نوبتگیری و مشاوره سریعتر در اپ دکترِتو
هفته ۲۴ بارداری مرحلهای حساس در رشد جنین و تغییرات بدن مادر است. حرکات جنین واضحتر و منظمتر شده و مادر میتواند چرخههای خواب و بیداری او را تشخیص دهد. رحم بزرگتر شده و ممکن است سوزش معده، تکرر ادرار یا ورم خفیف ایجاد شود. این هفته انجام آزمایش غربالگری دیابت بارداری و توجه دقیق به حرکات جنین اهمیت ویژهای دارد. تغذیه متعادل، استراحت کافی و مراقبتهای پزشکی منظم به حفظ سلامت مادر و جنین کمک میکنند و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری میکنند.
در هفته بیستم بارداری، نصف مسیر را طی کردهاید و جنین حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم وزن و ۲۵ تا ۲۸ سانتیمتر قد دارد. حالا میتوانید حرکاتش مانند لگد یا چرخش را احساس کنید و با سونوگرافی آناتومی جنسیت، اندامها و رشد را بررسی کنید. پوشش ورنیکس پوستش را محافظت میکند، فولیکولهای مو و غدد عرق تشکیل میشوند و ممکن است سکسکه کند. علائم مادر شامل افزایش اشتها، درد کمر، گرفتگی پا، تنگی نفس و ترشحات واژن است. مراقبتها نیز شامل ویزیت ماهانه برای فشار خون و ارتفاع رحم، تغذیه غنی از پروتئین و سبزیجات، ورزش سبک مانند پیادهروی، خواب به پهلو و پرهیز از استرس میشوند. اگر لکهبینی یا درد شدید داشتید، فورا به پزشک مراجعه کنید.
در هفته ۲۲ بارداری، جنین حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ گرم وزن و ۲۸ تا ۳۰ سانتیمتر قد دارد. ناخنها، گوش داخلی و شبکیه چشم کامل شده و میتواند دستهایش را لمس کند. مادر معمولا حرکات را حس میکند و علائمی مانند انقباضات خفیف براکستون هیکس، گرفتگی عضلات پا، سوزش سر دل، گرگرفتگی و بیرونزدگی ناف دارد. آزمایشهای مهم در هفته بیست و دوم بارداری شامل سونوگرافی آنومالی برای چک ساختار جنین و غربالگری ژنتیکی است.
در هفته بیست و یکم بارداری جنین حدود 18 سانتیمتر است و سیستم گوارشی رشد میکند. شما ممکن است دچار تورم مچ پا یا حتی واریس شوید. در سونوگرافی سهماهه دوم بارداری تمامی اندامهای جنین بررسی میگردد.
هفته ۱۹ بارداری یکی از مهمترین مراحل رشد جنین و تغییرات بدن مادر است. در این هفته، جنین حدود ۱۵ سانتیمتر طول و نزدیک به ۲۵۰ گرم وزن دارد و اندامهای حیاتی او از جمله مغز، قلب، کلیهها و اندام تناسلی تکامل بیشتری پیدا میکنند. مادر نیز تغییراتی مانند بزرگ شدن شکم، کمردرد، درد واژن و افزایش اشتها را تجربه میکند. آزمایشهای مهم این هفته شامل سونوگرافی آنومالی و غربالگری چهارگانه هستند که سلامت جنین را بررسی میکنند.
در هفته هجدهم بارداری جنین حدود 14 سانتیمتر میشود. میلین روی سیستم عصبی جنین تشکیل شده و میتواند حرکاتی مانند خمیازه و سکسکه را انجام دهد. سونوگرافی سه ماهه دوم بارداری در این هفته انجام میشود. ممکن است به آزمایشهای دیگری در این هفته نیاز داشته باشید.
در هفته هفدهم بارداری، بدن مادر هماهنگتر از قبل با تغییرات بارداری عمل میکند و سطح انرژی افزایش مییابد. رحم رشد کرده و شکم بهوضوح برجستهتر شده است. جنین در این زمان حدود ۱۲ سانتیمتر قد و ۱۰۰ تا ۱۴۰ گرم وزن دارد و حرکات فعالتری انجام میدهد که گاهی بهصورت لرزشهای خفیف احساس میشود. استخوانها سفتتر، عضلات قویتر و پوست جنین نازک اما در حال محافظت با ورنیکس است. در سونوگرافی این هفته میتوان رشد طبیعی اندامها، ضربان قلب و موقعیت جفت را مشاهده کرد که نشاندهنده سلامت روند بارداری است.
در هفته شانزدهم بارداری، مادر وارد میانه ماه چهارم و سهماهه دوم میشود؛ دورهای که معمولاً با کاهش تهوع و خستگی و افزایش سطح انرژی همراه است. رحم از لگن بالاتر آمده و برآمدگی شکم واضحتر دیده میشود. جنین حدود ۱۱ تا ۱۲ سانتیمتر طول و نزدیک ۱۰۰ گرم وزن دارد، هماهنگی حرکتی بیشتری نشان میدهد و روی پوست او لانگو و لایههای ظریف محافظ شکل میگیرند. اجزای صورت مشخصتر میشوند، مژه و ابرو رشد میکنند و واکنش به صدا آغاز میشود.
در هفته پانزدهم بارداری، مادر وارد مرحلهای آرامتر و متعادلتر میشود و بسیاری از علائم اولیه مانند تهوع و خستگی کاهش مییابند. رحم از لگن خارج شده و شکم بهتدریج برجستهتر میشود. جنین با قدی حدود ۹ تا ۱۰ سانتیمتر و وزنی نزدیک به ۷۰ گرم در حال رشد سریع است و استخوانها، عضلات و اندامهایش تقویت میشوند. حرکات جنین آغاز شده اما هنوز برای مادر قابلاحساس نیست. در این زمان، تغذیه سالم، نوشیدن آب کافی، مراقبت از دندانها و انجام غربالگری سهماهه دوم برای بررسی سلامت جنین اهمیت ویژهای دارند.
در هفته ۱۴ بارداری، وارد سهماهه دوم بارداری میشوید که معمولا راحتترین دوره است. علائم اولیه مانند تهوع و خستگی کم شده، انرژی بیشتر میشود و میل جنسی ممکن است افزایش پیدا کند. جنین اندازه یه پرتقال کوچیک است، حرکاتش روانتر شده، چشمهایش را حرکت میدهد و انگشتش را میمکد. شکم کمی برآمده میشود و ممکن است درد رباط گرد داشتهباشید. بهتر است همچنان ورزش سبک ۱۵۰ دقیقه هفتگی، تغذیه متعادل با پروتئین، میوه و فیبر و مکملهایی مانند آهن و اسید فولیک را مصرف کنید. اگر درد شدید، خونریزی یا لکهبینی دیدید، فورا به پزشک مراجعه کنید.
در هفته سیزدهم بارداری اندامهای جنین هنوز در حال رشد و تکامل هستند و هنوز به بلوغ کامل نرسیدهاند. جنین در این هفته بیشتر شبیه نوزاد است اما ویژگیها همچنان در حال تکاملاند. قدش حدود هفت تا هشت سانتیمتر است و حرکاتش شروع شده اما هنوز مادر آنها را حس نمیکند. ممکن است در سونوگرافی جنسیت جنین قابل تشخیص باشد که هنوز قطعی نیست (تشخیص جنسیت به سونوگرافی از هفته ۱۸ بستگی دارد). در این هفته، خطر سقط نسبت به هفتههای قبل کمتر میشود و مادر معمولا احساس تهوع و خستگی کمتر و انرژی بیشتری پیدا میکند اما ممکن است دچار یبوست، سوزش سر دل یا افزایش ترشحات واژن شود. در این زمان غربالگریهای ژنتیکی مانند تست NT یا NIPT انجام میشوند و مصرف مکملها همچنان اهمیت دارد.
در هفته دوازدهم بارداری، جنین اندازه یک لیموترش (۵ تا ۶ سانتیمتر، ۱۴ گرم) است؛ بیشتر اندامها تشکیل شده، قلب با ۱۱۰ تا ۱۶۰ ضربه در دقیقه میتپد و حرکات آغاز میشود اما مادر ممکن است احساس نکند. علائم مادر کاهش مییابد، تهوع کمتر شده، تکرر ادرار موقتا بهبود مییابد اما خستگی، سردرد، یبوست و تغییرات پوستی مانند ملاسما ادامه دارد. علائم هشدار شامل خونریزی، درد شدید شکمی یا ترشح بدبو است که نیاز به مراجعه فوری دارد.