فهرست مطالب
حساسیت فصلی یکی از شایعترین انواع واکنشهای آلرژیک است که با تغییر شرایط جوی و افزایش میزان گرده در هوا بروز میکند. افراد مبتلا، بهویژه در فصلهای بهار و پاییز، علائمی مانند عطسه، خارش چشم و گرفتگی بینی را تجربه میکنند. این وضعیت نهتنها کیفیت زندگی، بلکه خواب و تمرکز روزانه را نیز مختل میسازد. کودکان و مبتلایان به آسم، گروههای حساستری هستند که به مراقبت ویژه نیاز دارند. شناخت آلرژنها، تشخیص دقیق و درمان بهموقع توسط پزشک میتواند علائم را کاهش دهد. هدف این مقاله بررسی علل، علائم، روشهای درمان و راهکارهای پیشگیری از آلرژی فصلی است. در این مقاله از دکترتو همراه ما باشید.
حساسیت فصلی چیست؟
اگر شما هم جزء افرادی هستید که مدام از آلرژی رنج میبرید، احتمالا با تغییر فصل هم دچار حساسیت فصلی میشوید. زمانی که بدن شما با ماده آلرژن در تماس قرار میگیرد، سیستم ایمنی آن ماده را مهاجم تلقی کرده و به آن واکنش نشان میدهد. در نتیجه علائم آلرژی ظاهر میشود. در حساسیت فصلی بیشتر افراد به گرده درخت یا گلها حساسیت دارند. سیستم ایمنی در این افراد گرده را عامل بیماریزا تشخیص میدهد.
زمانی که فرد گردهها را تنفس میکند، روی غشای مخاطی بینی مینشینند و باعث تحریک و التهاب میشوند. در موارد شدید علائم تنفسی هم ظاهر میشود و ممکن است آسم ایجاد شود.
علائم حساسیت فصلی
زمانی که بدن به یک ماده آلرژن مانند گرده گل یا درخت واکنش نشان میدهد، علائم حساسیت ظاهر میشود. گاهی علائم خفیف بوده و گاهی خیلی شدید میشود. رایجترین علائم آلرژی فصلی عبارتند از:
- گرفتگی بینی
- عطسه
- خارش چشم، بینی و گلو
- آبریزش بینی و چشم
- خلط پشت حلق
- خستگی
- سرفه
- تیرگی پوست زیر چشم (هاله آلرژیک)
علائم حساسیت فصلی پاییز
آلرژی فصلی در پاییز علائمی مشابه حساسیت فصلی در بهار دارد. حساسیت با گرفتگی بینی، عطسه، خارش چشم و بینی و گاهی سرفه همراه است. برخی گیاهان و کپک برگها در فصل پاییز باعث بروز چنین علائمی میشوند.
علائم حساسیت فصلی پوستی
گاهی ممکن است حساسیت فصلی علاوه بر علائم ذکرشده باعث نشانههای حساسیت پوستی هم شود. از علائم آلرژی فصلی پوستی میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- قرمزی پوست
- خارش شدید پوست
- خشکی پوست یا پوستهپوسته شدن
- کهیر
- اگزمای فصلی
- سوزش یا احساس گزگز روی پوست
- تشدید بیماریهای پوستی مانند درماتیت آتوپیک
علت آلرژی فصلی
محرکهای رایج حساسیت فصلی شامل موارد زیر میشود. هر کدام از این محرکها در محدوده زمانی خاصی علت آلرژی فصلی هستند.
| علت آلرژی فصلی | محدوده زمانی آلرژی |
|---|---|
| گرده درختان | در فروردین و اردیبهشت شایعتر است. |
| گرده چمن | در خرداد و تیر شایعتر است. |
| گیاه راگوید | در فصل پاییز شایع است. |
| کپک | در فصل پاییز شایع است. |

تب یونجه چه علائمی دارد؟
تشخیص حساسیت فصلی
برای تشخیص نوع آلرژی و مادهای که به آن حساسیت دارید، پزشک تست آلرژی را تجویز میکند. دو نوع آزمایش در این شرایط انجام میشود.
- آزمایش پوستی: مقدار کمی از آلرژن مشکوک روی پوست تزریق میشود. اگر حساسیت داشته باشید، پوست متورم، قرمز و ملتهب میشود. معمولا ظرف نیم ساعت تا دو روز نتیجه آزمایش مشخص میشود.
- آزمایش خون: بعد از خونگیری، نمونه به آزمایشگاه فرستاده میشود.
درمان حساسیت فصلی
درمان حساسیت فصلی به شدت آلرژی بستگی دارد. معمولا داروهای بدون نسخه علائم را از بین میبرند. برخی از داروها ممکن است یک تا دو هفته طول بکشد تا کامل اثر بگذارند. به همین دلیل باید حدود دو هفته قبل از تماس با آلرژن داروها را مصرف کنید. به طور کلی روشهای درمان شامل موارد زیر میشود.
- آنتیهیستامین بدون نسخه یا نسخهای برای کاهش سطح ایمنی بدن مانند سیتریزین، فکسوفنادین و لوراتادین
- دکونژستانتها برای رفع گرفتگی بینی
- داروهای ضدسرفه برای حساسیتهای شدیدتر
- اسپری بینی ضدهیستامین یا استروئیدی مانند تریامسینولون، فلوتیکازون و بودزوناید
متن انگلیسی:
به نقل از سایت brownhealth
If you have a seasonal allergy, it’s vital that you know which season triggers your symptoms. Some people have spring allergies because of the blooms and tree pollen. Some have summer allergies. Others are specific to the fall. If you know when your symptoms are worst, you can be prepared. Most of the time, if you start allergy medications a week or two before your season kicks in, you tend to do better
ترجمه فارسی:
اگر آلرژی فصلی دارید، بسیار مهم است که بدانید کدام فصل علائم شما را تحریک میکند. برخی افراد به دلیل شکوفهها و گرده درختان به آلرژی بهاری مبتلا میشوند. برخی دیگر آلرژی تابستانی دارند. برخی دیگر مختص پاییز هستند. اگر بدانید چه زمانی علائم شما بدتر میشود، میتوانید آماده باشید. در بیشتر مواقع، اگر یک یا دو هفته قبل از شروع فصل، داروهای آلرژی را شروع کنید، معمولاً بهتر عمل خواهید کرد.
قوی ترین قرص ضد حساسیت فصلی
اگر حساسیت فصلی شما خیلی شدید است و با داروهای آنتیهیستامین و ضداحتقان بدون نسخه بهتر نمیشود باید به بهترین دکتر آسم و آلرژی ایران مراجعه کنید تا داروهای قویتر برای شما تجویز شود. برخی از داروها مانند لوراتادین و زیرتک سریع اثر میکنند و علائم آلرژی فصلی را سریع از بین میبرند.

درمان حساسیت فصلی در منزل
مهمترین اقدامی که در خانه برای درمان حساسیت فصلی میتوانید انجام دهید، این است که هوای داخل منزل را تمیز نگه دارید. برخی اقدامات که میتوانند کمککننده باشند عبارتند از:
- از سیستم تهویه مطبوع در خانه و خودرو استفاده کنید.
- در سیستمهای گرمایش و سرمایش منزل از فیلترهایی با بازده بالا استفاده کرده و مرتب فیلترها را تعویض کنید.
- برای کاهش رطوبت منزل از دستگاه رطوبتگیر استفاده کنید.
- در اتاق خواب از دستگاه تصفیه هوا با فیلتر HEPA استفاده کنید.
- کف خانه را مرتب با جارو برقی دارای فیلتر HEPA تمیز کنید.
علاوهبر این موارد برای درمان آلرژی فصلی در خانه اقدامات زیر میتواند مفید باشد:
- آنتی هیستامینهای خوراکی بدون نسخه
- اسپری بینی کرومولین سدیم
- شستشوی سینوسها: اگر مجاری بینی را با محلول نمکی بشویید، گرفتگی بینی تا حد زیادی کاهش پیدا میکند.
درمان قطعی آلرژی فصلی
اگر درمانهای ساده و داروها کارساز نباشد، ممکن است پزشک ایمونوتراپی را پیشنهاد دهد. در این روش بدن بهمرور نسبت به آلرژن مقاوم میشود. ایمونوتراپی به دو روش تزریقی و زیرزبانی قابل انجام است. در روش تزریقی آلرژنهای مشخصشده طی چند ماه یا چند سال به صورت زیر پوستی تزریق میشوند. برای درمان آلرژی به چمن یا راگوید معمولا پزشک از ایمونوتراپی با قرص زیرزبانی یا قطره استفاده میکند.
حساسیت فصلی در کودکان
بدن کودک نیز مانند بزرگسالان باید در معرض آلرژن قرار بگیرد تا مشخص شود به آن واکنش نشان میدهد یا نه. تا زمانی که کودک در تماس با آلرژن نباشد، واکنش آلرژیک نشان نمیدهد. به همین دلیل معمولا کودکان زیر 2 سال دچار حساسیت فصلی نمیشوند.
علائم آلرژی فصلی در کودکان شامل گرفتگی بینی، عطسه، خارش چشم، گلودرد و سرفه است. این علائم باعث میشود کودک دچار کمبود خواب شود. احتمال عفونت گوش و سینوس در این دسته از کودکان زیاد است. علائم آسم نیز در کودکان دچار آلرژی فصلی بیشتر دیده میشود.
برای کاهش احتمال آلرژی فصلی در کودک حتما بعد از بازی در فضای باز، دست و صورت کودک را بشویید تا گردهها پاک شوند. اگر کودک شبها علائم شدیدتری دارد، حتما پیش از خواب کودک را استحمام کنید.
دادهای یافت نشد.عوارض حساسیت فصلی
زمانی که حساسیت فصلی شدید یا مداوم شود، بسیار اذیتکننده شده و شخص را دچار مشکلات زیادی میکند. از جمله عوارض این عارضه میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- عطسههای مکرر
- اختلال در خواب و کمبود خواب
- خارش مکرر بینی و کانال گوش
- کاهش بویایی
- خستگی و کاهش تمرکز
- فشار و درد خفیف سینوسها
- تشدید آسم در افراد مبتلا به آسم
- گلودرد به دلیل تنفس از دهان
پیشگیری از حساسیت فصلی
مهمترین اقدامی که باید برای کاهش آلرژی فصلی وپیشگیری از علائم آن انجام دهید، کاهش مواجهه با آلرژنها است. این اقدامات عبارتند از:
- کاهش فعالیتهای بیرون از منزل در روزهای اوج مانند روزهای خشک و طوفانی؛ بهترین زمان برای بیرون رفتن بعد از باران است.
- شروع داروها پیش از آغاز فصل آلرژی
- بستن پنجرهها و در
- گذاشتن کلاه در فضای باز و شستن موها قبل از خواب
- تعویض لباس بعد از بازگشت به خانه
- اجتناب از چمنزنی یا جمع کردن برگها
- استفاده از ماسک
- لباسها را بیرون از خانه خشک نکنید. زیرا گردهها میتوانند به ملحفه و لباسها بچسبند.
نتیجه گیری
حساسیت فصلی اگرچه مزمن نیست، اما بهطور مستقیم بر زندگی روزمره تأثیر میگذارد. شناخت عوامل محرک مانند گرده گیاهان و کپکها، رعایت توصیههای محیطی و استفاده از آنتیهیستامینها، مهمترین گامها برای کنترل علائم هستند. افرادی که علائم شدید دارند باید پیش از فصل آلرژی داروهای خود را شروع کرده و تحت نظر پزشک درمان تخصصی مانند ایمونوتراپی را دنبال کنند. پیشگیری از تماس با آلرژنها از طریق فیلتر هوا، شستشوی منظم و تهویه مناسب محیط، نقش مؤثری در کاهش علائم دارد. آگاهی از فصلهای آلرژی و برنامهریزی صحیح میتواند کیفیت زندگی این افراد را بهطور چشمگیری بهبود دهد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

