دکتر گوارش کیست؟ فوق تخصص گوارش دقیقا چکار می‌کند؟

0
دکتر-گوارش
دکتر-گوارش

دکتر گوارش کسی است که بیماری‌های مرتبط با دستگاه گوارش بدن، شامل حلق، مری، معده، روده‌ها و بخش‌های دیگری از بدن را درمان می‌کند. دستگاه گوارش وظایف مختلفی دارد که خوردن غذا، حرکت دادن آن در مسیر گوارش، جذب مواد مورد نیاز و در نهایت دفع مواد زاید از مهم‌ترین بخش‌های آن هستند. در نتیجه متخصص گوارش باید در تمام این بخش‌ها تخصص و سررشته داشته باشد. البته بهتر است که دکتر گوارش را دکتر فوق تخصص گوارش و کبد (Gastroenterologist) صدا بزنیم؛ چرا که بخش مهمی از سیستم گوارشی بدن توسط کبد اداره می‌شود و دکترهای این رشته درباره‌ی کبد هم تخصص دارند.

بیماری‌های مرتبط با کبد شامل بیماری‌های کیسه صفرا و مجاری صفراوی و البته لوزالمعده می‌شوند.

دکتر گوارش با استفاده از روش‌های تصویربرداری و با تکیه بر توان تشخیص خودشان، می‌توانند بیماری‌های دستگاه گوارش را در زنان و مردان تشخیص دهند. دقت داشته باشید که بین دکتر متخصص گوارش آقا و خانم تفاوتی وجود ندارد. البته برخی از افراد ترجیح می‌دهند برای آزمایش‌های مربوط به روده، از جمله درباره بیماری‌های مقعدی و آزمایش‌هایی نظیر کولونوسکوپی پیش دکتر گوارش هم جنس خودشان بروند.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

دستگاه گوارش ما از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟

دستگاه گوارش ما ظاهرا عملکرد ساده‌ای دارد. ما غذا می‌خوریم یا نوشیدنی‌ می‌آشامیم بی آنکه به اتفاقاتی که درون بدن‌مان می‌افتد کاری داشته باشیم. اما دستگاه گوارش بخش‌های متعددی دارد که از دهان شروع و به مقعد ختم می‌شود. مهم است که در این راه چه اتفاقاتی رخ می‌دهد. لازم است از عملکرد بخش‌های دستگاه گوارش اطلاع داشته باشید تا بتوانید کار دکتر گوارش و کبد را درک کنید.

۱- دهان (Mouth)

مراحل هضم غذا حتی پیش از آنکه چیزی بخورید آغاز می‌شود. همان زمانی که بوی پیتزا یا یک نان تازه را حس می‌کنید، بزاق‌های شما ترشح می‌کنند. زمانی که شروع به جویدن غذا می‌کنید، بزاق دهان با تکه‌های کوچک‌شده‌ی غذا ترکیب می‌شود تا امکان هضم غذا و جذب آن توسط بدن فراهم شود. سپس این تکه‌ها را توسط زبان به طرف حلقوم و مری هدایت می‌کنید.

۲- مری (Esophagus)

غذا بعد از بلعیده شدن مستقیما وارد مری می‌شود. مری یا همان ازوفاگوس (اسوفاگوس) در حدفاصل بین حلق و معده قرار دارد و کارش تنها انتقال مواد غذایی به معده است. قبل از وارد شدن غذا به مری، پره نازکی به نام اپیگلوت (Epiglottis) دریچه نای را می‌بندد تا مانع از ورود غذا به نای شود و با این کار جلوی خفه شدن را می‌گیرد. انقباض عضله‌های مری باعث انتقال مواد غذایی به معده می‌شود.

در قسمت پایینی مری یک بخش به نام اسفنکتر پایینی مری (Lower Esophageal Sphincter) قرار دارد که پس از ورود غذا به معده، دریچه‌ی معده را می‌بندد. کار این اسفنکتر این است که از برگشت غذای معده به مری جلوگیری کند.

اسفنکتر-پایینی-مری
بسته شدن اسفنکتر پایینی مری باعث برنگشتن غذا از معده به مری می شود.

۳- معده (Stomach)

مواد غذایی بعد از وارد شدن به معده با همدیگر مخلوط می‌شوند و منتظر می‌مانند تا در کیسه‌ی معده عمل پردازش روی آنها انجام شود. مخلوط شدن مواد غذایی با همدیگر توسط آنزیم‌ها و اسیدی قوی به نام اسید معده انجام می‌شود. دیواره‌های معده این اسید را از خودشان ترشح می‌کنند و با این کار، غذا را به تکه‌های کوچک‌تری تقسیم می‌کنند که توسط قسمت‌های بعدی قابل جذب و استفاده باشد. مواد غذایی در مرحله‌ی بعدی به سمت روده کوچک هدایت می‌شوند.

۴- روده کوچک (Small Intestine)

روده کوچک خودش به ۳ بخش اثنی عشر (Duodenum)، ژژونوم (Jejunum) و ایلئوم (Ileum) تقسیم می‌شود. در فارسی برای ژژنوم از عبارت تهی‌روده و برای ایلئوم از دراز روده یا روده دراز هم استفاده می‌شود. طول روده‌ کوچک کمی بیشتر از ۶.۵ متر است و ساختار نسبتا بی‌نظمی دارد. مواد غذایی درون روده کوچک به وسیله‌ی آنزیم‌های تولید شده توسط لوزالمعده و اسید بایل (Bile) تولید شده توسط کبد هضم و جذب می‌شوند.

در روده کوچک ابتدا اثنی عشر وارد عمل می‌شود مسئولیت اصلی آن خرد کردن مواد غذایی به بخش‌های بازهم کوچک‌تر است. بخش‌های ژژنوم و ایلئوم مسئولیت جذب مواد غذایی و وارد کردن آنها به درون جریان خون را بر عهده دارند.

کار غذا در روده کوچک به پایان نمی‌رسد و بعضی از مواد غذایی که هنوز جذب نشده‌اند، به شکل یک ماده‌ی نیمه‌جامد آبکی راهی روده بزرگ می‌شوند.

۵- لوزالمعده (Pancreas)

کار لوزالمعده یا همان پانکراس این است که آنزیمی را تولید کند و این آنزیم را در اختیار اثنی عشر قرار دهد. اثنی عشر با استفاده از این اسید می‌تواند ساختار چربی، کربوهیدرات و پروتئین را بشکند. البته پانکراس وظیفه‌ی تولید انسولین و تزریق مستقیم آن به درون جریان خون را هم بر عهده دارد؛ همان انسولینی که هورمون اصلی برای تجزیه و جذب شکر در بدن است.

۶- کبد (Liver)

کبد کارهای مختلفی را در بدن انجام می‌دهد. اما کاری که کبد در ارتباط با دستگاه گوارش انجام می‌دهد و آن را به دکتر گوارش و کبد مرتبط می‌کند این است که مواد مغذی جذب‌شده از راه روده‌ی کوچک را پردازش کند. اسید بایل که توسط کبد تولید می‌شود و به سمت روده کوچک می‌رود، نقش مهمی در هضم چربی و تعدادی از ویتامین‌ها دارد.

می‌توان کبد را یک کارخانه‌ی شیمیایی درون بدن دانست. کارخانه‌ای که مواد غذایی خام جذب‌شده از راه روده را به عنوان ورودی دریافت می‌کند و مواد شیمیایی دیگری را که بدن به آنها نیاز دارد، تولید می‌کند. یکی دیگر از کارهای کبد هم سم‌زدایی بدن است. بسیاری از مواد شیمیایی و داروهای مضر برای بدن توسط کبد فیلتر می‌شوند.

۷- کیسه صفرا (GallBladder)

کیسه صفرا یکی از اندام‌های کوچک بدن شما و از اعضای دستگاه گوارش است. این کیسه درست زیر کبد قرار گرفته است و اسید بایل تولید شده توسط کبد را در خود ذخیره می‌کند. کار بعدی کیسه صفرا این است که اسید بایل را به سمت اثنی عشر (در روده کوچک) بفرستد تا به هضم و جذب چربی کمک کند.

۸- روده بزرگ (Large Intestine)

آن بخشی از مواد غذایی که در روده کوچک هضم نشده‌اند به همراه مایعات و ضایعات وارد روده بزرگ می‌شوند. روده‌ی بزرگ یا همان کولون (Colon) تقریبا ۱۸۰ سانتی‌متر است، ساختاری تقریبا مربعی دارد و در بین روده کوچک و رکتوم قرار گرفته است. کولون دارای بخش‌های بالارونده (Ascending)، افقی (Transverse)، پایین‌رونده (Descending) و سیگموئید (Sigmoid) است. مقداری از املاح غذایی و تمام آب باقی‌مانده در مواد توسط کولون جذب می‌شود و ضایعات جامدی که باقی مانده‌اند، راهی رکتوم (راست‌روده) می‌شوند. دیواره‌های کولون از عضله تشکیل شده‌اند و همین ماهیچه‌ها هستند که باعث حرکت مواد غذایی و فشرده کردن آنها می‌شوند. تقریبا ۳۶ ساعت طول می‌کشد که فضولات و ضایعات از درون کولون خارج شوند.

colon
colon یا روده بزرگ

۹- رکتوم (Rectum)

رکتوم یک لوله‌ی نسبتا کوتاه و به طول تقریبی ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر است که به شکل عمودی قرار گرفته است و مرحله‌ی قبل از رسیدن مدفوع به مقعد است. رکتوم را به نوعی می‌توان محل تجمیع و انباشت مدفوع، قبل از دفع شدن دانست. هر زمانی که رکتوم پر شود، سیگنالی به سمت مغز می‌فرستد و این موضوع را به مغز خبر می‌دهد. سپس مغز تصمیم می‌گیرد که آیا زمان دفع فرا رسیده است یا خیر. زمانی که اجازه دفع صادر شود، دفع صورت می‌گیرد و فضولات به شکل مدفوع از بدن خارج می‌شوند.

۱۰- مقعد (Anus)

مقعد بخش نهایی از دستگاه گوارش است و ایستگاه پایایی محسوب می‌شود. این بخش کوتاه ۵ سانتی‌متری از ۲ اسفنکتر (داخلی و خارجی) و عضله‌های لگنی تشکیل شده است. عضله‌های لگنی زاویه‌ای بین رکتوم و مقعد ایجاد می‌کنند تا از خروج مدفوع در زمان نامناسب جلوگیری شود.

اسفنکتر داخلی همواره منقبض و سفت است؛ مگر در زمان‌هایی که رکتوم پر شود. این اسفنکتر است که جلوی خروج غیرارادی مدفوع را در زمان خواب یا زمان بی‌اطلاعی ما می‌گیرد. نهایتا اسفنکتر خارجی را داریم که کنترل آن دست خودمان است و در زمان مناسب با رهاسازی آن می‌توانیم مدفوع کنیم.

دستگاه-گوارش
اعضای مختلف دستگاه گوارش و وظایف آن ها

در این ویدئو دکتر کتایون همایون فوق تخصص گوارش و کبد به سؤالات شما در مورد بیماری‌های گوارش و کبد پاسخ می‌دهد.

برای درمان چه بیماری‌هایی پیش دکتر گوارش و کبد برویم؟

۱- یبوست (Constipation)

یبوست زمانی رخ می‌دهد که دفعات مدفوع کاهش پیدا می‌کند یا فرد به سختی و با دشواری مدفوع می‌کند. این موضوع ممکن است ناشی از دریافت نکردن مقدار کافی از فیبر در مواد غذایی باشد یا اینکه به دلیل تغییر در رژیم غذایی و زمان مصرف غذا به وجود بیاید. اگر بیشتر از ۳ هفته یبوست را تجربه کردید، مدفوع خونی داشتید یا در هنگام مدفوع کردن درد شدیدی داشتید، حتما توسط یک دکتر گوارش ویزیت شوید.

۲- ورم معده (Gastritis)

به هر نوع از متورم شدن معده، گاستریت یا ورم معده گفته می‌شود. این بیماری می‌تواند ناشی از عفونت، زخم، داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) یا مصرف بیش از حد الکل باشد. علایم این بیماری شامل درد بالای معده، داشتن حالت تهوع و استفراغ است. ورم معده در تعدادی از موارد هم هیچ علامتی ندارد. دکتر گوارش با توجه به شدت و حدت بیماری اقدام به درمان می‌کند. اما این بیماری معمولا با استفاده از آنتی بیوتیک‌ها و آنتی اسیدها درمان می‌شود.

۳- سندروم روده تحریک‌پذیر (IBS)

سندروم روده تحریک‌پذیر (Irritable Bowel Syndrome) یک اختلال روده‌ای است که برای روده بزرگ رخ می‌دهد و منجر به علائمی از قبیل درد معده، اسهال، نفخ و دردهای حین دفع می‌شود. دلیل بروز سندروم روده تحریک‌پذیر هنوز مشخص نیست و فوق تخصص گوارش معمولا بر اساس علائم بیماری به وجود آن پی می‌برد.

علائمی که می‌توانند دلیل بر وجود سندروم روده تحریک‌پذیر باشند عبارتند از: دردهای شکی، احساس نفخ و ورم معده، اسهال و یبوست. برای درمان این بیماری می‌توان از روش‌های طبیعی مثل کاهش سطح استرس، رژیم غذایی سالم و تغییر در سبک زندگی استفاده کرد. اما در تعدادی از بیماران به استفاده از دارو و مشاوره پزشکی نیاز است.

۴- رفلاکس معده (Acid Reflux)

رفلاکس معده یا اسید ریفلاکس به دلیل برگشتن اسید معده (بایل – Bile) به مری اتفاق می‌افتد. زمانی که اسفنکتر پایینی مری نتواند وظیفه‌ی خود را به درستی انجام دهد، چنین اتفاقی رخ خواهد داد و منجر به سوزش سینه و سوزش سر دل می‌شود. در صورتی که رفلاکس معده بیشتر از ۲ بار در هفته اتفاق بیفتد، می‌تواند نشانه‌ی ابتلا به بیماری ریفلاکس گاستروازوفاژیال (GRED) باشد. نشانه‌های این بیماری شامل سوزش سر دل و قفسه سینه است و این نشانه‌ها معمولا در حالت دراز کشیدن تشدید می‌شوند. رفلاکس معده کودکان و نوزادان نیز مانند بزرگسالان رخ می دهد و محدود به سن خاصی نیست.

دکتر گوارش سعی می‌کند با تجویز داروهای قوی به درمان این بیماری کمک کند. استفاده از داروهای موقتی و تغییر در سبک زندگی تاثیر چندانی در درمان رفلاکس معده ندارند.

Acid-Reflux-GERD
ریفلاکس معده به خاطر برگشت اسید معده به مری اتفاق می افتد.

۵- سوء هاضمه (Indigestion)

سوء هاضمه یکی از بیماری‌هایی که معمولا از زخم معده یا رفلاکس معده ناشی می شود. کسی که به سوء هاضمه مبتلا است، معمولا به سرعت احساس سیری می‌کند، در ناحیه سینه احساس سوزش دارد یا احساس نفخ شدید و تهوع می‌کند. عده دیگری از افراد هم در دهان‌شان طعم ترش نامطبوعی را احساس می‌کنند و آروغ‌های بدبو می‌زنند.

زیاد غذا خوردن، زیاد نوشیدن، با معده خالی قرص خوردن یا داشتن آلرژی غذایی می‌تواند از عواملی باشد که منجر به بروز سوء هاضمه می‌شوند. البته بهتر است سوء هاضمه را بیشتر یک علامت بدانیم تا یک بیماری؛ زیرا معمولا با استفاده از سوء هاضمه می‌توان به وجود بیماری‌های دیگری پی برد. دکتر گوارش معمولا در چنین مواقعی برای بیمار داروی ضد اسید تجویز می‌کنند و از او می‌خواهند که خوردن وعده‌های کوچک‌تر، جویدن بیشتر غذا، کاهش وزن، کم کردن غذاهای چرب و نوشیدنی‌های گازدار به سلامت خودش کمک کند.

۶- زخم معده (Stomach Ulcer)

زخم معده یا همان آلسر معده معمولا به دلیل آسیب رساندن اسید معده به مجرای گوارش اتفاق می‌افتد و معمولا هم ناشی از وجود باکتری هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter Pylori‎) یا مصرف مسکن‌های ضد نفخ از جمله آسپرین است. بیماری که زخم معده دارد، معمولا دردی را حس می‌کند در مری، روده کوچک و معده‌اش می‌پیچد. این دردها معمولا شب‌ها در هنگام خواب به سراغ بیمار می‌آیند و خواب شبانه را مختل می‌کنند. داشتن درد در ناحیه بالایی شکم از علائم رایج زخم معده است و بیمار معمولا با مصرف مقداری مواد غذایی می‌تواند این درد را کاهش دهد. دکتر گوارش در مواجهه با بیماری که به زخم معده مبتلا است، داروهایی را تجویز می‌کند تا میزان تولید اسید معده را کاهش دهد. همچنین در صورتی که مشکل باکتریایی در میان باشد، تجویز آنتی‌بیوتیک از سمت دکتر گوارش یک کار رایج است.

در این ویدئو دکتر سید علیرضا تقوی فوق تخصص گوارش و کبد به سؤالات شما در مورد بیماری‌های گوارش و کبد پاسخ می‌دهد.

۷- زخم اثنی عشر (Duodenal Ulcer)

زخم اثنی عشر شباهت زیادی به زخم معده دارد و از نظر علائم تقریبا زخم معده یکسان است. زخم اثنی عشر در قسمت‌های ابتدایی روده کوچک اتفاق می‌افتد. مثل تمام آلسرها یا زخم‌های گوارشی دیگر، هلیکوباکتر پیلوری و داروهای مسکن مثل آسپرین و ایبوپروفن از عوامل اصلی ابتلا به زخم اثنی عشر هستند. اما ممکن است اسید معده هم روی ایجاد این زخم تاثیر داشته باشد.

در برخی از موارد مصرف سیگار یا نوشیدن بیش از حد مشروبات الکلی هم می‌تواند منجر به ایجاد زخم اثنی عشر شود. اما تاثیر این دو مورد به مراتب کمتر از هلیکوباکتر پیلوری است.

در چنین مواردی فوق تخصص گوارش و کبد سعی می‌کند با استفاده از آزمایش خون، آزمایش مدفوع و تست‌های تنفسی بیماری را تشخیص دهد. همچنین ممکن است به آندوسکوپی هم نیاز باشد.

زخم-معده-زخم-اثنی-عشر
زخم معده و زخم اثنی عشر

۸- زخم مری (Esophageal Ulcer)

زخم مری یا آلسر مری یکی از بیماری‌های دردناک دستگاه گوارش است. در این بیماری، بخش انتهایی مری در نقطه‌ی اتصال به معده دچار زخم می‌شود. زخم مری هم می‌تواند به دلیل وجود باکتری هلیکوباکتر پیلوری ایجاد شود یا اینکه ناشی از برگشت اسید معده به مری باشد. در برخی از موارد آلودگی با استفاده از مخمرها و ویروس‌ها هم می‌تواند منشا زخم مری باشد.

۹- مری بارت (Barrett’s Esophagus)

بیماری مری بارت مربوط به بافت‌های داخلی مری است. در این بیماری که معمولا به دلیل ترش کردن و رفلاکس معده ایجاد می‌شود، بافت صورتی داخل مری به مرور ضخیم می‌شود و رنگ آن هم به قرمزی می‌گراید. معمولا مری بارت در افرادی دیده می‌شود که سابقه‌ی بیماری ریفلاکس گاستروازوفاژیال (GRED) را داشته‌اند. دکتر گوارش و کبد با استفاده از تصویربرداری، دارو و جراحی سعی در درمان مری بارت می‌کند. این بیماری در موارد نادری می‌تواند به بیماری سرطان مری هم منجر شود.

Barretts-Esophagus
برای درمان بیماری مری بارت به دکتر گوارش مراجعه کنید.

۱۰- سرطان مری (Esophageal Cancer)

سرطان مری زمانی رخ می‌دهد که  تغییراتی در DNA سلول‌های مری ایجاد می‌شود. با این تغییرات، جهش‌هایی در سلول‌های مری رخ می‌دهد و این سلول‌ها شروع به تکثیر شدن می‌کنند. سیگار کشیدن و رفلاکس اسید معده از دلایل اصلی ابتلا به سرطان مری هستند. بیماری که به این بیماری دچار می‌شود در بلعیدن غذا دچار مشکل می‌شود، کاهش وزن پیدا می‌کند، دردهایی در قفسه سینه حس می‌کند، دچار سرفه می‌شود و نمی‌تواند شماری از مواد غذایی را هضم کند. جراحی، رادیوتراپی و شیمی‌درمانی برای درمان این بیماری استفاده می‌شود.

۱۱- بیماری‌های مربوط به بلع غذا

بیماری‌های دیسفاژی (Dysphagia) و ادینوفاژی (Odynophagia) از رایج‌ترین بیماری‌های مربوط به بلعیدن غذا هستند و مستقیما به دکتر گوارش ربط پیدا می‌کنند. در دیسفاژی غذا در مری بیمار گیر می‌کند که این گیر کردن می‌تواند دلایلی به غیر از لقمه‌های بزرگ، نجویدن غذا، خشکی دهان یا غذای بیش از حد داغ داشته باشد.

در ادینوفاژی بیمار هنگام بلعیدن غذا احساس درد می‌کند. این درد می‌تواند در دهان، حلق یا مری باشد. گاهی اوقات ادینوفاژی می‌تواند همراه با دیسفاژی اتفاق بیفتد؛ اما ادینوفاژی خودش به تنهایی یک بیماری مستقل است. درد ادینوفاژی می‌تواند به قدری زیاد باشد که بیمار اصلا نتواند غذایش را به صورت کامل ببلعد. درمان این بیماری‌ها گاهی با دارو و گاهی هم با استفاده از عمل جراحی امکان‌پذیر است.

برای تشخیص و درمان بیماری‌های دستگاه گوارش باید به متخصص گوارش و فوق تخصص کبد مراجعه کنید. در دکترتو می‌توانید با بهترین متخصصان گوارش و کبد در شهر خود آشنا شوید و به‌صورت اینترنتی برای دریافت نوبت اقدام کنید. علاوه‌براین می‌توانید از خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی دکترتو استفاده کنید.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

۱۲- بواسیر یا هموروئید (Hemorrhoid)

بواسیر از بیماری‌های دردناک مربوط به رکتوم و مقعد است که می‌تواند در دو نوع داخلی و خارجی برای بیمار اتفاق بیفتد. در این بیماری تعدادی از رگ‌های خونی از داخل رکتوم و بیرون مقعد شروع به رشد می‌کنند و منجر به بروز ناراحتی در فرد می‌شوند. فردی که بواسیر دارد در هنگام اجابت مزاج یا حتی در هنگام نشستن درد شدیدی را حس می‌کند. این درد می‌تواند با خونریزی هم همراه باشد.

دلایل اصلی ایجاد بواسیر زور زدن زیاد در حین مدفوع کردن، چاقی و بارداری هستند. خوردن غذاهای دارای فیبر یا مصرف روان‌کننده‌های مدفوع می‌تواند به بهبود بواسیر کمک کند. در پاره‌ای اوقات هم دکتر گوارش مجبور است بیمار را برای معالجه پیش یک جراح کولورکتال بفرستد تا هموروئید با استفاده از جراحی برداشته شود.

۱۳- پانکراتیت (Pancreatitis)

به بیماری متورم شدن لوزالمعده یا پانکراس، پانکراتیت گفته می‌شود. ممکن است پانکراتیت به صورت ناگهانی در بیمار ظاهر شود و چندین روز هم درد آن باقی بماند. البته ممکن است فرد دیگری این مشکل را سال‌ها تحمل کند. بیماری سنگ کیسه صفرا یا مصرف بیش از حد الکل می‌توانند از دلایل اصلی بروز این بیماری باشند.

درد شکمی، داشتن حالت تهوع و استفراغ از علائم اصلی پانکراتیت هستند. بیمار مبتلا به این بیماری باید در بیمارستان بستری شود تا ابتدا به وضعیت پایداری برسد و بعد مشکل ایجاد کننده بیماری پانکراتیت توسط دکتر گوارش درمان شود.

۱۴- آپاندیسیت (Appendicitis)

آپاندیسیت یا بیماری التهاب آپاندیس بیماری رایجی است. در این بیماری آپاندیس به صورت ناگهانی متورم می‌شود و مایع چرکین زرد یا سبز رنگی درون آن را پر می‌کند. بیمار مبتلا به آپاندیسیت درد شدیدی را در ناحیه‌ی ناف تا سمت راست پایین شکم تجربه می‌کند. در اکثر اوقات این بیماری با تب و لرز، اسهال و استفراغ و کم‌اشتهایی همراه است. دکتر گوارش این بیماری را با استفاده از جراحی لاپاراسکوپی و تجویز آنتی بیوتیک درمان می‌کند. چنانچه آپاندیسیت درمان نشود، منجر به عفونت سیستماتیک بدن و سپسیس (Sepsis) خواهد شد.

آپاندیس
درد آپاندیس در سمت راست و قسمت پایین شکم حس می شود.

۱۵- سنگ کیسه صفرا (Gallstones)

گاهی کیسه صفرا دچار عارضه سنگ کیسه صفرا می‌شود. این سنگ‌ها که از رسوب شدن یک مایع گوارشی به نام بایل (Bile) شکل می‌گیرند، معمولا اندازه‌های متفاوتی دارند و در اغلب اوقات، هیچ علایمی هم از خود بروز نمی‌دهند. چنانچه فرد مبتلا به سنگ کیسه صفرا از خود علائم بروز دهد، نیاز است تا کیسه صفرای این فرد با جراحی برداشته شود. افراد دیگری که به این بیماری مبتلا هستند و هیچ علامتی ندارند، می‌توانند بدون درمان به زندگی ادامه دهند.

۱۶- التهاب کیسه صفرا (Biliary Colic)

التهاب کیسه صفرا یا کولیک صفراوی یکی از عوارض سنگ کیسه صفرا است. این بیماری معمولا بعد از خوردن غذاهایی که پرچرب هستند یا فیبر کمی دارند عود می‌کند. فردی که التهاب کیسه صفرا را تجربه می‌کند، در ناحیه‌ی سمت راست قسمت بالای معده احساس درد دارد و این درد گاهی تا شانه‌ها هم کشیده می‌شود. درمان این بیماری هم توسط متخصص گوارش انجام می‌شود. دکتر گوارش معمولا با استفاده از لاپاراسکوپی اقدام به جراحی و برداشتن کیسه صفرا می‌کند.

التهاب کیسه صفرا با درد در ناحیه سمت راست قسمت بالای معده نشان داده می شود که گاهی تا شانه ها هم کشیده می شود

۱۷- سرطان روده بزرگ (Colon Cancer)

متاسفانه باید بدانیم که هیچ کسی از شر سرطان کولون یا همان سرده روده بزرگ در امان نیست. اگر کولون دارید (که باید داشته باشید)، در معرض خطر ابتلا به سرطان کولون هستید. سرطان روده بزرگ ابتدا با پولیپ‌های کولونی (Colon Polyps) شروع می‌شود و در صورت جدی گرفته نشدن، می‌تواند منجر به سرطان روده بزرگ شود. استفاده از تست‌های رایج سالانه از جمله کولونوسکوپی می‌تواند منجر به شناسایی این پلیپ‌ها و جلوگیری از ابتلا به سرطان روده بزرگ شود. ضروری است که حداقل سالی یک‌بار در این زمینه به فوق تخصص گوارش و کبد مراجعه کنید.

در صورتی که بیماری به سرطان تبدیل شده باشد، نیاز است تا از روش‌های رایج درمان سرطان مثل شیمی‌درمانی، اشعه درمانی، ایمونوتراپی و جراحی برای درمان بیماری استفاده شود. البته دیگر در این بخش‌ها کاری از متخصص گوارش و کبد برنمی‌آید و باید با متخصصان آنکولوژی و سرطان‌شناسی ارتباط گرفت.

ضمنا نیاز است بدانید که این بیماری با نام‌های سرطان کولورکتال (Colorectal Cancer)، سرطان رکتوم و چنگار روده بزرگ هم شناخته می‌شود.

۱۸- سرطان لوزالمعده (Pancreatic Cancer)

سرطان لوزالمعده در عضوی از دستگاه گوارش اتفاق می‌افتد که قسمت‌های پایینی معده و زیر آن قرار دارد. این نوع از سرطان معمولا خیلی دیر تشخیص داده می‌شود، به سرعت در بدن گسترش پیدا می‌کند و احتمال بهبود کمی هم دارد. همان‌طور که گفتیم این سرطان متاسفانه در مراحل اولیه هیچ علائمی ندارد و علائمی که در مراحل حاد از خود بروز می‌دهد هم در تمام بیماران مشابه نیستند. اما معمولا کاهش شدید اشتها و از دست دادن وزن می‌تواند از علائم مشترک سرطان لوزالمعده باشد. پزشک متخصص گوارش و کبد در این مورد کار زیادی نمی‌تواند انجام دهد و نهایتا بتواند با استفاده از جراحی، پانکراس مبتلا به سرطان را خارج کند. اما با استفاده از شیمی‌درمانی و رادیوتراپی می‌توان نسبت به درمان این بیماری خاص اقدام کرد.

سرطان-پانکراس
سرطان پانکراس یا سرطان لوزالمعده باید سریعا توسط دکتر گوارش تشخیص و درمان شود.

۱۹- اختلال خونرسانی به کولون (Colonic Ischemia)

ایسکمی کولون زمانی اتفاق می‌افتد که خونرسانی به کولون کاهش می‌یابد یا متوقف می‌شود. متوقف شدن خونرسانی به کولون معمولا به دلیل وجود گرفتگی در سرخرگ‌ها است. ایسکمی کولون یا همان اختلال خونرسانی به روده بزرگ می‌تواند به صورت ناگهانی و با شدت زیاد اتفاق بیفتد یا اینکه به مرور تشدید شود. به نوع دوم ایسکمی کولونی مزمن گفته می‌شود. دکتر گوارش با این مسائل به خوبی آشناست و می تواند با بررسی و تشخیص به موقع آن را درمان کند.

۲۰- فیشر مقعدی (Anal Fissure)

فیشر مقعدی یا همان چیزی که در ایران با نام شقاق شناخته می‌شود، نوعی زخم در ناحیه‌ی مقعد است. این مشکل معمولا به دلیل فشار زیاد به مقعد در حین خروج مدفوع سفت یا بزرگ اتفاق می‌افتد. از عواقب فیشر مقعدی می‌توان به درد و خونریزی در زمان اجابت مزاج اشاره کرد. فیشر مقعدی در میان کودکان بسیار رایج است؛ اما هر فردی و در هر سنی ممکن است به شقاق مبتلا شود.

این بیماری معمولا به صورت خودبخودی و با مصرف مواد غذایی فیبردار طی ۴ تا ۶ هفته درمان می‌شود. اما بهتر است در چنین مواقعی به یک متخصص گوارش مراجعه کنید تا برایتان داروهای مسهل و روان‌کننده‌ی مدفوع یا پمادی برای ترمیم ناحیه‌ی زخم شده تجویز کند. گاهی اوقات در شرایط حاد ممکن است برای درمان فیشر مقعدی به جراحی نیاز باشد.

۲۱- فتق (Hernia)

به بیرون‌زدگی یک بافت یا یک اندام بدن از یک جای غیرمنتظره فتق یا هرنیا گفته می‌شود. منظور از باد فتق که در جامعه رایج تر است نیز همین باد کردن فتق است که البته از نظر تکنیکال عبارت درستی نیست؛ اما در نهایت به همین مفهوم اشاره دارد. احساس بیرون‌زدگی در یک ناحیه، ورم و درد از علائم فتق هستند. رایج‌ترین انواع فتق در معده و روده اتفاق می‌افتند و از این رو به متخصص گوارش ربط پیدا می‌کنند. البته در صورتی که دکتر گوارش احساس کند که بیمار به جراحی نیاز دارد، او را به جراح ارجاع می‌دهد.

فتق
انواع فتق در نقاط مختلف بدن

۲۲- بیماری کرون (Crohn’s Disease)

بیماری کرون یکی از بیماری‌های التهابی روده (Inflammatory Bowel Disease یا IBD) است که تمام مجرای گوارش را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این بیماری خطرناک گاهی می‌تواند جان بیمار را تهدید کند. بیمار مبتلا به کرون می‌تواند علائمی از قبیل درد شکمی، اسهال، کاهش وزن، کم‌خونی و حس خستگی داشته باشد. عده‌ای از افراد هیچ علامتی از خود نشان نمی‌دهند و عده‌ای دیگر از مبتلایان به بیماری کرون با دردهای مزمنی دست به گریبان می‌شوند.

متاسفانه درمانی برای بیماری کرون وجود ندارد. تنها کاری که از دست متخصص گوارش و کبد برای این بیماری برمی‌آید این است که با استفاده از استروئیدها و داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی بدن (immunosuppressants)، سرعت رشد بیماری را کم کند. در موارد حاد بیماری، دکتر گوارش نیاز به جراحی می بیند.

بیمارانی که به بیماری کرون مبتلا می‌شوند، باید به صورت مرتب برای سرطان کولورکتال هم معاینه شوند؛ زیرا ابتلا به بیماری کرون شانس ابتلا به این نوع از سرطان را افزایش می‌دهد.

۲۳- بیماری سلیاک (Celiac Disease)

سلیاک نتیجه‌ی واکنش ایمنی بدن به خوردن غذاهای دارای گلوتن است؛ یعنی همان پروتئینی که در گندم، جو و چاودار وجود دارد. در گذر زمان این واکنش‌های ایمنی بدن منجر به ورم‌هایی می‌شود که به بافت دیواره روده کوچک آسیب می‌رساند. کسی که به بیماری سلیاک مبتلا است با علائمی مثل کم‌خونی، اسهال، نفخ، خروج گاز از بدن و خستگی روبرو خواهد شد.

پزشک متخصص گوارش معمولا در مواجهه با این بیماری توصیه می‌کند تا بیمار یک رژیم غذایی بدون گلوتن را در پیش بگیرد. استفاده از مکمل‌های غذایی و ویتامین‌ها هم به بهبود سلیاک کمک می‌کنند.

۲۴- انواع کولیت (Colitis)

کولیت به معنی متورم شدن بافت‌های درونی کولون است. دلایل زیادی برای ابتلا به کولیت وجود دارد که بیماری‌های التهابی روده، عفونت‌ها، ایسکمی و آلرژی می‌توانند از مهم‌ترین دلایل آن باشند. بیماری که به کولیت مبتلا شده است می‌تواند علائمی از قبیل اسهال، درد شکم، مدفوع خونی و انقباض‌های معده داشته باشد. کولیت عفونی، کولیت اولسراتیو (کولیت زخمی) و کولیت ایسکمیک از مهم‌ترین انواع کولیت هستند. دکتر گوارش برای درمان این بیماری ممکن است از دارو استفاده کند یا ناچار به جراحی شود.

۲۵– کبد چرب (Fatty Liver)

افرادی که چاق هستند یا دیابت نوع ۲ دارند و افرادی که مشروبات الکلی زیادی مصرف می‌کنند با خطر ابتلا به کبد چرب مواجه هستند. در این بیماری مقدار زیادی چربی در کبد رسوب می‌کند و همانجا انباشته می‌شود. معمولا کبد چرب با علامت خاصی همراه نیست؛ اما زمانی که علائم بروز کنند به شکل خستگی، کاهش وزن و دردهای شکی خودشان را نشان می‌دهند.

در مورد بیماری که به کبد چرب مبتلا است، متخصص گوارش ابتدا سعی می‌کند مواد خطرآفرین از جمله چاقی را کم‌اثر کند. در این راه، دکتر گوارش از ورزش و رژیم غذایی کمک می‌گیرد که احتمالا برای انجام آن، به کمک گرفتن از یک متخصص تغذیه نیاز خواهد داشت. این بیماری ذاتا آن‌قدرها خطرناک نیست. اما گاهی اوقات می‌تواند منجر به از کار افتادن کبد (سیروز کبدی) شود.

۲۶هپاتیت (Hepatitis)

هپاتیت یکی از بیماری‌های کبد است که منجر به ورم کردن کبد همراه می‌شود. هپاتیت انواع متعددی دارد که برخی از آنها از جمله هپاتیت B با یک واکسن ساده قابل پیشگیری هستند. انواع A, C, D,E هپاتیت توسط ویروس‌های خاص همان نوع ایجاد می‌شوند. البته انواع دیگری از هپاتیت هم وجود دارند که به دلیل بیماری‌های خودایمنی یا مصرف بیش از حد مشروبات الکلی ایجاد می‌شوند.

تشخیص و درمان بیماری های کبد مانند هپاتیت و کبد چرب و مشکلات دستگاه گوارش مانند زخم معده و سرطان روده بزرگ به دکتر گوارش مربوط است.

دکترهای متخصص گوارش و کبد چه کارهایی انجام می‌دهند؟

1: آندوسکوپی (Endoscopy)

آندوسکوپی (که گاهی با نام گاستروسکوپی هم به کار می‌رود) نوعی تصویربرداری است که با استفاده از یک لوله معمولا پلاستیکی و یک دوربین در قسمت انتهایی این لوله انجام می‌شود. با استفاده از آندوسکوپی می‌توان زخم‌ها، سرطان‌ها و ورم معده (گاستریت – Gastritis) را تشخیص داد. چند نوع متفاوت از آندوسکوپی وجود دارد. نوع رایجی که ما در ایران با نام آندوسکوپی می‌شناسیم، همان آندوسکوپی بالایی یا آندوسکوپی از بالا (Upper Endoscopy) است که با فرستادن لوله از راه حلق بیمار انجام می‌شود. اما در واقع می‌توانیم به هر نوعی از تصویربرداری که با استفاده از یک اسکوپ (Scope) انجام می‌شود، آندوسکوپی بگوییم. ۱۳ نوع آندوسکوپی وجود دارد که در ادامه به انواع رایج‌تر آنها اشاره خواهیم کرد.

  • آندوسکوپی کپسولی (Capsule Endoscopy)

برای ارزیابی روده کوچک. در این روش به جای استفاده از یک لوله و دوربین متصل به آن، از یک کپسول (مشابه کپسول‌های دارویی) برای تصویربرداری استفاده می‌شود. این کپسول‌ها از فناوری پیچیده و ریز مقیاسی استفاده می‌کنند و بسیار گران هستند. هدف از این روش هم معاینه روده کوچک است.

  • آنتروسکوپی (Enteroscopy)

نوعی از آندوسکوپی است که برای معاینه روده کوچک استفاده می‌شود. آنتروسکوپی می‌تواند از راه دهان یا مقعد انجام شود.

  • آندوسکوپی اولتراسونوگرافی (Endoscopic Ultrasound)

در آندوسکوپی اولتراسونوگرافی یا آندوسکوپی اولتراسوند (EUS) که با نام اکو آندوسکوپی هم شناخته می‌شود، از آندوسکوپی به همراه با اولتراسوند استفاده می‌شود تا امکان تصویربرداری بهتر از اندام‌های داخلی مثل قفسه سینه، شکم، کولون، پانکراس، کبد و گره‌های لنفاوی فراهم آید. با استفاده از آندوسکوپی اولتراسونوگرافی می‌توان از دیواره‌های داخلی این اندام‌های بدن و حتی اندام‌های هم‌جوار آنها عکس‌برداری کرد. در این روش از یک آندوسکوپ خاص مجهز به موج‌های صوتی با فرکانس بالا استفاده می‌شود. متخصص گوارش معمولا زمانی از این روش استفاده می‌کند که روش‌های سی تی اسکن و ام‌آرآی جواب نداده باشند.

  • کلونوسکوپی (Colonoscopy)

کولونوسکوپی در واقع همان آندوسکوپی است که به جای وارد کردن لوله‌ی دوربین‌دار از راه دهان، از راه مقعد وارد بدن بیمار می‌شود. این روش برای چک کردن سرطان روده بزرگ (کولون)، کولیت عفونی و کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis) یا همان کولیت زخمی به کمک متخصص گوارش می‌آید. لوله‌ای که در کولونوسکوپی استفاده می‌شود تقریبا ۱۸۰ سانتی‌متر است و با استفاده از آن می‌توان از راه مقعد تقریبا تا قسمت‌های اولیه‌ی روده‌ی کوچک را دید.

  • سیگموئیدوسکوپی منعطف (Flexible Sigmoidoscopy)

سیگموئیدوسکوپی منعطف را هم باید نوعی از آندوسکوپی دانست که از نظر عملکرد و محل ورود اسکوپ، بسیار شبیه کولونوسکوپی است و برای بررسی خونریزی روده بزرگ یا درد در آن کاربرد دارد. اما لوله‌ای که در سیگموئیدوسکوپی منعطف استفاده می‌شود کوتاهتر از لوله‌ی آندوسکوپی و تقریبا ۷۰ سانتی‌متر است. با استفاده از این روش می‌توان از راه مقعد و رکتوم (راست روده) وارد شد و کولون سیگموئید و کولون پایین‌رونده را مشاهده کرد.

در این نوع از تست که با استفاده از روش کولونوسکوپی انجام می‌شود، پزشک لوله‌ای را از رکتوم (راست روده) وارد بدن می‌کند و تا اولین کولون (یعنی همان کولون سیگموئید – Sigmoid Colon) پیش می‌رود. لوله آندوسکوپی که در این تست استفاده می‌شود می‌تواند نرم یا سفت باشد.

  • لاپاراسکوپی (Laparoscopy)

عمل جراحی از راه یک حفره کوچک در شکم انجام می‌شود. البته تمام متخصصان گوارش و کبد در انجام جراحی متخصص نیستند.

برای تشخیص و درمان بیماری‌های کبد باید به متخصص گوارش و فوق تخصص کبد مراجعه کنید. در دکترتو می‌توانید با بهترین متخصصان گوارش و فوق تخصص کبد در شهر خود آشنا شوید و به‌صورت اینترنتی برای دریافت نوبت اقدام کنید. علاوه‌بر‌این می‌توانید از خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی دکترتو استفاده کنید.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

2: آنوسکوپی (Anoscopy) یا معاینه مقعدی

آنوسکوپی یا معاینه مقعدی روشی است که با استفاده از یک لوله‌ی کوچک به نام آنوسکوپ انجام می‌شود. در این روش فوق تخصص گوارش و کبد سعی می‌کند بافت‌های درون مقعد و رکتوم را بررسی کند. روش دیگری به نام آنوسکوپی با رزولوشن بالا هم وجود دارد که تصویر دقیق‌تری از مقعد و روده‌ها به دست می‌آید. در این روش پزشک با استفاده از وسیله‌ای به نام کولپوسکوپ (Colposcope) که توان بزرگنمایی دارد و ترکیب آن با آنوسکوپ، بافت‌های مقعدی و روده‌ای را بررسی می‌کند. از این روش می‌توان برای بررسی مشکلات کانال مقعد و شناسایی بیماری‌هایی مثل هموروئید، فیشرهای مقعدی و برخی از سرطان‌ها استفاده کرد.

3: پرتونگاری (Radiography)

  • تصویربرداری اشعه ری (X-Ray)

در برخی از موارد ممکن است پزشک متخصص گوارش برای تشخیص بیماری‌های گوارشی یا رسیدن به یقین در تشخیص خود، شما را برای گرفتن عکس ایکس ری به یک مرکز تصویربرداری بفرستد. تعدادی از مجتمع‌های پزشکی خودشان این تجهیزات را در اختیار دارند. در تصویربرداری ایکس ری معده و روده ابتدا از شما خواسته می‌شود یک مایع سفید رنگ به اسم باریوم (Barium) را قورت دهید و سپس عکس‌برداری از دستگاه گوارش شما انجام شود.

  • سی‌تی اسکن (CT Scan)

گاهی ممکن است دکتر متخصص گوارش از شما بخواهد برای گرفتن یک عکس سی تی اسکن از دستگاه گوارش اقدام کنید. این روش تصویربرداری به متخصص امکان دیدن رگ‌ها، استخوان‌ها و سایر اندام درون دستگاه گوارش را می‌دهد. سی تی اسکن یک روش سریع عکس‌برداری است و خیلی زودتر از ام آر آی می‌تواند نتیجه را برای متخصص گوارش روشن کند. در ضمن برای افرادی که ترس از فضای بسته MRI دارند، گزینه‌ی به مراتب بهتری است.

  •  ام آر آی (MRI)

برای ام آر آی شکمی باید روی یک تخت دراز بکشید و درون محفظه‌ای بروید تا عکس‌برداری انجام شود. در این روش زمانی که درون محفظه هستید، صداهای بلندی رو می‌شنوید که نشان‌دهنده انجام عکس‌برداری هستند. در ام آر آی از آهنرباهای قوی و امواج رادیویی (غیر از اشعه ایکس) برای عکس‌برداری از شکم استفاده می‌شود. لازم است بدانید که ام آر آی گران‌تر از سی تی اسکن است.

  • سونوگرافی شکم (Abdominal Sonography)

در سونوگرافی شکم که با نام سونوگرافی اولتراسوند هم شناخته می‌شود، برای بررسی اندام‌ها و ساختارهای درون شکم به کار می‌رود. در این سونوگرافی از اندام‌هایی مثل کبد، کیسه صفرا، لوزالمعده و چند اندام دیگر تصویربرداری می‌شود. فناوری اولتراسوند به متخصص گوارش اجازه می‌دهد تا اندام‌های ابدومینال (Abdominal) و ساختارهای داخلی آن را از خارج بدن و با سرعت زیاد به تصویر بکشد.

4: نمونه‌برداری کبدی (Liver Biopsy)

بیوپسی یا نمونه‌برداری از کبد برای چک کردن التهاب و فیبروز. در این روش پزشک متخصص گوارش و کبد سعی می‌کند بخش کوچکی از کبد بیمار را از راه نمونه‌برداری به دست بیاورد و با انجام معاینات میکروسکوپی روی آن، وجود مشکلات کبدی را بررسی کند.

برای نمونه برداری کبدی می توانید از بهترین متخصصین کبد و گوارش مشاوره و نوبت بگیرید.

نمونه-برداری-کبد
بیوپسی کبد و یا نمونه برداری با دستگاه های به خصوص در مطب دکتر گوارش انجام می شود.

با دیدن چه علائمی باید پیش دکتر متخصص گوارش برویم؟

۱- اگر بیشتر یا کمتر از حد معمول مدفوع می‌کنید

یک انسان عادی می‌تواند از روزی ۳ بار تا هفته‌ای ۳ بار مدفوع داشته باشد. اگر تعداد دفعات مدفوع کردن شما در طول هفته کمتر از ۳ بار است یا اینکه روزانه بیشتر از ۳ بار مدفوع دارید، باید با متخصص گوارش صحبت کنید. اسهال یا یبوست موقتی به خودی خودی نمی‌تواند نشانه‌ی بیماری باشد. اما زمانی که چنین مواردی پشت سر هم تکرار شوند، می‌توانند منجر به بروز مشکلات جدی شوند. چنین علائمی را جدی بگیرید.

اگر تعداد دفعات مدفوع کردن شما در طول هفته کمتر از ۳ بار است یا اینکه روزانه بیشتر از ۳ بار مدفوع دارید، باید با دکتر گوارش صحبت کنید.

۲- در صورتی که مدفوع سیاه دارید

در صورتی که مدفوع سیاه دارید و در آن اثری از خون دیده نمی‌شود، احتمالا با تغییر دادن رژیم غذایی یا قطع مصرف دارویی که استفاده می‌کنید می‌توانید خودتان را درمان کنید. البته ممکن است یکی از انواع آلسر مثل زخم معده داشته باشید و در اثر خونریزی، چنین مشکلی برایتان پیش آمده باشد. خون در واکنش با اسید معده تغییر رنگ می‌دهد و سیاه می‌شود که ممکن است یکی از دلایل تیره شدن مدفوع باشد. مراجعه به متخصص گوارش و دادن تست‌های لازم می‌تواند دلیل اصلی این اتفاق را به شما بگوید.

۳- در صورتی که مدفوع خونی دارید

وجود خون در مدفوع یا مدفوع خونی می‌تواند ناشی از بیماری‌های متعددی باشد. اما مهم است که به محض دیدن چنین موضوعی با دکتر گوارش تماس بگیرید. ممکن است مشکل از یک یبوست ساده باشد یا در صورت داشتن اسهال خونی و مدفوع خونی می‌تواند دلیل احتمالی وجود بیماری کرون، زخم یا سرطان روده، التهاب کولیت یا ایسکمی باشد.

۴- اگر خونریزی مقعدی دارید

خونریزی از مقعد می‌تواند به دلایل متعددی اتفاق بیفتد. اما این خونریزی می‌تواند ناشی از خونریزی در روده‌ها، پارگی و زخم در بافت مقعد یا بیماری‌هایی مثل بواسیر باشد. حتی ممکن است مشکلات بزرگ‌تری مثل سرطان سلامتی شما را تهدید کند. خونریزی مقعدی را باید به شدت جدی بگیرید و حتما در چنین مواردی باید با متخصص گوارش خوب صحبت کنید.

۵- در صورتی که افت ناگهانی وزن یا کاهش شدید اشتها داشته‌اید

دلایل زیادی برای کاهش ناگهانی وزن وجود دارد که معمولا اکثر قریب به اتفاق آنها ناشی از بیماری‌های گوارشی هستند. به عنوان مثال زخم معده می‌تواند وزن بیمار را به شدت کاهش دهد. همچنین انواع زخم معده، زخم مری و زخم اثنی عشر هم می‌توانند منجر به کاهش ناگهانی وزن بیمار شوند.

۶- در صورتی که احساس ضعف و بی‌حالی دارید

احساس حس ضعف و بی حالی دلایل متعددی دارد که برخی از آنها به معده و گوارش مربوط هستند. یکی از عواملی که می‌تواند ناشی از این بی‌حالی باشد، خونریزی احتمالی داخلی در دستگاه گوارش است. همین خونریزی می‌تواند منجر به کم‌خونی شود که خودش در ادامه می‌تواند ضعف عضلانی را به همراه داشته باشد.

۷- در صورتی که استفراغ زیاد یا استفراغ همراه با خون دارید

استفراغ ممکن است به دلیل یک مسمومیت ساده اتفاق بیفتد. اما این احتمال هم وجود دارد که پشت استفراغ، یک بیماری گوارشی وجود داشته باشد. به عنوان مثال می‌توان به بیماری کرون اشاره کرد.

۸- در صورتی که به صورت مداوم سوزش سر دل دارید

خیلی از افراد هر چند وقت یک‌بار و به صورت پراکنده سوزش سر دل را تجربه می‌کنند. این موضوع به این شکل اغلب جای نگرانی ندارد. اما در صورت تکرار شدن پیوسته‌ی سوزش‌ها باید با دکتر گوارش تماس بگیرید. در چنین مواردی ممکن است احتمال رفلاکس (ریفلاکس) گاستروازوفاژیال معده (GERD) وجود داشته باشد یا اینکه مری بارت (Barrett’s Esophagus) و حتی سرطان مری شما را تهدید کند. تعدادی از این موارد با تجویز دارو برطرف می‌شوند و برخی از آنها هم نیاز به جراحی دارند.

۹- در صورتی که رنگ‌تان زرد شده است

دلایل زیادی وجود دارند که می‌توانند منجر به رنگ‌پریدگی و زردی پوست شوند. اما یکی از دلایل زرد شدن پوست می‌تواند انواع سرطان‌های دستگاه گوارش باشد. سرطان معده و روده، سرطان پانکراس و سرطان مری می‌توانند رنگ پوست صورت را به سمت زردی سوق دهند. با توجه به اینکه سرطانی مثل سرطان لوزالمعده علائم اولیه ندارد، نیاز است زردی پوست را جدی بگیرید و در صورت مشاهده دیدن علائم دیگری مثل مشکلات گوارشی به دکتر گوارش مراجعه کنید.

۱۰- در صورتی که مدام نفخ می‌کنید

بعضی از غذاها ذاتا نفاخ هستند و می‌توانند موجب بروز نفخ در هر فردی شوند. اما اگر نفخ کردن‌ها به صورت ادامه‌دار باشد و گاهی اوقات شما را دچار حالت تهوع کند، می‌تواند دلیلی بر یک مشکل معده یا روده باشد. در چنین مواردی حتما نیاز دارید با یک دکتر گوارش مشورت کنید.

۱۱- در صورتی که بلع دردناک یا درد مری دارید

اگر مدام در بلعیدن غذا دچار مشکل می‌شوید، در هنگام بلعیدن غذا در مری‌تان احساس درد دارید یا حس می‌کنید که غذا پس از قورت دادن در مری شما گیر می‌کند، باید از یک دکتر متخصص گوارش کمک بگیرید. دکترهای گوارش با انجام تست‌هایی از قبیل آندوسکوپی سعی می‌کنند مشکل مری را شناسایی کنند.

۱۲- در صورتی که در سنین بالای ۵۰ سال قرار دارید

افرادی که در سنین بین ۵۰ تا ۷۵ سال قرار دارند، پتانسیل زیادی برای ابتلا به سرطان کولورکتال (سرطان روده بزرگ) دارند. تست‌های غربالگری خاصی برای پیشگیری از ابتلا به این نوع از سرطان طراحی شده است که در طول آنها، فرد بزرگسال با استفاده از کولونوسکوپی می‌تواند سلامتی خود را بررسی کند.

برای تشخیص و درمان بیماری‌های کبد باید به متخصص گوارش و فوق تخصص کبد مراجعه کنید. در دکترتو می‌توانید با بهترین متخصصان گوارش و فوق تخصص کبد در شهر خود آشنا شوید و به‌صورت اینترنتی برای دریافت نوبت اقدام کنید. علاوه‌بر‌این می‌توانید از خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی دکترتو استفاده کنید.

مشاوره با متخصصان
گوارش و کبد
دکترِتو

نمی‌دانم به کدام دکتر باید مراجعه کنم؛ آیا باید پیش دکتر گوارش بروم؟

معمولا روال به این صورت است که ابتدا باید پیش دکتر متخصص داخلی یا دکتر عمومی بروید و در صورت نیاز و به تشخیص این دکترها، به یک فوق تخصص گوارش و کبد مراجعه کنید. پیدا کردن بهترین متخصص گوارش کار چندان سختی نیست؛ اما بهتر است که ابتدا به یک دکتر عمومی یا داخلی سر بزنید و پس از انجام تصویربرداری یا دادن آزمایش راهی مطب متخصص گوارش و کبد شوید.

درباره خیلی از بیماری‌های مرتبط با دستگاه گوارش اصلا نیازی نیست به متخصص گوارش مراجعه کنید. خیلی از دکترهای متخصص داخلی یا پزشکان عمومی می‌توانند مشکل را به راحتی تشخیص دهند و درمان کنند.

منبع:  mayoclinic , my.clevelandclinic, mayoclinic, health.clevelandclinic, mayoclinic ,gi.org, ncbi, healthline, healthline, healthdirect, mayoclinic, healthline, mayoclinic, healthline

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید