فهرست مطالب
خلاصه مقاله را در این پادکست گوش کنید:
مهم‌ترین علت ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال افت تدریجی استروژن و تغییر تعادل هورمونی بدن در آستانه یائسگی است که فولیکول‌های مو را کوچک و موها را نازک میکند. بسیاری از زنان این تغییر را وقتی می‌بینند که فرق سرشان پهن‌تر شده یا دم‌اسبی که می‌بندند نازک‌تر از قبل شده است. اما چرا این اتفاق دقیقا در همین سن می‌افتد و چطور میشود فهمید ریزش به یائسگی مربوط است؟ ریزش در پنجاه و شصت سالگی چه فرقی با چهل سالگی دارد و کدام علت‌ها را نباید پای سن گذاشت؟ در این مقاله از دکترتو با علت ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال، الگوی این ریزش و نشانه‌هایی که بررسی پزشکی می‌خواهند آشنا می‌شوید.
چرا ریزش مو در زنان بعد از ۴۰ سالگی بیشتر میشود؟
ریزش مو در زنان بعد از ۴۰ سالگی بیشتر میشود چون تخمدان‌ها کم‌کم استروژن کمتری می‌سازند و تعادل بین استروژن و آندروژن‌های بدن به هم می‌خورد. استروژن مرحله رشد مو را طولانی نگه می‌دارد، پس با کم شدن آن موها زودتر وارد مرحله ریزش میشوند و فرصت کمتری برای بلند شدن پیدا می‌کنند. همزمان اثر آندروژن‌ها بر فولیکول‌های حساس آشکارتر میشود و همان فولیکول‌ها در هر چرخه موی نازک‌تری تولید می‌کنند.
نکته‌ای که بیشترین سردرگمی را برای تشخیص علت ریزش مو در زنان در این سن ایجاد میکند، زمان شروع این علائم است. این تغییرات از دوره پیش‌یائسگی آغاز میشوند و پیش‌یائسگی معمولا چند سال قبل از قطع کامل پریود شروع میشود. به همین دلیل زنی که هنوز پریود منظم دارد هم می‌تواند ریزش مربوط به همین تغییرات را تجربه کند و ارتباطش را با یائسگی نبیند.
درمان ریزش مو در ۴۰ سالگی چیه؟
همین حالا از دکتر سوال کن!
کدام علت ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال شایع تر است؟
در بسیاری از زنان، از سال‌های پیش از یائسگی، به‌تدریج تولید استروژن کاهش و تعادل هورمونی تغییر میکند که می‌تواند همراه با عوامل دیگر بر چرخه رشد مو و افزایش کم‌پشتی موها اثر بگذارد. با افزایش سن، چرخه رشد مو تغییر میکند و موها ممکن است نازک‌تر و کم‌پشت‌تر شوند. در کنار آن، کمبود آهن، اختلالات تیروئید، کمبودهای تغذیه‌ای، استرس، ریزش مو هورمونی، برخی بیماری‌های زمینه‌ای و بعضی داروها نیز می‌توانند باعث ریزش مو شوند. برخی از مهم‌ترین علت‌های ریزش مو در زنان بیشتر از ۴۰ سال عبارت است از:
- ریزش موی الگوی زنانه
- تغییرات مرتبط با افزایش سن
- تغییرات پیش‌یائسگی و یائسگی
- تلوژن افلوویوم
- کمبود آهن در افراد مستعد
- اختلالات تیروئید
- بعضی داروها
- استرس‌های جسمی و روانی
۱. طاسی با الگوی زنانه بعد از چهل سالگی
طاسی با الگوی زنانه شایع‌ترین علت کاهش تراکم مو در زنان بالای ۴۰ سال است و زمینه ارثی دارد. در این حالت فولیکول‌های حساس به آندروژن در هر چرخه کوچک‌تر میشوند و موی نازک‌تر و کوتاه‌تری می‌سازند تا جایی که دیگر دیده نمی‌شود. سابقه ریزش در پدر یا مادر احتمال آن را بالا می‌برد. این ریزش خودبه‌خود متوقف نمی‌شود و بدون درمان آهسته ادامه پیدا میکند.
۲. کم کاری تیروئید و بیماری ها و تغییرات جسمی مرتبط با افزایش سن
با افزایش سن احتمال بعضی بیماری‌های مزمن، جراحی‌ها و مشکلات جسمی بیشتر میشود و هرکدام ممکن است به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر چرخه مو اثر بگذارند. گاهی خود بیماری عامل ریزش است و گاهی فشار جسمی ناشی از بیماری باعث تلوژن افلوویوم میشود. اگر ریزش ناگهان شروع شده باشد، بررسی وضعیت سلامت چند ماه گذشته اهمیت زیادی دارد. موارد قابل توجه عبارت‌اند از:
- بیماری همراه با تب بالا
- عفونت شدید
- جراحی بزرگ
- اختلالات تیروئید
- بیماری‌های خودایمنی
- کاهش وزن ناخواسته
- مشکلات جذب مواد مغذی
- برخی بیماری‌های پوست سر
- بعضی بیماری‌های مزمن
۳. کمبود آهن و فریتین پایین بعد از ۴۰ سالگی
کمبود آهن چرخه رشد مو را کوتاه میکند و در زنان بالای ۴۰ سالی که پریودهای سنگین دارند بسیار شایع است. فریتین ذخیره آهن بدن را نشان می‌دهد و می‌تواند بعد از ۴۰ سال پایین‌تر باشد حتی وقتی هموگلوبین طبیعی است، پس اندازه‌گیری آن در بررسی ریزش مو ارزش دارد. وقتی پریود قطع شده باشد، خون‌ریزی قاعدگی دیگر کمبود آهن را توضیح نمی‌دهد و باید علت دیگری برایش پیدا شود. خون‌ریزی از معده و روده یکی از علت‌های شایع کمبود آهن است، بنابراین کمبود آهن در این سن را بدون بررسی رها نکنید.
۴. تلوژن افلوویوم و تاثیر آن در زنان بالای ۴۰ سال
بعد از ۴۰ سالگی و حتی قبل از آن تلوژن افلوویوم ریزش گسترده و موقتی مو بعد از یک فشار جدی به بدن است و با ریزش هورمونی اشتباه گرفته میشود. جراحی، بیماری همراه با تب، کاهش وزن سریع، کم‌خوابی طولانی و سوگ می‌توانند آن را شروع کنند. ریزش مو در زنان ۴۰ سال به بالا معمولا دو تا سه ماه بعد از آن اتفاق شروع میشود و فرد ارتباط را نمی‌بیند. این ریزش دسته‌ای و از تمام سر است و بعد از برطرف شدن علت طی چند ماه جبران میشود.
۵. مصرف برخی داروها بعد از چهل سالگی
برخی داروهایی که در زنان بالای ۴۰ سال بیشتر تجویز میشوند ریزش مو را به‌عنوان عارضه ایجاد می‌کنند. در مورد اینکه چه قرص هایی باعث ریزش مو میشود به‌خصوص در سن بالای ۴۰ سال باید گفت که داروهای فشار خون، داروهای کاهش چربی خون، داروهای تیروئید با دوز نامتناسب و بعضی داروهای ضدافسردگی از این دسته‌اند.
شروع ریزش چند هفته تا چند ماه بعد از آغاز دارو نشانه خوبی برای این ارتباط است. هیچ دارویی را خودتان قطع نکنید و فهرست داروهایتان را به پزشک نشان دهید تا در صورت لزوم جایگزین انتخاب شود. تفکیک این علت‌ها از روی الگو و سرعت ریزش تا حد زیادی ممکن است.
۶ تغییرات مرتبط با افزایش سن
افزایش سن می‌تواند با کاهش تراکم مو، تغییر قطر تارها و تغییر چرخه رشد همراه باشد. علاوه بر این، احتمال بروز ریزش موی الگوی زنانه نیز با افزایش سن بیشتر میشود. بنابراین ممکن است زنی بعد از ۴۰ یا ۵۰ سالگی احساس کند فرق سر او نسبت به گذشته بازتر شده یا حجم دم‌اسبی کمتر شده است. این تغییرات معمولا تدریجی هستند.
با دانلود اپلیکیشن دکترتو روی تلفن همراه خود می‌توانید به راحتی به خدمات پزشکی دکترتو دسترسی داشته باشید و با مراجعه به موقع به پزشک از ریزش موی خود جلوگیری کنید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
“If you’ve lost hair from female pattern baldness, it won’t grow back without treatment. Proper treatment can stop hair loss and help regrow some hair.”
ترجمه فارسی:
اگر موهای خود را بر اثر طاسی با الگوی زنانه از دست داده باشید، بدون درمان دوباره رشد نمی‌کنند. درمان مناسب می‌تواند ریزش مو را متوقف کند و به رویش دوباره بخشی از موها کمک کند.
۷. تغییرات دوران پیش یائسگی
پیش‌یائسگی دوره‌ای است که پیش از توقف کامل قاعدگی رخ می‌دهد و می‌تواند چند سال ادامه داشته باشد. در این دوره سطح هورمون‌ها ثابت نیست و نوسانات هورمونی ممکن است بر ویژگی‌های پوست و مو نیز اثر بگذارند. بعضی زنان در این دوره متوجه تغییر بافت، کاهش حجم یا افزایش کم‌پشتی مو میشوند. اگر ریزش شدید یا ناگهانی باشد، باید موارد دیگری مانند تلوژن افلوویوم، مشکلات تیروئید، کمبود آهن، کاهش وزن و داروها نیز در نظر گرفته شوند.
۸. یائسگی و علت ریزش مو در زنان یائسه
در یائسگی تولید استروژن تخمدان به‌طور قابل‌توجهی کاهش پیدا میکند و تعادل هورمونی بدن تغییر میکند. فولیکول مو به سیگنال‌های هورمونی پاسخ می‌دهد و این تغییرات می‌توانند بر چرخه رشد، قطر ساقه و تراکم مو اثر بگذارند. ریزش موی الگوی زنانه نیز در زنان پس از یائسگی بیشتر دیده میشود. با این حال، نقش استروژن در ریزش مو پیچیده است و هنوز نمی‌توان گفت کاهش استروژن به‌تنهایی علت تمام موارد ریزش موی یائسگی است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
The chances of getting female pattern baldness increase with age. Female pattern baldness affects about one-third of all women at some point during their lives. After menopause, about two-thirds of all women have thinning hair or total hair loss.
ترجمه فارسی:
احتمال ابتلا به طاسی الگوی زنانه با افزایش سن افزایش می‌یابد. طاسی الگوی زنانه حدود یک سوم از زنان را در برهه‌ای از زندگی خود تحت تأثیر قرار می‌دهد. پس از یائسگی، حدود دو سوم از زنان دچار نازک شدن مو یا ریزش کامل مو میشوند.
۹. استرس و تغییرات روانی و جسمی ۴۰ سالگی
دهه‌های ۴۰ و ۵۰ زندگی ممکن است با فشارهای روانی، مشکلات خواب، بیماری، جراحی، تغییر وزن یا تغییرات خانوادگی و شغلی همراه باشند. استرس شدید جسمی یا روانی می‌تواند در برخی افراد چرخه رشد مو را تغییر دهد و زمینه تلوژن افلوویوم را فراهم کند. در چنین شرایطی معمولا بین عامل محرک و ریزش مو فاصله وجود دارد. محرک‌های احتمالی عبارت‌اند از:
- استرس شدید و طولانی
- بیماری
- جراحی
- اختلال خواب شدید
- کاهش وزن سریع
- رژیم غذایی سخت
- تغییرات مهم جسمی
- بعضی تغییرات دارویی
| علت احتمالی ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال | شروع ریزش | الگوی ریزش | نشانه‌ای که به تشخیص کمک میکند |
|---|---|---|---|
| ریزش موی الگوی زنانه | تدریجی | نازک شدن بالای سر و باز شدن فرق | نازک شدن تدریجی مو و پهن‌تر شدن فرق |
| تغییرات پیش‌یائسگی و یائسگی | تدریجی | معمولاً منتشر یا کاهش تراکم بالای سر | تغییرات قاعدگی و علائم یائسگی |
| تلوژن افلوویوم | معمولاً ۲ تا ۳ ماه بعد از محرک | منتشر | سابقه بیماری، جراحی، کاهش وزن یا استرس |
| کمبود آهن | تدریجی | منتشر | پریودهای سنگین یا سایر علائم کمبود آهن |
| اختلال تیروئید | تدریجی یا متغیر | منتشر | خستگی، تغییر وزن یا سایر علائم تیروئیدی |
| داروها | چند هفته تا چند ماه بعد | معمولاً منتشر | شروع ریزش پس از شروع یا تغییر دارو |
علت ریزش مو در زنان بالای ۵۰ سال چیست؟
در زنان بالای ۵۰ سال، ریزش موی الگوی زنانه یکی از علت‌های مهم کم‌پشتی تدریجی مو است. این مشکل معمولا با کاهش تراکم قسمت مرکزی و بالای سر و بازتر شدن فرق مو مشخص میشود. در همین محدوده سنی، بسیاری از زنان وارد یائسگی شده‌اند و تغییرات هورمونی این دوره نیز ممکن است بر قطر، تراکم و چرخه رشد مو اثر بگذارد. البته عوامل دیگری هم می‌توانند باعث ریزش مو در زنان بالای ۵۰ سال شوند که عبارتند از:
- تغییرات دوران یائسگی
- اختلالات تیروئید
- تلوژن افلوویوم
- بعضی داروها
- بیماری یا جراحی اخیر
- کاهش وزن قابل‌توجه
- کمبودهای تغذیه‌ای در صورت وجود زمینه
- برخی انواع ریزش موی التهابی یا اسکاری
بهترین روش درمان ریزش مو بعد از ۴۰ سالگی چیست؟
ریزش موی زنان بالای ۴۰ سال چه الگویی دارد؟
ریزش موی زنان بالای ۴۰ سال معمولا الگوی پخش‌شده در بالای سر دارد و برخلاف مردان، خط رویش موی پیشانی را عقب نمی‌برد. علت ریزش مو از وسط سر در زنان همین الگو است، چون کاهش تراکم اول از همه در ناحیه فرق سر خودش را نشان می‌دهد. ساده‌ترین راه دیدن این تغییر مقایسه پهنای فرق سر با چند سال قبل است، چون خط فرق کم‌کم پهن‌تر میشود و پوست سر از لابه‌لای موها بیشتر دیده میشود.
نشانه دوم که زنان زودتر متوجهش میشوند، نازک شدن دم‌اسبی است. اگر دور بستن موها کمتر شده یا حجم موها هنگام جمع کردن کمتر به نظر می‌رسد، تراکم مو کاهش پیدا کرده است. این نوع ریزش آهسته پیش می‌رود و به همین دلیل مقایسه عکس‌ها دقیق‌تر از حافظه جواب می‌دهد.
۴.۶ (۱۴۵۲ نظر)۴.۵ (۱۳۲۳ نظر)۴.۷ (۱۱۷۲ نظر)۴.۴ (۱۱۵۷ نظر)۴.۵ (۱۰۱۰ نظر)۴.۲ (۹۵۰ نظر)چه زمانی ریزش مو بعد از ۴۰ سالگی ربطی به یائسگی ندارد؟
ریزش مو بعد از ۴۰ سالگی وقتی ربطی به یائسگی ندارد که سریع باشد یا ظاهر و علائم همراه آن با الگوی هورمونی نخواند. ریزش هورمونی آهسته است و ماه‌ها تا سال‌ها طول می‌کشد تا خودش را نشان دهد، پس تغییر محسوس در چند هفته معنای دیگری دارد. گذاشتن هر ریزشی پای سن، شایع‌ترین دلیل دیر تشخیص داده شدن کم‌کاری تیروئید و کمبود آهن در همین گروه سنی است. این نشانه‌ها بررسی پزشکی را برای تشخیص علت ریزش موی شدید در زنان لازم می‌کنند:
- ریزش دسته‌ای و ناگهانی در عرض چند هفته
- لکه‌های گرد و کاملا بدون مو روی سر یا ابرو
- عقب رفتن خط رویش موی پیشانی، که الگوی زنانه نیست
- ریزش همراه با قرمزی، پوسته، درد یا زخم پوست سر
- پرمویی صورت، آکنه دیرهنگام یا صدای بم‌شده در کنار ریزش
- خستگی شدید، تغییر وزن یا تغییر خلق
- کمبود آهن بعد از قطع پریود
مراجعه در این شرایط را به تعویق نیندازید. معاینه پوست سر همراه با آزمایش تیروئید، فریتین و در صورت لزوم بررسی هورمونی علت را روشن میکند و بهترین دکتر پوست و مو ایران می‌تواند مشخص کند ریزش الگوی هورمونی دارد یا علت زمینه‌ای دیگری پشت آن است.
ریزش مو در ۴۰، ۵۰ و ۶۰ سالگی چه فرقی میکند؟
علت ریزش مو در این سه دهه با هم متفاوت است. در چهل سالگی بدن هنوز در دوره پیش‌یائسگی است و ریزش اغلب نوسانی است و کنار پریودهای نامنظم دیده میشود، پس در همین سن است که کمبود آهن و اختلال تیروئید بیشترین سهم قابل درمان را دارند. علت ریزش مو در زنان بالای ۵۰ سال بیشتر به الگوی زنانه تثبیت‌شده برمی‌گردد، چون استروژن به سطح پایین و ثابتی رسیده و کاهش تراکم پیوسته‌تر شده است. ریزش موی الگوی زنانه نیز در این سن شایع‌تر از سال‌های جوانی است.
علت ریزش مو در زنان بالای ۶۰ سال ترکیبی از همین الگو و کاهش طبیعی تراکم مو با افزایش سن است و موها علاوه بر کم‌پشتی، نازک‌تر و کم‌رنگ‌تر میشوند. یک نکته در هر سه دهه ثابت می‌ماند. هرچه فولیکول زنده‌تر باشد پاسخ به درمان بهتر است، پس زمان اقدام بیش از سن اهمیت دارد. ارزیابی زودهنگام توسط بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران کمک میکند فرصت حفظ موهای موجود از دست نرود.
| گروه سنی | مواردی که بیشتر باید در نظر گرفته شوند | الگوی قابل‌توجه |
|---|---|---|
| ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال | ریزش موی الگوی زنانه، پیش‌یائسگی، کمبود آهن در افراد مستعد، تیروئید و تلوژن افلوویوم | بازتر شدن تدریجی فرق سر یا ریزش منتشر پس از یک محرک |
| ریزش مو در زنان بالای ۵۰ سال | ریزش موی الگوی زنانه، یائسگی، تغییرات مرتبط با سن، تیروئید، داروها و تلوژن افلوویوم | کاهش تراکم و نازک شدن تدریجی موها |
| ریزش مو در زنان بالای ۶۰ سال | ریزش موی الگوی زنانه، تغییرات وابسته به سن، بیماری‌ها، داروها و برخی آلوپسی‌های التهابی | کاهش تراکم تدریجی؛ ریزش جدید یا التهابی نیازمند بررسی جداگانه است |
نتیجه گیری
در ریزش موی زنان بالای ۴۰ سال، سرعت و الگوی ریزش مشخص میکند موضوع هورمونی است یا علت دیگری دارد. افت استروژن در آستانه یائسگی تراکم مو را به‌طور آهسته، کمتر میکند و اثرش را اول در پهن شدن فرق سر نشان می‌دهد. کم‌کاری تیروئید و کمبود آهن در همین سن شایع هستند و برخلاف ریزش هورمونی با درمان علت برمی‌گردند، پس گذاشتن هر ریزشی پای سن فرصت درمان را از بین می‌برد. پهنای فرق سر خود را با عکس‌های چند سال قبل مقایسه کنید و اگر ریزش در عرض چند هفته زیاد شده بود، بررسی پزشکی را عقب نیندازید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
