فهرست مطالب
زونا یک بیماری ویروسی است که معمولاً به صورت ضایعات پوستی دردناک و محدود به یک سمت بدن ظاهر میشود و ناشی از فعال شدن مجدد ویروس واریسلا زوستر، همان عامل آبله مرغان، است. این بیماری میتواند هر فردی را در هر سنی مبتلا کند، اما با افزایش سن یا تضعیف سیستم ایمنی، احتمال بروز آن بیشتر میشود. شناخت علائم، عوامل خطر و روشهای پیشگیری از زونا، بهویژه واکسیناسیون و تقویت سیستم ایمنی، میتواند از شدت بیماری و عوارض طولانیمدت آن بکاهد و کیفیت زندگی افراد را حفظ کند.
بیماری زونا چیست؟
زونا یک عفونت ویروسی است که توسط ویروس واریسلا زوستر ایجاد میشود، همان ویروسی که عامل آبله مرغان است. پس از ابتلا به آبله مرغان، این ویروس میتواند در سلولهای عصبی نزدیک نخاع و مغز به حالت غیرفعال باقی بماند و سالها بعد دوباره فعال شود، که در این حالت به صورت زونا ظاهر میشود. زونا معمولاً با بروز ضایعات پوستی دردناک در یک سمت بدن شناخته میشود و یکی از انواع بیماریهای پوستی محسوب میشود. این بیماری میتواند در هر سنی رخ دهد، اما احتمال بروز آن با افزایش سن یا کاهش کارایی سیستم ایمنی بیشتر میشود.
سرچ کردن کافی نیست!
زونا رو با نوبت حضوری پزشک متخصص درمان کن.
انواع بیماری زونا کدام است؟
زونا میتواند بسته به محل درگیری ویروس و شدت علائم، انواع مختلفی داشته باشد. شناخت این انواع به تشخیص سریعتر و انتخاب روش درمان مناسب کمک میکند. هر نوع زونا ویژگیهای خاص خود را دارد و برخی از آنها میتوانند عوارض جدیتری ایجاد کنند، بهویژه اگر سیستم ایمنی ضعیف باشد یا ضایعات نزدیک چشم یا گوش باشند.
| نوع زونا | محل درگیری | علائم اصلی |
|---|---|---|
| زونا تنه (Thoracic shingles) | یک سمت تنه | ضایعات خطی تاولمانند، درد و سوزش |
| زونا صورت (Ophthalmic shingles) | صورت و نزدیک چشم | درد، قرمزی، تاول، خطر مشکلات بینایی |
| زونا گوش (Ramsay Hunt syndrome) | گوش و عصب هشتگانه | درد گوش، ضایعات، کاهش شنوایی، فلج صورت |
| زونا پراکنده (Disseminated shingles) | چند ناحیه بدن | ضایعات گسترده، احتمال عفونت ثانویه، معمولاً در افراد با ایمنی ضعیف |
علائم بیماری زونا چیست؟
علائم زونا معمولاً در یک سمت بدن ظاهر میشوند و شامل درد، سوزش، بیحسی یا مورمور شدن پوست، حساسیت به لمس و خارش است. پس از چند روز، ضایعات قرمز تاول مانند ایجاد میشوند که حاوی مایع هستند و به دلمه تبدیل میشوند. برخی افراد دچار تب، سردرد، خستگی یا حساسیت به نور میشوند. درد زونا ممکن است پیش از ظاهر شدن ضایعات شروع شود و بسته به محل درگیری و سیستم ایمنی فرد شدت متفاوتی داشته باشد. ضایعات اغلب به شکل تاولهای خطی در سمت چپ یا راست تنه دیده میشوند و از مهمترین شاخصهای تشخیص این عفونت ویروسی هستند.
متن انگلیسی:
به نقل از mayoclinic
«Shingles is a viral infection that causes a painful rash. Shingles can occur anywhere on your body. It typically looks like a single stripe of blisters that wraps around the left side or the right side of your torso.»
ترجمه متن:
«زونا یک عفونت ویروسی است که باعث ایجاد بثورات پوستی دردناک میشود. زونا میتواند در هر جایی از بدن شما ایجاد شود. به طور معمول شبیه یک دسته تاول است که در سمت چپ یا سمت راست تنه شما ایجاد میشود.»
علت بیماری زونا چیست؟
علت بیماری زونا در زنان و مردان به فعال شدن مجدد ویروس واریسلا زوستر مربوط میشود؛ ویروسی که عامل آبله مرغان است و پس از ابتلا به این بیماری در سیستم عصبی به صورت غیرفعال باقی میماند. زونا زمانی ایجاد میشود که این ویروس دوباره فعال شده و از عصب به سمت پوست منتقل شود. با اینکه هر کسی که قبلاً آبله مرغان داشته ممکن است در معرض زونا باشد، اما ابتلا به آن برای همه الزامی نیست و عوامل متعددی در بروز بیماری نقش دارند. علتهای شایع فعال شدن زونا عبارتند از:
- کاهش ایمنی بدن با افزایش سن
- ضعف سیستم ایمنی به دلیل بیماریهای مزمن یا درمانهای سرکوبکننده سیستم ایمنی
- استرس شدید و مزمن
- عفونتهای دیگر که مقاومت بدن را کاهش میدهند
- برخی داروها مانند داروهای شیمیدرمانی یا کورتیکواستروئیدها
عوامل خطر ابتلا به مریضی زونا چیست؟
عواملی که ممکن است خطر ابتلا به زونا را افزایش دهند، عبارتند از:
- سن بیش از ۵۰ سال: زونا در افراد بالای ۵۰ سال شایع است و شانس ابتلا با بالا رفتن سن، افزایش مییابد. بعضی کارشناسان تخمین میزنند که نیمی از افراد بالای ۸۰ سال به زونا مبتلا میشوند.
- بیماری خاص: آیا زونا و سرطان با هم مرتبط هستند؟ بیماریهایی که سیستم ایمنی بدن را تضعیف میکند، مانند ایدز و سرطان، خطر ابتلا به زونا را افزایش میدهند.
- افراد سرطانی تحت درمان: پرتو درمانی یا شیمی درمانی ممکن است مقاومت بدن را نسبت به بیماریها کاهش دهد و باعث ایجاد زونا شود.
- مصرف داروهای خاص: داروهای مصرفی برای جلوگیری از رد پیوند میتوانند خطر ابتلا به زونا را افزایش دهند، همانطور که استفاده طولانی مدت از استروئیدها مانند پردنیزون میتواند این خطر را افزایش دهد.
- استرس: افرادی که تحت استرسهای شدید قرار دارند.
زونا چگونه تشخیص داده می شود؟
بروز ضایعات در یک سمت از بدن میتواند نشانهای از بیماری زونا باشد، بنابراین جهت اطمینان از بیماری به متخصص داخلی و دکتر پوست خود مراجعه کنید و پس از قطعی شدن تشخیص میتوان ضایعات و سایر علائم را درمان کرد. پس از مراجعه، پزشک ابتدا پیرامون سابقهی ابتلا به آبله مرغان سوالهایی میپرسد و علائم شما را بررسی میکند. ضایعات نشانهی اصلی زونا است، اما ممکن است فقط یک مشکل پوستی باشد. ویژگیهای ضایعات ناشی از زونا عبارتند از:
- پدیدار شدن در یک سمت از بدن یا صورت
- احساس تیر کشیدن، سوزش یا خارش در ضایعه
- ضایعات در ابتدا به صورت یک برجستگی پدیدار میشوند و رفته رفته تبدیل به تاول میشوند.
علائم زونا داری و هنوز اقدامی نکردی؟ همین الان از یک متخصص خوب، نوبت حضوری بگیر.
درمان زونا چیست؟
درمان زونا معمولاً شامل ترکیبی از داروهای ضدویروسی، مسکنها و مراقبتهای حمایتی است که هدف آن کاهش شدت بیماری، درد و عوارض ناشی از ضایعات پوستی است. درمان زودهنگام با داروهای ضدویروس مانند آسیکلوویر، والاسیکلوویر یا فامسیکلوویر میتواند سرعت بهبودی را افزایش دهد و خطر عوارض طولانیمدت مانند درد بعد از ضایعه (نورالژی پس از زونا) را کاهش دهد. علاوه بر داروهای ضدویروسی، استفاده از مسکنهای مناسب، کرمها یا پمادهای آرامبخش، کمپرس سرد و حفظ بهداشت ضایعات به کاهش درد و جلوگیری از عفونت ثانویه کمک میکند. درمان زونا باید تحت نظر پزشک انجام شود تا دوز دارو و مدت زمان مصرف متناسب با سن، شدت بیماری و وضعیت سیستم ایمنی فرد تعیین شود.
درمان خانگی زونا
در کنار درمان پزشکی، برخی روشهای درمان خانگی زونا میتوانند درد و خارش ناشی از زونا را کاهش دهند و روند بهبودی را تسهیل کنند. استفاده از کمپرس سرد یا حمام ولرم، پوشیدن لباسهای نخی و آزاد برای کاهش تحریک پوست، و مرطوب نگه داشتن نواحی ضایعهدار با کرمها یا پمادهای ملایم، میتواند به کاهش ناراحتی کمک کند. استراحت کافی، مدیریت استرس و تغذیه سالم نیز در تقویت سیستم ایمنی نقش دارند. همچنین از خاراندن تاولها و دستکاری ضایعات خودداری کنید تا از بروز عفونت ثانویه جلوگیری شود. این روشها مکمل درمان دارویی هستند و نباید جایگزین داروهای ضدویروسی تجویز شده توسط پزشک شوند.
فواید بیماری زونا چیست؟
بیماری زونا بهخودیخود یک عفونت دردناک و ناخوشایند است، اما مطالعه و تجربه نشان داده است که بروز آن میتواند برخی مزایا یا نکات آموزنده برای بدن و سلامت ایمنی داشته باشد. مهمترین فواید بالقوه بیماری زونا عبارتاند از:
- تقویت ایمنی نسبت به ویروس واریسلا زوستر: ابتلا به زونا باعث میشود سیستم ایمنی بدن با ویروس مقابله کند و حافظه ایمنی در برابر عود مجدد یا آبله مرغان تقویت شود.
- هشداردهنده برای سلامت سیستم ایمنی: زونا معمولاً زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی ضعیف باشد؛ بنابراین بروز آن میتواند نشاندهنده نیاز به مراقبت بیشتر از سلامت عمومی و مدیریت بیماریهای زمینهای باشد.
- تشویق به واکسیناسیون و پیشگیری: تجربه درد و ناراحتی ناشی از زونا باعث میشود افراد در آینده نسبت به واکسیناسیون و رعایت سبک زندگی سالم آگاهتر شوند.
- مطالعه علمی و شناخت بهتر ویروسها: هر دوره ابتلا به زونا فرصتی برای پژوهشهای پزشکی درباره ویروسها، اعصاب و پاسخ ایمنی فراهم میکند که به توسعه درمانها و واکسنها کمک میکند.
عوارض بعد از بیماری زونا (آیا زونا خطرناک است؟)
عوارض بیماری زونا میتواند از ناراحتی خفیف تا مشکلات جدی و طولانیمدت متغیر باشد و عمدتاً به دلیل آسیب به اعصاب و واکنش سیستم ایمنی بدن به ویروس ایجاد میشود. این عوارض میتوانند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهند و در برخی موارد نیازمند پیگیری پزشکی دقیق هستند. عوارض زونا عبارتند از:
- عوارض نادر سیستمیک مانند مننژیت یا ذاتالریه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف
- درد بعد از ضایعه (نورالژی پس از زونا) که ممکن است ماهها یا سالها ادامه یابد
- عفونت ثانویه پوست در محل تاولها
- مشکلات بینایی در صورت درگیر شدن چشمها (زوونا اوکولاریس)
- ضایعات پوستی طولانیمدت یا جای زخم
- آسیب عصبی موقت یا دائمی
- التهاب گوش و کاهش شنوایی در صورت درگیر شدن عصب هشتگانه
- اختلالات حرکتی در صورت درگیری اعصاب صورت
چگونه می توان از زونا پیشگیری کرد؟
پیشگیری از زونا با تمرکز بر کاهش فعال شدن ویروس واریسلا زوستر و تقویت سیستم ایمنی امکانپذیر است. مهمترین راهکارها شامل واکسیناسیون و سبک زندگی سالم هستند، بهطوری که افراد بالای ۵۰ سال و کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر در معرض خطر هستند. روشهای پیشگیری از زونا عبارتند از:
- واکسن زونا: کاهش چشمگیر خطر ابتلا و شدت علائم در بزرگسالان
- تقویت سیستم ایمنی: با تغذیه سالم، خواب کافی و مدیریت استرس
- پیشگیری از تماس با افراد مبتلا به آبله مرغان یا زونا: بهویژه برای افرادی که قبلاً آبله مرغان نگرفتهاند
- کنترل بیماریهای مزمن: مانند دیابت و بیماریهای سیستم ایمنی
- مراقبت از پوست و جلوگیری از آسیبهای پوستی: که میتواند راه ورود ویروس را کاهش دهد
4.5 (1144 نظر)4.9 (924 نظر)4.7 (488 نظر)4.9 (391 نظر)4.9 (345 نظر)4.9 (246 نظر)نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
زونا اگرچه شایع و معمولاً خودمحدودشونده است، اما میتواند درد و عوارض طولانیمدت ایجاد کند، بهویژه در افراد مسن یا کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند. تشخیص زودهنگام توسط بهترین دکتر عفونی ایران یا بهترین دکتر داخلی ایران و شروع درمان ضدویروسی، همراه با مراقبتهای حمایتی، میتواند سرعت بهبودی را افزایش دهد و از عوارض جدی جلوگیری کند. واکسیناسیون، سبک زندگی سالم و کنترل بیماریهای مزمن، ابزارهای اصلی پیشگیری هستند که کیفیت زندگی را بهطور چشمگیری بهبود میبخشند.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
سلام.من دچار بیماری آبله مرغان شدم
آیا ممکن هست که زونا بگیرم
سلام و احترام
بعد از اینکه به ویروس آبله مرغان مبتلا شدید آن ویروس تا آخر عمر بر روی سیستم عصبی شما به صورت نهفته باقی میماند و در صورتی که تحت شرایط مستعد قرار بگیرید احتمال فعال شدن مجدد آن ویروس و ابتلا به زونا وجود خواهد داشت. اما شدت آن ممکن است خفیفتر باشد.
سلام
من دو روزه زونا گرفتم و قسمت باسن و مقعدم جوش زده و درد و خارش شدیدی داره و بخاطر بیماری التهابی روده بزرگ(کرون)نوپادا مصرف میکنم
ایا در دوره این بیماری نوپادا رو استفاده کنم یا نه؟
سلام
بهتر است استفاده نکنید هانی عزیز. استفاده از نوپادا در دوره بیماری التهاب روده بزرگ (کرون) باید تحت نظر پزشک باشد، زیرا ممکن است بر عوارض یا درمان شما تأثیر بگذارد. بهتر است فوراً به یک متخصص گوارش مراجعه کنید تا وضعیت شما به طور حرفهای ارزیابی شود.
سلام، 54سالمه
در استرس و ناراحتی بودم نزدیک 15 روز هست زیر کتف و زير سینه سمت راشتم سوزش زیاد و درد دارد، رفتم دکتر گفتند به خاطر زونا هست ولی دونه های قرمز و تاول اصلا نزده
سوالم این هست بعداز 15 روز هنوز ممکنه دونه های قرمز بیرون بیاد؟
سلام. بله، کاملاً امکانپذیر است که دانههای قرمز و تاولهای زونا تا چند روز بعد هم ظاهر شوند. در برخی افراد، بهخصوص در سنین بالا، درد و سوزش عصبی میتواند چند روز تا حتی یک هفته زودتر از دانههای پوستی شروع شود. بنابراین تشخیص دکتر شما میتواند درست باشد و باید منتظر بمانید و درمان تجویز شده را ادامه دهید. برای کنترل بهتر درد و پیشگیری از عوارض، حتماً دوره درمان را کامل کنید و در صورت عدم بهبود یا ظهور دانهها، دوباره به پزشک مراجعه کنید.
متخصص پوست و مو
جسارتا یه سوال دارم: آدمایه معتاد زونا میگیرن؟
معتاده با شخصیتاااا…
چون ادمهایِ معتاد، اصلا مریض نمیشن، خیلی کم پیش میاد سرما بخورن. حتی کرونا هم نمیگیرن…ولی این مرض چیه من گرفتم داداش؟
چه دارویی وجود داره، که اثرش از مواد بیشتره؟
هروئین خوب نمیکنه، بعد قرص و شربت خوب میکنه؟
سلام. محسن عزیز باید بدون که اعتیاد سیستم ایمنی رو ضعیف میکنه و مصرف مواد نه تنها هیچ بیماری رو درمان نمیکنه، بلکه بدن رو مستعد ابتلا به بیماریهای مختلف از جمله زونا (که خودش نشونهای از تضعیف ایمنیه) میکنه. زونا درمان دارویی مشخص (ضد ویروس) داره که باید توسط پزشک تجویز بشه، اما تا زمانی که مصرف مواد رو قطع نکنی، درمان به درستی جواب نمیده. تنها راه رهایی از این چرخه، مراجعه به روانپزشک یا متخصص ترک اعتیاده.
متخصص روانپزشک اعتیاد
سلام…ببخشید من ۴ ، ۵روزه رو قسمته چپِ رانِ پای چپَم اینطوری شده(زونا گرفتم🤦)
اوایل خیلی پام درد میکرد،تمامه قسمتهای پای چپم درد میکرد،بعده ۲ روز دیدم اِه؟!!! چقد دونه زده.
۴تا جا دونه و تاول زده، با فاصلهی دو سه سانت، ولی دونهها تو هر قسمت، خیلی زیادن.
الان دو روزه دونهها زیرشون آب رفته😩، شلوارم همش میخوره به این دونهها، خارش میگیره…تازه یکی دو روزه خارش میکنه، وااااای الانم خارشگرفت! اقا چکار باید کرد؟
هم درد میکنه، هم خارش، هم میسوزه…نَمیریم داداش؟ چی بخوریم؟
سلام. علائمی که شرح دادید شامل درد، سوزش و تاولهای آبدار در یک ناحیه از بدن، کاملاً مشخصه بیماری زونا است که ناشی از فعال شدن ویروس آبله مرغان در بدن میباشد. برای جلوگیری از عوارض و کاهش سریعتر درد، حتماً در اسرع وقت به متخصص عفونی یا پوست مراجعه کنید تا درمان ضدویروس شروع شود.
متخصص عفونی
مامان سنشون ۹۳ ساله حدود دو ناه پیش زونا گرفتن خدا رو شکر خوب شدن اما هنوز از داخل سمت که زونا داشتن میسوزه اما از داخل میتونم بپرسم علت سوزش چیه در حدی که میشینن نمیتونن زیاد به اون سمت بشینن باید درازربکشن
سلام. خداروشکر که مادرتون از زونا خوب شدن، اما این سوزش داخلی که میگید در واقع همان درد پس از زونا یا نورالژی پست هرپتیک است که در سالمندان بسیار شایع است. این درد به دلیل آسیب ویروس به رشتههای عصبی ایجاد میشه و میتونه ماهها طول بکشه. برای کاهش این سوزش، حتماً به متخصص داخلی یا مغز و اعصاب مراجعه کنید تا با تجویز داروهای مسکن مخصوص دردهای عصبی به مادرتون کمک کنه.
متخصص مغزواعصاب
من هم الان درگیر این بیماری هستم
۵۲ساله
مرد
ودست چپم کامل الوده شده ضمناعصب دستم نیز درگیر شده که با گذشت ۸روز هنوز بسیار بسیار درد دارم
داروهای منطبق را نیز مصرف میکنم
به نظر شما کی از این درد رهایی می یابم؟؟
سلام. درد عصبی زونا متأسفانه میتونه هفتهها طول بکشه، حتی بعد از اینکه تاولها خوب بشن، مخصوصاً در سن بالای ۵۰ سال و با درگیری عصب. مصرف منظم داروهای تجویز شده توسط پزشک بهترین کار برای کنترل این درده، پس بهش ادامه بدید. برای کاهش سریعتر درد، میتونید از کمپرس آب خنک روی موضع استفاده کنید و از استرس دوری کنید. اگه درد بعد از چند هفته همچنان شدید بود، حتماً دوباره به پزشک مراجعه کنید تا داروهای مسکن قویتر یا درمانهای مکمل رو براتون تنظیم کنه.
من الان رفتم دکتر متخصص داخلی گفت هیچ نوع دارویی نداره و زونا هم گرفتی فقط اگه درد داشتین قرص استامینوفن بخور…حمام با آب ولرم
سلام. در برخی موارد خفیف زونا، ممکن است پزشک فقط مسکن و مراقبت را توصیه کند، اما اگر راش گسترده باشد یا درد شدید داشته باشید، معمولاً داروهای ضدویروسی خاصی تجویز میشوند. اگر در مورد درمان خود تردید دارید یا علائم شما شدید است، میتوانید برای نظر دوم به یک متخصص پوست یا عفونی مراجعه کنید تا در صورت نیاز، داروی مناسب برای شما تجویز شود.
متخصص عفونی
من یک هفته زونا گرفتم دست چپم می خاره رفتم دکتر دارو داده ازلی می خاره گریه می کنم ونگرانم بار نشه
سلام. خارش در مرحله بهبودی زونا کاملاً طبیعی است، اما اگر خیلی شدید است، باید با پزشک معالج خود (متخصص پوست یا عفونی) در میان بگذارید. آنها میتوانند کرم یا داروی ضدخارش قویتری برای شما تجویز کنند. سعی کنید محل را نخارانید تا عفونت نکند و جای آن عمیق نشود. نگران نباشید، خارش نشانه بهبودی است اما کنترل آن مهم است.
متخصص عفونی
سلام خسته نباشید چند روزی هست خواهرم زونا گرفته البته دکتر گفتن من خیلی حساس شدم آیا امکان هست بچه های کوچک بگیرن من ترس توبدنم افتاده روی هرچیزی که دست میزنه ضدعفونی میکنم را حلش چی آیا واگیر داره چکار باید کرد که من مبتلا نشوم من چهل و هفت سالمه ولی آبجی هفتاد توخونه منم زندگی میکنه ممنونم راهنمایی کنید
سلام
بله زونا بیماری واگیردار است. به طور معمول حدود 7 تا 10 روز بعد از بروز آفتهای پوستی روی پوست واگیر دارد. تا زمانی که بثورات پوستی خشک و پوسته پوسته بشن امکان واگیر وجود دارد. از تماس مستقیم با آفتهای پوستی خودداری کنید و به طور مرتب دستهاتون رو بشویید.
سلام بر شما
زونا زمانی ایجاد میشود که ویروس آبله مرغان دوباره فعال شود و معمولا افراد بالغ یا کودکان که آبله مرغان نگرفتهاند یا واکسینه نشدهاند در صورت تماس مستقیم با تاولها مبتلا میشوند. ویروس زونا از طریق تماس مستقیم با ترشحات تاول واگیردار است اما از راه هوا منتقل نمیشود. برای پیشگیری تاولها را لمس نکنید، دستها را مرتب بشویید، سطوح آلوده را ضدعفونی کنید و اگر کودکان در خانه واکسینه نشده یا سابقه آبله مرغان ندارند، تماس مستقیم با تاولها محدود شود. استفاده از ماسک و رعایت بهداشت دستها کمککننده است.