نوبتگیری و مشاوره سریعتر در اپ دکترِتو
واکسن هپاتیت B یکی از مؤثرترین راههای پیشگیری از عفونت ویروسی هپاتیت ب است که میتواند موجب التهاب مزمن، سیروز یا سرطان کبد شود. این واکسن حاوی آنتیژن سطحی غیرفعالشده ویروس است و با تحریک سیستم ایمنی، بدن را به تولید آنتیبادی محافظ وادار میکند. واکسیناسیون معمولاً در سه نوبت انجام میشود و ایمنی طولانیمدتی ایجاد میکند. واکسن برای همه نوزادان، کارکنان حوزه سلامت و افراد در معرض تماس با خون توصیه میشود. تزریق آن در بارداری و شیردهی بیخطر است و نقش مهمی در کنترل جهانی هپاتیت ب و کاهش ابتلا به بیماریهای شدید کبدی دارد.
واکسن هپاتیت A حاوی ویروس غیرفعالشدهای است که بدون ایجاد بیماری، بدن را در برابر ویروس واقعی مقاوم میکند. این واکسن با تحریک سیستم ایمنی، تولید آنتیبادیهای محافظ را افزایش میدهد و از بروز التهاب کبد، زردی، تب و علائم گوارشی جلوگیری میکند. واکسن معمولاً در دو نوبت تزریق میشود و ایمنی آن تا سالها پایدار میماند. گروههای پرخطر شامل کودکان، مسافران مناطق آلوده، بیماران کبدی و کارکنان حوزه سلامت هستند. واکسن هپاتیت A یکی از مؤثرترین روشهای پیشگیری از ابتلا به این ویروس است و در کنار رعایت بهداشت فردی، نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.
سیاه سرفه یک بیماری عفونی دستگاه تنفسی است که توسط باکتری بوردتلا پرتوسیس (Bordetella pertussis) ایجاد میشود. این بیماری به خصوص در نوزادان و کودکان خطرناک است و با سرفههای شدید و مکرر همراه با صدایی مانند هوپ مشخص میشود. بیماری سیاهسرفه میتواند باعث عوارض جدی مانند ذاتالریه، تشنج یا حتی مرگ در شیرخواران بدون درمان و مدیریت مناسب، شود. واکسیناسیون مؤثرترین روش پیشگیری است و درمان شامل مصرف آنتیبیوتیکها و مراقبت حمایتی است. تشخیص بهموقع و مراجعه سریع به پزشک اهمیت زیادی دارد زیرا مداخله زودهنگام خطر انتقال و شدت بیماری را کاهش میدهد.
شقاق مقعدی که به آن Anal Fissure گفته میشود، زخم باریکی است که در دیواره داخلی کانال مقعد ایجاد میشود. این پارگی معمولا بهدلیل عبور مدفوع سفت، یبوست مزمن، اسهال مداوم یا فشار زیاد هنگام دفع به وجود میآید. درمان شقاق به مرحله بیماری بستگی دارد. اگر زود تشخیص داده شود، با رژیم پرفیبر، مصرف آب کافی، نشستن در آب گرم و استفاده از پمادهای مخصوص بهخوبی درمان میشود. در مراحل پیشرفته، مصرف داروهای خاص یا حتی جراحی توصیه میشود.
برخی عوامل میتوانند باعث سفت شدن عروق ریه شوند. وقتی این عروق نتوانند منبسط شوند فشار خون در آنها افزایش پیدا میکند. تنگی نفس شایعترین علامت این بیماری است بزرگ شدن قلب و نارسایی قلبی از عوارض اصلی فشار خون ریوی است. .
دیابت در نوجوانی معمولا بهصورت تشنگی شدید، تکرر ادرار، گرسنگی مداوم، کاهش وزن ناخواسته، خستگی و تحریکپذیری خود را نشان میدهد و گاهی تاری دید هم اضافه میشود. علائم دیابت در نوجوانی ممکن است بهتدریج یا ناگهانی ظاهر شوند و نباید فقط به استرس یا بلوغ نسبت داده شوند. در صورت مشاهده این نشانهها یا اضافه شدن تهوع، استفراغ، درد شکم، تنفس تند، خوابآلودگی و گیجی، باید فورا قند خون بررسی شده و به پزشک یا اورژانس مراجعه شود.
کتواسیدوز دیابتی زمانی ایجاد میشود که در پی کاهش شدید انسولین، سلولها چربی تجزیه میکنند و مقدار زیادی کتون در خون انباشته میشود. این عارضه بیشتر در دیابت نوع ۱ اتفاق میافتد و علائمی مانند خشکی دهان، بوی دهان شبیه به میوه، تشنگی شدید، تکرر ادرار ، خستگی و غیره ایجاد میکند. اگر علائم به سمت تهوع و استفراغ، دلدرد، تنفس عمیق، تاری دید، خوابآلودگی یا گیجی برود ، باید آن را هشدار اورژانسی در نظر گرفت زیرا DKA میتواند ظرف کمتر از ۲۴ ساعت شدید شود.
دیابت خاموش یا دیابت نهان زمانی است که قند خون از محدوده سالم عبور میکند اما نشانههای آن یا دیده نمیشوند یا آنقدر خفیفاند که به عنوان خستگی و استرس روزمره درنظر گرفته میشوند. دیابت خاموش یک نوع از دیابت و تشخیص مستقل نیست؛ بیشتر برای توصیف پیشدیابت یا شروع دیابت نوع ۲ کشفنشده است که میتواند بیسر و صدا پیشرفت کند. گاهی فقط خستگی، تشنگی، گرسنگی بیشتر، تکرر ادرار یا تاری دید خفیف دیده میشود. اگر این موارد را دیدید یا در گروه پرخطر هستید، حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.
هپاتیت D یا دلتا نوعی التهاب شدید کبد است که بهوسیله ویروس HDV ایجاد میشود و تنها در افرادی دیده میشود که مبتلا یا ناقل ویروس هپاتیت B هستند. این ویروس بدون حضور HBV نمیتواند تکثیر شود و به همین دلیل عفونت همزمان یا سوپرعفونت با هپاتیت B موجب آسیب شدیدتری به کبد میشود. انتقال بیماری از طریق تماس با خون یا مایعات آلوده، روابط جنسی محافظتنشده و استفاده مشترک از وسایل تزریقی رخ میدهد. درمان هپاتیت D دشوار است و در موارد پیشرفته ممکن است به پیوند کبد نیاز باشد، اما واکسن هپاتیت B میتواند از ابتلا به آن پیشگیری کند.
دیابت نوع دو یک بیماری مزمن متابولیک است که در آن سلولها به انسولین پاسخ کافی نمیدهند و قند خون بالا میرود. این بیماری معمولا در بزرگسالان بروز میکند اما با سبک زندگی ناسالم در افراد جوانتر هم دیده میشود. علائم شامل تشنگی زیاد، تکرر ادرار، خستگی و تاری دید است. کنترل آن با اصلاح سبک زندگی، رژیم غذایی سالم، ورزش و در صورت نیاز دارو امکانپذیر است. تشخیص زودهنگام با آزمایش قند خون از بروز عوارض جدی جلوگیری میکند.
سرطان تیروئید آناپلاستیک نوعی سرطان نادر و بسیار تهاجمی است که در سلولهای تیروئید رخ میدهد. این بیماری بیشتر در افراد بالای ۶۰ سال دیده میشود و رشد بسیار سریع و غیرقابل کنترلی دارد. علت دقیق آن هنوز مشخص نیست اما جهشهای ژنتیکی و سابقه سرطان تیروئید قبلی، ریسک ابتلا را افزایش میدهند. بهدلیل رشد سریع، تودهای بزرگ و سفت در گردن ظاهر میشود که به سرعت پیشرفت میکند. درمان ترکیبی جراحی، پرتو و شیمیدرمانی انجام میشود اما کنترل بیماری چالشبرانگیز است.
سرطان تیروئید پاپیلاری (PTC) شایعترین نوع سرطان تیروئید است و از سلولهای فولیکولی غده تیروئید منشا میگیرد. این بیماری با ویژگیهای هستهای متمایز مانند هستههای بزرگ و شیاردار مشخص میشود و معمولا در افراد جوان و میانسال رخ میدهد. PTC معمولا رشد آهستهای دارد و اگر زود تشخیص داده شود پیشآگهی خوب با نرخ بقای طولانیمدت نشان میدهد. عوامل خطر شامل قرارگیری در معرض تشعشعات و سابقه ژنتیکی هستند و درمان اصلی جراحی و ید رادیواکتیو (ید رادیواکتیو (RAI) برای همه بیماران PTC لازم نیست، بهصورت انتخابی بر پایه ریسک بیماری) اما واریانتهای تهاجمی مانند سلول بلند ممکن است نیاز به رویکردهای پیشرفتهتری داشتهباشند.