نوبتگیری و مشاوره سریعتر در اپ دکترِتو
فهرست مطالبمی خواهم پریودم یک هفته عقب بیفتد چیکار کنم؟چه داروهایی باعث عقب افتادن پریود میشود؟مصرف قرص را چند روز قبل از پریود باید شروع کرد؟تا چه مدت میتوان پریود را به تعویق انداخت؟عوارض عقب انداختن پریود با قرص چیست؟چه افرادی نباید از قرص برای عقب انداختن پریود استفاده کنند؟نتیجه گیریخلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید: عقب انداختن پریود با قرص یکی از روشهایی است که بعضی زنان برای بهتعویق انداختن زمان قاعدگی در شرایطی مانند سفر، مراسم یا موقعیتهای خاص از آن استفاده میکنند. این روش معمولاً با داروهای هورمونی انجام میشود و انتخاب داروی مناسب به شرایط بدنی، سابقه بیماریها و وضعیت هورمونی فرد بستگی دارد. نکته بسیار مهمی که باید بدانید این است که قرص برای تاخیر پریود باید در زمان مناسب و با توجه به نظر پزشک مصرف شود زیرا مصرف خودسرانه ممکن است باعث عوارض یا بینظمی چرخه قاعدگی شود. در ادامه این مطلب از دکترتو، درباره داروهای موثر، نحوه مصرف و نکات مهم آنها صحبت میکنیم. می خواهم پریودم یک هفته عقب بیفتد چیکار کنم؟ معمولاً قرصهای حاوی پروژسترون یا برخی قرصهای ترکیبی جلوگیری از بارداری (با فرمولاسیون و دوز مناسب) میتوانند طبق نظر پزشک، در قالب رژیمهای ممتد یا پیوسته برای به تعویق انداختن خونریزی قاعدگی یا عقب افتادن پریود استفاده شوند و انتخاب نوع قرص و نحوه مصرف باید بر اساس شرایط فردی انجام شود. مصرف خودسرانه داروها ممکن است باعث بینظمی قاعدگی، لکهبینی یا عوارض دیگر شود. همچنین اگر احتمال بارداری، سابقه لخته شدن خون، بیماریهای کبدی یا برخی بیماریهای زمینهای دارید، باید پیش از مصرف دارو با متخصص مشورت کنید. در واقع اگر میخواهید پریودتان حدود یک هفته به تعویق بیفتد، ایمنترین کار این است که برای انتخاب داروی مناسب و نحوه مصرف، با بهترین دکتر زنان و زایمان ایران مشورت کنید. متن انگلیسی:You can delay or […]
فهرست مطالبفریز جنین چیست و چگونه انجام میشود؟جنین فریز شده تا چند سال قابل استفاده است؟انتقال جنین فریز شده چگونه انجام میشود؟درصد موفقیت انتقال جنین فریز شده چقدر است؟بعد از انتقال جنین فریز شده چه علائمی طبیعی است؟نتیجه گیریخلاصهی مقاله را در این پادکست گوش کنید: در بسیاری از سیکلهای درمان ناباروری، تعداد جنینهای سالم بیشتر از آن چیزی است که در یک نوبت منتقل میشود و همینجا پرسش نگهداری مطرح میشود. فریز جنین روشی است که جنینهای باقیمانده را در دمای بسیار پایین نگه میدارد تا در سیکلهای بعدی و بدون نیاز به تکرار مراحل سنگین تحریک تخمدان استفاده شوند. برای بیشتر زوجها پرسش اصلی فقط خود فریز کردن نیست، بلکه این است که جنین فریز شده چه زمانی و چگونه به رحم منتقل میشود و شانس موفقیت آن چقدر است. در این مقاله از دکترتو، روند فریز جنین، مدت نگهداری، مراحل انتقال جنین فریز شده، آمادگی رحم پیش از آن و میزان موفقیت این روش را بررسی میکنیم. فریز جنین چیست و چگونه انجام میشود؟ فریز جنین یعنی نگهداری جنینهای حاصل از لقاح آزمایشگاهی در دمای بسیار پایین، تا در زمان دیگری برای بارداری استفاده شوند. پیش از سرد کردن، جنین در محلولی حاوی موادی به نام محافظ انجمادی قرار میگیرد؛ این مواد آب را از داخل سلولها بیرون میکشند تا هنگام انجماد بلور یخ تشکیل نشود و ساختار سلولی آسیب نبیند. سپس جنین با روش انجماد سریع و در نیتروژن مایع نگهداری میشود. این کار معمولاً وقتی انجام میشود که در یک سیکل آی وی اف تعداد جنین سالم بیش از نیاز همان نوبت باشد، یا شرایط رحم در آن سیکل برای انتقال مناسب نباشد. نکتهای که زیاد باعث اشتباه میشود این است که فریز جنین با فریز تخمک یکی نیست؛ در روش دوم تخمک پیش از لقاح نگهداری میشود و اسپرمی در کار نیست. جنین فریز […]
درمان سرطان رحم بر اساس نوع تومور، مرحله انتشار، گرید، ویژگیهای مولکولی، سن و وضعیت باروری بیمار تعیین میشود. جراحی و برداشتن رحم، درمان اصلی بسیاری از سرطانهای آندومتر در مراحل اولیه است. پرتودرمانی، شیمی درمانی، هورمون درمانی، ایمونوتراپی و درمان هدفمند نیز ممکن است بهتنهایی یا همراه جراحی انجام شوند. سرطانهای محدود به رحم در بسیاری از بیماران درمانپذیرند؛ بااینحال، بیماری پیشرفته یا عودکرده معمولا به درمان ترکیبی و پیگیری طولانیمدت نیاز دارد.
مصرف همزمان انتی بیوتیک با قرصهای جلوگیری از بارداری (مانند الدی، یاسمین یا سایر قرصهای ترکیبی هورمونی) معمولاً تداخل جدی ایجاد نمیکند و اکثر آنتیبیوتیکهای رایج (مانند آموکسیسیلین، آزیترومایسین، سفالکسین، داکسیسایکلین و غیره) اثر پیشگیری قرص را کاهش نمیدهند. مطالعات گسترده نشان میدهند که تنها استثنای واقعی ریفامپین است که برای درمان سل استفاده میشود و با افزایش متابولیسم هورمونها، اثربخشی قرص را کم میکند؛ در این موارد باید از روش پشتیبان (مانند کاندوم) استفاده شود. برای سایر آنتیبیوتیکها، نیازی به روش اضافی نیست، مگر اینکه اسهال یا استفراغ شدید (به دلیل آنتیبیوتیک) رخ دهد که جذب قرص را مختل کند؛ در این صورت هم از روش پشتیبان تا ۷ روز پس از قطع آنتیبیوتیک استفاده کنید. اگر نگرانی دارید، حتماً با پزشک زنان یا داروساز مشورت کنید و تست بارداری انجام دهید، زیرا افسانه قدیمی تداخل همه آنتیبیوتیکها با قرص جلوگیری دیگر معتبر نیست.
بستن لوله رحم با لیزر (laser tubal ligation) یک روش جراحی کمتهاجمی و دائمی برای پیشگیری از بارداری است که در آن لولههای فالوپ با استفاده از انرژی لیزر سوزانده، تبخیر یا مهر و موم میشوند تا اسپرم نتواند به تخمک برسد. این روش معمولاً از طریق لاپاراسکوپی انجام میشود: با ایجاد چند برش کوچک در شکم، لاپاراسکوپ (دوربین نازک) و ابزار لیزر وارد میشود و لولهها با دقت بالا بسته میشوند. مزایا شامل خونریزی کمتر، درد کمتر پس از عمل، بهبودی سریعتر (اغلب سرپایی یا با بستری کوتاه) و عوارض کمتر نسبت به روشهای سنتی (مانند برش یا کلیپس) است. نرخ موفقیت پیشگیری از بارداری بالا است، اما مانند همه روشهای توبکتومی، خطر بسیار کم حاملگی خارج رحمی وجود دارد. این روش توسط متخصص زنان انجام میشود و معمولاً تحت بیهوشی عمومی است.
جواب آزمایش یائسگی معمولاً بر اساس سطح FSH (هورمون محرک فولیکول) ارزیابی میشود. در زنان در سنین باروری، FSH کمتر از ۱۰–۱۲ mIU/mL است، اما در یائسگی به بیش از ۳۰–۴۰ mIU/mL میرسد. سطح FSH بالای ۲۵–۳۰ mIU/mL در دو آزمایش با فاصله حداقل یک ماه، همراه با قطع پریود بیش از ۱۲ ماه و سطح پایین استروژن، یائسگی را تأیید میکند. آزمایشهای تکمیلی شامل استرادیول (کمتر از ۳۰ pg/mL) و AMH (کمتر از ۰.۵ ng/mL) هستند. در یائسگی زودرس، FSH بالا زودتر دیده میشود. این آزمایشها برای تشخیص یائسگی، زودرس یا پرهمنوپوز مفیدند.
یائسگی زودرس (POI) قبل از ۴۰ سالگی رخ میدهد و پیشگیری کامل آن همیشه ممکن نیست، اما عوامل خطر قابل کنترل هستند. حفظ وزن سالم، رژیم غذایی غنی از فیتواستروژنها (سویا، بذر کتان)، ویتامین D و کلسیم، ورزش منظم، پرهیز از سیگار و الکل، و کاهش استرس میتوانند خطر را کاهش دهند. اجتناب از درمانهای سرطان (شیمیدرمانی/پرتودرمانی) که به تخمدان آسیب میرساند، و در موارد ژنتیکی، مشاوره ژنتیک و فریز تخمک قبل از ۳۰ سالگی توصیه میشود. مطالعات نشان میدهند سبک زندگی سالم زمان یائسگی را ۱–۳ سال به تأخیر میاندازد.
درمان یائسگی زودرس در خانه میتواند نقش مهمی در کاهش علائم داشته باشد اما جایگزین درمان پزشکی نیست. رژیم غذایی غنی از فیتواستروژن (سویا، بذر کتان، کنجد) تعادل هورمونی را بهبود میبخشد. ورزش منظم (یوگا، پیادهروی) گرگرفتگی و اضطراب را کم میکند. دمنوشهای گیاهی مانند رازیانه یا مریمگلی برای تسکین گرگرفتگی مفیدند. مدیریت استرس با مدیتیشن و خواب کافی، و مصرف ویتامین D، E و کلسیم برای سلامت استخوان توصیه میشود. این روشها مکمل درمان پزشکی (هورمونتراپی) هستند و جایگزین آن نیستند. مشورت با پزشک ضروری است.
درد تخمدان در یائسگی شایع نیست، زیرا تخمدانها پس از یائسگی فعالیت هورمونی خود را کاهش میدهند و کوچک میشوند. با این حال، علل احتمالی شامل کیست تخمدان (حتی پسایائسگی)، آندومتریوز (که ممکن است ادامه یابد)، فیبروم رحم، چسبندگیهای لگنی، یا سرطان تخمدان (ریسک بالاتر در سنین بالا) است. درد معمولاً بهصورت مبهم، یکطرفه یا همراه با نفخ و فشار لگن احساس میشود. در یائسگی، هر درد جدید لگنی نیاز به بررسی فوری با سونوگرافی یا آزمایش تومورمارکر (CA-125) دارد تا علل جدی رد شوند. درمان بسته به علت شامل دارو، جراحی یا پیگیری است.
درمان یائسگی زودرس بستگی زیادی به علت زمینهای و میزان ذخیره تخمدان دارد. اگرچه بازگشت کامل تخمکگذاری معمولاً ممکن نیست، اما درمانهای مختلف میتوانند علائم را کاهش داده و سلامت بلندمدت زنان را حفظ کنند. هورمون تراپی (HRT) با استروژن و پروژسترون تا سن طبیعی یائسگی (حدود ۵۰ سال) شایعترین روش است و گرگرفتگی، خشکی واژن، پوکی استخوان و مشکلات قلبی را کاهش میدهد. درمانهای باروری مانند IVF با تخمک اهدایی برای بارداری موفق استفاده میشود. مکملهای کلسیم و ویتامین D برای سلامت استخوان، داروهای ضدافسردگی یا گاباپنتین برای علائم خلقی، و تغییر سبک زندگی (ورزش، رژیم سالم) نیز توصیه میشوند. مشاوره ژنتیک و روانشناختی ضروری است.
میزان FSH (هورمون محرک فولیکول) در یائسگی بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد. در زنان در سنین باروری، سطح FSH معمولاً کمتر از ۱۰–۱۲ mIU/mL است، اما در پریمنوپوز (مرحله قبل از یائسگی) شروع به نوسان میکند و در یائسگی به بیش از ۳۰–۴۰ mIU/mL میرسد. سطح FSH بالای ۲۵–۳۰ mIU/mL در دو آزمایش با فاصله حداقل یک ماه، همراه با قطع پریود بیش از ۱۲ ماه، تأییدکننده یائسگی است. این افزایش به دلیل کاهش استروژن تخمدانها و عدم بازخورد منفی به هیپوفیز رخ میدهد. آزمایش FSH برای تشخیص یائسگی زودرس یا تأیید یائسگی مفید است.
علائم یائسگی زودرس معمولاً با بینظمی یا قطع قاعدگی، گرگرفتگی، تعریق شبانه، نوسان خلق و تغییرات جنسی خودشان را نشان میدهند. یائسگی زودرس (POI) قبل از ۴۰ سالگی رخ میدهد و علائم آن شامل نامنظمی یا قطع پریود (آمنوره)، گرگرفتگی و تعریق شبانه، خشکی واژن و کاهش میل جنسی، خستگی و اختلالات خواب، تغییرات خلقی، اضطراب یا افسردگی، مشکلات تمرکز و حافظه، درد مفاصل و عضلانی، و کاهش تراکم استخوان (ریسک پوکی استخوان) است. علائم هورمونی شبیه یائسگی طبیعی اما شدیدتر و ناگهانیتر هستند. عوامل خطر شامل ژنتیک، شیمیدرمانی، جراحی تخمدان یا بیماریهای خودایمنی است. تشخیص با آزمایش FSH بالا و استروژن پایین تأیید میشود. درمان زودرس با هورمونتراپی علائم را کنترل و از عوارض جلوگیری میکند.