فهرست مطالب
- تومور مغزی پشت چشم چیست؟
- انواع تومور مغزی پشت چشم
- علائم تومور مغزی پشت چشم (علائم وجود تومور در پشت چشم)
- علت و عوامل خطر تومور مغزی پشت چشم چیست؟
- روش تشخیص تومور مغزی پشت چشم
- راه های درمان تومور مغزی پشت چشم
- عوارض تومور مغزی پشت چشم چیست؟
- پیشگیری از تومور مغزی پشت چشم چگونه ممکن است؟
- برای درمان تومور مغزی به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
- نتیجه گیری
تومور مغزی پشت چشم از جمله تومورهایی است که در نواحی جلویی مغز یا حفره کاسه چشم شکل میگیرد و به دلیل نزدیکی به عصب بینایی، میتواند موجب بروز علائم چشمی قابلتوجه شود. این تومور ممکن است رشد کند و خوشخیم باشد یا رفتار تهاجمیتری داشته باشد و به سرعت پیشرفت کند. بسته به محل دقیق، بیماران ممکن است دچار تاری دید، دوبینی یا بیرونزدگی چشم شوند. در بسیاری از موارد، اولین نشانهها توسط چشمپزشک در معاینه معمولی تشخیص داده میشود. بررسی دقیق با MRI به پزشکان در تعیین نوع تومور و انتخاب بهترین روش درمانی کمک میکند. در این مطلب از دکترتو، با تومور مغزی پشت چشم آشنا میشوید.
تومور مغزی پشت چشم چیست؟
تومور مغزی پشت چشم به رشد غیرطبیعی سلولها در ناحیه پشت کره چشم گفته میشود. این تومورها میتوانند خوشخیم یا بدخیم باشند. همچنین ممکن است به آرامی یا حتی به سرعت پیشرفت کنند. به دلیل نزدیکی این ناحیه به عصب بینایی و دیگر ساختارهای حیاتی، حتی تومورهای کوچک هم میتوانند باعث مشکلات بینایی، دوبینی یا کاهش میدان دید شوند. بخش شایع این نوع از تومور مغزی مننژیومها هستند که روی بال اسفنوئید (ساختار استخوانی پشت چشم) رشد میکنند. این تومورها ممکن است اعصاب بینایی یا رگهای خونی مهم را تحت فشار قرار دهند. درمان آنها بسته به اندازه، محل و انواع تومور مغزی متفاوت بوده و شامل جراحی یا رادیوسرجری دقیق میشود.
| موضوع | توضیح کوتاه |
|---|---|
| تومور مغزی پشت چشم چیست؟ | توموری در نواحی نزدیک چشم (مانند عصب بینایی، هیپوفیز یا فضای پشت چشم) که با فشار روی ساختارهای بینایی باعث علائم چشمی میشود. |
| علائم چشمی | تاری دید، کاهش بینایی، دوبینی، بیرونزدگی چشم، نقص میدان دید، سردرد همراه مشکلات بینایی. |
| علائم مغزی همراه | سردرد صبحگاهی، تهوع/استفراغ، تشنج، اختلال تعادل یا شخصیت. |
| علتها | جهش ژنتیکی، NF1 (در گلیوم عصب بینایی)، سابقه پرتودرمانی، در بسیاری موارد ناشناخته. |
| درمانها | جراحی، پرتودرمانی، داروهای هدفمند در برخی تومورها، شیمیدرمانی (کمتر رایج)، پایش دورهای در موارد کوچک و بیعلامت. |
| عوارض احتمالی | کاهش دائمی بینایی، آسیب عصب بینایی، عود تومور، اختلال هورمونی (در تومورهای هیپوفیز). |
انواع تومور مغزی پشت چشم
تومورهای مغزی پشت چشم معمولاً به رشدهای غیرطبیعی در ناحیه جلویی مغز یا حفره کاسه چشم گفته میشود که بر عصب بینایی، ساختارهای اطراف چشم یا غده هیپوفیز فشار وارد میکنند. این تومورها ممکن است خوشخیم یا تومور مغزی بدخیم باشند و بسته به محل و نوع سلول درگیر، علائم متفاوتی ایجاد کنند. از انواع شایع تومورهای مغزی پشت چشم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تومورهای متاستاتیک: سرطانهای سایر اندامها که به مغز گسترش یافته و بر بینایی تأثیر میگذارند
تشخیص دقیق تنها با تصویربرداری MRI و بررسی تخصصی توسط نورولوژیست یا نوروسرجن امکانپذیر است. - مننژیوم: تومور خوشخیم غشاء مغز که میتواند با فشار بر عصب بینایی باعث تاری دید یا دوبینی شود
- گلیوم عصب بینایی: معمولاً در کودکان رخ میدهد و رشد تدریجی دارد، گاهی با بیماری نوروفیبروماتوز نوع ۱ همراه است
- آدنوم هیپوفیز: در ناحیه غده هیپوفیز ایجاد میشود و ممکن است باعث اختلالات هورمونی و کاهش میدان بینایی گردد

۱. تومور عروقی پشت چشم
تومور مغزی پشت چشم شما معمولا نوعی تومور عروقی اربیت است. مننژیوم توموری است که از مننژها (یک ساختار بسیار نازک که کل مغز و نخاع را میپوشاند) ایجاد میشود. این بدان معنا است که مننژیوم میتواند در هر جایی از مغز یا نخاع ایجاد شود. هنگامی که مننژیوم از ناحیهای در پشت چشم (جلوی استخوان اسفنوئید جمجمه) ناشی میشود، به عنوان مننژیوم اسفنوئید شناخته میشود.
۲. تومور غده اشکی پشت چشم
تومورهای اپیتلیال شایعترین تومورهای غده اشکی هستند که تقریبا نیمی از کل تومورهای خوش خیم و نیمی از کل تومورهای بدخیم را تشکیل میدهند. آدنوم پلئومورفیک شایعترین توموری است که با آن مواجه میشویم و حدود ۲۰ درصد از کل تومورهای غده اشکی را تشکیل میدهد.

نکات مهم درباره تومور مغزی گرید ۴
علائم تومور مغزی پشت چشم (علائم وجود تومور در پشت چشم)
تومور مغزی پشت چشم همیشه علائم واضحی ندارد و گاهی در برخی موارد در معاینه یا آزمایش تشخیص داده شده و نیاز به تصویربرداری برای تشخیص است. با این حال، شایعترین علائم تومور مغزی پشت چشم به شکلهای مختلف بروز کرده و بر بینایی، ظاهر و حرکات چشم تأثیر میگذارد.
توجه داشتهباشید که بسیاری از این نشانهها ممکن است ناشی از بیماریهای خفیفتر چشمی باشند، اما بررسی سریع آنها توسط پزشک ضروری است. شایعترین علائم تومور مغزی پشت چشم عبارتاند از:
- بیرونزدگی چشم (پروپتوز)
- مشکلات بینایی (تاری دید، سایهها یا خطوط موجدار، لکه تیره در چشم، از دستدادن جزئی یا کامل بینایی)
- درد و ناراحتی (گاهی در داخل یا اطراف چشم)
- حرکات غیرطبیعی چشم
- تغییر در موقعیت سر (برای جبران دوبینی یا مشکلات بینایی)
- برآمدگی یا توده روی پلک یا داخل چشم
- سوزش مداوم چشم
علائم خاموش تومور پشت چشم
از آنجایی که تومورهای چشم در بعضی افراد معمولا علامتی ایجاد نمیکنند، اغلب در معاینات معمول چشم تشخیص داده میشوند. با این حال، ممکن است علائمی مانند تاری دید یا مگسپران (سایههایی در میدان دید) ایجاد کنند. تومورهای خوشخیم چشم میتوانند علائم دیگری نیز ایجاد کنند که از جمله آن برآمدگی یا بیرونزدگی چشم هستند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت hopkinsmedicine
Meningiomas can grow on the sphenoid wing, a shelf of bone in the middle of the head behind the eye. Tumors located here can become involved with the visual nerves or surround a key artery. Surgery for tumors in this spot can be tricky and demand an experienced neurosurgeon.
ترجمه فارسی:
مننژیومها روی بال اسفنوئید (یک قفسه استخوانی در وسط سر و پشت چشم) رشد میکنند. تومورهایی که در اینجا قرار دارند میتوانند با اعصاب بینایی درگیر شوند یا یک شریان کلیدی را احاطه کنند. جراحی تومورهای این نقطه میتواند دشوار باشد و نیاز به یک جراح مغز و اعصاب باتجربه دارد.
علت و عوامل خطر تومور مغزی پشت چشم چیست؟
در بیشتر افراد مبتلا به تومورهای اولیه مغز، علت تومور مغزی مشخص نیست، اما پزشکان برخی عوامل را شناسایی کردهاند که خطر ابتلا را افزایش میدهند. این عوامل شامل موارد زیر است:
- سن: تومورهای مغزی در هر سنی رخ میدهند، اما برخی انواع بیشتر در بزرگسالان و برخی دیگر در کودکان شایعتر هستند.
- نژاد: هر کسی ممکن است به تومور مغزی مبتلا شود، اما برخی انواع تومورها در نژادهای خاص شایعتر هستند.
- قرار گرفتن در معرض تابش قوی: افرادی که در معرض تابش یونیزهکننده شدید قرار گرفتهاند، مانند پرتودرمانی برای درمان سرطان یا تابش ناشی از بمبهای اتمی، خطر ابتلا به تومور مغزی در آنها افزایش مییابد.
- سندرمهای ارثی: برخی تغییرات ژنتیکی که در خانوادهها ارثی هستند، خطر ابتلا به تومور مغزی را بالا میبرند.

روش تشخیص تومور مغزی پشت چشم
گاهی اوقات آزمایشهای چشم وجود تومورهای مغزی پشت چشم را حتی قبل از بروز علائم واضح تشخیص میدهند. بنابراین انجام معاینات معمول چشم میتواند گزینهای بسیار موثر در تشخیص باشد. در طول این معاینات، چشمپزشک ممکن است تورم دیسک بینایی یا فشار روی عصب بینایی را مشاهده کند که هر دو باعث تغییر در بینایی شده و نشانهای از وجود تومور هستند.
با این حال، باید توجه داشت که آزمایشهای چشم همیشه قادر به شناسایی همه تومورها نیستند و دقت آنها به نوع تومور، اندازه و محل آن در مغز بستگی دارد. به هر حال، این معاینات اغلب اطلاعات ارزشمندی برای تشخیص زودهنگام و پیگیری وضعیت بیمار فراهم میکنند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت thebraintumourcharity
Some brain tumours can be detected through an eye test. But, it depends on the type of tumour and where it is. It’s also good to remember that brain tumours are relatively rare and vision problems can be caused by a lot of different factors.
ترجمه فارسی:
برخی تومورهای مغزی را میتوان با معاینه چشم تشخیص داد؛ اما این موضوع به نوع تومور و محل آن بستگی دارد. همچنین خوب است به یاد داشتهباشیم که تومورهای مغزی نسبتا نادر هستند و مشکلات بینایی میتوانند دلایل بسیار دیگری هم داشتهباشند.

همه اطلاعات درباره تومور مغزی گرید ۳
راه های درمان تومور مغزی پشت چشم
انتخاب روش درمان تومور مغزی به نوع تومور (خوشخیم یا بدخیم)، اندازه، محل و همچنین شرایط کلی بیمار بستگی دارد. در برخی موارد، اگر تومور مغزی خوش خیم باشد و علائمی ایجاد نکند، نیازی به درمان فوری نیست. اما در صورت رشد سریع یا بروز علائم، اقدامات درمانی ضروری خواهد بود. تیم درمانی معمولا علاوه بر ویژگیهای تومور، سلامت عمومی و ترجیحات بیمار را نیز در انتخاب روش مناسب در نظر میگیرد. روشهای درمانی تومور پشت چشم عبارتاند از:
- جراحی برای برداشتن تومور: اولین و رایجترین گزینه درمانی است، بهویژه در تومورهایی که امکان جداسازی کامل آنها وجود دارد.
- پرتودرمانی برای کنترل رشد تومور: زمانی استفاده میشود که جراحی بهطور کامل امکانپذیر نباشد یا سلولهای سرطانی باقی مانده باشند.
- شیمیدرمانی برای تومورهای سرطانی: بهطور ویژه برای تومورهای بدخیم و تهاجمی کاربرد دارد و اغلب همراه با پرتودرمانی انجام میشود.
- درمانهای دارویی: شامل داروهای هدفمند یا داروهایی برای کنترل علائم مانند ورم مغزی، تشنج و درد است.
- رادیوسرجری (جراحی با پرتو): روشی غیرتهاجمی است که با پرتوهای دقیق روی تومور اعمال میشود و برای تومورهای کوچک یا عمیق بهکار میرود.
عوارض تومور مغزی پشت چشم چیست؟
تومور مغزی پشت چشم میتواند طیف وسیعی از عوارض چشمی و عمومی ایجاد کند. اگر تومور فشار کافی به عصب بینایی وارد کند، نابینایی رخ میدهد؛ در بسیاری از بیماران این روند تدریجی است و با تاری دید، دوبینی یا افزایش نقاط کور آغاز میشود و سپس با رشد تومور و فشرده شدن عصب بینایی، از دست دادن بینایی بیشتر اتفاق میافتد. به طور کلی عوارض تومور مغزی پشت چشم عبارتاند از:
- تشنج
- سردرد
- تغییرات شخصیتی یا رفتاری
- استفراغ
- دوبینی
- از دست دادن حافظه
- مشکلات گفتاری
- ضعف
- مشکلات تعادل
پیشگیری از تومور مغزی پشت چشم چگونه ممکن است؟
پیشگیری کامل از تومور مغزی پشت چشم ممکن نیست، زیرا بسیاری از عوامل آن مانند جهشهای ژنتیکی یا استعداد ارثی خارج از کنترل فرد هستند. با این حال، رعایت برخی اصول سبک زندگی سالم و کاهش مواجهه با عوامل خطر میتواند احتمال بروز برخی انواع تومورها را کاهش دهد. برای پیشگیری نسبی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- انجام معاینات منظم چشم و مغز بهویژه در افراد دارای سابقه خانوادگی تومور مغزی برای تشخیص زودهنگام تغییرات احتمالی
- اجتناب از تماس طولانیمدت با اشعههای یونیزان مانند اشعه ایکس یا CT غیرضروری که میتواند به DNA سلولی آسیب بزند
- استفاده از رژیم غذایی غنی از آنتیاکسیدانها، میوهها، سبزیجات و مواد ضدالتهاب برای کاهش استرس اکسیداتیو سلولی
- پرهیز از مصرف سیگار و الکل که با افزایش خطر برخی تومورهای مغزی مرتبط است
- مدیریت تماس با مواد شیمیایی صنعتی و حلالها با استفاده از وسایل ایمنی مناسب

آنچه باید در مورد تومور مغزی گرید ۱ بدانید
برای درمان تومور مغزی به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
برای اطلاع بیشتر درباره درمان تومور مغزی می توانید از بهترین دکترهای مغز و اعصاب ایران نوبت بگیرید.
در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان مغز و اعصاب در برخی شهرهای مختلف ایران را مشاهده میکنید:
نتیجه گیری
تومور مغزی پشت چشم به دلیل موقعیت حساس خود میتواند تأثیر مستقیمی بر بینایی و عملکردهای عصبی بگذارد. هرچند بسیاری از این تومورها خوشخیماند و با جراحی یا رادیوسرجری قابل درماناند، اما در صورت بیتوجهی ممکن است باعث آسیب دائمی به عصب بینایی شوند. تشخیص زودهنگام از طریق معاینه چشم و تصویربرداری مغزی کلید اصلی موفقیت درمان است. در مواردی که تومور کوچک و بدون علامت باشد، پایش دورهای بهترین گزینه است. همکاری میان متخصصان مغز و اعصاب، چشمپزشک و جراح مغز برای مدیریت مؤثر این بیماران ضروری است. آگاهی بیماران از علائم هشداردهنده میتواند از بروز عوارض جبرانناپذیر جلوگیری کند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!