فهرست مطالب
تومور مغزی یکی از بیماریهای مهم مغز و اعصاب است که میتواند در سنین مختلف رخ دهد و گاهی بدون نشانه واضح آغاز میشود. این عارضه با رشد سلولهای غیرطبیعی در مغز، بهتدریج باعث فشار بر بافتهای عصبی و بروز اختلال در عملکردهای حیاتی بدن میشود. در مراحل اولیه، ممکن است علائمی مانند سردرد، اختلال تمرکز یا تغییر در بینایی ظاهر شوند و بهمرور شدت گیرند. ازآنجاکه این نشانهها در ابتدا به مشکلات سادهتری مانند استرس یا خستگی شباهت دارند، بسیاری از بیماران دیرتر به پزشک مراجعه میکنند. آگاهی از این علائم و توجه به تغییرات پایدار در وضعیت شناختی یا جسمی، گامی مهم در تشخیص زودهنگام است. در این مطلب از دکترتو، با علائم تومور مغزی آشنا میشوید.
علائم تومور مغزی چیست؟
تومور مغزی بسته به محل قرارگیری، اندازه، نوع، شدت و میزان پیشرفت، میتواند با علائم متعددی همراه باشد. برخی از بیماران ممکن است همه علائم تومور مغزی را تجربه کنند، درحالیکه برخی دیگر تنها چند نشانه تومور مغزی را تجربه میکنند. در ادامه به برخی از رایجترین علائم تومورهای مغزی پرداختهایم:
- سردردهای مداوم یا شدید، بهویژه در صبحها
- حالت تهوع و استفراغ بدون علت مشخص
- تاری دید، دوبینی یا کاهش دید
- مشکلات شنوایی یا وزوز گوش
- اختلال در گفتار یا درک کلمات
- تغییرات شخصیتی یا رفتاری
- از دست دادن تعادل و مشکلات راه رفتن
- ضعف یا بیحسی در بازو یا پا، معمولاً در یک سمت بدن
- تشنج یا حملات صرع
- مشکلات حافظه و تمرکز
- خوابآلودگی بیشازحد یا تغییر در الگوی خواب
- سرگیجه و احساس فشار در سر
- اختلالات هورمونی (در صورت درگیری غده هیپوفیز یا اطراف آن)
متن انگلیسی:
barrowneuro
An estimated 1 million people in the U.S. are living with a brain tumor. Approximately 72 percent of all brain tumors are benign, while 28% are malignant.
ترجمه متن:
طبق تخمینها حدود ۱ میلیون نفر در ایالات متحده آمریکا با تومور مغزی زندگی میکنند. تقریبا ۷۲ درصد از تمامی تومورهای مغزی خوشخیم هستند، درحالیکه ۲۸ درصد از آنها بدخیم در نظر گرفته میشوند.
۱. سردرد در تومور مغزی
سردرد در تومور مغزی معمولاً یکی از نخستین و شایعترین علائم این بیماری است و محل آن میتواند سرنخهایی درباره ناحیه درگیر در مغز بدهد. بسیاری از بیماران میپرسند در تومور مغزی کجا سر درد می گیرد؟ پاسخ این است که درد ممکن است در هر قسمت از سر احساس شود، اما معمولاً در ناحیهای بروز میکند که تومور در همان بخش مغز رشد کرده است. برای مثال، تومور در لوب پیشانی ممکن است موجب سردرد در پیشانی شود، در حالی که تومور در بخش پسسری باعث درد در پشت سر میشود. این سردردها اغلب در صبحها شدیدترند، با تهوع یا استفراغ همراهاند و با تغییر وضعیت یا سرفه بدتر میشوند. در صورت بروز سردردهای جدید، مداوم یا همراه با علائمی مانند تاری دید، تشنج یا تغییر رفتار، باید سریعاً به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه شود.
۲. حالت تهوع و استفراغ از علائم تومور مغزی
حالت تهوع و استفراغ میتواند از علائم اولیه تومور مغزی باشد و معمولاً بهدلیل افزایش فشار داخل جمجمه ایجاد میشود. این علامت اغلب در ساعات صبح شدیدتر است و ممکن است بدون ارتباط با غذا یا بیماریهای گوارشی رخ دهد. تداوم یا تشدید استفراغ، بهویژه زمانی که همراه با سردرد یا اختلالات عصبی باشد، نیاز به بررسی تخصصی دارد.
۳. اختلال بینایی در تومور مغزی
اختلال بینایی در تومور مغزی بهصورت تاری دید، دوبینی، کاهش میدان دید یا افت تدریجی بینایی بروز میکند. این مشکل معمولاً ناشی از فشار تومور بر عصب بینایی یا نواحی بینایی مغز است. اختلالات بینایی پیشرونده که با عینک اصلاح نمیشوند، از علائم هشداردهنده محسوب میشوند.
۴. مشکلات شنوایی و تومور مغزی
مشکلات شنوایی ناشی از تومور مغزی اغلب شامل کاهش شنوایی یکطرفه، وزوز گوش یا اختلال در تشخیص صداها است. این علائم بیشتر در تومورهای نزدیک به عصب شنوایی یا ساقه مغز دیده میشوند. تشدید تدریجی مشکلات شنوایی، بهویژه همراه با سرگیجه، اهمیت بالینی دارد.
۵. اختلال گفتاری در تومور مغزی
اختلال گفتاری در تومور مغزی میتواند بهصورت مشکل در بیان کلمات، کندی گفتار یا ناتوانی در درک صحبت دیگران ظاهر شود. این علامت معمولاً زمانی رخ میدهد که نواحی زبانی مغز در لوب فرونتال یا تمپورال درگیر شوند. شدت اختلال گفتار به محل و اندازه تومور بستگی دارد.
۶. تغییرات شخصیتی یا رفتاری
تغییرات شخصیتی یا رفتاری از علائم مهم تومور مغزی است و میتواند شامل تحریکپذیری، افسردگی، بیتفاوتی یا کاهش قضاوت باشد. این تغییرات اغلب بهدلیل درگیری لوب فرونتال مغز ایجاد میشوند. بروز تغییرات رفتاری پایدار بدون علت روانی مشخص نیازمند بررسی عصبی است.
۷. از دست دادن تعادل در تومور مغزی
از دست دادن تعادل در تومور مغزی بهصورت تلوتلو خوردن، ناهماهنگی حرکتی یا مشکل در راه رفتن بروز میکند. این علامت بیشتر در تومورهای مخچه یا ساقه مغز دیده میشود. اختلال تعادل پیشرونده که با سرگیجه یا تهوع همراه باشد، میتواند نشانه درگیری مراکز کنترل حرکت باشد.
۸. ضعف یا بی حسی در بدن
ضعف یا بیحسی در بدن یکی از علائم شایع تومور مغزی است و ممکن است یک سمت بدن یا اندام خاصی را درگیر کند. این حالت معمولاً بهدلیل فشار تومور بر نواحی حرکتی یا حسی مغز ایجاد میشود. ضعف یا کرختی مداوم و پیشرونده باید جدی گرفته شود.
۹. تشنج یا حملات صرع
تشنج یا حملات صرع میتواند نخستین علامت تومور مغزی در بزرگسالان باشد، حتی در افرادی که سابقه صرع ندارند. تومور با ایجاد تحریک غیرطبیعی در سلولهای مغزی باعث بروز تشنج میشود. بروز تشنج جدید همواره نیازمند بررسی دقیق علت زمینهای است.
۱۰. مشکلات حافظه و تمرکز
مشکلات حافظه و تمرکز در تومور مغزی معمولاً بهصورت فراموشی، کاهش توجه یا افت عملکرد ذهنی بروز میکند. این علائم اغلب در تومورهای لوب فرونتال و تمپورال دیده میشوند. اختلال شناختی تدریجی که فعالیتهای روزمره را مختل میکند، اهمیت تشخیصی دارد.
۱۱. تغییر در الگوی خواب
تغییر در الگوی خواب ممکن است شامل خوابآلودگی بیشازحد، بیخوابی یا بههمریختگی چرخه خواب و بیداری باشد. این وضعیت میتواند ناشی از فشار تومور بر هیپوتالاموس یا ساقه مغز باشد. اختلال خواب پایدار همراه با علائم عصبی دیگر باید بررسی شود.
۱۲. سرگیجه و علائم تومور مغزی پشت سر
سرگیجه در تومور مغزی پشت سر معمولاً با احساس چرخش، عدم تعادل یا سنگینی در ناحیه پسسری همراه است. این علامت بیشتر در تومورهای مخچه یا نواحی پسسری مغز دیده میشود. سرگیجه پیشرونده همراه با سردرد یا تهوع میتواند هشداردهنده باشد.
۱۳. اختلالات هورمونی
اختلالات هورمونی در تومور مغزی اغلب بهدلیل درگیری هیپوفیز یا هیپوتالاموس ایجاد میشود. این اختلالات میتواند شامل تغییرات قاعدگی، ناباروری، نوسانات وزن یا تغییرات خلقی باشد. علائم هورمونی تدریجی و مداوم نیاز به بررسی دقیق علت زمینهای دارند.
فکر میکنی علائم تومور مغزی داری و نگرانی؟
برای بررسی نوبت بگیر.
علائم اولیه تومور مغزی
علائم تومور مغزی معمولا به صورت تدریجی خود را نشان میدهند و در مراحل اولیه، ممکن است خفیف یا مشابه بیماریهای دیگر به نظر برسند. به همین خاطر بسیاری از بیماران در ابتدا به آنها بیتوجهی میکنند یا این علائم را به مشکلاتی مانند استرس، میگرن یا خستگی نسبت میدهند. یکی از رایجترین علایم تومور مغزی، سردردهای مداومی است که گاهی با درد در ناحیه چشم نیز همراه هستند. این گذشته، این بیماران اغلب احساس خستگی و ضعف عضلانی دارند و نمیتوانند مثل قبل روی کار و مسائل زندگیشان تمرکز کنند.
علائم تومور مغزی در گروه های سنی مختلف
علائم تومور مغزی در گروههای سنی مختلف میتواند تفاوتهایی داشته باشد، زیرا مغز در سنین گوناگون واکنش متفاوتی به تودههای فشاری نشان میدهد. علائم تومور مغزی در جوانان معمولاً با سردردهای مداوم، اختلال تمرکز، تشنج جدید، تغییرات بینایی یا افت عملکرد تحصیلی و شغلی بروز میکند، در حالی که علائم تومور مغزی در نوجوانان ممکن است بیشتر بهصورت تغییرات رفتاری، افت ناگهانی حافظه، بیحوصلگی، مشکلات تعادل یا تشنج ظاهر شود. در مقابل، علائم تومور مغزی در کودکان اغلب شامل استفراغهای مکرر بهویژه در صبح، افزایش غیرطبیعی اندازه سر، تأخیر در رشد، خوابآلودگی بیشازحد یا مشکلات بینایی است. تشخیص زودهنگام این علائم در هر گروه سنی نقش مهمی در بهبود روند درمان و پیشآگهی بیماری دارد.
متن انگلیسی:
mayfieldclinic
Although brain tumors can occur at any age, they are most common in children 3 to 12 years old and in adults 40 to 70 years old.
ترجمه متن:
اگر چه تومورهای مغزی میتوانند در هر سنی رخ دهند، اما شیوع آنها در کودکان ۳ تا ۱۲ سال و بزرگسالان ۴۰ تا ۷۰ سال بیشتر است.
| علامت | توضیح |
|---|---|
| سردرد | سردردهای مداوم یا پیشرونده که معمولاً صبحها شدیدتر است و با مسکن بهطور کامل برطرف نمیشود |
| تهوع و استفراغ | استفراغهای مکرر بهویژه در صبح که اغلب ناشی از افزایش فشار داخل جمجمه است |
| اختلال بینایی | تاری دید، دوبینی یا کاهش میدان دید بهدلیل فشار بر عصب یا مراکز بینایی |
| تشنج | بروز تشنج جدید در فرد بدون سابقه صرع، از علائم شایع تومور مغزی |
| ضعف یا بیحسی | ضعف عضلانی یا کرختی یکطرفه بدن بهعلت درگیری نواحی حرکتی یا حسی مغز |
| اختلال تعادل | ناهماهنگی حرکتی و مشکل در راه رفتن، معمولاً در تومورهای مخچه |
| مشکلات گفتاری | دشواری در بیان یا درک کلمات بهدلیل درگیری نواحی زبانی مغز |
| تغییرات رفتاری | تغییر شخصیت، تحریکپذیری یا افت قضاوت ناشی از درگیری لوب فرونتال |
| مشکلات حافظه | فراموشی و کاهش تمرکز بهویژه در تومورهای لوب فرونتال و تمپورال |
| اختلالات هورمونی | تغییرات قاعدگی، وزن یا میل جنسی در اثر درگیری هیپوفیز یا هیپوتالاموس |
علائم تومور مغزی در زنان
علائم تومور مغزی در زنان میتوانند با نشانههای عمومی تومور مغزی مشترک باشند اما برخی تغییرات خاص به دلیل تأثیر مستقیم این تومورها بر سیستم هورمونی و غدد درونریز در زنان دیده میشود. یکی از بارزترین مثالها، تومورهای آدنوم هیپوفیز است که میتواند چرخه قاعدگی را مختل کرده و مشکلات باروری ایجاد کند. همچنین، تغییرات شدید در وزن بدن، سطح انرژی، احساس تشنگی و دفعات ادرار از دیگر پیامدهای این اختلالات هستند. در برخی موارد نادر، حتی تغییر سایز کفش به دلیل تغییرات هورمونی ناشی از عملکرد غیرطبیعی غده هیپوفیز گزارش شده است. علائم تومور مغزی در زنان عبارتند از:
- سردردهای شدید و صبحگاهی که گاهی باعث بیدار شدن از خواب میشوند
- اختلال در چرخه قاعدگی یا قطع قاعدگی
- مشکلات باروری و ناباروری
- کاهش یا تاری دید و دوبینی
- تغییرات ناگهانی در وزن (افزایش یا کاهش)
- احساس خستگی و کاهش سطح انرژی
- افزایش یا کاهش غیرعادی احساس تشنگی و دفعات ادرار
- تعریق شبانه و گرگرفتگی
- تغییرات خلقی مانند اضطراب، افسردگی یا تحریکپذیری
- خشکی واژن و کاهش میل جنسی
- تغییرات هورمونی منجر به تغییر در سایز کفش یا دستها
- حساسیت یا تغییرات غیرطبیعی در سینهها
علائم تومور مغزی در آقایان
بر اساس تحقیقات صورت گرفته، شیوع تومورهای مغزی بدخیم در مردان بیشتر از زنان است. بنابراین علائم تومور مغزی در اقایان علاوه بر علائم عمومی، ممکن است روی میل و رضایت جنسی مردان نیز تاثیر منفی بگذارند. به دلیل اثرات مستقیمی که این تومورها بر عملکرد مغز میگذارند، بسیاری از مردها در کنترل احساسات خود دچار مشکل میشوند و ممکن است با اختلالاتی در توانایی ذهنی، گفتار و حرکت نیز مواجه شوند.
میخوای از آزمایش خون برای فهمیدن تومور مغزی کمک بگیری؟ مشاوره بگیر.
علائم انواع تومور مغزی
علائم انواع تومور مغزی بسته به خوشخیم یا بدخیم بودن، محل قرارگیری و سرعت رشد تومور متفاوت است. در تومورهای خوشخیم، علائم معمولاً بهصورت تدریجی و ناشی از فشار توده بر بافتهای اطراف بروز میکند و ممکن است شامل سردرد مزمن، اختلال بینایی، تشنج یا مشکلات تعادل باشد که در این بخش بهطور جداگانه به علائم تومور مغزی خوش خیم پرداخته میشود. در مقابل، علائم تومور مغزی بدخیم اغلب سریعتر و شدیدتر ظاهر میشوند و میتوانند با تشدید سردرد، تهوع و استفراغ مداوم، کاهش سطح هوشیاری، ضعف پیشرونده اندامها و تغییرات واضح شناختی یا رفتاری همراه باشند. تشخیص تفاوت علائم در انواع تومور مغزی نقش مهمی در انتخاب روش درمان و پیشآگهی بیمار دارد.
علائم تومور مغزی در آزمایش خون
اگر چه علائم تومور مغزی در ازمایش خون نمیتواند وجود تومور مغزی را تایید کند، اما بخش مهمی از روند تشخیص و ارزیابی وضعیت بیمار محسوب میشود. این آزمایش گاهی قبل از شروع درمان تومور مغزی انجام میشود تا اطلاعات مفیدی را در اختیار تیم پزشکی قرار دهد، از جمله:
- وضعیت کلی سلامت فرد
- رد سایر بیماریها با علائم مشابه، مانند عفونتها یا اختلالات متابولیک
- ارزیابی عملکرد اندامهایی مانند کبد و کلیهها
- بررسی اثرات درمانهایی مانند شیمیدرمانی یا پرتودرمانی بر بدن
مدت زمان بروز علائم تومور مغزی
اینکه علایم تومور مغزی در عرض چه مدت زمانی خود را نشان میدهند، بسته به نوع تومور متفاوت است. بهعنوانمثال تومورهای مننژیوم ممکن است سالها بدون ایجاد مشکل و بدون تغییر اندازه باقی بمانند. علائم این تومورها ممکن است به صورت تدریجی و طی ماهها یا حتی سالها ظاهر شوند. در مقابل انواع دیگر تومورهای مغزی (خصوصا تومورهای بدخیم) به طور مداوم به رشد خود ادامه میدهند و در صورت عدم درمان، علائم آنها بهمرور شدیدتر میشود. زمان بروز علائم این تومورها نیز میتواند از چند هفته تا چند ماه متغیر باشد.
۴.۷ (۶۵۷ نظر)۴.۵ (۴۹۷ نظر)۴.۸ (۴۲۴ نظر)۴.۶ (۴۰۴ نظر)۳.۳ (۴۰۳ نظر)۴.۴ (۲۵۵ نظر)نتیجه گیری
تومور مغزی میتواند با علائم متنوعی مانند سردرد مداوم، تهوع، اختلالات بینایی و شنوایی، تغییرات رفتاری، ضعف یا بیحسی عضلانی و مشکلات تعادلی خود را نشان دهد که شدت و سرعت بروز آنها بسته به نوع و محل تومور متفاوت است. شناخت بهموقع این نشانهها، مراجعه سریع به متخصص و انجام بررسیهای تشخیصی مانند MRI یا آزمایشهای مرتبط، نقش کلیدی در تشخیص زودهنگام و موفقیت درمان دارد و میتواند از پیشرفت بیماری و بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!