هماتوم در بارداری، علل شایع، علائم و درمان آن

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

گاهی در سونوگرافی‌های اوایل بارداری به مادر گفته می‌شود کنار کیسه بارداری کمی خون جمع شده یا وجود هماتوم در بارداری دیده شده است. هماتوم در بارداری تجمع خون در اطراف جفت یا کیسه بارداری است که می‌تواند با لکه‌بینی یا خونریزی همراه باشد یا علامتی نداشته باشد. در بیشتر بیماران خون با گذشت زمان جذب می‌شود و بارداری ادامه پیدا می‌کند اما در بعضی موارد خطراتی مانند سقط یا زایمان زودرس را بالا می‌برد. شناخت بهتر هماتوم در دوران بارداری و زمان مراجعه به پزشک در این مقاله از دکترتو، به شما کمک می‌کند با خیال راحت‌تری این مسیر را طی کنید.

هماتوم در بارداری چیست؟

در بیشتر موارد، زمانی که از هماتوم بارداری صحبت می‌شود منظور هماتوم ساب‌کوریونیک، یکی از انواع هماتوم در بارداری است؛ این نوع هماتوم ناحیه‌ای از خون‌ریزی است که بین پوشش بارداری (کوریون) و دیواره رحم یا پشت جفت جمع شده است. این وضعیت بیشتر در سه‌ماهه اول دیده می‌شود و یک یافته سونوگرافی است.

وجود هماتوم در بارداری می‌تواند کوچک و کم‌خطر باشد یا بخش مهمی از اطراف کیسه بارداری را بگیرد و خطر سقط، زایمان زودرس یا جداشدگی جفت را بالا ببرد. درمان اصلی معمولا مراقبت، پیگیری سونوگرافی و کنترل عوامل خطر است و بدن در بسیاری از موارد هماتوم در دوران بارداری را به‌تدریج جذب می‌کند.

علائم هماتوم در بارداری	علل هماتوم در بارداری	درمان
لکه‌بینی یا خونریزی واژینال خفیف سه‌ماهه اول	جداشدگی نسبی کوریون از اندومتر و تشکیل هماتوم ساب‌کوریونیک	پایش علائم، معاینه و سونوگرافی‌های دوره‌ای
خونریزی واژینال با یا بدون دفع لخته	گسترش ناحیه خونریزی بین کیسه بارداری و دیواره رحم	مراقبت و پیگیری اندازه هماتوم در بارداری در سونوگرافی
خون قرمز روشن از واژن	خونریزی (هر رنگی) نیازمند ارزیابی است	ارزیابی سریع، کنترل خونریزی، اصلاح کم‌خونی و مشاوره با متخصص زنان
لکه‌بینی قهوه‌ای یا ترشحات تیره‌رنگ	می‌تواند خون قدیمی باشد؛ قضاوت درباره جذب فقط با پیگیری سونوگرافی	ادامه بررسی علائم؛ معمولا نشانه جذب تدریجی هماتوم در دوران بارداری
درد یا کرامپ خفیف پایین شکم	کشش بافت‌های اطراف محل هماتوم یا انقباضات خفیف رحم	مسکن ایمن در بارداری در صورت نیاز و زیر نظر پزشک
احساس فشار یا سنگینی لگن	حجم بیشتر هماتوم بارداری یا رحم بزرگ‌شده در اوایل بارداری	ارزیابی بالینی، تنظیم فعالیت روزانه و ادامه سونوگرافی کنترلی
بدون علامت (کشف اتفاقی در سونوگرافی)	هماتوم کوچک ساب‌کوریونیک یا رتروپلاسنتال بدون خونریزی آشکار	پیگیری سونوگرافی و ادامه مراقبت دوران بارداری

عکس هماتوم در بارداری

موارد بالا، عکس هماتوم در بارداری را نشان می‌دهند. گاهی بخشی از خون جمع‌شده به‌صورت لخته‌های تیره یا ترشحات قهوه‌ای از واژن خارج می‌شود. در عکس هماتوم دفع‌شده، معمولا لخته‌ها شبیه توده‌های ژلاتینی یا خون خشک‌شده دیده می‌شوند.

در عکس‌ خونریزی هماتوم در بارداری معمولا لکه‌های خون قرمز یا قهوه‌ای روی نوار بهداشتی یا لباس زیر نشان داده می‌شود. شدت این خونریزی بعد از دفع هماتوم می‌تواند از چند قطره تا خونریزی در بارداری شبیه پریود متغیر باشد و همیشه میزان خون با شدت خطر برابر نیست.

عکس دفع لخته هماتوم در بارداری یا عکس هماتوم دفع شده در بارداری هم معمولا خروج تکه‌های خون تیره، ضخیم و گاهی نامنظم را نشان می‌دهد. بعضی مادران این لخته‌ها در عکس دفع هماتوم در بارداری را با بافت جنین اشتباه می‌گیرند، در حالی‌که در بسیاری موارد فقط خون قدیمی ناشی از هماتوم بارداری است و وضعیت جنین با سونوگرافی بررسی می‌شود.

علائم هماتوم در بارداری چیست؟

در بسیاری از خانم‌ها، هماتوم بارداری در سونوگرافی کشف می‌شود و هیچ علامت واضحی ندارد. در بقیه موارد، شایع‌ترین نشانه وجود هماتوم در بارداری، لکه‌بینی یا خونریزی واژینال در سه‌ماهه اول است که می‌تواند قرمز روشن یا قهوه‌ای باشد.

برخی زنان دچار دل‌درد خفیف یا احساس فشار در پایین شکم می‌شوند. شدت علائم همیشه با اندازه هماتوم در دوران بارداری هم‌خوانی ندارد؛ حتی هماتوم‌های نسبتا بزرگ هم ممکن است علائم کمی داشته‌باشند.

نشانه‌های شایع هماتوم بارداری معمولا شامل موارد زیر است:

• لکه بینی همراه با لخته خون در بارداری
• گاهی دل‌درد خفیف یا احساس کرامپ
• احساس سنگینی یا فشار در لگن
• در بسیاری موارد بدون علامت و فقط دیده‌شدن در سونوگرافی

علائم از بین رفتن هماتوم بارداری

یکی از مواردی که باید بدانید این است که دفع هماتوم در بارداری چگونه است. زمانی که هماتوم بارداری در حال کوچک‌شدن و جذب است، بسیاری از زنان متوجه کاهش تدریجی لکه‌بینی می‌شوند. از نشانه های دفع هماتوم بارداری یا علائم از بین رفتن هماتوم این است که خونریزی ممکن است از قرمز روشن به قهوه‌ای تیره تبدیل شود و سپس کاملا قطع شود.

گاهی خروج یک‌باره لخته‌های تیره به‌معنای تخلیه بخشی از خون قدیمی و علائم دفع هماتوم در بارداری است اما تنها معیار قطعی برای از بین رفتن وجود هماتوم در بارداری، سونوگرافی است که در آن اندازه هماتوم در دوران بارداری کوچک شده یا دیگر دیده نمی‌شود و وضعیت جنین پایدار است.

علائم جذب هماتوم چیست در بارداری؟

علائم جذب هماتوم در بارداری معمولاً به‌تدریج ظاهر می‌شود و می‌تواند شامل کاهش یا توقف خونریزی واژینال، کمرنگ شدن لکه‌بینی به قهوه‌ای و کاهش درد یا ناراحتی شکمی باشد. در بسیاری موارد، هماتوم با گذشت زمان در بدن جذب می‌شود و در سونوگرافی اندازه آن کاهش می‌یابد. برخی زنان ممکن است بدون علائم واضح از هماتوم در حال جذب، بهبود یابند.

رنگ خون هماتوم در بارداری چگونه است؟

خونریزی مرتبط با هماتوم بارداری که می‌تواند از عوارض بارداری باشد، ممکن است طیفی از قرمز روشن تا قهوه‌ای تیره داشته‌باشد. رنگ خون هماتوم در بارداری به رنگ قرمز روشن معمولا نشانه خون تازه است و ممکن است مادر را بیشتر نگران کند، در حالی‌که خون قهوه‌ای اغلب نشان‌دهنده خروج خون قدیمی ناشی از وجود هماتوم در بارداری است. با این حال، از روی رنگ خون به‌تنهایی نمی‌توان در مورد خطر برای جنین قضاوت کرد و ارزیابی سونوگرافی همیشه ضروری است.

خونریزی هماتوم در بارداری چند روز طول میکشد؟

در پاسخ به اینکه خونریزی و لکه بینی هماتوم چقدر طول میکشد باید گفت در برخی زنان، لکه‌بینی ناشی از هماتوم بارداری فقط چند روز طول می‌کشد و سپس قطع می‌شود؛ در بعضی دیگر، خونریزی خفیف به‌صورت دوره‌ای ممکن است چند هفته ادامه یابد تا زمانی که هماتوم در دوران بارداری در سونوگرافی کوچک شده یا از بین برود.

وجود هماتوم در بارداری بدون خونریزی هم شایع است؛ به این معنی که هماتوم فقط در سونو دیده می‌شود و مادر هیچ لک یا خونی مشاهده نمی‌کند. هر خونریزی شدید، لخته‌های بزرگ یا درد یا سرگیجه، نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد.

مستعد هماتوم بارداری هستی و نگرانی؟

همین حالا با متخصص زنان مشورت کن.

دکتر متخصص زنان

علت هماتوم در بارداری چیست؟

علت ایجاد هماتوم در بارداری مشخص نیست. زمانی که غشای کوریون از دیواره رحم جدا می‌شود، هماتوم به وجود می‌آید. موارد زیر می‌توانند باعث جداشدن کیسه آب از دیواره رحم و دلیل هماتوم در بارداری باشند:

• ناهنجاری رحم
• سابقه عفونت لگن
• ضربه

چه زنانی بیشتر در معرض ابتلا به هماتوم حاملگی قرار دارند؟

برخی زنان در دوران بارداری بیشتر در معرض ابتلا به هماتوم ساب‌کوریونیک هستند. این عوامل خطر شامل سابقه سقط مکرر، ناهنجاری‌های رحم و بارداری با روش‌های کمک باروری مانند IVF می‌شود که احتمال خونریزی و تشکیل هماتوم را افزایش می‌دهد. همچنین داشتن اختلالات ایمنی یا آنتی‌بادی‌های خاص مرتبط با پاسخ ایمنی مادر می‌تواند خطر را افزایش دهد، هرچند علت دقیق هماتوم هنوز کاملا مشخص نیست.

وجود هماتوم در بارداری در همه زنان ممکن است رخ دهد اما در بعضی گروه‌ها شایع‌تر است:

• بارداری‌های حاصل از روش‌های کمک‌باروری مانند IVF و ICSI
• بارداری دوقلو یا چندقلویی
• سابقه سقط مکرر یا مشکلات جفت در بارداری‌های قبلی

روش تشخیص هماتوم بارداری چگونه است؟

تشخیص هماتوم بارداری معمولا بر پایه سونوگرافی است. در سونوگرافی واژینال یا شکمی، رادیولوژیست ناحیه‌ای تیره‌تر یا متفاوت در اطراف کیسه بارداری یا پشت جفت را می‌بیند که با وجود هماتوم در بارداری سازگار است. گاهی این یافته در خانمی کشف می‌شود که با لکه‌بینی مراجعه کرده و گاهی در یک سونوگرافی روتین بدون هیچ علامتی دیده می‌شود. برای پیگیری، معمولا سونوهای دوره‌ای انجام می‌شود تا مشخص شود هماتوم در دوران بارداری کوچک شده، ثابت مانده یا بزرگ‌تر شده است.

درمان هماتوم در بارداری – برای رفع هماتوم بارداری چه باید کرد؟

یکی از سوالات مهم این است که هماتوم در بارداری چگونه رفع میشود. درمان استاندارد و واحد یا درمان قطعی هماتوم بارداری برای همه زنان به صورت یکسان تعریف نشده و رویکرد اصلی مراقبت حمایتی و پیگیری است. معمولاً توصیه می‌شود مادر علائم خود را تحت نظر داشته‌باشد، در صورت خونریزی یا درد بیشتر، سریع به پزشک مراجعه کند و سونوگرافی‌ها طبق نظر پزشک انجام شود تا روند وجود هماتوم در بارداری بررسی شود.

مراقبت‌ های هماتوم در بارداری شامل کنترل علائم، درمان کم‌خونی در صورت نیاز و مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای است. در بسیاری از موارد، بدن به‌طور طبیعی هماتوم را جذب می‌کند و با پیگیری منظم و مراقبت مناسب، خطر عوارض برای مادر و جنین کاهش می‌یابد.

متن انگلیسی:
If your hematoma is small, it may never cause problems or heal on its own as your pregnancy grows.
ترجمه فارسی:
اگر هماتوم شما کوچک باشد، ممکن است با رشد جنین در دوران بارداری شما هرگز مشکلی ایجاد نکند یا خود به خود بهبود یابد.

به نقل از سایت clevelandclinic

درمان لخته خون کنار جنین در هماتوم بارداری

درمان اختصاصی و ثابت علمی برای حل هماتوم وجود ندارد و بیشتر روش‌ها حمایتی و نظارتی است. پزشک معمولا با پیگیری منظم سونوگرافی وضعیت هماتوم را تحت نظر می‌گیرد و بر اساس اندازه و رشد آن برنامه مراقبتی برای درمان لخته خون کنار جنین در هماتوم بارداری می‌چیند. در بسیاری موارد هماتوم خودبه‌خود و به‌تدریج جذب می‌شود و خونریزی کاهش می‌یابد.

در صورت خونریزی شدید یا عوارض، اقدامات حمایتی مانند استراحت، مشاوره پزشکی و کنترل بالینی صورت می‌گیرد اما شواهد قوی برای دارودرمانی مؤثر در این وضعیت محدود است.

درمان خانگی هماتوم بارداری یا مراقبت های هماتوم در بارداری

درمان هماتوم در خانه در دوران بارداری بدون مشورت با یک متخصص توصیه نمی‌شود. هماتوم در بارداری باید توسط متخصص زنان ارزیابی و مدیریت شود تا ایمنی مادر و جنین حفظ شود. درمان‌های خانگی یا خوددرمانی ممکن است در رفع علت زمینه‌ای یا عوارض مرتبط با هماتوم مؤثر نباشد.

برای جذب هماتوم بارداری چی بخوریم؟

یکی از سوالات مهم زنان باردار این است که برای جذب هماتوم چی بخوریم. برای هماتوم، بیشتر پیگیری سونوگرافی و ارزیابی اندازه و محل هماتوم بارداری مهم است. به‌طور کلی، رعایت رژیم متعادل، دریافت کافی مایعات و مواد مغذی برای سلامت عمومی بارداری مهم است اما ارتباط مستقیم آن با سرعت جذب هماتوم در بارداری ثابت نشده است. اگر کم‌خونی دارید، پزشک درباره منابع آهن (از جمله خوراکی‌هایی مانند شیره انگور برای هماتوم بارداری) می‌تواند راهنمایی کند اما به‌معنای درمان هماتوم در دوران بارداری نیست. اگر کم‌خونی وجود دارد، درمان کم‌خونی باید طبق نظر پزشک انجام شود.

چه زمانی مراجعه به پزشک برای درمان هماتوم بارداری ضروری است؟

معمولا این عارضه علائمی نداشته اما گاهی ممکن است با خونریزی و گرفتگی لگن همراه باشد. اگر هماتوم شما تشخیص داده شده است و پزشک استراحت مطلق را به شما توصیه کرده است، در صورت بروز علائم زیر حتما به پزشک مراجعه کنید:

• تغییر در علائم
• افزایش شدت خونریزی
• انقباض یا گرفتگی
• احساس سرگیجه یا سبکی سر

با انجام به‌موقع سونوگرافی بارداری، هماتوم بارداری رو تشخیص بده.

دکتر سونوگرافی بارداری

خطرات و عوارض بیماری هماتوم در بارداری چیست؟

در بیشتر مواقع هماتوم بارداری بدون درمان خودبه‌خود برطرف می‌شود. اما گاهی ممکن است عوارض و علائم خطر بارداری را ایجاد کند. متخصص زنان هماتوم را بررسی کرده و باتوجه‌به اندازه آن و فاصله تا زمان زایمان در مورد درمان آن تصمیم‌گیری می‌کند. خطر و پیامدها به سن بارداری، اندازه، محل هماتوم و علائم وابسته است.

موارد زیر از عوارض هماتوم در بارداری هستند:

• خونریزی بیش از حد واژن
• سقط جنین
• درد هماتوم در بارداری
• زایمان زودرس
• جداشدن جفت
• پارگی زودرس کیسه آب

هماتوم چند میلی در بارداری خطرناک است؟

هماتوم‌های بزرگ در برخی موارد با افزایش خطر سقط، زایمان زودرس یا جداشدگی جفت همراه بوده‌اند. هماتوم‌های کوچک‌تر در بسیاری از موارد بدون عارضه برطرف می‌شوند. بنابراین به‌جای تمرکز روی یک عدد میلی‌متری ثابت، باید اندازه، محل، سن بارداری و علائم بالینی را کنار هم دید و بر اساس آن در مورد خطر وجود هماتوم در بارداری قضاوت کرد.

آیا هماتوم دوران بارداری به جنین آسیب می‌ زند؟

هماتوم بارداری می‌تواند با افزایش خطر سقط در سه‌ماهه اول، خونریزی‌های بعدی، زایمان زودرس، جداشدگی جفت و گاهی محدودیت رشد جنین همراه باشد؛ به‌خصوص اگر هماتوم بزرگ، نزدیک جفت یا پایدار باشد. با این حال، بخش مهمی از بارداری‌هایی که در سونوگرافی اولیه وجود هماتوم در بارداری دارند، در نهایت به تولد نوزاد سالم منتهی می‌شوند.

خون دور جنین به‌تنهایی معیار خطر قطعی نیست؛ آنچه مهم است اندازه و محل هماتوم در دوران بارداری، سن بارداری و وضعیت ضربان قلب جنین در سونوگرافی است.

پزشکان پیشنهادی

۴.۷ (۸۳۶ نظر)

دکتر ویدا امیری

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

۴.۸ (۶۹۸ نظر)

دکتر آزاده نبی زاده بابکی

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

۳.۸ (۶۶۰ نظر)

دکتر مژگان صیادی

تخصص زنان و زایمان

نوبت بگیرید

۴.۸ (۴۸۶ نظر)

دکتر جمال جندقی

تخصص رادیولوژی

نوبت بگیرید

۵ (۴۴۱ نظر)

دکتر نازنین صدرایی

تخصص رادیولوژی

نوبت بگیرید

۴.۸ (۴۱۱ نظر)

دکتر انسیه ایزدپناه

تخصص رادیولوژی

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

هماتوم در بارداری یک عارضه بارداری است که در سونوگرافی‌های اوایل بارداری معمولا مشخص می‌شود. بسیاری از این هماتوم‌ها کوچک‌اند، به‌تدریج جذب می‌شوند و بارداری بدون مشکل ادامه پیدا می‌کند؛ اما برخی انواع بزرگ‌تر یا نزدیک جفت می‌توانند خطر سقط، زایمان زودرس یا عوارض جفتی را افزایش دهند.

اگر در بارداری با لکه‌بینی، خونریزی، دفع لخته، درد شکم یا احساس ضعف و سرگیجه روبه‌رو شدید، حتما باید با متخصص زنان تماس بگیرید یا مراجعه اورژانسی داشته‌باشید. حتی در صورت نبود علائم، وقتی سونوگرافی وجود هماتوم در بارداری را نشان می‌دهد، پیگیری دوره‌ای و انجام توصیه‌های پزشک برای گذر ایمن‌تر از هماتوم در دوران بارداری ضروری است.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!