فهرست مطالب
خلاصه مقاله را در این پادکست گوش کنید:
مهمترین علت ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال افت تدریجی استروژن و تغییر تعادل هورمونی بدن در آستانه یائسگی است که فولیکولهای مو را کوچک و موها را نازک میکند. بسیاری از زنان این تغییر را وقتی میبینند که فرق سرشان پهنتر شده یا دماسبی که میبندند نازکتر از قبل شده است. اما چرا این اتفاق دقیقا در همین سن میافتد و چطور میشود فهمید ریزش به یائسگی مربوط است؟ ریزش در پنجاه و شصت سالگی چه فرقی با چهل سالگی دارد و کدام علتها را نباید پای سن گذاشت؟ در این مقاله از دکترتو با علت ریزش مو در زنان بالای ۴۰ سال، الگوی این ریزش و نشانههایی که بررسی پزشکی میخواهند آشنا میشوید.
چرا ریزش مو در زنان بعد از ۴۰ سالگی بیشتر میشود؟
ریزش مو در زنان بعد از ۴۰ سالگی بیشتر میشود چون تخمدانها کمکم استروژن کمتری میسازند و تعادل بین استروژن و آندروژنهای بدن به هم میخورد. استروژن مرحله رشد مو را طولانی نگه میدارد، پس با کم شدن آن موها زودتر وارد مرحله ریزش میشوند و فرصت کمتری برای بلند شدن پیدا میکنند. همزمان اثر آندروژنها بر فولیکولهای حساس آشکارتر میشود و همان فولیکولها در هر چرخه موی نازکتری تولید میکنند.
نکتهای که بیشترین سردرگمی را در این سن ایجاد میکند، زمان شروع است. این تغییرات از دوره پیشیائسگی آغاز میشوند و پیشیائسگی معمولا چند سال قبل از قطع کامل پریود شروع میشود. به همین دلیل زنی که هنوز پریود منظم دارد هم میتواند ریزش مربوط به همین تغییرات را تجربه کند و ارتباطش را با یائسگی نبیند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
“After menopause, about two-thirds of all women have thinning hair or total hair loss.”
ترجمه فارسی:
بعد از یائسگی، حدود دو سوم زنان دچار نازک شدن مو یا ریزش کامل مو میشوند.
ریزش موی زنان بالای ۴۰ سال چه الگویی دارد؟
ریزش موی زنان بالای ۴۰ سال معمولا الگوی پخششده در بالای سر دارد و برخلاف مردان، خط رویش موی پیشانی را عقب نمیبرد. علت ریزش مو از وسط سر در زنان همین الگو است، چون کاهش تراکم اول از همه در ناحیه فرق سر خودش را نشان میدهد. سادهترین راه دیدن این تغییر مقایسه پهنای فرق سر با چند سال قبل است، چون خط فرق کمکم پهنتر میشود و پوست سر از لابهلای موها بیشتر دیده میشود.
نشانه دوم که زنان زودتر متوجهش میشوند، نازک شدن دماسبی است. اگر دور بستن موها کمتر شده یا حجم موها هنگام جمع کردن کمتر به نظر میرسد، تراکم مو کاهش پیدا کرده است. این نوع ریزش آهسته پیش میرود و به همین دلیل مقایسه عکسها دقیقتر از حافظه جواب میدهد.
کدام علت ها در زنان بالای ۴۰ سال شایع ترند؟
در زنان بالای ۴۰ سال چند علت بیش از بقیه دیده میشوند و بعضی از آنها با بالا رفتن سن شایعتر میشوند. جدا کردن این علتها از هم اهمیت دارد، چون ریزش هورمونی سیر آهسته و پیشرونده دارد و ریزش ناشی از کمبود یا بیماری با درمان علت زمینهای برمیگردد. فهرست کامل علت ریزش مو در زنان در همه سنین از بارداری و شیردهی تا بیماریهای پوست سر را هم در بر میگیرد. شایعترین علتها در این گروه سنی عبارتند از:
- طاسی با الگوی زنانه، که به آن آلوپسی آندروژنتیک هم گفته میشود
- کمکاری تیروئید
- کمبود آهن و فریتین پایین
- تلوژن افلوویوم بعد از استرس، جراحی یا کاهش وزن
- برخی داروهای پرمصرف در این سن
۱. طاسی با الگوی زنانه
طاسی با الگوی زنانه شایعترین علت کاهش تراکم مو در زنان بالای ۴۰ سال است و زمینه ارثی دارد. در این حالت فولیکولهای حساس به آندروژن در هر چرخه کوچکتر میشوند و موی نازکتر و کوتاهتری میسازند تا جایی که دیگر دیده نمیشود. سابقه ریزش در پدر یا مادر احتمال آن را بالا میبرد. این ریزش خودبهخود متوقف نمیشود و بدون درمان آهسته ادامه پیدا میکند.
۲. کم کاری تیروئید
کمکاری تیروئید در زنان بالای ۴۰ سال شایعتر میشود و یکی از علتهای قابل درمان ریزش موی زنان در همین سن است. تیروئید سرعت سوخت و ساز بدن را تنظیم میکند و چرخه رشد مو به همین تنظیم وابسته است. در این حالت ریزش یکنواخت از تمام سر است و معمولا نشانههای دیگری مانند خستگی، افزایش وزن، خشکی پوست و حساسیت به سرما کنارش دیده میشود. آزمایش تیروئید بخشی از بررسی اولیه ریزش مو در این گروه سنی است.
۳. کمبود آهن و فریتین پایین
کمبود آهن چرخه رشد مو را کوتاه میکند و در زنانی که پریودهای سنگین دارند بسیار شایع است. فریتین ذخیره آهن بدن را نشان میدهد و میتواند پایین باشد حتی وقتی هموگلوبین طبیعی است، پس اندازهگیری آن در بررسی ریزش مو ارزش دارد. نکته مهم بعد از یائسگی است: وقتی پریود قطع شده باشد، خونریزی قاعدگی دیگر کمبود آهن را توضیح نمیدهد و باید علت دیگری برایش پیدا شود. خونریزی از معده و روده یکی از علتهای شایع کمبود آهن است، بنابراین کمبود آهن در این سن را بدون بررسی رها نکنید.
کمبود کدام ویتامین باعث ریزش مو میشود؟
۴. تلوژن افلوویوم
تلوژن افلوویوم ریزش گسترده و موقتی مو بعد از یک فشار جدی به بدن است و با ریزش هورمونی اشتباه گرفته میشود. جراحی، بیماری همراه با تب، کاهش وزن سریع، کمخوابی طولانی و سوگ میتوانند آن را شروع کنند. فاصله زمانی نکته کلیدی است، چون ریزش معمولا دو تا سه ماه بعد از آن اتفاق شروع میشود و فرد ارتباط را نمیبیند. این ریزش دستهای و از تمام سر است و بعد از برطرف شدن علت طی چند ماه جبران میشود.
۵. داروها
برخی داروهایی که در زنان بالای ۴۰ سال بیشتر تجویز میشوند ریزش مو را بهعنوان عارضه ایجاد میکنند. داروهای فشار خون، داروهای کاهش چربی خون، داروهای تیروئید با دوز نامتناسب و بعضی داروهای ضدافسردگی از این دستهاند. شروع ریزش چند هفته تا چند ماه بعد از آغاز دارو نشانه خوبی برای این ارتباط است. هیچ دارویی را خودتان قطع نکنید و فهرست داروهایتان را به پزشک نشان دهید تا در صورت لزوم جایگزین انتخاب شود. تفکیک این علتها از روی الگو و سرعت ریزش تا حد زیادی ممکن است.
| علت | الگوی ریزش | نشانه همراه |
|---|---|---|
| طاسی با الگوی زنانه | پهن شدن فرق سر، آهسته و پیشرونده | سابقه خانوادگی |
| کمکاری تیروئید | یکنواخت از تمام سر | خستگی و افزایش وزن |
| کمبود آهن | نازک شدن یکنواخت | رنگپریدگی و پریود سنگین |
| تلوژن افلوویوم | دستهای، دو تا سه ماه بعد از یک فشار | ریزش زیاد هنگام شستوشو |
| داروها | یکنواخت، همزمان با شروع دارو | تغییر تازه در نسخه |
درمان ریزش مو در ۴۰ سالگی چیه؟
همین حالا از دکتر سوال کن!
چه زمانی ریزش مو بعد از ۴۰ سالگی ربطی به یائسگی ندارد؟
ریزش مو بعد از ۴۰ سالگی وقتی ربطی به یائسگی ندارد که سریع باشد یا ظاهر و علائم همراه آن با الگوی هورمونی نخواند. ریزش هورمونی آهسته است و ماهها تا سالها طول میکشد تا خودش را نشان دهد، پس تغییر محسوس در چند هفته معنای دیگری دارد. گذاشتن هر ریزشی پای سن، شایعترین دلیل دیر تشخیص داده شدن کمکاری تیروئید و کمبود آهن در همین گروه سنی است. این نشانهها بررسی پزشکی را برای تشخیص علت ریزش موی شدید در زنان لازم میکنند:
- ریزش دستهای و ناگهانی در عرض چند هفته
- لکههای گرد و کاملا بدون مو روی سر یا ابرو
- عقب رفتن خط رویش موی پیشانی، که الگوی زنانه نیست
- ریزش همراه با قرمزی، پوسته، درد یا زخم پوست سر
- پرمویی صورت، آکنه دیرهنگام یا صدای بمشده در کنار ریزش
- خستگی شدید، تغییر وزن یا تغییر خلق
- کمبود آهن بعد از قطع پریود
مراجعه در این شرایط را به تعویق نیندازید. معاینه پوست سر همراه با آزمایش تیروئید، فریتین و در صورت لزوم بررسی هورمونی علت را روشن میکند و بهترین دکتر پوست و مو ایران میتواند مشخص کند ریزش الگوی هورمونی دارد یا علت زمینهای دیگری پشت آن است.
بهترین روش درمان ریزش مو بعد از ۴۰ سالگی چیست؟
ریزش مو در ۴۰، ۵۰ و ۶۰ سالگی چه فرقی میکند؟
ریزش مو در این سه دهه از نظر علت غالب و اولویت بررسی با هم فرق میکند. در چهل سالگی بدن هنوز در دوره پیشیائسگی است و ریزش اغلب نوسانی است و کنار پریودهای نامنظم دیده میشود، پس در همین سن است که کمبود آهن و اختلال تیروئید بیشترین سهم قابل درمان را دارند. علت ریزش مو در زنان بالای ۵۰ سال بیشتر به الگوی زنانه تثبیتشده برمیگردد، چون استروژن به سطح پایین و ثابتی رسیده و کاهش تراکم پیوستهتر شده است. علت ریزش مو در زنان بالای ۶۰ سال ترکیبی از همین الگو و کاهش طبیعی تراکم مو با افزایش سن است و موها علاوه بر کمپشتی، نازکتر و کمرنگتر میشوند.
یک نکته در هر سه دهه ثابت میماند. هرچه فولیکول زندهتر باشد پاسخ به درمان بهتر است، پس زمان اقدام بیش از سن اهمیت دارد. ارزیابی زودهنگام توسط بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران کمک میکند فرصت حفظ موهای موجود از دست نرود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
“If you’ve lost hair from female pattern baldness, it won’t grow back without treatment. Proper treatment can stop hair loss and help regrow some hair.”
ترجمه فارسی:
اگر موهای خود را بر اثر طاسی با الگوی زنانه از دست داده باشید، بدون درمان دوباره رشد نمیکنند. درمان مناسب میتواند ریزش مو را متوقف کند و به رویش دوباره بخشی از موها کمک کند.
۴.۶ (۱۳۸۶ نظر)۴.۵ (۱۲۴۷ نظر)۴.۷ (۱۰۶۰ نظر)۴.۴ (۱۱۳۶ نظر)۴.۵ (۹۷۲ نظر)۴.۱ (۹۲۲ نظر)نتیجه گیری
در ریزش موی زنان بالای ۴۰ سال، سرعت و الگوی ریزش مشخص میکند موضوع هورمونی است یا علت دیگری دارد. افت استروژن در آستانه یائسگی تراکم مو را بهطور آهسته، کمتر میکند و اثرش را اول در پهن شدن فرق سر نشان میدهد. کمکاری تیروئید و کمبود آهن در همین سن شایع هستند و برخلاف ریزش هورمونی با درمان علت برمیگردند، پس گذاشتن هر ریزشی پای سن فرصت درمان را از بین میبرد. پهنای فرق سر خود را با عکسهای چند سال قبل مقایسه کنید و اگر ریزش در عرض چند هفته زیاد شده بود، بررسی را عقب نیندازید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
