هپاتیت a نوعی التهاب حاد کبدی است که بر اثر ویروس HAV ایجاد میشود و معمولاً از طریق آب یا غذای آلوده منتقل میگردد. این بیماری در بیشتر موارد خفیف و خودمحدودشونده است و بدون بر جای گذاشتن آسیب دائمی بهبود مییابد. هرچند در افراد سالم خطری جدی ندارد، اما در سالمندان یا بیماران با مشکلات زمینهای کبد ممکن است به نارسایی حاد کبد منجر شود. درمان اختصاصی برای آن وجود ندارد و استراحت، تغذیه سالم و پرهیز از الکل اصلیترین اقدامات هستند. واکسیناسیون، رعایت بهداشت فردی و مصرف آب سالم مؤثرترین روشهای پیشگیری از هپاتیت a محسوب میشوند.
اسهال ویروسی نوعی عفونت دستگاه گوارش است که میتواند کودکان و بزرگسالان را درگیر کند. این بیماری واگیردار بوده و بهراحتی از طریق تماس مستقیم با فرد آلوده، مصرف آب و غذای آلوده یا تماس با سطوح آلوده منتقل میشود. ویروسهایی مانند نوروویروس، روتاویروس و آدنوویروس از شایعترین عوامل ایجادکننده این بیماری هستند. علائم اصلی شامل اسهال آبکی، تهوع، استفراغ، تب، دلدرد و ضعف عمومی است که معمولاً چند روز تا یک هفته طول میکشد. درمان این بیماری بیشتر حمایتی است و شامل جبران مایعات از دسترفته، رعایت بهداشت فردی و استراحت کافی میشود.
تومور استرومال دستگاه گوارش یکی از انواع سرطان در این اندامها بهویژه معده و روده کوچک است. علائمی مانند درد شکم، حالت تهوع و استفراغ و بیمیلی به غذا ایجاد میکند. برای درمان آن معمولا جراحی پیشنهاد میشود. گاهی هم درمان دارویی هدفمند کاربرد دارد.
سرطان روده کوچک نوعی سرطان نسبتاً نادر دستگاه گوارش است که در روده باریک ایجاد میشود و عملکرد حیاتی آن در جذب مواد مغذی را مختل میکند. این بیماری معمولاً در مراحل پیشرفته تشخیص داده میشود، زیرا علائم آن مانند درد شکم، تهوع، نفخ یا کاهش وزن، مبهم و شبیه مشکلات گوارشی دیگر هستند. انواع مختلفی از جمله آدنوکارسینوم، تومور کارسینوئید، لنفوم و سارکوم دارد که هرکدام رفتار درمانی متفاوتی دارند. تشخیص دقیق از طریق آندوسکوپی، تصویربرداری و نمونهبرداری انجام میشود و درمان بر پایه جراحی، شیمیدرمانی یا درمان هدفمند صورت میگیرد.
کبد چرب یا استئاتوز کبدی یکی از انواع بیماریهای کبد است. در این بیماری کبد توانایی تجزیه و پردازش چربی را به دلیل مصرف زیاد الکل، بیماری دیابت، تری گلیسیرید بالا یا سایر بیماریها از دست میدهد و علائمی مانند ضعف و خستگی شدید، تهوع و استفراغ و درد در ناحیه شکمی را ایجاد میکند. خوشبختانه مراحل اولیه این بیماری با تغییر رژیم غذایی قابل درمان است.
سرطان مجرای صفراوی سرطانی نادر است. اما معمولا دیر تشخیص داده شده و نرخ بقای آن پایین است. احتمال بروز این سرطان در بیماران مبتلا به هپاتیت، سیروز کبدی، سنگ مجرای صفرا و التهاب روده بیشتر است. کلانژیوکارسینوما میتواند باعث درد شکم، حالت تهوع و زردی پوست شود.
کبد چرب گرید ۳ نشاندهنده مرحلهای شدید از بیماری کبد چرب غیر الکلی است که میتواند به سیروز گرید ۴ پیشرفت کند. در این مرحله، چربی بهطور گستردهای در سلولهای کبدی تجمع پیدا میکند و التهاب و آسیب جدی ایجاد میکند. افراد چاق، دیابتی یا کسانی که سبک زندگی کمتحرکی دارند، بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند. درمان این بیماری با اصلاح تغذیه، کاهش وزن، ورزش منظم و گاهی دارودرمانی انجام میشود و تشخیص بهموقع آن اهمیت زیادی دارد.
بیماری کبد چرب گرید 2 دومین مرحله از بیماری کبد چرب غیر الکلی است که در اثر انباشت چربی در اطراف کبد ایجاد میشود. در این مرحله ممکن است کبد ملتهب شود و سطح آنزیمهای کبدی افزایش مییابد. کبد چرب گرید 2 هم با رژیم غذایی سالم، ورزش و کاهش وزن قابل درمان است.
برخی غذاها برای دستگاه گوارش آسیب پذیر و حساس مناسبترند و از طرف دکتر گوارش و دکتر طب سنتی توصیه میشوند. غذاهای مناسب برای دستگاه گوارش آسیب پذیر شامل زنجبیل، نعناع، بابونه، پروتئین بدون چربی و سبزیجات هستند.
ازوفاژیت یا التهاب مری، بیماری شایعی است که با تحریک و ورم دیوارههای مری همراه است و میتواند به بافت مری آسیب بزند. این بیماری با مشکلاتی مانند بلع دردناک، دیسفاژی، سوزش سر دل و درد در قفسه سینه بروز میکند. شایعترین علل آن شامل رفلاکس اسید معده، آلرژیها، عفونتها و عوارض ناشی از داروها است. عواملی مانند چاقی، مصرف سیگار، الکل و بیماریهای عفونی خطر ابتلا را افزایش میدهند و اگر بهموقع درمان نشوند، ممکن است زخم مری، اسکار مری یا اختلالات بلع ایجاد شود. پزشکان معمولا داروهای ضد اسید یا درمانهای ضدعفونی را برای التهاب مری تجویز میکنند.
ورم معده التهاب پوشش داخلی معده است که به دلایلی مانند عفونت هلیکوباکتر پیلوری، استرس و مصرف داروهای ضدالتهابی ایجاد میشود. علائم آن شامل درد شکم، نفخ و تهوع است و درمان با داروهای کاهشدهنده اسید و تغییر سبک زندگی انجام میشود.
یرقان یا زردی حالتی است که در اثر تجمع بیلیروبین در خون ایجاد شده و با زردی پوست و چشمها شناخته میشود. این بیماری میتواند ناشی از مشکلات کبدی، صفراوی یا خونی باشد و در بزرگسالان اغلب نشانه یک اختلال جدی است. علائم آن شامل خستگی، خارش پوست، تیره شدن ادرار و روشن شدن مدفوع است. درمان بسته به علت متفاوت است و میتواند شامل دارو، جراحی، تغییر سبک زندگی یا در موارد شدید پیوند کبد باشد.