فهرست مطالب
زونا یک بیماری ویروسی است که معمولاً به صورت ضایعات پوستی دردناک و محدود به یک سمت بدن ظاهر میشود و ناشی از فعال شدن مجدد ویروس واریسلا زوستر، همان عامل آبله مرغان، است. این بیماری میتواند هر فردی را در هر سنی مبتلا کند، اما با افزایش سن یا تضعیف سیستم ایمنی، احتمال بروز آن بیشتر میشود. شناخت علائم، عوامل خطر و روشهای پیشگیری از زونا، بهویژه واکسیناسیون و تقویت سیستم ایمنی، میتواند از شدت بیماری و عوارض طولانیمدت آن بکاهد و کیفیت زندگی افراد را حفظ کند.
بیماری زونا چیست؟
زونا یک عفونت ویروسی است که توسط ویروس واریسلا زوستر ایجاد میشود، همان ویروسی که عامل آبله مرغان است. پس از ابتلا به آبله مرغان، این ویروس میتواند در سلولهای عصبی نزدیک نخاع و مغز به حالت غیرفعال باقی بماند و سالها بعد دوباره فعال شود، که در این حالت به صورت زونا ظاهر میشود. زونا معمولاً با بروز ضایعات پوستی دردناک در یک سمت بدن شناخته میشود و یکی از انواع بیماریهای پوستی محسوب میشود. این بیماری میتواند در هر سنی رخ دهد، اما احتمال بروز آن با افزایش سن یا کاهش کارایی سیستم ایمنی بیشتر میشود.
سرچ کردن کافی نیست!
زونا رو با نوبت حضوری پزشک متخصص درمان کن.
انواع بیماری زونا کدام است؟
زونا میتواند بسته به محل درگیری ویروس و شدت علائم، انواع مختلفی داشته باشد. شناخت این انواع به تشخیص سریعتر و انتخاب روش درمان مناسب کمک میکند. هر نوع زونا ویژگیهای خاص خود را دارد و برخی از آنها میتوانند عوارض جدیتری ایجاد کنند، بهویژه اگر سیستم ایمنی ضعیف باشد یا ضایعات نزدیک چشم یا گوش باشند.
| نوع زونا | محل درگیری | علائم اصلی |
|---|---|---|
| زونا تنه (Thoracic shingles) | یک سمت تنه | ضایعات خطی تاولمانند، درد و سوزش |
| زونا صورت (Ophthalmic shingles) | صورت و نزدیک چشم | درد، قرمزی، تاول، خطر مشکلات بینایی |
| زونا گوش (Ramsay Hunt syndrome) | گوش و عصب هشتگانه | درد گوش، ضایعات، کاهش شنوایی، فلج صورت |
| زونا پراکنده (Disseminated shingles) | چند ناحیه بدن | ضایعات گسترده، احتمال عفونت ثانویه، معمولاً در افراد با ایمنی ضعیف |
علائم بیماری زونا چیست؟
علائم زونا معمولاً در یک سمت بدن ظاهر میشوند و شامل درد، سوزش، بیحسی یا مورمور شدن پوست، حساسیت به لمس و خارش است. پس از چند روز، ضایعات قرمز تاول مانند ایجاد میشوند که حاوی مایع هستند و به دلمه تبدیل میشوند. برخی افراد دچار تب، سردرد، خستگی یا حساسیت به نور میشوند. درد زونا ممکن است پیش از ظاهر شدن ضایعات شروع شود و بسته به محل درگیری و سیستم ایمنی فرد شدت متفاوتی داشته باشد. ضایعات اغلب به شکل تاولهای خطی در سمت چپ یا راست تنه دیده میشوند و از مهمترین شاخصهای تشخیص این عفونت ویروسی هستند.
متن انگلیسی:
به نقل از mayoclinic
«Shingles is a viral infection that causes a painful rash. Shingles can occur anywhere on your body. It typically looks like a single stripe of blisters that wraps around the left side or the right side of your torso.»
ترجمه متن:
«زونا یک عفونت ویروسی است که باعث ایجاد بثورات پوستی دردناک میشود. زونا میتواند در هر جایی از بدن شما ایجاد شود. به طور معمول شبیه یک دسته تاول است که در سمت چپ یا سمت راست تنه شما ایجاد میشود.»
علت بیماری زونا چیست؟
علت بیماری زونا در زنان و مردان به فعال شدن مجدد ویروس واریسلا زوستر مربوط میشود؛ ویروسی که عامل آبله مرغان است و پس از ابتلا به این بیماری در سیستم عصبی به صورت غیرفعال باقی میماند. زونا زمانی ایجاد میشود که این ویروس دوباره فعال شده و از عصب به سمت پوست منتقل شود. با اینکه هر کسی که قبلاً آبله مرغان داشته ممکن است در معرض زونا باشد، اما ابتلا به آن برای همه الزامی نیست و عوامل متعددی در بروز بیماری نقش دارند. علتهای شایع فعال شدن زونا عبارتند از:
- کاهش ایمنی بدن با افزایش سن
- ضعف سیستم ایمنی به دلیل بیماریهای مزمن یا درمانهای سرکوبکننده سیستم ایمنی
- استرس شدید و مزمن
- عفونتهای دیگر که مقاومت بدن را کاهش میدهند
- برخی داروها مانند داروهای شیمیدرمانی یا کورتیکواستروئیدها
عوامل خطر ابتلا به مریضی زونا چیست؟
عواملی که ممکن است خطر ابتلا به زونا را افزایش دهند، عبارتند از:
- سن بیش از ۵۰ سال: زونا در افراد بالای ۵۰ سال شایع است و شانس ابتلا با بالا رفتن سن، افزایش مییابد. بعضی کارشناسان تخمین میزنند که نیمی از افراد بالای ۸۰ سال به زونا مبتلا میشوند.
- بیماری خاص: آیا زونا و سرطان با هم مرتبط هستند؟ بیماریهایی که سیستم ایمنی بدن را تضعیف میکند، مانند ایدز و سرطان، خطر ابتلا به زونا را افزایش میدهند.
- افراد سرطانی تحت درمان: پرتو درمانی یا شیمی درمانی ممکن است مقاومت بدن را نسبت به بیماریها کاهش دهد و باعث ایجاد زونا شود.
- مصرف داروهای خاص: داروهای مصرفی برای جلوگیری از رد پیوند میتوانند خطر ابتلا به زونا را افزایش دهند، همانطور که استفاده طولانی مدت از استروئیدها مانند پردنیزون میتواند این خطر را افزایش دهد.
- استرس: افرادی که تحت استرسهای شدید قرار دارند.
زونا چگونه تشخیص داده می شود؟
بروز ضایعات در یک سمت از بدن میتواند نشانهای از بیماری زونا باشد، بنابراین جهت اطمینان از بیماری به متخصص داخلی و دکتر پوست خود مراجعه کنید و پس از قطعی شدن تشخیص میتوان ضایعات و سایر علائم را درمان کرد. پس از مراجعه، پزشک ابتدا پیرامون سابقهی ابتلا به آبله مرغان سوالهایی میپرسد و علائم شما را بررسی میکند. ضایعات نشانهی اصلی زونا است، اما ممکن است فقط یک مشکل پوستی باشد. ویژگیهای ضایعات ناشی از زونا عبارتند از:
- پدیدار شدن در یک سمت از بدن یا صورت
- احساس تیر کشیدن، سوزش یا خارش در ضایعه
- ضایعات در ابتدا به صورت یک برجستگی پدیدار میشوند و رفته رفته تبدیل به تاول میشوند.
علائم زونا داری و هنوز اقدامی نکردی؟ همین الان از یک متخصص خوب، نوبت حضوری بگیر.
درمان زونا چیست؟
درمان زونا معمولاً شامل ترکیبی از داروهای ضدویروسی، مسکنها و مراقبتهای حمایتی است که هدف آن کاهش شدت بیماری، درد و عوارض ناشی از ضایعات پوستی است. درمان زودهنگام با داروهای ضدویروس مانند آسیکلوویر، والاسیکلوویر یا فامسیکلوویر میتواند سرعت بهبودی را افزایش دهد و خطر عوارض طولانیمدت مانند درد بعد از ضایعه (نورالژی پس از زونا) را کاهش دهد. علاوه بر داروهای ضدویروسی، استفاده از مسکنهای مناسب، کرمها یا پمادهای آرامبخش، کمپرس سرد و حفظ بهداشت ضایعات به کاهش درد و جلوگیری از عفونت ثانویه کمک میکند. درمان زونا باید تحت نظر پزشک انجام شود تا دوز دارو و مدت زمان مصرف متناسب با سن، شدت بیماری و وضعیت سیستم ایمنی فرد تعیین شود.
درمان خانگی زونا
در کنار درمان پزشکی، برخی روشهای درمان خانگی زونا میتوانند درد و خارش ناشی از زونا را کاهش دهند و روند بهبودی را تسهیل کنند. استفاده از کمپرس سرد یا حمام ولرم، پوشیدن لباسهای نخی و آزاد برای کاهش تحریک پوست، و مرطوب نگه داشتن نواحی ضایعهدار با کرمها یا پمادهای ملایم، میتواند به کاهش ناراحتی کمک کند. استراحت کافی، مدیریت استرس و تغذیه سالم نیز در تقویت سیستم ایمنی نقش دارند. همچنین از خاراندن تاولها و دستکاری ضایعات خودداری کنید تا از بروز عفونت ثانویه جلوگیری شود. این روشها مکمل درمان دارویی هستند و نباید جایگزین داروهای ضدویروسی تجویز شده توسط پزشک شوند.
فواید بیماری زونا چیست؟
بیماری زونا بهخودیخود یک عفونت دردناک و ناخوشایند است، اما مطالعه و تجربه نشان داده است که بروز آن میتواند برخی مزایا یا نکات آموزنده برای بدن و سلامت ایمنی داشته باشد. مهمترین فواید بالقوه بیماری زونا عبارتاند از:
- تقویت ایمنی نسبت به ویروس واریسلا زوستر: ابتلا به زونا باعث میشود سیستم ایمنی بدن با ویروس مقابله کند و حافظه ایمنی در برابر عود مجدد یا آبله مرغان تقویت شود.
- هشداردهنده برای سلامت سیستم ایمنی: زونا معمولاً زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی ضعیف باشد؛ بنابراین بروز آن میتواند نشاندهنده نیاز به مراقبت بیشتر از سلامت عمومی و مدیریت بیماریهای زمینهای باشد.
- تشویق به واکسیناسیون و پیشگیری: تجربه درد و ناراحتی ناشی از زونا باعث میشود افراد در آینده نسبت به واکسیناسیون و رعایت سبک زندگی سالم آگاهتر شوند.
- مطالعه علمی و شناخت بهتر ویروسها: هر دوره ابتلا به زونا فرصتی برای پژوهشهای پزشکی درباره ویروسها، اعصاب و پاسخ ایمنی فراهم میکند که به توسعه درمانها و واکسنها کمک میکند.
عوارض بعد از بیماری زونا (آیا زونا خطرناک است؟)
عوارض بیماری زونا میتواند از ناراحتی خفیف تا مشکلات جدی و طولانیمدت متغیر باشد و عمدتاً به دلیل آسیب به اعصاب و واکنش سیستم ایمنی بدن به ویروس ایجاد میشود. این عوارض میتوانند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهند و در برخی موارد نیازمند پیگیری پزشکی دقیق هستند. عوارض زونا عبارتند از:
- عوارض نادر سیستمیک مانند مننژیت یا ذاتالریه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف
- درد بعد از ضایعه (نورالژی پس از زونا) که ممکن است ماهها یا سالها ادامه یابد
- عفونت ثانویه پوست در محل تاولها
- مشکلات بینایی در صورت درگیر شدن چشمها (زوونا اوکولاریس)
- ضایعات پوستی طولانیمدت یا جای زخم
- آسیب عصبی موقت یا دائمی
- التهاب گوش و کاهش شنوایی در صورت درگیر شدن عصب هشتگانه
- اختلالات حرکتی در صورت درگیری اعصاب صورت
چگونه می توان از زونا پیشگیری کرد؟
پیشگیری از زونا با تمرکز بر کاهش فعال شدن ویروس واریسلا زوستر و تقویت سیستم ایمنی امکانپذیر است. مهمترین راهکارها شامل واکسیناسیون و سبک زندگی سالم هستند، بهطوری که افراد بالای ۵۰ سال و کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر در معرض خطر هستند. روشهای پیشگیری از زونا عبارتند از:
- واکسن زونا: کاهش چشمگیر خطر ابتلا و شدت علائم در بزرگسالان
- تقویت سیستم ایمنی: با تغذیه سالم، خواب کافی و مدیریت استرس
- پیشگیری از تماس با افراد مبتلا به آبله مرغان یا زونا: بهویژه برای افرادی که قبلاً آبله مرغان نگرفتهاند
- کنترل بیماریهای مزمن: مانند دیابت و بیماریهای سیستم ایمنی
- مراقبت از پوست و جلوگیری از آسیبهای پوستی: که میتواند راه ورود ویروس را کاهش دهد
4.5 (1144 نظر)4.9 (924 نظر)4.7 (488 نظر)4.9 (391 نظر)4.9 (345 نظر)4.9 (246 نظر)نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
زونا اگرچه شایع و معمولاً خودمحدودشونده است، اما میتواند درد و عوارض طولانیمدت ایجاد کند، بهویژه در افراد مسن یا کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند. تشخیص زودهنگام توسط بهترین دکتر عفونی ایران یا بهترین دکتر داخلی ایران و شروع درمان ضدویروسی، همراه با مراقبتهای حمایتی، میتواند سرعت بهبودی را افزایش دهد و از عوارض جدی جلوگیری کند. واکسیناسیون، سبک زندگی سالم و کنترل بیماریهای مزمن، ابزارهای اصلی پیشگیری هستند که کیفیت زندگی را بهطور چشمگیری بهبود میبخشند.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
سلامالان۳هفتههستشزوناگرفتمبهپزشکمراجعهکردمولیبعداز۳هفتهدوباره
کلبدنممثلحساسیتدوندونبالاداد
علتچیهتاریخ۱۲اردیبهشت۱۴۰۵
سلام و احترام
دانهدانه شدن کل بدن بعد از ۳ هفته زونا میتواند از حساسیت دارویی، عفونت یا گسترش/عود ضایعات باشد و بدون معاینه نمیشود علت را مشخص کرد؛ زونا معمولاً بهصورت ناحیهای و یکطرفه است، بنابراین انتشار در کل بدن بهتر است زودتر توسط پزشک بررسی شود. اگر دانهها تاولیاند، تب دارید، ضایعات نزدیک چشم است یا ضعف ایمنی/مصرف داروی کورتونی دارید، مراجعه را به تعویق نیندازید. برای دریافت نوبت حضوری یا مشاوره آنلاین از متخصص پوست و مو یا متخصص عفونی میتوانید از طریق اپلیکیشن دکترتو اقدام کنید.
تاول های روی جوش ها رو بترکونم؟
سلام و احترام
به هیچ وجه این تاول را دستکاری نکنید چرا که بعد از بهبودی باعث باقی ماندن جای جوشها روی پوست میشود.
چند روزه درد شدیدی از پشت سرم شروع شد که کم کم به گوشم گردنم و در راستاش قفسه سینم که به کتفم هم میزنه ، دکتر تشخیص بیماری گوارشی داد باتوجه به اینکه من چندساله معدم مشکل داره ، اما داروها هیچ تاثیری نداشت طوری که من تو این سه روز پشت هم رفتم دکتر بخاطر درد شدید که البته احتمال زونا رو هم دادن
آیا ممکنه زونا باشه؟؟؟
سلام و احترام
دردی که نواری از پشت سر تا گوش و گردن و قفسه سینه میرود و سوزشی/تیز است میتواند کاملاً با زونا مطابقت داشته باشد، حتی اگر هنوز دانهها ظاهر نشده باشند. چون داروهای گوارشی اثری نداشتهاند، حتماً باید طی ۷۲ ساعت اول معاینه شوید تا در صورت تأیید، داروی ضدویروس شروع شود که شدت بیماری را کم میکند. ظهور دانهها تشخیص را قطعی میکند.
آیا زونا واگیر داره
سلام و احترام
زونا (هرپس زوستر) یک بیماری ویروسی واگیردار است، اما نه به سادگی سرماخوردگی؛ ویروسی که باعث زونا میشود (ویروس واریسلا زوستر) همان ویروسی است که آبله مرغان را ایجاد میکند. فردی که زونا دارد، میتواند ویروس را از طریق تماس مستقیم با مایع تاولهای زونا به افرادی که قبلاً آبله مرغان نگرفتهاند یا واکسن آن را نزدهاند، منتقل کند و باعث ابتلا آنها به آبله مرغان شود. بنابراین، تاولهای زونا باید پوشیده شوند و در صورت تماس، دستها شسته شوند تا از انتشار ویروس جلوگیری شود.
سلام من۵۷ سال سن دارم حدود یک ماه است که درد پهلو همراهبا سوزشومورمور وخارش پوست ودرداطراف پهلو دکتر تشخصی داده زوناست ولی اصلا تاول نزده لطفا کمک کنید خواهش میکنم
سلام بر شما. زونا گاهی بدون تاول هم بروز میکند؛ اگر درد و سوزش ادامه دارد، درمان و مصرف مسکن را زیر نظر پزشک ادامه دهید و ناحیه را خشک و خنک نگه دارید تا عصب آرام شود.
سلام یک هفته ست کمر درد پا درد شدید گرفتم گفتن عصب سیاتیک ت در گیر شده شب تا صبح کمپرس یخ گذاشتم صبح دیدم تمام کشاله رانم تاول زده روزای بعد بیشتر شد تا الان که حتی کف پام تاول زده ولی تاولها آب نداشت لطفاً راهنمایی فرمایید آیا زونا ست ؟
سلام بر شما. احتمال زونا (تاول ناشی از ویروس هرپس) زیاد است و باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا درمان ضدویروسی آغاز شود. میتوانید از لینک زیر برای پیدا کردن دکتر باتجربه و ثبت نوبت سریعتر، اقدام کنید.
بهترین دکتر عمومی ایران
زونا واگیر هست
سلام بر شما؛ زونا واگیردار است اما معمولا از طریق تماس مستقیم با مایع تاولهای فعال زونا به افرادی که قبلاً آبله مرغان نگرفتهاند یا واکسن آن را نزدهاند، سرایت میکند.
سلام وقت بخیر
مادر من چند روزی هست که درد پا بسیار زیاد هست
و سینه درد شدید و تخت پشتش خیلی درد داره
امروز دیدم که یک سری قرمزی ها که داخلش پر از آب هست روی قسمت های مختلف پا ایجاد شده و امشب همون تاول ها روی باسنش هم ایجاد شده
اما درد و سوزش نداره چیزی که روی پا قرار داره
اما دونه های روی باسنش درد داره
بنظر شما ممکنه زونا باشه
سلام و احترام
با توجه به اینکه قرمزیهای تاولی شکل (پر از آب) در نواحی مختلف همراه با درد شدید و سوزش ا عدم سوزش هم میتواند باشد، بله احتمال زونا وجود دارد. اما چون ضایعات روی پا و باسن گسترده شده و درد پشت و سینه هم شدید است باید سریع توسط پزشک معاینه شود. بهتر است امروز یا فردا ویزیت انجام شود چون درمان ضدویروس هرچه زودتر (معمولاً طی ۷۲ ساعت اول بعد از شروع دانهها) بیشترین اثر را دارد.
سلام خیلی ممنون ازاین همه اطلاعات جامع و کامل خداخیرتون بده بهمن که خیلی کمک کردین
سلام وقت بخیر، از بغل ستون فقرات، روی رگ تا سمت پهلوی راست از داخل احساس سوزش دارم گویا که سوختگی وجود دارد اما هیچ علائم پوستی، عفونت، تاول و جوش و…حتی مشکل حرکتی وجود ندارد، با فشار هم دردی حس نمیکنم، سونوگرافی و آزمایش هم موردی رو نشون ندادند، آیا این زوناست؟ با توجه به اینکه ۲۴ ساله هستم و آبله مرغان نگرفتم. ممنون و منتظر جواب شمام.
زونا معمولاً با ضایعات پوستی همراه میشود، اما در مراحل اولیه ممکن است فقط درد یا سوزش باشد. برای تشخیص دقیق حتماً به پزشک (ترجیحاً متخصص داخلی یا پوست) مراجعه کنید. لینک اپ دکترتو برای ارتباط راحتتر با متخصصان سراسر کشور: https://doctoreto.com/app