فهرست مطالب
تومورهای مغزی یکی از جدیترین بیماریهای دستگاه عصبی مرکزی بهشمار میروند و نوع بدخیم آن بهدلیل رشد سریع و احتمال نفوذ به بافتهای حیاتی مغز، اهمیت ویژهای دارد. تومور مغزی بدخیم میتواند از سلولهای خود مغز منشأ بگیرد یا از سایر اندامها به مغز گسترش یابد. این تومورها در مقایسه با انواع خوشخیم، درمان دشوارتری دارند و معمولاً با علائمی مانند سردردهای شدید، تغییرات شخصیتی، ضعف اندامها و مشکلات گفتاری همراه هستند. هرچند علت دقیق ایجاد آنها هنوز بهطور کامل مشخص نیست، اما عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز این بیماری نقش دارند. در ادامه این مقاله از دکترتو، به بررسی جامع این عارضه میپردازیم و شما را با جنبههای مختلف تومورهای بدخیم بیشتر آشنا میکنیم.
تومور مغزی بدخیم چیست؟
تومور مغزی بدخیم نوعی از انواع تومور مغزی است که در آن سلولها رشد غیرقابلکنترل دارند و میتوانند به بافتهای سالم مغز یا حتی سایر نواحی بدن گسترش یابند. در میان انواع تومور مغزی، تومورهای بدخیم خطرناکتر از تومور مغزی خوش خیم هستند زیرا مرز مشخصی ندارند و احتمال عود آنها زیاد است. این تومورها ممکن است از خود بافت مغز منشأ بگیرند (تومورهای اولیه مانند گلیوبلاستوما) یا از سایر اندامها به مغز منتقل شوند (تومورهای متاستاتیک). علائم تومور مغزی بدخیم معمولاً شامل سردردهای مداوم، تهوع، اختلال در بینایی یا گفتار، ضعف عضلانی و تغییرات شخصیتی است. درمان بر اساس نوع و محل تومور شامل جراحی، پرتودرمانی و شیمیدرمانی میشود. تشخیص زودهنگام و پیگیری مداوم نقش مهمی در افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد.
| موارد مهم | توضیحات |
|---|---|
| تومور مغزی بدخیم چیست؟ | تومور مغزی بدخیم، نوعی سرطان با رشد سریع و پیشآگهی ضعیف است. |
| علائم | احساس خستگی مفرط مشکلات گفتاری یا شنیداری مشکل در حفظ تعادل حالت تهوع یا استفراغ |
| علت ایجاد | نامشخص |
| عوامل خطر برای ابتلا | سن بالا، برخی اختلالات ژنتیکی |
| روشهای درمان | جراحی، رادیوتراپی، شیمی درمانی |
تومور مغزی بدخیم کودکان چیست؟
کودکان نیز مانند بزرگسالان در معرض تومور مغزی بدخیم قرار دارند. در این شرایط علائمی مانند بیقراری، بیعلاقگی به تفریح و بازی، شکایت مداوم از درد و مشکلات واضح بینایی، گفتاری و شنوایی، والدین را از وجود مشکل آگاه میکند. این تومورها معمولا تهاجمیتر از تومورهای خوشخیم هستند و درمان آنها دشوارتر است. تشخیص زودهنگام و درمان فوری برای بهبود کودکان حائز اهمیت است.
علائم تومور مغزی بدخیم چیست؟
نشانهها و علائم تومور مغزی بدخیم بسته به اندازه، محل تومور و سرعت رشد آن متفاوت است اما معمولا با سردرد شدید و مکرر شروع میشود. تشخیص سریع این علائم اهمیت زیادی دارد تا درمان به موقع آغاز شود. شایعترین علائم این عارضه عبارتاند از:
- سردردهای مکرر که در صبح شدت بیشتری دارند
- حالت تهوع یا استفراغ
- مشکل در حفظ تعادل
- مشکلات بینایی مانند تاری دید و دوبینی
- مشکلات گفتاری یا شنیداری
- احساس خستگی مفرط
- مشکلات حافظه
- سردرگمی در کارهای روزمره
- تغییرات شخصیتی یا رفتاری
- احساس گرسنگی زیاد و تغییرات چشمگیر وزن
متن انگلیسی:
به نقل از سایت abta
Nearly one-third (27.9 percent) of brain and central nervous system (CNS) tumors are malignant.
ترجمه فارسی:
تقریبا یک سوم (۲۷.۹٪) از تومورهای مغزی و سیستم عصبی مرکزی (CNS)، بدخیم هستند.
علل ایجاد تومور مغزی بدخیم
علت دقیق بروز تومور مغزی بدخیم تا حد زیادی ناشناخته است. با این حال، پژوهشگران بر این باورند که ترکیبی از جهشهای ژنتیکی (تغییرات در DNA) و عوامل محیطی میتوانند در ایجاد سلولهای غیرطبیعی در مغز نقش داشتهباشند. به طور کلی برخی از عواملی که احتمال بروز این تومورها را افزایش میدهند شامل این موارد هستند:
- سن بالا
- سابقه خانوادگی ابتلا به تومور مغزی
- برخی از بیماریهای ارثی که خطر تومور مغزی را افزایش میدهند مانند نوروفیبروماتوز
- ضعیف بودن سیستم ایمنی به دلیل بیماری یا مصرف دارو
علائم تومور مغزی بدخیم نگرانت کرده؟
برای بررسی فوری نوبت بگیر.
انواع تومور مغزی بدخیم
تومورهای مغزی بدخیم گروهی از تومورها هستند که با رشد سریع و نفوذ به بافتهای سالم مغز شناخته میشوند. این تومورها میتوانند از سلولهای مختلف مغز منشأ بگیرند و بسته به نوع سلول درگیر، رفتار و پاسخ به درمان متفاوتی دارند. شناخت نوع دقیق تومور برای انتخاب بهترین روش درمانی اهمیت زیادی دارد و معمولاً با نمونهبرداری بافتی و بررسیهای تصویربرداری تعیین میشود. انواع تومور مغزی بدخیم شامل موارد زیر است:
- مدولوبلاستوما: تومور بدخیمی که بیشتر در کودکان رخ میدهد و از مخچه منشأ میگیرد
- گلیوبلاستوما مولتیفرم: شایعترین و تهاجمیترین نوع تومور اولیه مغز با رشد بسیار سریع
- آستروسیتوم آناپلاستیک: توموری با منشأ از سلولهای آستروسیت و پیشرفت نسبتاً سریع
- الیگودندروگلیوما بدخیم: توموری نادر که از سلولهای پوشاننده رشتههای عصبی (الیگودندروسیتها) ایجاد میشود
- اپندیموما بدخیم: توموری که در دیواره بطنهای مغز یا کانال نخاعی رشد میکند
| نوع تومور مغزی بدخیم | محل شایع بروز | ویژگیها و توضیحات علمی |
|---|---|---|
| گلیوبلاستوما مولتیفرم | نیمکرههای مغز | شایعترین و تهاجمیترین نوع تومور اولیه مغز، رشد سریع و پاسخ محدود به درمان |
| آستروسیتوم آناپلاستیک | نیمکرههای مغز یا ساقه مغز | منشأ از سلولهای آستروسیت، با رشد سریعتر از انواع خوشخیم |
| الیگودندروگلیوما بدخیم | نواحی سفید مغز | نادر، منشأ از سلولهای تولیدکننده میلین، رشد آهستهتر از گلیوبلاستوما |
| اپندیموما بدخیم | بطنهای مغز یا کانال نخاعی | از سلولهای پوشاننده بطنها منشأ میگیرد، گاهی در کودکان شایعتر است |
| مدولوبلاستوما | مخچه (بهویژه در کودکان) | بسیار بدخیم، شایعترین تومور اولیه مغز در کودکان، تمایل به گسترش به نخاع دارد |
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
The glial cells surround and support nerve cells in the brain tissue. Types of gliomas and related brain tumors include astrocytoma, glioblastoma, oligodendroglioma and ependymoma. Gliomas can be benign, but most are malignant. Glioblastoma is the most common type of malignant brain tumor.Dec 19, 2024
ترجمه فارسی:
سلولهای گلیال در بافت مغز پیرامون نورونها قرار میگیرند و از آنها پشتیبانی میکنند. انواع گلیوما و تومورهای مرتبط شامل آستروسیتوما، گلیوبلاستوم، الیگودندروگلیوما و اپاندیموما هستند. گلیوماها میتوانند خوشخیم باشند، اما بیشترشان بدخیماند. گلیوبلاستوم شایعترین نوع تومور بدخیم مغزی است.
۴.۶ (۱۳۱۲ نظر)۴.۵ (۱۳۴۳ نظر)۴.۷ (۶۴۲ نظر)۴.۵ (۴۹۰ نظر)۴.۶ (۳۹۹ نظر)۴.۹ (۲۳۹ نظر)تشخیص تومور مغزی بدخیم
تشخیص تومور مغزی میتواند فرآیندی پیچیده باشد. برای تشخیص تومور مغزی بدخیم، پزشک ابتدا درباره علائمتان، داروهای مصرفی، جراحیها و درمانهای پزشکی قبلی و سابقه تومور در خانوادهتان از شما سوالاتی میپرسد. سپس انجام آزمایشهای زیر را توصیه میکند:
- معاینه عصبی: بررسی عملکرد اعصاب محیطی و مرکزی
- سی تی اسکن و MRI: این آزمایشها میتوانند با استفاده از عکس تومور مغزی بدخیم، اندازه و موقعیت دقیق تومور را با جزئیات مشخص کنند.
- نوار مغز (EEG): الکترودهایی روی سر بیمار قرار داده میشود تا فعالیت الکتریکی مغز بررسی شود.
- بیوپسی: در طول بیوپسی، پزشک بخشی از بافت تومور را برمیدارد و برای بررسیهای بیشتر آن را به آزمایشگاه ارسال میکند.
درمان تومور مغزی بدخیم
یکی از سوالاتی که ممکن است مطرح شود این است که آیا تومور مغزی بدخیم قابل درمان است؟ پزشکان بسته به شرایط بیمار و ویژگیهای تومور، از یک یا چند مورد از روشهای زیر برای درمان تومور مغزی بدخیم استفاده میکنند. جراحی تلاش میکند تا بیشترین میزان تومور برداشته شود و فشار از روی مغز کاهش یابد. پرتودرمانی و شیمیدرمانی به هدف کنترل رشد سلولهای سرطانی باقیمانده کمک میکنند. نوع و شدت درمان بستگی به نوع تومور، محل آن و وضعیت عمومی بیمار دارد:
- جراحی مغز (کرانیوتومی) که طی آن در صورتی که امکانپذیر باشد، جراحان تومور را با دقت از مغز خارج میکنند تا بیشترین حجم تومور برداشته شود و در عین حال آسیب به بخشهای حیاتی مغز به حداقل برسد.
- پرتو درمانی که با دوزهای بالای اشعه X، سلولهای سرطانی را از بین میبرد یا تومور را کوچکتر میکند.
- شیمیدرمانی نیز سلولهای سرطانی مغز و بدن را از بین میبرد و از طریق تزریق وریدی یا به صورت قرص دریافت میشود.
دنبال درمان مناسب و تضمینی برای تومور مغزی هستی؟ مشاوره بگیر.
عوارض بعد از عمل جراحی تومور مغزی بدخیم
همانند هر جراحی دیگری، عمل تومور مغزی بدخیم نیز با خطراتی همراه است. شدت و نوع عوارض بستگی به محل تومور و وسعت جراحی دارد. شایعترین عوارض جراحی تومور مغزی عبارتند از:
- آفازی (مشکل در صحبت کردن)
- ورم مغز
- گیجی یا هذیان
- سرگیجه و سردرد
- مشکلات حرکتی یا تعادلی
عوارض بلندمدت پس از جراحی تومور مغزی که به مراجعه به پزشک نیاز دارند، شامل موارد زیر هستند:
- تغییرات رفتاری
- آسیب مغزی
- دشواری در راه رفتن
- اختلال در حافظه
- مشکلات گفتاری
- ضعف در دستها یا پاها
پیشگیری از تومور مغزی بدخیم ممکن است؟
در حال حاضر هیچ روش قطعی برای پیشگیری از تومور مغزی بدخیم شناخته نشده است. درست است که همیشه نمیتوانید از بروز تومور مغزی بدخیم جلوگیری کنید، اما اقداماتی وجود دارد که میتوانید انجام دهید تا احتمال ابتلا به این عارضه را کاهش دهید و سلامت بیشتری داشتهباشید:
- یک رژیم غذایی سالم و متعادل داشتهباشید.
- از قرارگیری در معرض پرتوهای یونیزه کننده پرهیز کنید.
- تلاش کنید سیگار را ترک کنید.
- مصرف الکل را کاهش دهید و ترجیحا آن را کاملا کنار بگذارید.
برای درمان تومور مغزی بدخیم به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
برای اطلاع بیشتر درباره درمان تومور مغزی بدخیم می توانید از بهترین دکترهای مغز و اعصاب ایران نوبت بگیرید.
در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان مغز و اعصاب در برخی شهرهای مختلف ایران را مشاهده میکنید:
نتیجه گیری
تومور مغزی بدخیم از تهاجمیترین و خطرناکترین انواع سرطانهای مغز است که میتواند بر عملکردهای حیاتی بدن تأثیر بگذارد. این تومورها به دلیل سرعت بالای رشد و احتمال عود، نیازمند درمان فوری و چندمرحلهای شامل جراحی، پرتو و شیمیدرمانی هستند. میزان موفقیت درمان به محل تومور، نوع سلول درگیر و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. هرچند پیشگیری قطعی از این بیماری ممکن نیست، اما تشخیص زودهنگام و مراجعه منظم به متخصص مغز و اعصاب میتواند در کنترل پیشرفت بیماری مؤثر باشد. آگاهی و پیگیری درمان بهموقع، نقش مهمی در افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی بیماران دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!