فهرست مطالب
دوم اسکرولینگ زمانی رخ میدهد که فرد بدون هدف مشخص، خبرهای ناخوشایند را یکی پس از دیگری دنبال میکند و بهسختی میتواند تلفن همراه را کنار بگذارد. این رفتار که با نام شوم گردی نیز شناخته میشود، معمولا با هدف آگاه ماندن آغاز میشود؛ اما ممکن است به احساس ترس، درماندگی و آشفتگی بیشتر منجر شود. پیگیری خبر بهخودیخود ناسالم نیست. مشکل از زمانی آغاز میشود که جستوجوی اطلاعات از کنترل خارج شود، خواب یا تمرکز را مختل کند و فرد با وجود حال نامساعد به اسکرول کردن ادامه دهد. در این مطلب از دکترتو با نشانهها، دلایل، عوارض و راههای متوقف کردن این چرخه آشنا میشوید.
دوم اسکرولینگ یا شوم گردی چیست؟
دوم اسکرولینگ یا شوم گردی به صرف زمان طولانی برای دیدن خبرها، تصاویر یا مطالب منفی در اینترنت گفته میشود. فرد ممکن است مرتب صفحه را تازه کند، بین خبرگزاریها و شبکههای اجتماعی جابهجا شود یا تا پیدا کردن اطلاعات بیشتر، اسکرول را ادامه دهد.
محتوای دنبالشده معمولا به بحرانها، جنگ، بیماری، مشکلات اقتصادی، حوادث و رویدادهای نگرانکننده مربوط است. فرد تصور میکند خبر بعدی ممکن است پاسخ ابهام او را بدهد یا باعث شود آمادگی بیشتری پیدا کند؛ اما هر خبر تازه معمولا پرسش و نگرانی دیگری ایجاد میکند. شوم گردی همیشه آگاهانه نیست. گاهی فرد فقط برای بررسی یک پیام وارد تلفن همراه میشود؛ اما پس از مدتی متوجه میشود چندین خبر منفی را پشت سر هم دیده است. نشانه اصلی، طولانی و تکراری شدن این رفتار و دشواری در متوقف کردن آن است.
تفاوت دوم اسکرولینگ با چک کردن عادی اخبار چیست؟
بررسی عادی اخبار هدف، محدوده زمانی و نقطه پایان مشخصی دارد. فرد اطلاعات لازم را از چند منبع دریافت میکند و سپس به فعالیتهای روزمره برمیگردد. دنبال کردن خبر در این حالت لزوما باعث آشفتگی شدید یا اختلال در زندگی نمیشود. در دوم اسکرولینگ، فرد بارها مطالب مشابه را بررسی میکند؛ حتی وقتی اطلاعات تازه یا کاربردی دریافت نمیکند. این رفتار ممکن است بدون توجه به گذشت زمان ادامه پیدا کند و با افزایش اضطراب همراه باشد. تفاوتهای اصلی عبارتاند از:
| بررسی عادی اخبار | دوم اسکرولینگ |
|---|---|
| با هدف مشخص انجام میشود | اغلب واکنشی و بدون هدف روشن است |
| زمان محدود دارد | ممکن است مدت زیادی ادامه پیدا کند |
| پس از دریافت اطلاعات متوقف میشود | با وجود تکراری بودن مطالب ادامه مییابد |
| لزوما زندگی روزمره را مختل نمیکند | ممکن است خواب، خلق و تمرکز را مختل کند |
| فرد کنترل بیشتری بر شروع و پایان دارد | کنار گذاشتن تلفن همراه دشوار میشود |
دوم اسکرولینگ با اعتیاد به موبایل چه تفاوتی دارد؟
دوم اسکرولینگ به نوع محتوای مصرفشده و شیوه دنبال کردن آن مربوط است؛ اما وابستگی مشکلساز به موبایل دامنه گستردهتری دارد. فرد وابسته به موبایل ممکن است زمان زیادی را صرف بازی، پیامرسانها، خرید، ویدئو یا شبکههای اجتماعی کند و فقط درگیر اخبار منفی نباشد.
شوم گردی ممکن است تنها یکی از الگوهای استفاده ناسالم از تلفن همراه باشد. همچنین امکان دارد فرد در بخشهای دیگر زندگی استفاده متعادلی از موبایل داشته باشد؛ اما هنگام وقوع یک بحران خبری نتواند از بررسی مداوم اخبار دست بکشد. در هر ۲ حالت، از دست دادن کنترل، نادیده گرفتن مسئولیتها و ادامه رفتار با وجود پیامد منفی اهمیت دارد. تشخیص یک اختلال وابسته به فناوری به ارزیابی گستردهتری نیاز دارد و تنها بر اساس تعداد ساعت استفاده از موبایل انجام نمیشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت health.harvard
But two key groups are especially vulnerable: women and people with a history of trauma. Women are hit harder by doomscrolling because “most of violent media is about hurting women and children,”
ترجمه فارسی:
دو گروه کلیدی به ویژه آسیبپذیر هستند: زنان و افرادی که سابقه تروما دارند. «زنان بیشتر تحت تأثیر اسکرول کردن به سمت نابودی قرار میگیرند زیرا بیشتر رسانههای خشونتآمیز در مورد آسیب رساندن به زنان و کودکان هستند.»
علائم دوم اسکرولینگ چیست؟
مهمترین نشانه شوم گردی، ادامه دادن به مشاهده خبرهای منفی با وجود افزایش اضطراب، ناراحتی یا خستگی است. ممکن است فرد بارها تصمیم بگیرد تلفن همراه را کنار بگذارد؛ اما چند دقیقه بعد دوباره خبرها را بررسی کند. علائم احتمالی دوم اسکرولینگ عبارتاند از:
- بررسی خبرها بلافاصله پس از بیدار شدن
- اسکرول کردن طولانی بدون توجه به زمان
- تازه کردن مداوم صفحه خبر یا شبکه اجتماعی
- جابهجایی مکرر میان چند منبع برای یافتن خبر بیشتر
- ناتوانی در کنار گذاشتن تلفن همراه پیش از خواب
- اضطراب، ترس، خشم یا ناامیدی پس از دیدن محتوا
- احساس اجبار برای آگاه شدن از تمام جزئیات
- دشواری در تمرکز روی کار، درس یا گفتوگو
- به تعویق انداختن خواب یا مسئولیتهای روزانه
- سردرد، گرفتگی عضلات یا خستگی ناشی از استفاده طولانی
- احساس پشیمانی از زمان ازدسترفته
- بازگشت سریع به اخبار پس از تلاش برای توقف
صرف دنبال کردن اخبار تلخ به معنای شوم گردی نیست. زمانی باید این الگو را جدی گرفت که تکراری، کنترلناپذیر و مختلکننده شده باشد.
خسته شدی از اینکه مدام تو گوشی اخبار رو چک میکنی؟
از متخصص راهنمایی بگیر.
علت شوم گردی چیست؟
شوم گردی معمولا یک علت واحد ندارد. ترکیبی از واکنش طبیعی مغز به تهدید، اضطراب فردی، نیاز به اطمینان و طراحی پلتفرمهای دیجیتال میتواند فرد را در چرخه خبرهای منفی نگه دارد. مهمترین دلایل شوم گردی شامل موارد زیر هستند:
- تمایل مغز به تشخیص تهدید: مغز بهطور طبیعی به اطلاعات خطرناک توجه بیشتری نشان میدهد تا فرد بتواند از خود محافظت کند.
- نیاز به کاهش ابهام: فرد امیدوار است با پیدا کردن اطلاعات بیشتر، احساس کنترل و اطمینان پیدا کند.
- اضطراب: افراد مضطرب ممکن است برای اطمینان از نبود خطر، اخبار را مرتب بررسی کنند.
- ترس از جا ماندن: تصور ازدستدادن یک خبر مهم میتواند فرد را به بررسی مداوم محتوا وادار کند.
- تفکر فاجعهساز: تمرکز روی بدترین پیامدهای ممکن، جستوجوی خبرهای نگرانکننده را افزایش میدهد.
- بیحوصلگی یا تنهایی: اسکرول کردن میتواند به راهی برای پر کردن زمان یا فرار موقت از احساسات ناخوشایند تبدیل شود.
- پیمایش بیپایان: نبود نقطه پایان مشخص در شبکههای اجتماعی توقف رفتار را دشوار میکند.
- پیشنهاد محتوای مشابه: تعامل با یک خبر منفی ممکن است نمایش مطالب مشابه را افزایش دهد.
- اعلانهای پیدرپی: هشدارهای خبری فرد را دوباره به تلفن همراه برمیگردانند.
این رفتار ممکن است هنگام جنگ، همهگیری بیماری، بلایای طبیعی، ناآرامیهای اجتماعی یا مشکلات اقتصادی شدیدتر شود. در چنین شرایطی، نیاز به آگاهی واقعی است؛ اما دریافت حجم زیاد اطلاعات لزوما احساس امنیت بیشتری ایجاد نمیکند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mentalhealth
In fact, doomscrolling can fuel a negative cycle of feeling low or worried, triggering us to continue scrolling content in attempts to feel better, often causing us to end up feeling worse.
ترجمه فارسی:
در واقع، دوم اسکرولینگ میتواند چرخهی منفی احساس غم یا نگرانی را تقویت کند و ما را وادار کند تا برای احساس بهتر، به پیمایش محتوا ادامه دهیم که اغلب باعث میشود در نهایت احساس بدتری داشته باشیم.
چگونه پزشک دوم اسکرولینگ را تشخیص میدهد؟
دوم اسکرولینگ تشخیص پزشکی یا روانپزشکی مستقلی ندارد و آزمایش مشخصی برای شناسایی آن وجود ندارد. روانشناس یا روانپزشک الگوی استفاده از اینترنت، پیامدهای آن و سلامت روان فرد را بررسی میکند. در جلسه ارزیابی ممکن است درباره موارد زیر سؤال شود:
- فرد روزانه چقدر خبر یا شبکه اجتماعی را بررسی میکند؟
- آیا میتواند استفاده از تلفن همراه را متوقف کند؟
- این رفتار چه اثری بر خواب، کار، تحصیل یا روابط دارد؟
- پیش و پس از اسکرول کردن چه احساسی پیدا میکند؟
- آیا بررسی خبر برای کاهش اضطراب انجام میشود؟
- فرد سابقه اضطراب، افسردگی یا وسواس دارد؟
- آیا استفاده از موبایل باعث نادیده گرفتن مسئولیتها شده است؟
متخصص ممکن است علائم اختلال اضطرابی، افسردگی، وسواس فکریعملی، اختلال خواب یا استفاده مشکلساز از اینترنت را نیز بررسی کند. هدف از این ارزیابی، گذاشتن برچسب روی فرد نیست؛ بلکه باید مشخص شود چه عاملی رفتار را حفظ میکند. زمان مصرف بهتنهایی معیار کافی نیست. ممکن است فرد بهدلیل شغل خود زمان زیادی را با اخبار بگذراند؛ اما کنترل مناسبی بر این رفتار داشته باشد. میزان اختیار، ناراحتی روانی و اختلال در عملکرد معیارهای مهمتری هستند.
راه های درمان شوم گردی چیست؟
درمان شوم گردی بیشتر بر تغییر عادتهای دیجیتال، مدیریت اضطراب و ایجاد فاصله آگاهانه از اخبار متمرکز است. حذف کامل اینترنت معمولا ضروری نیست. هدف این است که فرد زمان، منبع و شیوه دریافت خبر را دوباره کنترل کند. راهکارهای مؤثر عبارتاند از:
- زمان مشخصی برای خبر تعیین کنید.
- خبرها را یک یا ۲ بار در ساعتهای ازپیشتعیینشده بررسی کنید. بررسی پیوسته در طول روز معمولا اطلاعات ضروری بیشتری فراهم نمیکند.
- پیش از ورود، هدف خود را مشخص کنید.
- تصمیم بگیرید چه موضوعی را میخواهید بررسی کنید و پس از دریافت پاسخ از برنامه خارج شوید.
- برای استفاده از برنامهها محدودیت بگذارید.
- تایمر یا ابزار محدودکننده زمان صفحه میتواند پایان استفاده را به شما یادآوری کند.
- اعلانهای غیرضروری را خاموش کنید.
- هر اعلان میتواند شروع یک دوره تازه اسکرول کردن باشد. هشدارهای خبری را به موارد ضروری محدود کنید.
- منابع خبری را کاهش دهید.
- دنبال کردن چندین صفحه با محتوای مشابه، تکرار اخبار منفی را بیشتر میکند. چند منبع مشخص و قابل اعتماد انتخاب کنید.
- تلفن همراه را از تختخواب دور نگه دارید.
- برای بیدار شدن از ساعت جداگانه استفاده کنید و دستکم مدتی پیش از خواب سراغ اخبار نروید.
- نشانه شروع رفتار را پیدا کنید.
- خستگی، اضطراب، تنهایی یا یک اعلان ممکن است محرک شوم گردی باشد. ثبت زمان و احساس پیش از اسکرول کردن به شناسایی این محرکها کمک میکند.
- فعالیت جایگزین آماده داشته باشید.
- پیادهروی، تماس با یک دوست، مطالعه، موسیقی یا تمرین تنفس میتواند چرخه خودکار اسکرول را قطع کند.
- مشاهده آگاهانه را تمرین کنید.
- پیش از باز کردن برنامه از خود بپرسید: «اکنون دنبال چه اطلاعاتی هستم و چه زمانی متوقف میشوم؟»
- از رواندرمانی کمک بگیرید.
- اگر اضطراب یا افکار فاجعهساز رفتار را تقویت میکنند، درمان اختلال زمینهای میتواند به اصلاح الگوهای فکری و رفتاری کمک کند.
داروی اختصاصی برای شومگردی وجود ندارد. اگر فرد همزمان به اختلال اضطرابی، افسردگی یا وسواس مبتلا باشد، روانپزشک ممکن است درمان مناسب همان اختلال را پیشنهاد کند. دارو نباید برای کاهش مصرف موبایل بهصورت خودسرانه مصرف شود. شما میتوانید از بهترین دکتر روانشناس ایران برای مدیریت این شرایط کمک بگیرید.
دنبال راهکاری برای خلاصی از شر چک کردن مداوم اخبار هستی؟ مشاوره بگیر.
عوارض دوم اسکرولینگ چیست؟
ادامه شوم گردی میتواند بدن و ذهن را در حالت آمادهباش نگه دارد. مشاهده مکرر خبرهای تهدیدآمیز ممکن است احساس خطر را تقویت کند؛ حتی زمانی که فرد در همان لحظه با خطر مستقیمی روبهرو نیست. عوارض احتمالی عبارتاند از:
- احساس غم، خشم یا درماندگی
- بدبینی نسبت به آینده
- تشدید افکار فاجعهساز
- بههمریختن ساعت خواب
- دیر خوابیدن یا بیدار شدن در طول شب
- خستگی و خوابآلودگی روزانه
- کاهش تمرکز و افت بهرهوری
- دشواری در به پایان رساندن کارها
- کاهش تعامل با خانواده و دوستان
- کمتحرکی و درد گردن، شانه یا کمر
- سردرد و خستگی چشم
- کاهش رضایت از زندگی
شوم گردی ممکن است یک چرخه ایجاد کند. فرد برای کاهش نگرانی اخبار را بررسی میکند، محتوای منفی اضطراب را بیشتر میکند و اضطراب تازه او را دوباره به جستوجوی خبر وامیدارد. قرار گرفتن در معرض صفحهنمایش و محتوای تحریککننده پیش از خواب نیز مغز را فعال نگه میدارد. کمبود خواب در روز بعد تمرکز و تنظیم هیجان را دشوارتر میکند و احتمال بازگشت به رفتارهای خودکار را افزایش میدهد. به منظور کنترل این وضعیت شما میتوانید با بهترین دکتر روانکاوی ایران مشورت کنید.
راه های پیشگیری از دوم اسکرولینگ چیست؟
پیشگیری از شوم گردی به معنای بیخبری از جهان نیست. میتوان اطلاعات ضروری را دریافت کرد و همزمان از قرار گرفتن پیوسته در معرض محتوای نگرانکننده جلوگیری کرد. برای پیشگیری از دوم اسکرولینگ این راهکارها مفید هستند:
- ساعت ثابتی را برای خواندن اخبار انتخاب کنید.
- پس از بیدار شدن بلافاصله سراغ شبکههای اجتماعی نروید.
- نزدیک زمان خواب خبرها را بررسی نکنید.
- اعلان خبرگزاریها و شبکههای اجتماعی را محدود کنید.
- برنامههای خبری را از صفحه اصلی تلفن همراه بردارید.
- قابلیت پخش خودکار ویدئوها را خاموش کنید.
- صفحههایی را که محتوای هیجانی و تکراری منتشر میکنند، دنبال نکنید.
- تعداد منابع خبری خود را کاهش دهید.
- برای استفاده از شبکههای اجتماعی نقطه پایان تعیین کنید.
- زمانهای بدون موبایل در خانه ایجاد کنید.
- هنگام غذا خوردن یا گفتوگو تلفن همراه را کنار بگذارید.
- فعالیت بدنی و ارتباط حضوری را در برنامه روزانه قرار دهید.
گاهی خبر واقعا به اقدام نیاز دارد. پس از دریافت اطلاعات، از خود بپرسید آیا کاری مشخص از شما برمیآید یا خیر. انجام یک اقدام محدود و واقعی، مانند رعایت یک توصیه ایمنی، مفیدتر از ساعتها خواندن مطالب تکراری است. در صورت تجربه اضطراب شدید، حمله هراس، افت خلق مداوم، بیخوابی طولانی یا اختلال در کار و روابط، مراجعه به روانشناس یا روانپزشک ضرورت دارد.
4.8 (2134 نظر)5 (1478 نظر)4.9 (1373 نظر)4.8 (1380 نظر)4.8 (1367 نظر)4.9 (1300 نظر)نتیجه گیری
دوم اسکرولینگ یا چک کردن زیاد اخبار، الگویی از مصرف مداوم اخبار منفی است که ممکن است با وجود ناراحتی روانی ادامه پیدا کند. این رفتار بیماری مستقل روانی محسوب نمیشود؛ اما میتواند اضطراب، اختلال خواب، خستگی و افت تمرکز را تشدید کند. تعیین ساعت مشخص برای خبر، محدود کردن اعلانها و خارج کردن تلفن همراه از اتاق خواب به شکستن این چرخه کمک میکند. اگر فرد نمیتواند رفتار را کنترل کند یا علائم روانی بر زندگی روزمره اثر گذاشتهاند، بررسی عوامل زمینهای با کمک متخصص سلامت روان مناسب است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!