فهرست مطالب
- روش های تشخیص بارداری خارج از رحم
- با علائم چگونه بفهمیم بارداری خارج از رحم است؟
- آیا حاملگی خارج رحم در آزمایش خون مشخص میشود؟
- با تست ادرار از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم است؟
- با معاینه بالینی از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم است؟
- تشخیص حاملگی خارج از رحم با بی بی چک
- تشخیص بارداری خارج از رحم با ام آر آی یا CT اسکن
- تفاوت تشخیص بارداری داخل رحم و بارداری خارج از رحم
- نتیجه گیری
بارداری معمولاً با خبرهای خوش و انتظار همراه است، اما گاهی همین مسیر طبیعی میتواند به یک وضعیت خطرناک و پیشبینینشده تبدیل شود. بارداری خارج از رحم یکی از همان شرایطی است که اگر بهموقع تشخیص داده نشود، میتواند سلامت و حتی جان مادر را تهدید کند. مشکل اصلی اینجاست که علائم اولیه آن شباهت زیادی به بارداری طبیعی دارد و همین موضوع باعث میشود بسیاری از زنان دیر متوجه خطر شوند. دانستن اینکه چه نشانههایی هشداردهنده هستند و پزشکان از چه روشهایی برای تشخیص استفاده میکنند، میتواند نقش حیاتی در پیشگیری از عوارض جدی داشته باشد و به سوال ما “از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم است” پاسخ میدهد. در این مطلب، با روشهای تشخیص بارداری خارج از رحم آشنا میشوید تا بدانید چه زمانی باید نگران شوید و چه اقداماتی میتواند جان شما را نجات دهد.
روش های تشخیص بارداری خارج از رحم
تشخیص بارداری خارج از رحم در مراحل اولیه میتواند دشوار باشد، زیرا بسیاری از علائم آن مشابه علائم بارداری طبیعی است. با این حال، برخی از نشانهها میتوانند هشداردهنده باشند، از جمله درد شدید در یک سمت پایین شکم، خونریزی واژینال غیرطبیعی، سرگیجه، ضعف یا حتی درد در شانه. اگر بخواهیم به سوال از کجا بفهمیم حاملگی خارج از رحم است پاسخ دهیم باید بگوییم، در بیشتر موارد با کمک گرفتن از طیف وسیعی از آزمایشات، بارداری خارج رحم قابلتشخیص است اما بارداری خارج از رحم از طریق معاینهی فیزیکی قابلتشخیص نیست.
اگر علائمی مثل درد ناگهانی و شدید یا خونریزی شدید را تجربه کردید، بلافاصله باید به پزشک مراجعه کنید. تشخیص دقیق بارداری خارج رحم معمولاً با استفاده از سونوگرافی واژینال و آزمایش خون (برای اندازهگیری سطح هورمون بارداری) انجام میشود. روشهای کلی تشخیص بارداری خارج از رحم عبارتند از:
- توجه به علائم بارداری خارج از رحم
- تشخیص بارداری خارج از رحم با آزمایش خون (سطح hCG)
- تست بارداری ادرار
- معاینه بالینی
- آزمایش خون کامل (CBC)
- تشخیص بارداری خارج از رحم با سونوگرافی
- MRI یا CT اسکن
با علائم چگونه بفهمیم بارداری خارج از رحم است؟
توجه به علائم بارداری خارج از رحم بسیار مهم است، زیرا این شرایط میتواند تهدیدکننده زندگی باشد. برخی از علائم هشداردهنده شامل درد شدید در یک سمت پایین شکم، خونریزی واژینال غیرطبیعی، سرگیجه یا ضعف، درد شانه و در موارد شدید، علائم شوک (مانند فشار خون پایین، ضربان قلب سریع و غش کردن) هستند. آگاهی از این علائم و اقدام سریع در صورت بروز، میتواند در پیشگیری از عوارض جدی و حفظ سلامت مادر نقش مهمی ایفا کند.

آیا حاملگی خارج رحم در آزمایش خون مشخص میشود؟
تشخیص بارداری خارج از رحم با آزمایش خون یکی از راههای مهم است که آزمایش خون برای سنجش هورمون بارداری یا همان بتا انجام میشود. در یک بارداری طبیعی داخل رحم، سطح این هورمون در روزهای ابتدایی به طور تقریبی هر چهل و هشت ساعت حدودا دو برابر می شود و با سن بارداری هماهنگ است. در حاملگی خارج از رحم، سطح بتا معمولا کمتر از حد انتظار است، آهسته تر بالا می رود، ثابت می ماند یا حتی در بعضی موارد کاهش نسبی پیدا می کند. به همین دلیل، پزشک ممکن است از شما بخواهد آزمایش بتا را با فاصله چند روز تکرار کنید تا روند تغییر آن مشخص شود. الگوی غیر طبیعی این هورمون، در کنار یافته های سونوگرافی، نقش کلیدی در تشخیص دارد.
آزمایش CBC در تشخیص حاملگی خارج از رحم کاربرد کمکی دارد. این آزمایش، شمارش گلبولهای قرمز، سفید و پلاکتهای خون را مشخص میکند و میتواند به پزشک در ارزیابی علائمی مثل کمخونی ناشی از خونریزی داخلی یا وجود عفونت کمک کند. اگر خونریزی داخلی در اثر پارگی لوله فالوپ اتفاق افتاده باشد، هموگلوبین و هماتوکریت بیمار ممکن است کاهش یافته باشد که نشاندهنده از دست دادن خون است.
متن انگلیسی:
mayoclinic
A complete blood count will be done to check for anemia or other signs of blood loss. If you’re diagnosed with an ectopic pregnancy, your doctor may also order tests to check your blood type in case you need a transfusion.
ترجمه متن:
آزمایش شمارش کامل خون برای بررسی کمخونی یا سایر علائم از دست دادن خون انجام میشود. اگر بارداری خارج از رحم تشخیص داده شود، پزشک ممکن است آزمایشهایی برای تعیین گروه خونی شما نیز درخواست کند تا در صورت نیاز به انتقال خون آماده باشند.
با تست ادرار از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم است؟
آزمایش ادرار بارداری یکی از روشهای اولیه برای تشخیص بارداری است. این تست، وجود هورمون بارداری را در ادرار شناسایی میکند. در بارداری خارج از رحم نیز این هورمون تولید میشود و معمولاً نتیجه تست بارداری مثبت خواهد بود. با این حال، تست ادرار بهتنهایی نمیتواند محل لانهگزینی جنین را مشخص کند و قادر به تشخیص بارداری خارج از رحم نیست. بنابراین، اگر علائمی مانند درد شدید یا خونریزی غیرطبیعی وجود دارد، برای تشخیص دقیقتر باید به پزشک مراجعه کرده و آزمایش خون یا سونوگرافی انجام دهید.
| روش تشخیص بارداری خارج از رحم | چه چیزی را بررسی میکند |
|---|---|
| توجه به علائم بارداری خارج از رحم | بررسی نشانههای هشداردهنده مثل درد شدید یکطرفه پایین شکم، خونریزی واژینال غیرطبیعی، سرگیجه/ضعف و درد شانه |
| آزمایش خون (سطح hCG/بتا) | اندازهگیری سطح هورمون بارداری و روند تغییرات آن؛ در بارداری طبیعی تقریباً هر ۴۸ ساعت حدوداً دو برابر میشود اما در خارج از رحم ممکن است آهستهتر بالا برود، ثابت بماند یا کاهش نسبی پیدا کند و گاهی نیاز به تکرار دارد |
| تست بارداری ادرار | شناسایی hCG در ادرار؛ معمولاً مثبت میشود اما محل لانهگزینی را مشخص نمیکند و بهتنهایی قادر به تشخیص خارجرحمی نیست |
| معاینه بالینی | بررسی شکم و لگن (درد هنگام لمس، حساسیت شکمی، توده لگنی) و کنترل علائم حیاتی مثل فشار خون و نبض؛ بهتنهایی تشخیص قطعی نمیدهد |
| آزمایش خون کامل (CBC) | شمارش گلبولهای قرمز/سفید/پلاکت برای کمک به ارزیابی کمخونی ناشی از خونریزی داخلی یا احتمال عفونت؛ ممکن است هموگلوبین و هماتوکریت کاهش یابد |
| سونوگرافی واژینال | بررسی اینکه ساک حاملگی داخل رحم دیده میشود یا نه؛ اگر در رحم دیده نشود یا خارج از رحم مشاهده شود احتمال خارجرحمی مطرح میشود |
| MRI یا CT اسکن | در موارد نادر و پیچیده برای کمک به تشخیص وقتی سونوگرافی قطعی نباشد یا برای بررسی عوارض/علل دیگر درد لگنی |
با معاینه بالینی از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم است؟
پزشک در معاینه بالینی، وضعیت شکم و لگن را بررسی میکند و به دنبال علائمی مثل درد هنگام لمس، حساسیت شکمی، یا وجود توده در لگن میگردد. همچنین، ممکن است علائم حیاتی مانند فشار خون و نبض را کنترل کند تا از بروز شوک ناشی از خونریزی داخلی مطمئن شود. هرچند معاینهر بالینی بهتنهایی نمیتواند تشخیص قطعی بدهد، اما به همراه سونوگرافی و آزمایش خون میتواند به پزشک در شناسایی سریع این وضعیت کمک کند.
سونوگرافی بارداری خارج از رحم
سونوگرافی واژینال یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص بارداری خارج از رحم است. در سونوگرافی حاملگی خارج از رحم، پزشک میتواند بررسی کند که آیا کیسه بارداری یا ساک حاملگی در داخل رحم قرار دارد یا خیر. اگر کیسه بارداری در رحم دیده نشود، یا در جایی غیر از رحم (مثلاً در لوله فالوپ) مشاهده شود، احتمال بارداری خارج از رحم وجود دارد. این روش بهخصوص در کنار آزمایش خون میتواند به تشخیص سریع و دقیق کمک کند و از بروز عوارض جدی جلوگیری نماید.

تشخیص حاملگی خارج از رحم با بی بی چک
اگر در ذهن شما این سوال ایجاد شده که آیا علائم بارداری خارج از رحم با بیبی چک قابل تشخیص است یا نه باید بگوییم که بیبی چک یا تست بارداری خانگی، هورمون hCG را در ادرار تشخیص میدهد. این هورمون معمولاً در بارداری خارج از رحم نیز مثبت میشود، زیرا بدن همچنان این هورمون را تولید میکند. با این حال، بیبی چک نمیتواند محل بارداری را مشخص کند و نمیتواند بگوید که آیا بارداری داخل رحم است یا خارج از رحم. بنابراین، حتی اگر نتیجه تست بارداری مثبت باشد، در صورت وجود علائم هشداردهنده مانند درد شدید شکم، خونریزی غیرطبیعی یا سرگیجه، باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد تا تشخیص دقیق و درمان مناسب انجام شود.
تشخیص بارداری خارج از رحم با ام آر آی یا CT اسکن
MRI و CT اسکن در موارد نادر برای تشخیص بارداری خارج از رحم استفاده میشوند. این روشها معمولاً زمانی به کار میروند که سونوگرافی نتواند تشخیص قطعی بدهد یا در موارد پیچیده که پزشک به دنبال عوارض یا سایر علل درد لگنی است. MRI میتواند تصاویر دقیقتری از اندامهای لگنی ارائه دهد و در تشخیص خونریزی داخلی یا آسیب به ساختارهای اطراف مفید باشد. با این حال، سونوگرافی واژینال همچنان روش استاندارد برای تشخیص اولیه بارداری خارج از رحم است و MRI و CT اغلب بهعنوان روشهای تکمیلی در موارد خاص به کار میروند.

تفاوت تشخیص بارداری داخل رحم و بارداری خارج از رحم
تفاوت اصلی بین تشخیص بارداری داخل رحم و بارداری خارج از رحم در محل قرارگیری جنین است. در بارداری داخل رحم، تخمک بارور شده درون رحم لانهگزینی میکند و سونوگرافی معمولاً ساک حاملگی را در رحم نشان میدهد. سطح hCG نیز بهطور منظم و نرمال افزایش مییابد. اما در بارداری خارج از رحم، جنین در جایی خارج از رحم، معمولاً در لوله فالوپ، رشد میکند.
سونوگرافی ممکن است ساک حاملگی را در رحم نشان ندهد و افزایش هورمون hCG در تست بارداری کندتر یا غیرطبیعی باشد. همچنین علائم بالینی مانند درد شدید یکطرفه شکم و خونریزی غیرطبیعی ممکن است مشاهده شود. بنابراین، ترکیب آزمایش خون، سونوگرافی و علائم بالینی به پزشک کمک میکند تا نوع بارداری را بهدرستی تشخیص دهد.
نتیجه گیری
از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم است؟ شناخت علائم هشداردهنده مانند درد شدید شکم، خونریزی غیرطبیعی و سرگیجه کمک میکند تا در صورت بروز این علائم بهموقع به پزشک مراجعه کنید. انجام آزمایشهای لازم مانند تست بارداری، آزمایش خون و سونوگرافی برای تشخیص دقیق ضروری است. در صورت داشتن هرگونه شک یا نگرانی، حتماً به متخصص زنان و زایمان یا مامایی مراجعه کنید تا از بروز عوارض جدی پیشگیری شود و سلامت شما حفظ گردد. سلامت خود را جدی بگیرید و در صورت مشاهده هر علامت غیرطبیعی، فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
