فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
شاید شما هم در دوران بارداری با این سؤال روبهرو شده باشید که آیا ذخیره خون بند ناف برای فرزندتان ضروری است یا نه. خون بند ناف منبعی غنی از سلولهای بنیادی است که میتواند در آینده برای درمان برخی بیماریهای جدی مورد استفاده قرار گیرد. درست مانند هر پسانداز دیگری که به عنوان والدین برای فرزندانتان انجام میدهید، ذخیره سازی خون بند ناف هم میتواند یک آیندهنگری مثبت و مفید برای فرزندان شما باشد. انجام این کار زیاد سخت نیست و با چند قدم ساده میتوان مراحل ذخیره سازی خون بند ناف را طی کرد. تصمیمگیری درباره ذخیره سازی خون بند ناف نیازمند شناخت دقیق مراحل، شرایط ذخیره بند ناف و آگاهی از روند قانونی و پزشکی آن است. در این مطلب از وبلاگ دکترتو، تلاش کردهایم تمام آنچه باید درباره شرایط ذخیره خون بند ناف و روند ثبتنام بدانید را به زبان ساده و کاربردی توضیح دهیم تا بتوانید با دید باز و اطلاعات کافی برای آینده فرزندتان برنامهریزی کنید.
مراحل ذخیره سازی خون بند ناف چیست؟
ذخیره سازی خون بند ناف شامل مجموعهای از اقدامات اداری، پزشکی و آزمایشگاهی است که از هفتههای پایانی بارداری آغاز میشود و تا اعلام نهایی نتیجه فریز نمونه ادامه دارد. شرایط ذخیره خون بند ناف نوزاد به سلامت مادر، نبود برخی بیماریهای خاص و تکمیل مدارک قانونی بستگی دارد. آشنایی با شرایط ذخیره بند ناف باعث میشود خانوادهها بدون استرس و با آمادگی کامل این مسیر را طی کنند.
برای اینکه مراحل ذخیره سازی خون بند ناف را دنبال کنید، باید ابتدا با ماهیت بند ناف، بانک خون و اینکه چرا باید این کار را انجام دهید، آشنا شوید؛ بنابراین، اولین کار و احتمالاً مهمترین کاری که باید انجام دهید این است که همه چیز را در مورد بانک خون بند ناف بیاموزید تا بتوانید آگاهانهترین تصمیم را بگیرید. با سوالات اساسی شروع کنید. نکته مهمی که باید در خصوص ذخیره خون بند ناف بدانید، زمان انجام آن است. شما باید در یک زمان مشخص برای ثبت قرارداد و انجام مراحل ذخیره سازی خون بند ناف اقدام کنید. در ادامه قدمبهقدم، مراحلی که باید برای قرارداد ذخیره سازی خون بند ناف دنبال کنید بررسی میکنیم:
- تکمیل و ارسال فرم پرسشنامه پزشکی از آخر هفته ۳۴ بارداری
- پرداخت هزینه جمع آوری و ذخیره سازی نمونه خون بند ناف نوزاد
- امضای قرارداد توسط پدر یا نماینده او
- دریافت کیت خونگیری از بند ناف
- خونگیری از مادر برای انجام آزمایشات لازم در زمان زایمان
- جمع آوری نمونه خون بندناف نوزاد و انتقال آن به بانک خون بندناف
- انجام عملیات پردازش سلولی و مراحل فریز نمونه توسط بانک خون بندناف
- اعلام نتیجه ذخیره سازی سلول های بنیادی نمونه خون بند ناف به خانواده و پایان مراحل ذخیره سازی
- تکمیل و ارسال مدارک مربوط به نوزاد سه ماه پس از تاریخ زایمان
- پرداخت منظم هزینه شارژ سالیانه جهت نگهداری مستمر و سالیانه نمونه فریزشده

۱. تکمیل و ارسال فرم پرسشنامه پزشکی از آخر هفته ۳۴ بارداری
در قدم اول باید یک شرکت بانکداری خون بند ناف را انتخاب کرده و با مراجعه به آن مرکز، فرم پرسشنامه پزشکی را تکمیل کنید. در حال حاضر بانک بند ناف خصوصی در ایران، مرکز رویان است که خانوادهها میتوانند برای ثبت قرارداد به این مرکز مراجعه کنند. زمانی که شما به یک مرکز ذخیره سازی خون بند ناف مراجعه میکنید، یک فرم پرسشنامه پیش روی شما قرار داده میشود که باید آن را به دقت مطالعه کرده و به صورت کاملاً دقیق، فرم را پر کنید. دقت کنید که این فرم را باید در هفته 34 بارداری تکمیل کنید.
با پر کردن فرم و ثبت اطلاعات، میتوان برای ذخیره سازی خون بند ناف ثبت نام کرد. در این فرم، خانوادهها باید اطلاعاتی را در مورد تاریخچه پزشکی خانوادگی ارائه دهند. ثبت نام را میتوان هم به صورت آنلاین و از طریق وبسایت انجام داد و هم به صورت حضوری، در یکی از دفاتر یا نمایندگیهای موسسه رویان، با تکمیل فرم پرسشنامه پزشکی، قرارداد بست. معمولا در زمان ثبت قرارداد و پر کردن فرم پرسشنامه، یک متخصص خون بند ناف شما را راهنمایی میکند و به سوالات شما پاسخ میدهد.
متن انگلیسی:
cryo-cell
These forms go over the health history of the family and collection data and provide other necessary medical details
ترجمه متن:
این فرمها شامل یک تاریخچه کامل سلامت خانواده و جمعآوری سایر دادهها و اطلاعات پزشکی میشود.
۲. پرداخت هزینه جمع آوری و ذخیره سازی نمونه خون بند ناف نوزاد
بعد از این که والدین در خصوص عقد قرارداد و ذخیره سازی نمونه در بانک بند ناف تصمیم قطعی خود را گرفتند و فرمها را تکمیل کردند، نوبت به پرداخت هزینه برای نهایی کردن قرارداد میرسد. با توجه به قیمت مصوب شده برای ذخیره سازی و نگهداری نمونه بند ناف در بانک خون بند ناف رویان، خانوادهها باید هزینه ذخیره سازی خون بند ناف را به صورت الکترونیکی پرداخت کنند. این هزینه شامل کیت خونگیری، انتقال نمونه، انجام آزمایشها، پردازش سلولی و فریز اولیه است.
البته میتوان این هزینه را به صورت حضوری و در زمان بستن قرارداد هم پرداخت کرد. شماره حسابهای موسسه هم در وبسایت وجود دارد و هم میتوان از طریق دستگاههای کارتخوان مجموعه، به صورت حضوری هزینه ذخیره سازی را پرداخت کرد. اگر هزینه را به صورت الکترونیکی پرداخت کرده باشید، در روز عقد قرارداد باید حتماً فیش پرداختی را با خود به همراه داشته باشید. معمولاً امکان پرداخت بهصورت نقدی یا اقساطی وجود دارد که بسته به سیاستهای هر مرکز متفاوت است.
۳. امضای قرارداد توسط پدر یا نماینده او و دریافت کیت خونگیری
بر اساس قوانین ثبت نام و عقد قرارداد برای ذخیره سازی خون بند ناف، پدر یا نماینده قانونی او باید در روز بستن قرارداد با موسسه، با در دست داشتن مدارک (کارت ملی و شناسنامه) قرارداد را امضا کند. این قرارداد شامل تعهدات دو طرف، شرایط نگهداری نمونه و مدت زمان فریز است. علاوه بر این بسته به اینکه نوع زایمان طبیعی است یا سزارین، یک کیت خونگیری مخصوص به خانوادهها داده میشود. درست است که قاعدتاً باید پدر قرارداد را امضا کند؛ اما در صورت عدم حضور پدر در روز بستن قرارداد، مادر نوزاد هم میتواند قرارداد را امضا کند.
۴. دریافت کیت خونگیری از بند ناف
پس از امضای قرارداد، کیت خونگیری مخصوص در اختیار خانواده قرار میگیرد. این کیت شامل دستورالعملهایی برای والدین و پزشک مربوطه آنهاست. علاوه بر این، در این کیت تمامی ابزارها برای جمعآوری و نگهداری نمونه سلول های بنیادی نیز وجود دارد. کیت خونگیری شامل کیسه مخصوص جمعآوری خون، سوزن استریل، برچسبهای شناسایی و دستورالعمل استفاده است. این کیت باید در زمان زایمان در دسترس تیم درمان باشد تا بلافاصله پس از تولد نوزاد استفاده شود.
کیت جمعآوری نمونه باید در یک مکان خشک و در دمای اتاق نگهداری شود و در روز زایمان، به همراه والدین به بیمارستان آورده شود. مطمئن شوید که کیت را در جایی درست نگه میدارید و حتماً آن را در روز زایمان به همراه داشته باشید. رعایت شرایط استریل و استفاده صحیح از کیت نقش مهمی در کیفیت نمونه دارد. هرگونه آسیب به کیت یا باز شدن آن پیش از زایمان میتواند شرایط ذخیره بند ناف را تحت تأثیر قرار دهد.
۵. خونگیری از مادر برای انجام آزمایشات لازم در زمان زایمان
در زمان زایمان، علاوه بر جمعآوری خون بند ناف، از مادر نیز نمونه خون گرفته میشود. این نمونه برای بررسی بیماریهای عفونی مانند هپاتیت، HIV و سایر موارد ضروری است. معمولا تستها شامل تست HIV، HCV Ab، HBC Ab، CMV (IgM), CMV (IgG), HTLV I/II، RPR, HBS Ab و HBS Ag میشود. این تستهای عفونی حتماً باید توسط خود کارشناسان موسسه بانک خون بند ناف انجام شود.
نتایج این آزمایشها در تعیین شرایط ذخیره خون بند ناف نوزاد نقش مهمی دارند. اگر نتایج طبیعی باشد، نمونه وارد مرحله پردازش و فریز میشود. به صورت کلی، تنها این تستها برای تایید سلامت مادر کافی است. در برخی موارد ممکن است بر اساس نظر کارشناسان، به انجام یک سری تستهای تکمیلیتر هم نیاز باشد. انجام این بخش به عنوان یکی از مهمترین مراحل ذخیره سازی خون بند ناف در نظر گرفته میشود.
۶. جمع آوری نمونه خون بندناف نوزاد و انتقال آن به بانک خون بندناف
بعد از پشت سر گذاشتن مراحل قبلی، یکی از اصلیترین مراحل ذخیره سازی خون بند ناف، جمعآوری نمونه خون بند ناف نوزاد است. بلافاصله پس از تولد، اما قبل از زایمان جفت، خون بند ناف نوزاد توسط ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی جمعآوری میشود. پس از زایمان جفت، بافت بند ناف جمعآوری میشود. در طول فرایند جمعآوری هیچ درد یا خطری برای مادر یا کودک وجود ندارد، زیرا خون پس از بستن و برش بند ناف از آن گرفته میشود.
جمعآوری خون بند ناف و بافت بند ناف هم برای زایمان واژینال و هم برای زایمان سزارین ایمن است. این فرایند هیچ تداخلی با زایمان ندارد و هیچ مشکلی برای مادر و نوزاد ایجاد نمیشود. ظرف دو ساعت باید نمونههای جمعآوری شده به کارشناسان بانک خون بند ناف تحویل داده شوند. سرعت انتقال در حفظ کیفیت سلولهای بنیادی بسیار مهم است. نمونهها در یک کیسه مخصوص، در ظرف مناسب نگهداری شده و به بانک خون بند ناف ارسال میشود تا مراحل بعدی کار روی نمونهها صورت بگیرد.
متن انگلیسی:
cryoviva
Collected cord blood is safely packed in proprletary transfer kits and within 24 hours reach labs
ترجمه متن:
خون بند ناف جمعآوری شده به طور ایمن در کیتهای انتقال اختصاصی بستهبندی میشود و ظرف 24 ساعت به آزمایشگاه میرسد.
۷. انجام عملیات پردازش سلولی و مراحل فریز نمونه توسط بانک خون بندناف
قدم بعدی در مراحل ذخیره سازی خون بند ناف، پردازش نمونههای دریافتی از جنین است. معمولاً طی 36 تا 48 ساعت پس از جمعآوری، خون و بافت بند ناف مورد آزمایش، پردازش و ذخیره سازی برودتی قرار میگیرند. هر نمونه خون بند ناف و بافت بند ناف برای آلودگی میکروبیولوژیکی آزمایش میشود تا مطمئن شوند که نمونهها کاملاً استریل و عاری از هر نوع عفونت میکروبی هستند. سپس خون بند ناف برای به حداکثر رساندن بازیابی سلولهای بنیادی توسط تکنسینهای آزمایشگاهی، به صورت تخصصی پردازش میشود.
کارشناسان باید مطمئن شوند که نمونه جمعآوریشده هم از نظر حجم و هم از نظر تعداد سلولها در حد استاندارد است. در صورت کافی بودن مقدار نمونه، پردازش تخصصی آن شروع میشود. نکته مهم این که اگر در این مرحله تعداد سلولها به هر دلیلی کافی نباشد، قرارداد با اطلاع خانواده فسخ میشود. تستهای پردازش تخصصی، علاوه بر تستهای میکروبی شامل تست HLA و همچنین سنجش کلنی و وفلوسایتومتری میشود. انجام این تستها میتواند در تایید کیفیت نمونه، سلامت آن و ساختار آنتیژنی نمونههای جمعآوریشده مورد استفاده قرار بگیرد.
هم خون بند ناف و هم بافت بند ناف برای محافظت بیشتر در برابر آلودگی متقاطع در حین نگهداری بستهبندی میشوند. همه نمونهها در فاز بخار نیتروژن مایع برای حفظ برودتی، در دماهای زیر 170- درجه سانتیگراد یا تقریباً 274- درجه فارنهایت ذخیره میشوند.
۸. اعلام نتیجه ذخیره سازی سلول های بنیادی نمونه خون بند ناف به خانواده و پایان مراحل ذخیره سازی
بعد از اینکه نمونهها جمعآوری شد و تستها و پردازشهای لازم روی آنها انجام شد، دست کم 13 روز بعد به خانوادهها در خصوص تایید نهایی نمونهها اطلاعرسانی میشود. کارشناسان مجموعه بعد از انجام تستهای لازم و بررسی مقدار و حجم نمونه، به خانوادهها اطلاع میدهند که آیا امکان ذخیره کردن و فریز نمونه خون بند ناف وجود دارد یا خیر. در صورت تأیید، گواهی فریز صادر میشود. اگر همه چیز مطابق چیزی که انتظار میرود پیش رفت، این آخرین بخش از مراحل ذخیره سازی خون بند ناف است و نمونهها برای نگهداری، منجمد و ذخیره سازی میشوند.

۹. تکمیل و ارسال مدارک مربوط به نوزاد سه ماه پس از تاریخ زایمان
فرایندهای بعدی مراحل ذخیره سازی خون بند ناف، مربوط به بعد از زایمان است. خانوادهها باید سه ماه بعد از تولد نوزادشان، اطلاعات شناسنامهای نوزاد را به مجموعه ارائه دهند. آنها باید یا از طریق آدرس الکترونیکی کپی شناسنامه نوزاد را بارگذاری کنند یا اینکه آن را به صورت حضوری تحویل دهند. علاوه بر این آنها باید فرم سنجش سلامت کودک را هم در سایت بانک خون بند ناف تکمیل کنند. بعد از تکمیل شدن تمامی این مدارک، گواهینامه فریز نمونه در دسترس خانوادهها خواهد بود. آنها میتوانند از طریق پنل کاربری به این فرم دسترسی داشته باشند. ارسال بهموقع این مدارک برای تکمیل پرونده و حفظ اعتبار قرارداد ضروری است.
۱۰. پرداخت منظم هزینه شارژ سالیانه جهت نگهداری مستمر و سالیانه نمونه فریز شده
هزینهای که در مرحله اول پرداخت میکنید، هزینه ذخیره سازی اولیه نمونه است. برای نگهداری سلولهای بنیادی جداشده از خون بند ناف، باید سالانه هزینه نگهداری را پرداخت کرد. پرداخت منظم هزینه شارژ سالانه تضمین میکند که قرارداد سالانه تمدید شود و نمونهها نگهداری شوند. این هزینه برای حفظ شرایط فنی و نگهداری استاندارد در بانک خون بند ناف دریافت میشود.
عدم پرداخت بهموقع هزینه شارژ ممکن است منجر به بروز مشکلات حقوقی یا اختلال در روند نگهداری شود، بنابراین برای استفاده کامل از کاربردهای خون بند ناف برنامهریزی مالی برای آن اهمیت دارد. مراحل ذخیره سازی خون بند ناف را به همراه توضیحات مربوط در جدول زیر مشاهده میکنید.
| مراحل | توضیحات |
|---|---|
| تکمیل و ارسال فرم پرسشنامه پزشکی از آخر هفته ۳۴ بارداری | والدین باید پرسشنامه پزشکی را تکمیل کنند تا اطلاعات لازم در مورد سلامتی مادر و وضعیت ژنتیکی در دسترس باشد. |
| پرداخت هزینه جمع آوری و ذخیره سازی نمونه خون بند ناف نوزاد | والدین موظف به پرداخت هزینههای مربوط به جمعآوری و نگهداری نمونه خون بند ناف هستند. |
| امضای قرارداد توسط پدر یا نماینده او و دریافت کیت خونگیری | والدین یا نمایندگان قانونی آنها قراردادی را امضا میکنند و کیت خونگیری را دریافت میکنند. |
| دریافت کیت خونگیری از بند ناف | کیت خونگیری مخصوص جمعآوری خون بند ناف در بیمارستان یا مرکز زایمان تحویل داده میشود. |
| خونگیری از مادر برای انجام آزمایشات لازم در زمان زایمان | نمونه خون از مادر گرفته میشود تا آزمایشهای لازم قبل از استفاده از خون بند ناف انجام شود. |
| جمع آوری نمونه خون بندناف نوزاد و انتقال آن به بانک خون بندناف | نمونه خون بند ناف بلافاصله پس از تولد جمعآوری شده و به بانک خون بندناف منتقل میشود. |
| انجام عملیات پردازش سلولی و مراحل فریز نمونه توسط بانک خون بندناف | نمونه خون بند ناف پردازش و سلولهای بنیادی آن جدا شده و سپس فریز میشوند. |
| اعلام نتیجه ذخیره سازی سلولهای بنیادی نمونه خون بند ناف به خانواده و پایان مراحل ذخیره سازی | خانواده از نتیجه ذخیرهسازی سلولهای بنیادی مطلع میشوند و مراحل ذخیرهسازی به پایان میرسد. |
| تکمیل و ارسال مدارک مربوط به نوزاد سه ماه پس از تاریخ زایمان | مدارک مربوط به نوزاد باید سه ماه پس از زایمان به بانک خون بندناف ارسال شود. |
| پرداخت منظم هزینه شارژ سالیانه جهت نگهداری مستمر و سالیانه نمونه فریز شده | هزینههای سالیانه برای نگهداری مستمر و امن نمونههای فریز شده پرداخت میشود. |
زمان ثبت نام بند ناف رویان دقیقا کی است؟
بهترین زمان برای ثبت نام بند ناف رویان یا سایر بانکهای خون بند ناف، از هفته ۳۴ بارداری به بعد است. در این بازه زمانی، فرصت کافی برای تکمیل فرمها، انجام هماهنگیها و دریافت کیت خونگیری وجود دارد. ثبتنام دیرهنگام ممکن است باعث شود کیت بهموقع به دست خانواده نرسد یا مراحل اداری بهطور کامل انجام نشود. بنابراین توصیه میشود پیش از نزدیک شدن به زمان زایمان، مراحل ثبتنام انجام شود.
برای دریافت گواهی فریز باید چه اقداماتی انجام داد؟
جهت دریافت گواهی فریز، ابتدا باید تمامی مراحل ذخیره سازی خون بند ناف بهدرستی انجام شده باشد. نتیجه آزمایشهای مادر و بررسیهای کیفی نمونه باید تأیید شود تا بانک خون بند ناف اجازه صدور گواهی را بدهد. پس از تکمیل پردازش سلولی و فریز، گزارشی شامل مشخصات نمونه، تعداد سلولهای بنیادی و تاریخ فریز صادر میشود. سپس کافی است والدین علاوه بر کپی شناسنامه نوزاد، اطلاعات تکمیلی و فرم سنجش سلامت او را به مرکز ارائه دهد تا گواهی فریز در پنل کاربری در دسترس آنها قرار بگیرد. این گواهی بهعنوان سند رسمی ذخیره نمونه محسوب میشود و باید بهدقت نگهداری شود.
چه مواردی مانع از عقد قرارداد و ذخیره سازی نمونه میشود؟
برخی موارد میتواند موجب فسخ قرارداد شوند که حتماً خانوادهها باید قبل از هر چیزی این موارد را مطالعه کنند. این محدودیتها بهمنظور حفظ ایمنی نمونه و جلوگیری از انتقال بیماری طراحی شدهاند. از بیماریهای مادر در طول زندگی و دو سال قبل از زایمان گرفته تا بیماریهای مادر در طول دوران بارداری و نتایج آزمایشات خون گرفتهشده از او در زمان عقد قرارداد، همگی میتوانند موجب فسخ قرارداد شوند. علاوه بر این، حجم نمونه گرفتهشده و داشتن استانداردهای لازم هم در فسخ یا تایید قرارداد تاثیر دارد. مهمترین موارد منع شامل موارد زیر است:
- ابتلای مادر به برخی بیماریهای عفونی فعال مانند HIV یا هپاتیت کنترلنشده
- سابقه برخی سرطانهای خونی در مادر
- بروز عفونت شدید در زمان زایمان
- ناقص بودن مدارک یا اطلاعات پزشکی
- آسیب دیدن کیت خونگیری پیش از استفاده
نتیجه گیری
ذخیره سازی خون بند ناف یک تصمیم آیندهنگرانه برای حفظ سرمایه زیستی فرزند شماست. نمونههای بند ناف که در روز زایمان جمعآوری میشوند، میتوانند در آینده کمک زیادی به درمان برخی از بیماریها کنند. با این حال برای اینکه بتوان نمونهها را با موفقیت در بانک خون بند ناف ذخیره کرد، باید مراحل ذخیره سازی خون بند ناف را به صورت دقیق و کامل پشت سر گذاشت. اگر قصد ثبتنام دارید، بهتر است از هفتههای پایانی بارداری اقدام کرده و با پزشک خود مشورت کنید. داشتن اطلاعات دقیق، بهترین ابزار برای انتخابی آگاهانه و مسئولانه است. در سایت رویان، اطلاعات کامل نحوه ثبت قرارداد و عضویت در مجموعه و کارهایی که والدین باید از قبل انجام دهند، وجود دارد.
برای ذخیره سازی خون بند ناف بهتر است با متخصص خون یا دکتر زنان مشورت کنید. شما میتوانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین متخصص خون وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

سلام من هفته ۳۷بارداریم نمیتونم اقدام به ذخیره کنم ؟
حتما ۳۴هفته باید اقدام میکردم ؟
سلام من هفته ۳۷بارداریم نمیتونم اقدام به ذخیره کنم ؟
حتما ۳۴هفته باید اقدام میکردم !
سلام، ذخیرهسازی خون بند ناف معمولاً قبل از زایمان و در حدود هفته ۳۴ برنامهریزی میشود، اما اگر در هفته ۳۷ هستید، هنوز میتوانید با مرکز ذخیرهسازی تماس بگیرید و شرایط را بپرسید، بعضی مراکز در زایمانهای نزدیک به موعد هم امکان جمعآوری را دارند، ولی شانس موفقیت و حجم نمونه ممکن است کمتر باشد.
سلام هزینه نگهداری چقدر هست
سلام
هزینه نگهداری و ذخیرهسازی خون بندناف در ایران بسته به بانک ذخیرهسازی متفاوت است؛ بهعنوان مثال در یکی از بانکهای خصوصی برای عقد قرارداد اولیه بدون انجام آزمایش HLA حدود ۱۱٬۳۵۰٬۰۰۰ تومان اعلام شده است.
همچنین شارژ سالانه نگهداری نمونه از سال دوم برای همان بانک حدود ۵۶۰٬۰۰۰ تومان گزارش شده است
آیاامکان. آرد عمه بچه که قبلا بارداری خارج ازرحم داشته ازاین ذخیره جهت باروری استفاده کند
سلام، بارداری خارج از رحم قبلی لزوماً مانع استفاده از ذخیره تخمدان برای بارداری در آینده نمیشود، اما موفقیت در بارداری بستگی به وضعیت کلی سلامتی، عملکرد تخمدانها و شرایط رحمی دارد. توصیه میشود برای ارزیابی دقیقتر و راهنمایی مناسب، با یک متخصص زنان و ناباروری مشورت کنید تا بهترین روش باروری بر اساس شرایط فردی تعیین شود.
متخصص زنان و زایمان