فهرست مطالب
حساسیت فصلی یکی از شایعترین انواع واکنشهای آلرژیک است که با تغییر شرایط جوی و افزایش میزان گرده در هوا بروز میکند. افراد مبتلا، بهویژه در فصلهای بهار و پاییز، علائمی مانند عطسه، خارش چشم و گرفتگی بینی را تجربه میکنند. این وضعیت نهتنها کیفیت زندگی، بلکه خواب و تمرکز روزانه را نیز مختل میسازد. کودکان و مبتلایان به آسم، گروههای حساستری هستند که به مراقبت ویژه نیاز دارند. شناخت آلرژنها، تشخیص دقیق و درمان بهموقع توسط پزشک میتواند علائم را کاهش دهد. هدف این مقاله بررسی علل، علائم، روشهای درمان و راهکارهای پیشگیری از آلرژی فصلی است. در این مقاله از دکترتو همراه ما باشید.
حساسیت فصلی چیست؟
اگر شما هم جزء افرادی هستید که مدام از آلرژی رنج میبرید، احتمالا با تغییر فصل هم دچار حساسیت فصلی میشوید. زمانی که بدن شما با ماده آلرژن در تماس قرار میگیرد، سیستم ایمنی آن ماده را مهاجم تلقی کرده و به آن واکنش نشان میدهد. در نتیجه علائم آلرژی ظاهر میشود. در حساسیت فصلی بیشتر افراد به گرده درخت یا گلها حساسیت دارند. سیستم ایمنی در این افراد گرده را عامل بیماریزا تشخیص میدهد.
زمانی که فرد گردهها را تنفس میکند، روی غشای مخاطی بینی مینشینند و باعث تحریک و التهاب میشوند. در برخی افراد، واکنش آلرژیک میتواند راههای هوایی را درگیر کند و باعث خسخس، تنگی نفس یا تشدید علائم آسم شود. افراد مبتلا به آسم یا علائم تنفسی باید برای ارزیابی و درمان مناسب به پزشک مراجعه کنند.
علائم حساسیت فصلی
علائم حساسیت فصلی معمولا شبیه سرماخوردگی است، اما بیشتر با خارش و تکرار در زمانهای خاص سال همراه میشود. شدت علائم در همه افراد یکسان نیست. بعضی افراد فقط چند عطسه یا خارش چشم دارند و بعضی دیگر دچار گرفتگی شدید بینی، اختلال خواب یا خستگی میشوند.
شایعترین علائم حساسیت فصلی عبارتاند از:
- گرفتگی بینی
- عطسه پشت سر هم
- خارش چشم، بینی و گلو
- آبریزش بینی و چشم
- خلط پشت حلق
- خستگی
- سرفه، بهخصوص بهدلیل ترشحات پشت حلق
- تیرگی پوست زیر چشم (هاله آلرژیک)
- احساس فشار در سینوسها
- تشدید خسخس سینه در افراد مبتلا به آسم
در فصل بهار مدام عطسه میکنی و دچار گرفتگی بینی میشی؟
همین حالا نوبت بگیر.
علائم حساسیت فصلی پاییز
علائم حساسیت فصلی پاییز معمولا با گرده علفهای هرز، بهخصوص راگوید در برخی مناطق، و همچنین کپکهای موجود در برگهای مرطوب یا محیطهای نمناک ارتباط دارد. در پاییز، ممکن است افراد تصور کنند سرما خوردهاند، اما تکرار علائم در روزهای خشک، بادی یا زمان تماس با برگها و کپکها میتواند به نفع آلرژی باشد.
علائم شایع آلرژی فصلی در پاییز شامل این موارد است:
- عطسه و آبریزش بینی
- گرفتگی یا خارش بینی
- خارش و اشکریزش چشم
- خارش گلو
- سرفه یا احساس ترشح پشت حلق
- سردرد یا احساس فشار در صورت
- خستگی
- تشدید علائم آسم در افراد مستعد
گرده بعضی گیاهان و کپکها در هوای گرم، مرطوب یا بادی بیشتر پخش میشوند. باران میتواند گردهها را موقتاً کم کند، اما در بعضی شرایط بعد از بارندگی، میزان ذرات حساسیتزا دوباره افزایش پیدا میکند.
علائم حساسیت فصلی پوستی
گاهی ممکن است حساسیت فصلی علاوه بر علائم ذکرشده باعث نشانههای حساسیت پوستی هم شود. بعضی افراد در فصلهای آلرژیزا دچار خارش پوست، کهیر یا تشدید اگزما میشوند. این حالت ممکن است بعد از تماس پوست با گرده گیاهان، گردوغبار یا کپکها بیشتر شود.
علائم پوستی حساسیت فصلی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- خارش پوست
- قرمزی و التهاب پوست
- خشکی یا پوستهپوسته شدن پوست
- دانههای ریز پوستی
- کهیر
- تشدید اگزمای قبلی
- سوزش یا حساس شدن پوست اطراف چشم
اگزما یا درماتیت آتوپیک میتواند با خشکی، خارش شدید و ضایعات پوستهدار همراه شود. البته هر خارش یا راش پوستی به معنی حساسیت فصلی نیست. عفونتهای پوستی، آلرژی غذایی، تماس با مواد محرک، داروها و بیماریهای دیگر هم میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند. اگر ضایعات پوستی شدید، گسترده، دردناک یا همراه با تورم صورت و تنگی نفس باشد، مراجعه فوری به پزشک لازم است.
علت آلرژی فصلی
علت آلرژی فصلی، واکنش بیشازحد سیستم ایمنی به مواد بیضرری است که بدن آنها را بهاشتباه تهدید تلقی میکند. این مواد را آلرژن یا ماده حساسیتزا مینامند. پس از تماس با آلرژن، بدن موادی مانند هیستامین آزاد میکند و همین مواد باعث خارش، عطسه، آبریزش بینی و التهاب میشوند.
مهمترین محرکهای حساسیت فصلی عبارتاند از:
- گرده درختان در برخی ماههای بهار
- گرده چمنها در بهار و تابستان
- گرده علفهای هرز در اواخر تابستان و پاییز
- کپکها و قارچها در محیطهای مرطوب
- برگهای پوسیده و خاک مرطوب
- گردوغبار و ذرات معلق که میتوانند علائم را بدتر کنند
زمینه ژنتیکی هم در آلرژی نقش دارد. اگر فرد سابقه خانوادگی آلرژی، آسم یا اگزما داشته باشد، احتمال بروز آلرژی در او بیشتر میشود. بااینحال، هر فردی ممکن است در هر سنی دچار علائم آلرژی شود.
تب یونجه چه علائمی دارد؟
تشخیص حساسیت فصلی
تشخیص آلرژی فصلی با گفتوگو درباره زمان شروع علائم، الگوی تکرار آنها، تماس با محرکها و معاینه انجام میشود. پزشک ممکن است از شما بپرسد علائم در چه فصلی بدتر میشوند، آیا در فضای باز شدت میگیرند، با حیوانات خانگی یا محیط مرطوب ارتباط دارند یا خیر و آیا سابقه آسم، اگزما یا آلرژی در خانواده وجود دارد. برای تشخیص نوع آلرژی و مادهای که به آن حساسیت دارید، پزشک تست آلرژی را تجویز میکند.
در صورت نیاز، پزشک ممکن است این روشها را پیشنهاد کند:
| روش تشخیص | کاربرد |
|---|---|
| شرح حال پزشکی | بررسی زمان بروز علائم، محرکها و سابقه خانوادگی |
| معاینه بینی، چشم و گلو | بررسی التهاب، گرفتگی بینی و علائم همراه |
| تست پوستی آلرژی | در تست پوستی خراشی، قطرهای از آلرژن روی پوست گذاشته و پوست بهآرامی خراش داده میشود؛ واکنش معمولاً طی حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بررسی میشود. |
| آزمایش خون | اندازهگیری آنتیبادیهای مرتبط با آلرژی در برخی شرایط |
| بررسی بیماریهای مشابه | افتراق آلرژی از سرماخوردگی، سینوزیت، آسم یا حساسیتهای غیر فصلی |
درمان حساسیت فصلی
درمان حساسیت فصلی به شدت آلرژی بستگی دارد. معمولا داروهای بدون نسخه علائم را از بین میبرند. برخی از داروها ممکن است یک تا دو هفته طول بکشد تا کامل اثر بگذارند. به همین دلیل باید حدود دو هفته قبل از تماس با آلرژن داروها را مصرف کنید. به طور کلی روشهای درمان شامل موارد زیر میشود.
- آنتیهیستامینها مانند سیتریزین، فکسوفنادین و لوراتادین با مهار اثر هیستامین به کاهش عطسه، خارش، آبریزش بینی و آبریزش چشم کمک میکنند.
- دکونژستانتها برای رفع گرفتگی بینی
- داروهای ضدسرفه برای حساسیتهای شدیدتر؛ اگر سرفه همراه آلرژی فصلی وجود دارد، باید علت آن مانند ترشح پشت حلق، تحریک راههای هوایی یا تشدید آسم بررسی شود.
- اسپری بینی ضدهیستامین یا استروئیدی مانند تریامسینولون، فلوتیکازون و بودزوناید
متن انگلیسی:
به نقل از سایت brownhealth
If you have a seasonal allergy, it’s vital that you know which season triggers your symptoms. Some people have spring allergies because of the blooms and tree pollen. Some have summer allergies. Others are specific to the fall. If you know when your symptoms are worst, you can be prepared. Most of the time, if you start allergy medications a week or two before your season kicks in, you tend to do better
ترجمه فارسی:
اگر آلرژی فصلی دارید، بسیار مهم است که بدانید کدام فصل علائم شما را تحریک میکند. برخی افراد به دلیل شکوفهها و گرده درختان به آلرژی بهاری مبتلا میشوند. برخی دیگر آلرژی تابستانی دارند. برخی دیگر مختص پاییز هستند. اگر بدانید چه زمانی علائم شما بدتر میشود، میتوانید آماده باشید. در بیشتر مواقع، اگر یک یا دو هفته قبل از شروع فصل، داروهای آلرژی را شروع کنید، معمولاً بهتر عمل خواهید کرد.
قوی ترین قرص ضد حساسیت فصلی
اگر حساسیت فصلی شما خیلی شدید است و با داروهای آنتیهیستامین و ضداحتقان بدون نسخه بهتر نمیشود باید به بهترین دکتر آسم و آلرژی ایران مراجعه کنید تا داروهای قویتر برای شما تجویز شود. برخی از داروها مانند لوراتادین و زیرتک سریع اثر میکنند و علائم آلرژی فصلی را سریع از بین میبرند.
درمان حساسیت فصلی در منزل
مهمترین اقدامی که در خانه برای درمان حساسیت فصلی میتوانید انجام دهید، این است که هوای داخل منزل را تمیز نگه دارید. برخی اقدامات که میتوانند کمککننده باشند عبارتند از:
- از سیستم تهویه مطبوع در خانه و خودرو استفاده کنید.
- در سیستمهای گرمایش و سرمایش منزل از فیلترهایی با بازده بالا استفاده کرده و مرتب فیلترها را تعویض کنید.
- برای کاهش رطوبت منزل از دستگاه رطوبتگیر استفاده کنید.
- در اتاق خواب از دستگاه تصفیه هوا با فیلتر HEPA استفاده کنید.
- کف خانه را مرتب با جارو برقی دارای فیلتر HEPA تمیز کنید.
علاوهبر این موارد برای درمان آلرژی فصلی در خانه اقدامات زیر میتواند مفید باشد:
- آنتی هیستامینهای خوراکی بدون نسخه
- اسپری بینی کرومولین سدیم
- شستشوی سینوسها: اگر مجاری بینی را با محلول نمکی بشویید، گرفتگی بینی تا حد زیادی کاهش پیدا میکند.
درمان قطعی آلرژی فصلی
اگر درمانهای ساده و داروها کارساز نباشد، ممکن است پزشک ایمونوتراپی را پیشنهاد دهد. در این روش بدن بهمرور نسبت به آلرژن مقاوم میشود. ایمونوتراپی به دو روش تزریقی و زیرزبانی قابل انجام است. در روش تزریقی آلرژنهای مشخصشده طی چند ماه یا چند سال به صورت زیر پوستی تزریق میشوند. برای درمان آلرژی به چمن یا راگوید معمولا پزشک از ایمونوتراپی با قرص زیرزبانی یا قطره استفاده میکند.
حساسیت فصلی در کودکان
بدن کودک نیز مانند بزرگسالان باید در معرض آلرژن قرار بگیرد تا مشخص شود به آن واکنش نشان میدهد یا نه. تا زمانی که کودک در تماس با آلرژن نباشد، واکنش آلرژیک نشان نمیدهد. به همین دلیل معمولا کودکان زیر 2 سال دچار حساسیت فصلی نمیشوند.
علائم آلرژی فصلی در کودکان شامل گرفتگی بینی، عطسه، خارش چشم، گلودرد و سرفه است. این علائم باعث میشود کودک دچار کمبود خواب شود. احتمال عفونت گوش و سینوس در این دسته از کودکان زیاد است. علائم آسم نیز در کودکان دچار آلرژی فصلی بیشتر دیده میشود.
برای کاهش احتمال آلرژی فصلی در کودک حتما بعد از بازی در فضای باز، دست و صورت کودک را بشویید تا گردهها پاک شوند. اگر کودک شبها علائم شدیدتری دارد، حتما پیش از خواب کودک را استحمام کنید.
4.8 (1761 نظر)4.6 (1823 نظر)4.5 (1170 نظر)4.4 (1131 نظر)4.8 (1008 نظر)4.9 (980 نظر)عوارض حساسیت فصلی
زمانی که حساسیت فصلی شدید یا مداوم شود، بسیار اذیتکننده شده و شخص را دچار مشکلات زیادی میکند. از جمله عوارض این عارضه میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- عطسههای مکرر
- اختلال در خواب و کمبود خواب
- خارش مکرر بینی و کانال گوش
- کاهش بویایی
- خستگی و کاهش تمرکز
- فشار و درد خفیف سینوسها
- تشدید آسم در افراد مبتلا به آسم
- گلودرد به دلیل تنفس از دهان
پیشگیری از حساسیت فصلی
مهمترین اقدامی که باید برای کاهش آلرژی فصلی وپیشگیری از علائم آن انجام دهید، کاهش مواجهه با آلرژنها است. این اقدامات عبارتند از:
- کاهش فعالیتهای بیرون از منزل در روزهای اوج مانند روزهای خشک و طوفانی؛ بهترین زمان برای بیرون رفتن بعد از باران است.
- شروع داروها پیش از آغاز فصل آلرژی
- بستن پنجرهها و در
- گذاشتن کلاه در فضای باز و شستن موها قبل از خواب
- تعویض لباس بعد از بازگشت به خانه
- اجتناب از چمنزنی یا جمع کردن برگها
- استفاده از ماسک
- لباسها را بیرون از خانه خشک نکنید. زیرا گردهها میتوانند به ملحفه و لباسها بچسبند.
نتیجه گیری
حساسیت فصلی بهطور مستقیم بر زندگی روزمره تأثیر میگذارد. شناخت عوامل محرک مانند گرده گیاهان و کپکها، رعایت توصیههای محیطی و استفاده از آنتیهیستامینها، مهمترین گامها برای کنترل علائم هستند. افرادی که علائم شدید دارند باید پیش از فصل آلرژی داروهای خود را شروع کرده و تحت نظر پزشک درمان تخصصی مانند ایمونوتراپی را دنبال کنند. پیشگیری از تماس با آلرژنها از طریق فیلتر هوا، شستشوی منظم و تهویه مناسب محیط، نقش مؤثری در کاهش علائم دارد. آگاهی از فصلهای آلرژی و برنامهریزی صحیح میتواند کیفیت زندگی این افراد را بهطور چشمگیری بهبود دهد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!