فهرست مطالب
سنگ لوزه معمولاً یک مشکل کوچک و آزاردهنده است، اما گاهی میتواند همراه با علائم جدیتر ظاهر شود. بیشتر افراد وقتی برای اولین بار این تودههای سفید یا زرد را میبینند، نگران بیماریهای خطرناک میشوند. واقعیت این است که در اغلب موارد، سنگ لوزه بیخطر است و با مراقبت ساده برطرف میشود. اما زمانی که درد، تب، یا دشواری در بلع همراه آن باشد، باید بدانیم که سنگ لوزه خطرناک است و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. در این مقاله از دکترتو با شما هستیم تا به طور کلی خطرات موجود و علائم هشداردهنده آن را مورد بررسی دقیقتری قرار دهیم.
چه زمانی سنگ لوزه خطرناک است؟
سنگهای کوچک که بدون درد یا علامت خاص هستند، معمولاً هیچ تهدیدی برای سلامتی ایجاد نمیکنند و فرد ممکن است هنگام سرفه یا مسواکزدن متوجه آنها شود. مشکل زمانی شروع میشود که اندازه، تعداد و علائم همراه با سنگها تغییر کند.
گاهی سنگ لوزه نشاندهنده وجود التهاب مزمن یا عفونت تکرارشونده در لوزهها است. این حالتها میتوانند کیفیت زندگی را تحتتأثیر قرار دهند: بوی بد دهان، سوزش گلو، احساس وجود جسم خارجی، یا حتی اختلال در بلع. اگر هرکدام از این علائم به حدی برسند که زندگی روزمره را سخت کنند، دیگر نمیشود آن را بیاهمیت دانست.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Tonsil stones generally aren’t harmful. But they can become a major annoyance if you get them often. It’s OK to try and remove them at home. But if home remedies don’t work, it’s time to call your healthcare provider.
ترجمه فارسی:
سنگ لوزه به طور کلی خطرناک نیست، اما اگر مرتب ایجاد شود میتواند حسابی آزاردهنده باشد. معمولاً میتوان آن را در خانه برطرف کرد، ولی اگر روشهای خانگی نتیجه نداد، بهتر است با پزشک یا متخصص مشورت کنید.
۱. سنگ های بزرگ و عودکننده
اگر سنگ بارها برگردد و هر بار بزرگتر شود، ممکن است کریپتهای لوزه بزرگتر باشد و یا سابقهٔ عفونتهای مکرر لوزه نقش داشته باشد؛ بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود. سنگهای بزرگ میتوانند با چشم دیده شوند، هنگام بلع گیر کنند و حتی با لمس انگشت در پشت دهان حس شوند.
این نوع سنگها نشان میدهند که باکتریها و باقیماندههای غذا بهطور مداوم در لوزه جمع میشوند. بزرگ شدن مداوم لوزهها، صحبت کردن را هم تحت تأثیر قرار میدهد. در چنین مواقعی، لازم است پزشک وضعیت لوزه را بررسی کند و گاهی درمانهای جدیتر مثل لیزر یا حتی جراحی برداشتن لوزه پیشنهاد میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthdirect
Small tonsil stones usually don’t cause problems but larger ones may lead to bad breath or discomfort. Good oral hygiene, such as toothbrushing and gargling with saltwater, may help treat and prevent tonsil stones. See a doctor if tonsil stones lead to ongoing bad breath, pain or difficulty swallowing.
ترجمه فارسی:
سنگهای لوزه کوچک معمولاً مشکلی ایجاد نمیکنند، اما سنگهای بزرگتر ممکن است باعث بوی بد دهان یا احساس ناراحتی شوند. رعایت بهداشت دهان و دندان، مثل مسواکزدن و قرقره کردن آب نمک، میتواند به درمان و پیشگیری از تشکیل سنگ کمک کند. اگر سنگ لوزه باعث بوی بد دهان مداوم، درد یا سختی در بلع شود، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
۲. همراه با عفونت مکرر لوزه و تب
وقتی وجود سنگ لوزه با تب، گلودرد شدید، قرمزی و تورم لوزهها همراه باشد، به احتمال زیاد عفونت لوزه فعال وجود دارد. در این شرایط، سنگها تنها بخش کوچکی از مشکل هستند و علت اصلی التهاب باید درمان شود. عفونتهای تکرارشونده باعث فرسایش بافت لوزه و افزایش عمق شکافها میشوند، بنابراین سنگها راحتتر تشکیل و بزرگتر میشوند. اگر التهاب لوزه بهطور مکرر عود میکند، تصمیم درمانی باید بر اساس معیارهای تعریفشده و ارزیابی پزشک باشد.
عفونت مکرر لوزه کلافهات کرده؟
برای درمان فوری نوبت بگیر.
۳. زمانی که سنگ لوزه باعث درد شدید، بلع سخت یا خفگی میشود
هر علامتی که تنفس، بلع یا حتی خوابیدن را سخت کند، نیاز به پیگیری فوری دارد. اگر سنگ خیلی بزرگ باشد، ممکن است در پشت حلق احساس گیر کردن ایجاد کند یا باعث شود غذا سخت پایین برود. دردی که به گوش میزند نیز یک علامت هشدار است؛ چون اعصاب ناحیه گلو و گوش به هم نزدیکاند و التهاب لوزه میتواند درد را به گوش منتقل کند.
در این وضعیتها، مراجعه سریع به پزشک ضروری است، چون ممکن است پشت این علائم فقط یک سنگ ساده نباشد و نوعی آبسه یا عفونت پیشرفته در کار باشد.
عوارض احتمالی سنگ لوزه درمان نشده
سنگ لوزه همیشه بیخطر نیست و رها کردن طولانیمدت آن میتواند زمینهساز مشکلات دیگر شود. معمولاً روند خطر بهصورت تدریجی پیش میرود و فرد ابتدا فقط از بوی بد دهان شکایت دارد، اما به مرور درد و مشکلات بلع هم اضافه میشود. پیشگیری در اینجا اهمیت زیادی دارد.
اگر علت اصلی تشکیل سنگها درمان نشود، التهاب مزمن و تجمع باکتریها ادامه پیدا میکند. وقتی این چرخه ادامهدار شود، لوزهها بیشتر آسیب میبینند و عوارض جدیتر بروز میکنند. در این بخش به عوارضی میپردازیم که ممکن است در نتیجه بیتوجهی به سنگ لوزه رخ دهند:
درمان سنگ لوزه چیست؟
۱. تشدید بوی بد دهان و التهاب مزمن لوزه
شایعترین علامت سنگ لوزه، بوی بد دهان است. این بو به دلیل تجمع باکتریها و تجزیه مواد درون سنگ ایجاد میشود. اگر درمان یا پاکسازی انجام نشود، لوزهها بهصورت مزمن ملتهب میمانند و عمق شکافها بیشتر میشود، بنابراین تشکیل سنگ بزرگتر هم محتملتر میشود. این اتفاق هم از نظر سلامتی و هم از نظر اجتماعی میتواند آزاردهنده باشد و اعتمادبهنفس فرد را کاهش دهد.
۲. عفونت ثانویه و تشدید گلودرد
سنگهای لوزه میتوانند مثل یک منبع دائمی آلودگی عمل کنند، چون باکتریها درون آنها پنهان میمانند و بهراحتی از بین نمیروند. هر زمان شرایط برای رشد باکتریها مناسب شود، مثلاً وقتی ایمنی بدن کمی پایین بیاید، این میکروبها دوباره فعال شده و التهاب تازهای ایجاد میکنند. به همین خاطر فرد ممکن است مرتب دچار گلو درد شود و بعد از مدتی دوباره سنگ تشکیل شود و عفونت شدیدتر برگردد.
این چرخه تکراری هم آزاردهنده است و هم باعث میشود فرد همیشه احساس ناراحتی یا سوزش در گلو داشته باشد. اگر چنین وضعیتی ادامه پیدا کند، ممکن است نیاز به مصرف مکرر آنتیبیوتیک یا حتی درمانهای جدیتر مثل لیزر یا جراحی بهوجود آید.
| علائم سنگ لوزه | علت خطرناک بودن |
|---|---|
| بوی بد دهان مداوم | تجمع باکتریها و مواد در سنگ باعث التهاب مزمن لوزه میشود. |
| احساس جسم خارجی در گلو | سنگهای بزرگ یا عودکننده نشاندهنده التهاب مزمن یا عفونت مکرر هستند. |
| درد گلو یا گوش | التهاب ناشی از سنگ میتواند به اعصاب مجاور درد منتقل کند. |
| سختی در بلع یا غذا خوردن | سنگ بزرگ یا التهاب شدید ممکن است بلع را مشکل کند و خطر عفونت ایجاد شود. |
| تب و قرمزی لوزهها | نشاندهنده عفونت فعال و تشدید فرسایش بافت لوزه است. |
| خفگی یا تنگی نفس در موارد شدید | سنگ بزرگ یا التهاب مزمن میتواند راه هوایی را تنگ کند. |
| تشکیل سنگهای مکرر | چرخه التهاب و تجمع باکتریها باعث افزایش اندازه و تعداد سنگها میشود. |
| خروپف و اختلال خواب | التهاب مزمن و بزرگ شدن لوزه راه هوایی را محدود میکند و کیفیت خواب را کاهش میدهد. |
| عفونت ثانویه و گلودرد مکرر | منبع دائمی باکتریها در سنگ باعث بازگشت التهاب و نیاز به درمانهای جدی میشود. |
| احتمال آبسه اطراف لوزه (نادر) | عفونت گسترده در بافت اطراف لوزه میتواند درد شدید، تب و مشکلات تنفسی ایجاد کند. |
۳. احتمال شکل گیری آبسه اطراف لوزه (در موارد نادر)
در برخی افراد، عفونت میتواند از خود لوزه فراتر رود و در بافتهای اطراف آن تجمع چرک ایجاد کند که به آن آبسه دورلوزهای میگویند. این وضعیت خطرناک است، با درد بسیار شدید، تب بالا و حتی مشکل در تنفس همراه است و معمولاً نیاز به تخلیه فوری دارد. اگرچه نادر است، اما نشان میدهد چرا رها کردن طولانیمدت التهاب لوزه میتواند عواقب جدی داشته باشد.
۴.۶ (۱۴۷۴ نظر)۴.۸ (۹۷۴ نظر)۴.۹ (۸۹۰ نظر)۴.۸ (۸۵۷ نظر)۴.۸ (۶۹۲ نظر)۴.۹ (۶۵۰ نظر)۴. تاثیر غیرمستقیم بر خواب، خروپف و احساس فشار در گلو
اگر اندازه لوزهها به دلیل التهاب مزمن افزایش پیدا کند، راه هوایی کمی تنگتر میشود. در نتیجه ممکن است هنگام خواب خروپف ایجاد شود یا فرد حس کند نفسش کامل بالا نمیآید. گاهی احساس وجود یک توده یا جسم خارجی در پشت گلو آرامش فرد را میگیرد و حتی اضطراب ایجاد میکند. خواب نامناسب هم خودش باعث خستگی روزانه، بیحوصلگی و کاهش تمرکز خواهد شد.
آیا سنگ لوزه میتواند به سرطان یا بیماری های خطرناک تبدیل شود؟
سنگ لوزه و سرطان یکی از بزرگترین نگرانیهای افرادی است که برای اولینبار با این مسئله مواجه میشوند. خوشبختانه پاسخ کوتاه و روشن است، خیر. سنگ لوزه تبدیل به سرطان نمیشود. سنگها فقط تجمع موادغذایی، بزاق و باکتریها هستند و هیچ ارتباطی با فرآیندهای سرطانی ندارند.
با این حال، اگر تودهای در لوزه رشد کند که با گذشت زمان بزرگتر شود، شکل نامتقارن داشته باشد یا با خونریزی همراه باشد، بهتر است پزشک بررسی کند تا علت آن مشخص شود. تشخیص اشتباه بین یک توده واقعی و سنگ لوزه میتواند نگرانی ایجاد کند.
سنگ لوزه همچنین ارتباط مستقیمی با بیماریهای قلب و ریه ندارد؛ اما عفونتهای شدید یا درماننشده در ناحیه حلق، بهطور نظری میتوانند مشکلات دیگری ایجاد کنند. خوشبختانه این موارد بسیار نادر هستند و با پیگیری مناسب، قابل پیشگیریاند. پس مهمترین نکته این است که فرد بداند چه زمانی باید به پزشک مراجعه کند و چه زمانی تنها رعایت بهداشت دهان کافی است.
نگرانی که سنگ لوزه به سرطان ختم بشه؟ همین حالا مشاوره بگیر.
نتیجه گیری
در بیشتر مواقع، سنگ لوزه تنها یک مزاحم کوچک است و با رعایت بهداشت دهان و گلو بهراحتی قابل کنترل است. اما همیشه این جمله را به خاطر داشته باشیم، زمانی سنگ لوزه خطرناک است که علائم آن جدی شود. اگر درد شدید، تب، بوی بد دهان غیرقابلکنترل، مشکل در بلع، یا افزایش مکرر اندازه سنگ را تجربه میکنید، بهتر است در اولین فرصت با یک پزشک مشورت کنید. با شناخت علائم هشدار و درمان بهموقع، میتوان از عوارض ناخوشایند جلوگیری کرد و سلامتی حلق را در بهترین وضعیت نگه داشت.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!