فهرست مطالب
روماتیسم تاکایاسو نوعی بیماری التهابی نادر است که دیواره سرخرگهای بزرگ، بهویژه آئورت و شاخههای اصلی آن را درگیر میکند. این بیماری ممکن است جریان خون اندامها و اعضای حیاتی را کاهش دهد و با خستگی، درد اندام، تفاوت فشار خون ۲ دست یا ضعف نبض همراه باشد. تشخیص و درمان زودهنگام میتواند التهاب را کنترل کند و احتمال آسیب عروقی را کاهش دهد. با اینحال، آرتریت تاکایاسو معمولا به پیگیری طولانیمدت نیاز دارد؛ زیرا ممکن است پس از یک دوره بهبودی دوباره فعال شود. در ادامه این مقاله از دکترتو به بررسی دقیق و جامع این بیماری، علائم و علل آن، عمر بیماران و راههای درمان روماتیسم تاکایاسوخواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.
روماتیسم تاکایاسو چیست؟
روماتیسم تاکایاسو یا آرتریت تاکایاسو نوعی واسکولیت عروق بزرگ است. واسکولیت به التهاب دیواره رگهای خونی گفته میشود. این بیماری بیشتر آئورت، یعنی بزرگترین سرخرگ بدن، و شاخههای اصلی آن را درگیر میکند.
التهاب طولانیمدت میتواند دیواره سرخرگ را ضخیم و فضای داخلی آن را باریک کند. در برخی بیماران رگ بهطور کامل مسدود میشود یا بخشی از دیواره آن برآمدگی پیدا میکند. کاهش نبض در دستها باعث شده است که این اختلال را بیماری بدون نبض نیز بنامند. بیماری در زنان جوان شایعتر است، اما مردان و افراد سنین دیگر نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.
| بخش | نکات کلیدی |
|---|---|
| تعریف بیماری | روماتیسم تاکایاسو نوعی التهاب نادر در سرخرگهای بزرگ، بهویژه آئورت و شاخههای اصلی آن است. |
| افراد در معرض خطر | این بیماری بیشتر در دختران و زنان جوان و اغلب پیش از ۴۰ سالگی دیده میشود. |
| علائم اولیه | خستگی، تب خفیف، تعریق شبانه، کاهش وزن و درد عضلات یا مفاصل |
| علائم عروقی | ضعف نبض، تفاوت فشار خون ۲ دست، درد دست هنگام فعالیت، سرگیجه، سردرد، اختلال بینایی و تنگی نفس |
| علت | علت دقیق مشخص نیست؛ اما فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی و عوامل ژنتیکی احتمالا نقش دارند. |
| روشهای تشخیص | معاینه نبض و فشار خون، آزمایشهای التهاب و تصویربرداری عروق با ام آر آنژیوگرافی، سی تی آنژیوگرافی یا سونوگرافی داپلر |
| درمان اصلی | کورتونها و داروهای تنظیمکننده یا مهارکننده سیستم ایمنی برای کنترل التهاب |
| درمان مداخلهای | در تنگی شدید عروق ممکن است آنژیوپلاستی، استنتگذاری یا جراحی بایپس انجام شود. |
| عوارض مهم | فشار خون بالا، سکته مغزی، نارسایی قلبی، آسیب کلیه، آنوریسم و کاهش خونرسانی اندامها |
| پیشگیری | راه قطعی برای پیشگیری از ابتلا وجود ندارد؛ اما درمان منظم و کنترل فشار خون احتمال عوارض را کاهش میدهد. |
| پیشآگهی | بسیاری از بیماران با تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم میتوانند زندگی طولانی و فعالی داشته باشند. |
آیا بیماری تاکایاسو خطرناک است؟
بله، تاکایاسو در صورت تشخیص دیرهنگام یا کنترل نشدن التهاب میتواند خطرناک باشد. باریک شدن رگها جریان خون مغز، قلب، کلیهها یا اندامها را کاهش میدهد. شدت خطر به محل عروق درگیر، وسعت آسیب و میزان کنترل بیماری بستگی دارد.
درد ناگهانی قفسه سینه، تنگی نفس شدید، ضعف یکطرفه بدن، اختلال گفتار، غش یا کاهش ناگهانی بینایی به ارزیابی فوری نیاز دارد. این نشانهها ممکن است با سکته مغزی، آسیب قلبی یا مشکلات جدی آئورت ارتباط داشته باشند. شما میتوانید هماکنون با بهترین دکتر قلب و عروق ایران درباره علائم خود مشورت کنید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت rheumatology
Takayasu arteritis (TAK) is a rare form of vasculitis which causes inflammation in the walls of large arteries. Inflammation leads to narrowing of the arteries which can reduce blood flow to many parts of the body. TAK can result in a weak pulse or the loss of a pulse in the arms or legs. It is also known as “pulseless disease.”
ترجمه فارسی:
آرتریت تاکایاسو (TAK) نوعی نادر از واسکولیت است که باعث التهاب در دیواره شریانهای بزرگ میشود. التهاب منجر به تنگ شدن شریانها میشود که میتواند جریان خون را به بسیاری از قسمتهای بدن کاهش دهد. TAK میتواند منجر به نبض ضعیف یا از دست دادن نبض در بازوها یا پاها شود. همچنین به عنوان “بیماری بدون نبض” شناخته میشود.
علائم روماتیسم تاکایاسو چیست؟
علائم بیماری تاکایاسو در همه افراد یکسان نیست. بعضی بیماران در مراحل اولیه نشانه مشخصی ندارند. با باریک شدن عروق، نشانههای مرتبط با کاهش جریان خون ظاهر میشوند. این علائم شامل درد یا ضعف دست هنگام فعالیت، سردی و بیحسی اندام، سرگیجه، سردرد، اختلال بینایی، درد قفسه سینه و تنگی نفس هستند. ممکن است نبض یک دست ضعیفتر باشد یا فشار خون ۲ دست تفاوت محسوسی داشته باشد. فشار خون بالا نیز ممکن است بهدلیل درگیری عروق کلیه ایجاد شود.
علائم ابتدایی بیشتر حاصل التهاب عمومی بدن هستند:
- خستگی و ضعف
- تب خفیف یا تعریق شبانه
- کاهش اشتها و وزن
- درد عضلات و مفاصل
- احساس ناخوشی عمومی
درد مزمن قفسه سینه نگرانت کرده؟
برای ارزیابی فوری نوبت بگیر.
عمر بیماران تاکایاسو چقدر است؟
نمیتوان عدد ثابتی را برای طول عمر همه بیماران تاکایاسو بیان کرد. بسیاری از بیماران با تشخیص زودهنگام روماتیسم، درمان مناسب و کنترل منظم عروق میتوانند زندگی طولانی و فعالی داشته باشند. پیشآگهی به شدت التهاب، عروق درگیر و وجود آسیب قلبی، مغزی یا کلیوی وابسته است.
عود بیماری، فشار خون کنترلنشده، نارسایی قلبی، سکته و آسیب شدید آئورت میتوانند بر طول عمر اثر بگذارند. مصرف منظم دارو و انجام تصویربرداریهای دورهای برای شناسایی التهاب یا آسیب بدون علامت اهمیت دارد. بهتر شدن علائم همیشه به معنای درمان کامل بیماری نیست.
علت روماتیسم تاکایاسو چیست؟
علت دقیق روماتیسم تاکایاسو هنوز مشخص نیست. به نظر میرسد فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی باعث حمله به دیواره سرخرگهای بزرگ و ایجاد التهاب شود. به همین دلیل، تاکایاسو در گروه بیماریهای خودایمنی و التهابی قرار میگیرد.
عوامل ژنتیکی ممکن است استعداد ابتلا را افزایش دهند، اما این بیماری معمولا بهشکل ساده از والدین به فرزند منتقل نمیشود. تاکایاسو مسری نیست و در اثر رژیم غذایی، استرس یا سبک زندگی بهتنهایی ایجاد نمیشود. چنانچه دارای سابقه خانوادگی بیماری روماتیسم هستید میتوانید با بهترین دکتر روماتولوژی ایران در این باره مشورت کنید.
تشخیص روماتیسم تاکایاسو چگونه است؟
تشخیص تاکایاسو با کنار هم قرار دادن علائم، معاینه، آزمایش خون و تصویربرداری انجام میشود. پزشک نبض اندامها را بررسی میکند، فشار خون هر ۲ دست را میسنجد و به صدای جریان غیرطبیعی خون روی رگها گوش میدهد. برای کنترل علائم خود هماکنون از بهترین دکتر فشار خون ایران نوبت بگیرید.
آزمایشهای التهاب مانند سرعت رسوب گلبول قرمز و پروتئین واکنشی C میتوانند به ارزیابی فعالیت بیماری کمک کنند؛ اما طبیعی بودن آنها تاکایاسو را بهطور کامل رد نمیکند. روشهای تصویربرداری مانند ام آر آنژیوگرافی، سی تی آنژیوگرافی، سونوگرافی داپلر و گاهی پت اسکن برای مشاهده ضخیم شدن، تنگی یا گشادشدگی عروق کاربرد دارند. در برخی شرایط آنژیوگرافی نیز انجام میشود.
درمان روماتیسم تاکایاسو چیست؟
هدف درمان روماتیسم تاکایاسو مهار التهاب، جلوگیری از آسیب جدید عروق و کنترل عوارض است. درمان به فعال بودن بیماری، شدت تنگی رگها و وضعیت قلب، مغز و کلیهها وابسته است. علاوه بر دارو، کنترل فشار خون و عوامل خطر قلبی اهمیت دارد. در صورت تنگی شدید یا کاهش خطرناک جریان خون، پزشک ممکن است آنژیوپلاستی، استنتگذاری یا جراحی بایپس عروقی را در نظر بگیرد. این مداخلات معمولا زمانی نتیجه بهتری دارند که التهاب بیماری کنترل شده باشد.
دنبال درمان موثر برای فشار خون بالا هستی؟ همین حالا مشاوره بگیر.
درمان دارویی بیماری تاکایاسو چیست؟
در تاکایاسوی فعال، کورتون معمولا همراه با یک داروی مهارکننده سیستم ایمنی غیرکورتونی شروع میشود تا بیماری بهتر کنترل و مواجهه طولانیمدت با کورتون کمتر شود. انتخاب دارو و دوز به شدت بیماری، سن، بارداری، بیماریهای همراه و خطر عوارض بستگی دارد؛ کورتوندرمانی تنها ممکن است در برخی موارد خفیف یا شرایط ویژه در نظر گرفته شود.
بسیاری از بیماران برای کنترل بهتر بیماری و کاهش نیاز به کورتون، داروهای تنظیمکننده یا مهارکننده سیستم ایمنی دریافت میکنند. در موارد مقاوم یا عودکننده ممکن است از داروهای بیولوژیک استفاده شود. مصرف این داروها به آزمایش خون و بررسی منظم عفونت و عوارض نیاز دارد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت vasculitisfoundation
Recommendations for TAK include the use of non-glucocorticoid immunosuppressive agents with glucocorticoids as initial therapy.
ترجمه فارسی:
توصیههای تاکایاسو شامل استفاده از داروهای مهارکننده ایمنی غیرکورتونی همراه با کورتون بهعنوان درمان اولیه است.
عوارض روماتیسم تاکایاسو چیست؟
مهمترین عوارض تاکایاسو ناشی از تنگی، انسداد یا ضعیف شدن دیواره عروق هستند. پیگیری منظم حتی در نبود علائم ضروری است؛ زیرا بعضی تغییرات عروقی بهآرامی ایجاد میشوند. عوارض تاکایاسو ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- فشار خون بالا
- سکته مغزی یا حمله گذرای مغزی
- نارسایی قلبی یا آسیب دریچه آئورت
- حمله قلبی و درد قفسه سینه
- آسیب کلیه بر اثر کاهش خونرسانی
- آنوریسم یا برآمدگی دیواره سرخرگ
- پارگی یا جدا شدن لایههای دیواره آئورت
- کاهش خونرسانی و درد اندامها
- اختلال بینایی
چگونه از روماتیسم تاکایاسو پیشگیری کنیم؟
راه شناختهشدهای برای پیشگیری قطعی از ابتلا به تاکایاسو وجود ندارد؛ زیرا علت اصلی آن مشخص نیست. بااینحال، درمان زودهنگام و مراقبت منظم میتوانند از پیشرفت بیماری و بسیاری از عوارض جلوگیری کنند. بیمار باید داروها را طبق دستور مصرف کند و بدون نظر پزشک مقدار آنها را تغییر ندهد. اندازهگیری فشار خون، ترک دخانیات، فعالیت بدنی متناسب و کنترل چربی و قند خون به سلامت عروق کمک میکنند. برنامه واکسیناسیون نیز باید با توجه به داروهای مهارکننده ایمنی تنظیم شود.
4.7 (6036 نظر)4.8 (5807 نظر)4.8 (5160 نظر)4.9 (3924 نظر)4.9 (3866 نظر)4.9 (3287 نظر)نتیجه گیری
روماتیسم تاکایاسو بیماری التهابی نادری است که آئورت و سرخرگهای بزرگ را درگیر میکند. این بیماری میتواند باعث تنگی عروق، فشار خون بالا، سکته یا آسیب قلبی شود؛ اما تشخیص زودهنگام و درمان منظم خطر عوارض را کاهش میدهد. آرتریت تاکایاسو معمولا به پیگیری طولانیمدت توسط متخصص روماتولوژی و گاهی متخصص قلب و عروق نیاز دارد. درد ناگهانی قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش یا علائم سکته را باید یک وضعیت اورژانسی دانست.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!