ویتامین B12 یا فولات، خونریزی آشکار یا پنهان، بارداری، التهاب و بیماریهای مزمن، و در مواردی اختلالات مغز استخوان. درمانها از جایگزینی کمبودها تا کنترل علت زمینهای متغیرند و در کمخونیهای شدید، مداخلههای سریعتری مانند تزریق خون یا آهن وریدی مطرح میشود.
کمخونی یکی از اختلالات شایع خونی است که با کاهش هموگلوبین و توان حمل اکسیژن همراه میشود. این وضعیت میتواند عملکرد طبیعی اندامها، بهویژه مغز را تحت تأثیر قرار دهد. سرگیجه و کم خونی به هم مرتبط هستند. یکی از پیامدهای قابل توجه کم خونی، بروز سرگیجه یا احساس سبکی سر است که در شرایطی مانند فعالیت بدنی یا تغییر سریع وضعیت تشدید میشود. شدت این علامت به میزان کمخونی، سرعت کاهش هموگلوبین و شرایط عمومی بدن بستگی دارد. بررسی ارتباط کمخونی و سرگیجه به درک بهتر علت این علامت کمک میکند.
کمخونی و ریزش مو گاهی همزمان دیده میشوند، چون فولیکول مو برای رشد طبیعی به اکسیژن و مواد مغذی کافی نیاز دارد. در فقر آهن یا پایین بودن ذخایر آهن مثل فریتین، ممکن است چرخه رشد مو کوتاه شود و ریزش منتشر یا نازک شدن موها اتفاق بیفتد. با این حال، ریزش مو علتهای زیادی دارد و حتی اگر کم خونی وجود داشته باشد، باید دلیل اصلی ریزش هم مشخص شود. این شرایط با آزمایشهایی مثل شمارش کامل خون، فریتین و در صورت نیاز ویتامین B12 تشخیص داده شده و درمان هم بر اساس علت کمبود برنامه ریزی میشود.
گزگز یا مورمور شدن دست و پا میتواند ناشی از کم خونی، بهویژه کمبود ویتامین B12 باشد. این کمبود روی اعصاب محیطی اثر گذاشته و احساس غیرطبیعی در اندامها ایجاد میکند. بیماران معمولاً از خوابرفتگیهای مکرر در شب یا حین فعالیت شکایت دارند. اگر این علائم همراه با خستگی یا رنگپریدگی باشد، احتمال کمخونی بیشتر میشود. تشخیص دقیق ارتباط گزگز دست و پا و کم خونی با آزمایش خون امکانپذیر است.
کمخونی میتواند با کاهش اکسیژنرسانی به عضلات، باعث خستگیزودرس و درد یا سنگینی پاها شود و گاهی هم گرفتگی عضلات یا بیقراری پاها را تشدید کند. این ارتباط بین کم خونی و درد پا در فقر آهن یا بعضی کمخونیهای خاص پررنگتر میشود، اما هر پادردی به کمخونی مربوط نیست و ممکن است علتهای عضلانی، مفصلی، عصبی یا عروقی هم نقش داشته باشند. برای اینکه پادرد و کمخونی درست به هم وصل شوند، باید نوع کمخونی و الگوی درد با معاینه و آزمایش مشخص شود. وقتی علت دقیق پیدا شود، درمان هدفمند معمولاً هم کمخونی را بهتر میکند و هم شدت درد پا را کاهش میدهد.
کمخونی با کاهش هموگلوبین، ظرفیت حمل اکسیژن را کم میکند و این افت میتواند به شبکیه و عصب بینایی هم برسد. نتیجه گاهی خستگی چشم، تاری دید گذرا، سیاهی رفتن چشم یا کاهش تمرکز دید است. در کمخونیهای شدیدتر، بهویژه وقتی همراه کاهش پلاکت یا بیماریهای زمینهای باشد، احتمال خونریزیهای ریز شبکیه، لکههای سفید و تورم موقت بیشتر میشود. تاثیر کم خونی بر چشم و این نشانهها اختصاصی نیستند و ممکن است با بیماریهای کبدی، عروقی یا مشکلات مستقل چشم اشتباه شوند.
کمخونی میتواند پیامدهای متعددی بر سلامت بدن داشته باشد. یکی از پرسشهای رایج، ارتباط احتمالی کم خونی و درد استخوان است. شواهد پزشکی نشان میدهد این ارتباط بسته به نوع کمخونی متفاوت است. درد استخوانها گاهی از کمخونی ناشی میشود، بهویژه در نوعی از آن به نام کم خونی سلول داسیشکل. در کمخونیهای خاص مانند داسیشکل، تالاسمی یا بیماریهای مغز استخوان، درد استخوان میتواند بخشی از علامتهای بیماری باشد. در مقابل، در کمخونی فقر آهن ساده، درد استخوان علامت شایع محسوب نمیشود و اغلب عوامل دیگری در بروز آن نقش دارند.
عوارض کم خونی به شدت، مدتزمان ابتلا و علت زمینهای آن وابسته است و میتواند از خستگی و کاهش تمرکز تا درگیری ارگانهای حیاتی متغیر باشد. کاهش اکسیژنرسانی به بافتها مکانیسم مشترکی است که بسیاری از پیامدهای بالینی را توضیح میدهد. مشکلات قلبی، درد استخوان، اختلالات پوستی، تغییرات بینایی، ریزش مو و تشدید بیماریهای زمینهای از عوارض شناختهشده کمخونی هستند. این پیامدها در گروههای مختلف سنی و جنسی شدت متفاوتی دارند و در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع میتوانند کیفیت زندگی را بهطور قابل توجهی کاهش دهند.
درمان هموفیلی در طب سنتی از نظر برخی افراد به عنوان یک روش موثر و طبیعی برای مدیریت علائم این بیماری مطرح میشود. این روشها معمولاً بر پایه تقویت سیستم ایمنی، کاهش التهاب و بهبود عملکرد کلی بدن تمرکز دارند. با این حال، باید توجه داشت که اثربخشی این روشها در درمان هموفیلی هنوز بهطور کامل از نظر علمی و پزشکی تایید نشده است.
داروی هموفیلی مناسب هر بیمار را پزشک تجویز میکند. یک پزشک متخصص برحسب شرایط بیمار و شدت و نوع بیماری مناسبترین داروی هموفیلی را تجویز خواهد کرد. رعایت دستورالعمل مصرف هر دارو جز نکات مهمی است که باید توسط بیمار جدی گرفته شود.
بیماران هموفیلی دندانپزشکی رفتن را چالشی سخت میدانند. با وجود محدودیتهایی که در این زمینه وجود دارد اما این بیماران نیازمند مراجعه منظم به دندانپزشک برای بررسی دقیق شرایط دهان و دندان خود هستند.