چرا قرص رانیتیدین ممنوع شد؟

رانیتیدین دارویی برای کاهش اسید معده است. علت ممنوعیت رانیتیدین شناسایی ناخالصی بالقوه سرطان‌زا در ترکیب آن، از سال ۲۰۲۰ است که پس از آن از بازار دارویی جمع‌آوری شد. رانیتیدین برای درمان زخم معده و دوازدهه و پیشگیری از عود آن‌ها کاربرد دارد و همچنین در کنترل مشکلاتی مانند التهاب مری، رفلاکس معده به مری (GERD) و سندرم زولینگر–الیسون تجویز می‌شود. اگر می‌خواهید بیشتر با اطلاعات دارویی آن آشنا شوید و بدانید جایگزین رانیتیدین چیست، در ادامه این مطلب از دکترتو همراه ما باشید.

چرا داروی رانیتیدین از بسیاری از کشورها جمع آوری شده است؟

داروی رانیتیدین، که برای کاهش اسید معده با نام تجاری زانتاک هم شناخته می‌شود، از فروردین ۱۳۹۹ در ایران و از سال ۲۰۲۰ در آمریکا از بازار جمع‌آوری شد. علت جمع‌آوری، وجود ماده NDMA است که به احتمال زیاد سرطان‌زا بوده و در شرایط نگهداری نامناسب یا پس از تاریخ انقضا افزایش می‌یابد. اگرچه مقادیر کم NDMA بی‌خطر هستند، مصرف طولانی‌مدت می‌تواند ریسک سرطان را بالا ببرد.

ماده‌ای به نام ان-نیتروسودیمتیلامین (N-Nitrosodimethylamine) یا ان دی ام ای (NDMA) در داروی رانیتیدین به میزان بسیار کمی وجود دارد. ان دی ام ای ماده‌ای به احتمال زیاد سرطان‌زا است. این ماده ممکن است در آب آشامیدنی، گوشت‌های فرآوری‌شده و بعضی سبزیجات وجود داشته باشد. مقادیر کم ان دی ام ای سرطان‌زا نیستند اما مصرف دائمی مقادیر بیشتری از آن ممکن است موجب افزایش میزان سرطان در انسان شود. تا به حال بیشتر تحقیقات در مورد ان دی ام ای بر روی حیوانات انجام شده و تحقیقات بر روی انسان‌ها کمتر بوده است.

سازمان غذا و داروی ایران و آمریکا توصیه می‌کنند مصرف رانیتیدین متوقف شده و در صورت نیاز داروهای جایگزین مانند سایمتیدین و فاموتیدین استفاده شود.

شناسنامه دارویی	توضیحات
نام عمومی دارو	رانیتیدین به انگلیسی Ranitidine
نام تجاری	Zantac
نام‌های رایج	رانیتیدین ۱۵۰، رانیتیدین ۳۰۰
نوع دارو	مهارکننده H2 گیرنده هیستامین
فرمول شیمیایی	C13H22N4O3S
نیمه عمر	حدود ۲ تا ۳ ساعت
متابولیسم دارو	در کبد متابولیزه می‌شود
نحوه دفع دارو	عمدتاً از طریق ادرار
بهترین شرایط نگهداری	در مکانی خنک، خشک و دور از نور مستقیم
اشکال دارویی	قرص، شربت، آمپول تزریقی (IV یا IM)
نحوه عملکرد	با مهار گیرنده‌های H2 در سلول‌های معده، تولید اسید را کاهش می‌دهد و سوزش، رفلاکس و درد معده را تسکین می‌دهد.
داروهای هم گروه	فاموتیدین، سایمتیدین
نکته مهم	رانیتیدین در حال حاضر منسوخ شده و به دلیل خطرات احتمالی، تجویز و مصرف نمی‌شود.

طریقه مصرف داروی رانیتیدین

نحوه مصرف قرص رانیتیدین به اینصورت است که طبق تجویز پزشک و معمولا ۱ یا ۲ بار در روز همراه با غذا یا بدون غذا مصرف می‌شود. اگر برای شما روزانه ۱ بار مصرف دارو تجویز شده، معمولاً بعد از شام و قبل از خواب باید مصرف شود.

زمان مصرف رانیتیدین دوز مصرفی را با دقت اندازه‌گیری کنید و از قاشق غذاخوری برای مصرف دارو استفاده نکنید، زیرا میزان دوز مصرفی آن مشخص نیست و بهتر از پیمانه مخصوص استفاده شود. دوز مصرف داروی رانیتیدین به وضعیت پزشکی بیمار و پاسخ بدنشان نسبت به دارو بستگی دارد. در کودکان این دوز به وزن آن‌ها نیز بستگی دارد. از دستورات پزشک با دقت پیروی کنید. ممکن است دیگر داروهای ضد اسید برای شما طبق تجویز پزشک مناسب‌تر باشد.

توجه: این دارو در حال حاضر به دلیل نگرانی‌های ایمنی، از چرخه مصرف خارج شده و استفاده از آن توصیه نمی‌شود.

دنبال جایگزین رانیتیدین هستی؟
همین حالا نوبت حضوری بگیر و با پزشک مشورت کن.

بهترین پزشکان گوارش و کبد

قرص رانیتیدین چه موقع مصرف شود؟

قرص رانیتیدین معمولاً برای کاهش ترشح اسید معده تجویز می‌شود و زمان مصرف قرص رانیتیدین باتوجه به نوع بیماری و نظر پزشک متفاوت است. در اغلب موارد، این دارو قبل از غذا یا پیش از خواب مصرف می‌شود تا از ترشح اسید در طول شب جلوگیری کند. در پاسخ به این سؤال که زمان مصرف رانیتیدین قبل غذا یا بعد غذا است، باید گفت هر دو حالت امکان‌پذیر است اما مصرف قبل از غذا اثربخشی بهتری دارد.

توجه داشته‌باشید که این دارو در حال حاضر منسوخ شده است.

قرص رانیتیدین برای چیست؟

قرص رانیتیدین دارویی از گروه مهارکننده‌های H2 است که برای کاهش ترشح اسید معده استفاده می‌شود. کاربرد قرص رانیتیدین خارجی شامل درمان زخم معده و دوازدهه، التهاب مری، رفلاکس معده به مری و سندرم زولینگر–الیسون است. این دارو با مهار گیرنده‌های H2، تولید اسید معده را کاهش می‌دهد و در نتیجه علائمی مانند سوزش معده و سوءهاضمه را بهبود می‌بخشد. با این حال، به دلیل شناسایی ناخالصی سرطان‌زای NDMA، رانیتیدین در بسیاری از کشورها منسوخ شده و مصرف آن توصیه نمی‌شود.

متن انگلیسی:
Ranitidine is a medicine that reduces the amount of acid your stomach makes. It was used for indigestion, heartburn and acid reflux, gastro-oesophageal reflux disease (GORD – this is when you keep getting acid reflux), and to prevent and treat stomach ulcers.
ترجمه فارسی:
رانیتیدین دارویی است که میزان اسید تولیدشده در معده را کاهش می‌دهد. این دارو برای درمان سوءهاضمه، سوزش سر دل و رفلاکس اسید، بیماری رفلاکس معده به مری (GORD یعنی زمانی که رفلاکس اسید مکرر اتفاق می‌افتد) و همچنین برای پیشگیری و درمان زخم‌های معده مورد استفاده قرار می‌گرفت.

به نقل از سایت nhs

۱. قرص رانیتیدین ۱۵۰ برای چیست؟

قرص رانیتیدین ۱۵۰ معمولاً برای کنترل علائم رفلاکس و درمان زخم‌های کوچک معده یا دوازدهه تجویز می‌شود. این دوز، اثربخشی مناسبی در کاهش ترشح اسید معده و کاهش درد و سوزش فراهم می‌کند. کاربرد قرص رانیتیدین ۱۵۰ شامل پیشگیری از عود زخم، کاهش التهاب مری و کمک به بهبود سوءهاضمه است.

۲. قرص رانیتیدین برای معده درد

یکی از خواص قرص رانیتیدین کنترل درد معده ناشی از زخم یا التهاب معده است. قرص رانیتیدین برای معده با کاهش اسید معده، به تسکین سوزش و درد ناشی از رفلاکس و سوءهاضمه کمک می‌کند. مصرف قرص معده درد رانیتیدین ۱۵۰ یا سایر دوزهای آن قبل از غذا یا شب‌ها بیشترین اثرگذاری را دارد.

۳. قرص رانیتیدین برای رفلاکس معده

قرص رانیتیدین برای رفلاکس معده به کاهش بازگشت اسید به مری و التهاب ناشی از آن کمک می‌کند. همچنین، قرص رانیتیدین برای هضم غذا با کاهش ترشح اسید، از سوءهاضمه و احساس سنگینی بعد از غذا پیشگیری می‌کند. این اثرات باعث می‌شود مصرف دارو در بیماران با سوزش معده مزمن یا رفلاکس مکرر مفید باشد.

۴. قرص رانیتیدین برای بوی بد دهان

در برخی موارد، کاهش ترشح اسید معده توسط رانیتیدین به بهبود مشکلات ناشی از رفلاکس معده کمک کرده و گاهی در کنترل بوی بد دهان مرتبط با برگشت اسید مفید گزارش شده است. با این حال، این مورد از موارد مصرف رانیتیدین رسمی و رایج نبوده و بیشتر به‌صورت اثر جانبی مشاهده می‌شود. از آنجا که رانیتیدین منسوخ شده است، برای رفع بوی بد دهان مرتبط با معده، پزشکان معمولاً به درمان‌های جایگزین مانند مهارکننده‌های پمپ پروتون یا تغییر سبک زندگی روی می‌آورند.

عکس قرص رانیتیدین

قرص رانیتیدین به شکل بیضی یا گرد و اغلب با رنگ سبز یا زرد روشن تولید می‌شد. قرص رانیتیدین سبز معمول‌ترین شکل آن بود و روی آن نام دارو و دوز آن حک شده بود. این طراحی دارو کمک می‌کرد تا بیماران بتوانند به راحتی دوز صحیح را تشخیص دهند. به دلیل منسوخ شدن دارو، مصرف این شکل دارویی توصیه نمی‌شود.

شربت رانیتیدین برای چیست؟

شربت رانیتیدین دارویی کاهنده اسید معده است که برای کنترل زخم معده و دوازدهه، رفلاکس معده به مری و سوءهاضمه تجویز می‌شود. شربت رانیتیدین برای بزرگسالان به کاهش سوزش و درد معده و پیشگیری از آسیب مخاط معده کمک می‌کند. این شکل مایع برای بیمارانی مناسب است که مشکل بلع قرص دارند یا نیاز به دوز قابل تنظیم دارند. مصرف قبل از غذا یا شب بیشترین اثر را دارد هرچند دارو در حال حاضر منسوخ است.

شربت رانیتیدین برای کودکان

شربت رانیتیدین در کودکان برای کنترل رفلاکس معده، زخم و التهاب معده و دوازدهه استفاده می‌شود. دوز دقیق براساس سن و وزن کودک تعیین می‌شود و مصرف منظم آن باعث کاهش سوزش، درد و سوءهاضمه می‌شود. این دارو با مهار گیرنده‌های H2 ترشح اسید معده را کاهش می‌دهد و علائم رفلاکس و بی‌قراری ناشی از بازگشت اسید به مری را کنترل می‌کند.

شربت شکل ایمن‌تر و قابل تنظیم دارو برای کودکان است، اما با توجه به منسوخ شدن رانیتیدین، پزشکان جایگزین‌های ایمن‌تر مانند فاموتیدین یا مهارکننده‌های پمپ پروتون را توصیه می‌کنند.

شربت رانیتیدین برای نوزادان

شربت رانیتیدین در نوزادان برای کنترل رفلاکس معده و کاهش سوزش ناشی از بازگشت اسید استفاده می‌شود و دوز دقیق توسط پزشک تعیین می‌شود. این دارو با احتیاط بسیار تجویز می‌شد زیرا سیستم گوارشی و متابولیسم نوزاد هنوز حساس است و احتمال بروز عوارض بیشتر است. در حال حاضر، پزشکان معمولاً جایگزین‌های ایمن‌تر و تأییدشده برای نوزادان را تجویز می‌کنند.

آمپول رانیتیدین برای چیست؟

امپول ranitidine یک شکل تزریقی داروی کاهنده اسید معده است که برای درمان زخم معده، رفلاکس شدید و شرایطی که بیمار نمی‌تواند داروی خوراکی مصرف کند، استفاده می‌شود. این شکل دارویی اثر فوری روی کاهش ترشح اسید معده دارد و در بیمارستان‌ها برای مدیریت حاد زخم و رفلاکس تجویز می‌شود. دوز و دفعات تزریق توسط پزشک تعیین می‌شود و مانند سایر اشکال رانیتیدین، مصرف آن در حال حاضر منسوخ است.

برای درمان مشکلات معده همین الان نوبت دکترتو رزرو کن.

دکتر رفلاکس معده

عوارض رانیتیدین چیست؟

داروی رانیتیدین به دلیل شناسایی ناخالصی سرطان‌زا NDMA و بروز عوارض جدی سیستمیک، در بسیاری از کشورها منسوخ شده است. این دارو ممکن است باعث عوارض گوارشی، عصبی و خونی شود و استفاده طولانی‌مدت یا دوز بالای آن خطر را افزایش می‌دهد. هرچند اثرات درمانی کاهش اسید معده مشخص است، خطر بالقوه سرطان‌زایی و واکنش‌های جانبی شدید باعث حذف کامل رانیتیدین از بازار دارویی شده است.

مهمترین عوارض قرص رانیتیدین و سایر اشکال دارویی آن عبارت است از:

• وجود NDMA سرطان‌زا با پتانسیل افزایش خطر ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش و کبد
• واکنش‌های آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا گلو
• آسیب کبدی و افزایش آنزیم‌های کبدی
• سردرد، سرگیجه، اسهال، یبوست و درد شکم

موارد احتیاط مصرف رانیتیدین چیست؟

قبل از مصرف این دارو، اگر به داروی رانیتیدین یا دیگر مسدود کننده‌های H2 مانند سایمتیدین و رانیتیدین حساسیت دارید یا هر حساسیت دیگری دارید، این موضوع را به پزشک یا دکتر داروخانه اطلاع دهید. داروی رانیتیدین ممکن است شامل ترکیبات غیر فعالی باشد که موجب بروز حساسیت یا مشکلات دیگر شود. قبل از مصرف رانیتیدین در مورد سوابق پزشکی خود مخصوصا اختلالات خونریزی خاص (پورفیری)، مشکلات سیستم ایمنی، مشکلات کلیوی، مشکلات کبدی، بیماری‌های ریوی (مانند آسم، بیماری مزمن انسداد ریوی COPD) و دیگر مشکلات معده (مانند تومورها) حتما با پزشک مشورت کنید.

یادآوری: این دارو به علت مسائل ایمنی از فهرست داروهای مجاز حذف شده و مصرف آن توصیه نمی‌شود.

قرص رانیتیدین در بارداری و شیردهی

مصرف رانیتیدین در بارداری و شیردهی به‌صورت محدود و تحت نظر پزشک استفاده می‌شود. مصرف رانیتیدین در بارداری با هدف کاهش سوزش و رفلاکس معده صورت می‌گیرد و مطالعات نشان می‌دهد اثرات سوء جدی بر جنین شایع نیست اما استفاده طولانی‌مدت باید تحت نظارت دقیق باشد. در دوران شیردهی، دارو به مقدار کم وارد شیر مادر می‌شود، بنابراین پزشک بر اساس مزیت و ریسک تصمیم‌گیری می‌کند و جایگزین‌های ایمن‌تر در دسترس هستند.

بهتر است در دوران بارداری و شیردهی از داروهای جایگزین رانیتیدین با مشورت متخصص استفاده کنید.

تداخلات دارویی رانیتیدین با داروهای دیگر

تداخلات دارویی ممکن است عملکرد و تاثیر داروی رانیتیدین را تغییر دهد یا باعث افزایش ریسک بروز عوارض جانبی آن شود. این مقاله شامل تمامی تداخلات دارویی ممکن نیست بنابراین لیست تمامی داروهای مصرفی‌تان (شامل داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه و داروهای گیاهی) را با پزشک یا دکتر داروخانه در میان بگذارید و بدون صلاحدید پزشک شروع به مصرف، قطع یا تغییر دوز داروی رانیتیدین نکنید.

بعضی از داروها برای هضم و جذب کامل به اسید معده نیاز دارند و رانیتیدین اسید معده را کاهش می‌دهد و ممکن است تاثیرات این داروها را تغییر دهد. این داروها عبارتند از:

• آتازاناویر، دلاویردین و داساتینیب
• داروهای آزول مانند ایتراکونازول و کتوکونازول
• پازوپانیب
• داروهای مسدود کننده H2 دیگری مانند سایمتیدین، نیزاتیدین

به جای رانیتیدین چه دارویی استفاده کنیم؟

پس از منسوخ شدن رانیتیدین، داروهای جایگزین ایمن و موثر در کاهش اسید معده معرفی شدند. بهترین داروی جایگزین رانیتیدین شامل فاموتیدین و سایمتیدین است که عملکرد مشابه H2 بلوکر دارند و برای درمان زخم معده، رفلاکس و سوءهاضمه استفاده می‌شوند. این داروها مشابه قرص رانیتیدین با مهار گیرنده‌های H2 تولید اسید معده را کاهش می‌دهند و علائم سوزش و رفلاکس را کنترل می‌کنند. استفاده از آنها معمولا ایمن است و بر اساس دوز پزشک، برای بزرگسالان و کودکان قابل تنظیم است.

۱. جایگزین رانیتیدین در طب سنتی

در طب سنتی و گیاهی، برخی داروها و نوشیدنی‌ها به کاهش اسید معده و رفلاکس کمک می‌کنند. داروی گیاهی جایگزین رانیتیدین شامل دم‌نوش زنجبیل و بابونه است. این گیاهان با کاهش التهاب معده، آرام کردن مخاط و بهبود هضم، علائم سوزش و رفلاکس را تسکین می‌دهند. اگرچه اثرات آنها ضعیف‌تر از داروهای H2 بلوکر است اما در موارد خفیف و پیشگیری از علائم مزمن مفید هستند و عوارض شیمیایی ندارند.

۲. جایگزین قرص رانیتیدین در بارداری

در دوران بارداری، برای کنترل رفلاکس و سوزش معده، داروهای ایمن‌تری نسبت به رانیتیدین تجویز می‌شوند. جایگزین قرص رانیتیدین در بارداری شامل فاموتیدین و سایمتیدین است که مطالعات نشان می‌دهند اثرات سوء جنینی ندارند و می‌توانند سوزش و رفلاکس را کاهش دهند. استفاده از مهارکننده‌های پمپ پروتون مانند امپرازول نیز در برخی موارد تحت نظر پزشک مناسب است. پزشک دوز دقیق و مدت مصرف را بر اساس شدت علائم تعیین می‌کند.

۳. جایگزین آمپول رانیتیدین

برای بیمارانی که نیاز به کاهش سریع اسید معده دارند و قادر به مصرف خوراکی نیستند، داروهای جایگزین آمپول رانیتیدین شامل فاموتیدین تزریقی و جایگزین با تزریق وریدی، سایمتیدین است. این داروها اثر فوری بر کاهش ترشح اسید دارند و در بیمارستان‌ها برای زخم‌های حاد، رفلاکس شدید یا قبل از عمل جراحی معده کاربرد دارند. دوز و زمان تزریق توسط پزشک تعیین می‌شود.

۴. جایگزین شربت رانیتیدین برای کودکان

برای کودکان، جایگزین شربت رانیتیدین شامل شربت فاموتیدین و شربت سایمتیدین است. این داروها با کاهش ترشح اسید، درد و سوزش ناشی از رفلاکس و التهاب معده را کاهش می‌دهند و دوز آنها بر اساس وزن کودک تنظیم می‌شود. شربت شکل مایع مناسب کودکان است و اثرات مشابه رانیتیدین دارد اما با ایمنی بالاتر و بدون خطر NDMA تولید می‌شود.

۵. تفاوت قرص رانیتیدین و فاموتیدین چیست؟

رانیتیدین و فاموتیدین هر دو از گروه H2 بلوکر هستند و تولید اسید معده را کاهش می‌دهند اما فاموتیدین نسبت به رانیتیدین اثر طولانی‌تر و قوی‌تر دارد و دوز کمتری نیاز دارد. فاموتیدین کمتر با داروهای دیگر تداخل دارد و ایمنی بالاتری دارد. هر دو دارو برای درمان زخم معده، رفلاکس و سوءهاضمه استفاده می‌شوند اما با توجه به منسوخ شدن رانیتیدین، فاموتیدین جایگزین مطمئن و توصیه‌شده محسوب می‌شود.

۶. تفاوت سایمتیدین و رانیتیدین چیست؟

سایمتیدین و رانیتیدین هر دو H2 بلوکر هستند اما سایمتیدین تداخل دارویی بیشتری دارد و اثر آن کمی کوتاه‌تر از رانیتیدین است. سایمتیدین اغلب برای درمان رفلاکس و زخم معده در دوزهای متعدد مصرف می‌شود، در حالی که رانیتیدین اثر سریع‌تر و ملایم‌تر داشت. با توجه به منسوخ شدن رانیتیدین، سایمتیدین جایگزین مطمئن است، هرچند در بسیاری موارد فاموتیدین ترجیح داده می‌شود.

۷. رانیتیدین بهتر است یا پنتوپرازول؟

رانیتیدین H2 بلوکر و پنتوپرازول مهارکننده پمپ پروتون است. پنتوپرازول اثر طولانی‌تر و قوی‌تری در کاهش اسید معده دارد و برای زخم‌ها و رفلاکس شدید کاربرد دارد. رانیتیدین سریع‌تر اثر می‌کند اما کوتاه‌مدت است. با توجه به منسوخ شدن رانیتیدین و خطر NDMA، پنتوپرازول گزینه مطمئن‌تر و ایمن‌تر برای کنترل علائم و پیشگیری از آسیب مخاطی است.

۸. فرق بین رانیتیدین و امپرازول

رانیتیدین H2 بلوکر است و امپرازول مهارکننده پمپ پروتون. امپرازول اسید معده را به‌طور کامل و طولانی کاهش می‌دهد، در حالی که رانیتیدین اثر ملایم‌تر و کوتاه‌تر دارد. امپرازول برای زخم‌ها، رفلاکس شدید و پیشگیری از بازگشت علائم کاربرد دارد و نسبت به رانیتیدین ایمن‌تر است.

۹. تفاوت رانیتیدین با کلیدینیوم سی

کلیدینیوم سی ترکیبی از H2 بلوکر و داروی ضد اسپاسم است که علاوه بر کاهش اسید، انقباضات معده را کاهش می‌دهد. رانیتیدین تنها اثر کاهش اسید دارد. کلیدینیوم سی برای بیمارانی با نفخ و اسپاسم معده مناسب است.

۱۰. رانیتیدین بهتر است یا آلومینیوم ام جی؟

آلومینیوم ام جی اس داروی آنتی‌اسید است که اسید معده را سریع خنثی می‌کند اما اثر کوتاه‌مدت دارد. رانیتیدین کاهش ترشح اسید را انجام می‌دهد و اثر طولانی‌تری دارد. با این حال، رانیتیدین منسوخ است و برای اثر طولانی و کنترل مزمن اسید، ترکیب فاموتیدین یا مهارکننده‌های پمپ پروتون بهتر و ایمن‌تر هستند.

پزشکان پیشنهادی

۴.۶ (۱۵۶۸ نظر)

دکتر مرتضی آقاجان پورپاشا

فوق تخصص گوارش و کبد

نوبت بگیرید

۴.۹ (۹۲۳ نظر)

دکتر بهناز دربان

فوق تخصص گوارش و کبد کودکان

نوبت بگیرید

۴.۲ (۱۰۵۶ نظر)

دکتر محمد تلک آبادی

فوق تخصص گوارش و کبد

نوبت بگیرید

۴.۸ (۸۶۶ نظر)

دکتر افشین محمد باقری

فوق تخصص گوارش و کبد

نوبت بگیرید

۴.۵ (۸۸۸ نظر)

دکتر احد اشراقیان

فوق تخصص گوارش و کبد

نوبت بگیرید

۴.۸ (۸۱۹ نظر)

دکتر سید علا کاظمینی

فوق تخصص گوارش و کبد

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

رانیتیدین دارویی برای کنترل اسید معده و رفلاکس است اما به دلیل خطر سرطان‌زا بودن منسوخ شده است. جایگزین‌های ایمن مانند فاموتیدین، سایمتیدین و مهارکننده‌های پمپ پروتون اثر مشابه دارند و عوارض کمتری ایجاد می‌کنند و گیاهان آرام‌بخش معده مانند زنجبیل و بابونه می‌توانند در موارد خفیف کمک کنند. افراد باید در صورت درد شدید، استفراغ مکرر، خون در مدفوع یا سوءهاضمه طولانی‌مدت، فوراً به پزشک مراجعه کنند تا تشخیص دقیق و درمان مناسب انجام شود. این مقاله به شما کمک می‌کند تصمیم‌گیری آگاهانه داشته باشید و گزینه‌های ایمن را بشناسید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!