فهرست مطالب
- ریزش مو در مردان جوان از چه حدی غیرطبیعی است؟
- علت کم پشت شدن مو در نوجوانی و جوانی مردان چیست؟
- ژنتیک و هورمون چطور باعث ریزش مو در مردان جوان میشوند؟
- آیا تستوسترون بالا باعث ریزش مو در مردان میشود؟
- کدام عادت های مردان جوان ریزش مو را تشدید میکند؟
- مرد جوان چه زمانی باید برای ریزش مو به پزشک مراجعه کند؟
- نتیجه گیری
خلاصه مقاله را در این پادکست گوش کنید:
شایعترین علت ریزش مو در مردان جوان طاسی با الگوی مردانه است، یعنی حساسیت ارثی فولیکول مو به یکی از هورمونهای مردانه که باعث میشود موها نازکتر و کوتاهتر شوند. خیلی از مردها اولین بار در بیست و چند سالگی متوجه میشوند که خط رویش موی دو طرف پیشانی عقب رفته یا موهای بالای سر کمپشتتر شده است. اما آیا ریزش مو در این سن طبیعی است و از کجا میشود فهمید ریزش الگویی است؟ نقش ژنتیک و تستوسترون در آن چقدر است و کدام علتها را باید در یک مرد جوان کنار گذاشت؟ در این مقاله از دکترتو با علتهای ریزش مو در مردان جوان، نشانههای اولیه و زمان مراجعه به پزشک آشنا میشوید.
ریزش مو در مردان جوان از چه حدی غیرطبیعی است؟
ریزش مو در مردان جوان وقتی غیرطبیعی است که نسبت به حد معمول بیشتر، طولانیمدت یا همراه با کمپشت شدن واضح باشد؛ این ریزش میتواند الگودار (مثلا طاسی با الگوی مردانه) یا منتشر از سراسر سر باشد و هر دو نوع در صورت تداوم نیاز به بررسی پزشک دارند. ریزش طبیعی مو مردان روزانه پنجاه تا صد تار است و این موها دوباره رشد میکنند، پس زیاد به نظر رسیدن تارهای ریخته بهتنهایی معیار خوبی نیست. آنچه اهمیت دارد این است که ریزش در کدام نقطه سر اتفاق میافتد. عقب رفتن خط رویش مو در دو طرف پیشانی و کمپشت شدن نقطه بالای سر نشانه ریزش الگویی است، در حالی که ریزش یکنواخت از تمام سر معمولا علت دیگری دارد.
ریزش موی شقیقه مردان معمولا اولین چیزی است که خود فرد یا اطرافیانش متوجه میشوند. خط رویش مو کمکم شکل حرف M پیدا میکند و موهای همان ناحیه نازکتر و کمرنگتر از بقیه میشوند. چون این تغییر آهسته است، مقایسه عکسهای چند سال قبل دقیقتر از اتکا به حافظه است. تشخیص قطعی الگو با معاینه پوست سر انجام میشود و بهترین دکتر پوست و مو ایران میتواند مرحله ریزش را هم مشخص کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
“Many start to notice the early stages of male pattern baldness by their 30s, but they may begin as early as your late teenage years or early 20s.”
ترجمه فارسی:
بسیاری از افراد مراحل اولیه طاسی با الگوی مردانه را تا سی سالگی متوجه میشوند، اما این مراحل ممکن است از همان اواخر نوجوانی یا اوایل بیست سالگی شروع شوند.
علت کم پشت شدن مو در نوجوانی و جوانی مردان چیست؟
علت ریزش مو در مردان جوان در بیشتر موارد طاسی با الگوی مردانه است، اما برخی بیماریها و کمبودها هم در همین سن ریزش ایجاد میکنند و درمانشان کاملا فرق دارد. تفاوت مهم این است که ریزش الگویی آهسته و پیشرونده است و ریزشهای دیگر معمولا ناگهانی شروع میشوند و به علت زمینهای پاسخ میدهند. به همین دلیل جدا کردن این دو دسته قبل از هر اقدامی اهمیت دارد. علتهای شایع ریزش مو در مردان جوان عبارتاند از:
- طاسی با الگوی مردانه، که به آن آلوپسی آندروژنیک هم گفته میشود
- تلوژن افلوویوم، یعنی ریزش گسترده بعد از یک استرس یا بیماری
- کمبود آهن و ویتامین دی
- اختلالات تیروئید
- ریزش سکهای
- بیماریهای پوست سر مانند درماتیت سبورئیک
۱. طاسی با الگوی مردانه
طاسی با الگوی مردانه شایعترین علت ریزش مو در مردان جوان است و ریشه آن ارثی و هورمونی است. در این حالت فولیکولهای حساس به هورمون کوچک میشوند و هر بار موی نازکتر و کوتاهتری تولید میکنند تا جایی که دیگر موی قابل دیدن نمیسازند. الگوی آن ثابت است و از شقیقهها و بالای سر شروع میشود، در حالی که موهای پشت و طرفین سر معمولا باقی میمانند. سرعت پیشرفت در افراد مختلف فرق دارد و شروع زودتر معمولا به معنای پیشرفت بیشتر در طول زمان است. فهرست کامل علت ریزش مو در مردان در همه سنین از عفونت پوست سر تا داروها را هم در بر میگیرد.
۲. تلوژن افلوویوم
تلوژن افلوویوم ریزش گسترده و موقتی مو بعد از یک فشار جدی به بدن است و در مردان جوان بیشتر از آنچه تصور میشود دیده میشود. تب بالا، جراحی، کاهش وزن سریع، بیخوابی طولانی و دورههای پراسترس مانند امتحانات یا خدمت سربازی میتوانند آن را شروع کنند. نکته کلیدی فاصله زمانی است، چون ریزش معمولا دو تا سه ماه بعد از آن اتفاق شروع میشود و همین باعث میشود فرد ارتباط را نبیند. این ریزش از تمام سر است و خط رویش مو را عقب نمیبرد و بعد از برطرف شدن علت طی چند ماه جبران میشود.
۳. کمبود آهن و ویتامین دی
کمبود آهن و ویتامین دی از علتهای قابل درمان ریزش مو در مردان جوان است و با آزمایش خون ساده مشخص میشود. آهن پایین چرخه رشد مو را کوتاه میکند و موها زودتر از موعد وارد مرحله ریزش میشوند. در مردان جوانی که رژیم غذایی محدود دارند یا ورزش سنگین انجام میدهند، این کمبودها شایعترند. جبران کمبود این مواد، ریزش را متوقف میکند، اما مصرف خودسرانه مکمل آهن بدون آزمایش مناسب نیست، چون آهن اضافی در بدن ذخیره میشود.
۴. اختلالات تیروئید
اختلالات تیروئید چه در حالت کمکاری و چه پرکاری باعث نازک شدن و ریزش یکنواخت مو در مردان جوان میشوند. تیروئید سرعت سوخت و ساز بدن را تنظیم میکند و چرخه رشد مو به همین تنظیم وابسته است. در این حالت ریزش مو معمولا تنها نشانه نیست و خستگی، تغییر وزن، تغییر خلق یا حساسیت به سرما و گرما هم کنارش دیده میشود. آزمایش تیروئید بخشی از بررسی اولیه ریزش مو در سن پایین است.
۵. ریزش سکه ای
ریزش سکهای یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به فولیکولهای مو حمله میکند و لکههای گرد و کاملا بدون مو میسازد. شکل آن با ریزش الگویی فرق دارد، چون مرز لکهها مشخص است و پوست داخلشان صاف و سالم به نظر میرسد. این بیماری در ریش و ابرو هم دیده میشود. سیر آلوپسی آره آتا در افراد مختلف تفاوت زیادی دارد و در بعضی خودبهخود فروکش میکند.
۶. بیماری های پوست سر
بیماریهای پوست سر مانند درماتیت سبورئیک با التهاب و خارش مداوم به ریشه مو آسیب میزنند و ریزش را بیشتر میکنند. پوستهریزی چرب و زرد رنگ، قرمزی و خارش نشانههای آن هستند و خاراندن مکرر خودش به موها آسیب میزند. این ریزش با درمان التهاب برگشتپذیر است. عفونت قارچی پوست سر هم لکههای پوستهدار همراه با شکستن موها ایجاد میکند و درمان جداگانهای میخواهد. تشخیص این علتها از روی الگو و سرعت ریزش تا حد زیادی ممکن است و در جدول زیر توضیح داده شده است.
| علت | الگوی ریزش | نشانه همراه |
|---|---|---|
| طاسی با الگوی مردانه | شقیقه و بالای سر، آهسته و پیشرونده | سابقه خانوادگی |
| تلوژن افلوویوم | یکنواخت از تمام سر، دو تا سه ماه بعد از یک فشار | ریزش دستهای هنگام شستوشو |
| کمبود آهن و ویتامین دی | نازک شدن یکنواخت | خستگی و رنگپریدگی |
| اختلالات تیروئید | نازک شدن یکنواخت | تغییر وزن و خلق |
| ریزش سکهای | لکههای گرد با مرز مشخص | درگیری ریش و ابرو |
| بیماریهای پوست سر | پراکنده، همراه التهاب | پوسته و خارش |
بهترین روش درمان ریزش مو در مردان چیه؟
از متخصص سوال کن!
ژنتیک و هورمون چطور باعث ریزش مو در مردان جوان میشوند؟
ژنتیک و هورمون با هم باعث ریزش مو در مردان جوان میشوند، به این صورت که ژنها تعیین میکنند فولیکول مو تا چه اندازه به هورمون حساس باشد. هورمون موثر در این فرآیند دی هیدروتستوسترون یا همان DHT است که از تستوسترون ساخته میشود. فولیکول حساس در برخورد با این هورمون کوچک میشود و چرخه رشدش کوتاهتر میشود تا جایی که موی تولیدشده دیگر دیده نمیشود. چون این حساسیت ارثی است، سابقه خانوادگی بهترین پیشبینیکننده شروع زودهنگام ریزش است.
یک باور رایج در این زمینه نیاز به اصلاح دارد. بسیاری تصور میکنند طاسی فقط از طرف مادر و از پدربزرگ مادری به ارث میرسد. طاسی پدر هم شانس فرد را بالا میبرد و ارث این ویژگی از هر دو طرف خانواده منتقل میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
“If your father is bald, you’re twice as likely to have male pattern baldness.”
ترجمه فارسی:
اگر پدر شما طاس باشد، احتمال ابتلای شما به طاسی با الگوی مردانه دو برابر میشود.
آیا تستوسترون بالا باعث ریزش مو در مردان میشود؟
تستوسترون بالا بهتنهایی باعث ریزش مو در مردان نمیشود و آنچه تعیینکننده است حساسیت ارثی فولیکول به DHT است. دو مرد با سطح تستوسترون یکسان میتوانند وضعیت موی کاملا متفاوتی داشته باشند، چون فولیکول یکی به این هورمون واکنش نشان میدهد و فولیکول دیگری نمیدهد. به همین دلیل آزمایش تستوسترون در بررسی معمول ریزش مو جای ثابتی ندارد و پزشک آن را فقط در حضور نشانههای دیگر درخواست میکند. تصور اینکه ریزش مو نشانه مردانگی بیشتر است هم پایه علمی ندارد.
موضوع در مورد هورمونهای تزریقی فرق میکند. مصرف استروئیدهای آنابولیک برای عضلهسازی، سطح آندروژن بدن را به شکل مصنوعی بالا میبرد و در فردی که زمینه ارثی دارد، ریزش را زودتر و شدیدتر میکند.
کدام عادت های مردان جوان ریزش مو را تشدید میکند؟
عوامل ریزش مو در مردان که به سبک زندگی برمیگردند بیشتر به تغذیه، مکملها و فشار بر ساقه مو مربوط میشوند. این عادتها زمینه ارثی را عوض نمیکنند، اما زمان شروع ریزش را جلو میاندازند و سرعتش را بالا میبرند. مواردی که بیشترین اثر را دارند به این ترتیب هستند:
- مصرف استروئید آنابولیک و مکملهای هورمونی بدنسازی
- رژیمهای سریع و کمکالری که پروتئین و آهن کافی ندارند
- سیگار، که جریان خون پوست سر را کم میکند
- کمخوابی مزمن و دورههای طولانی استرس
- بستن محکم مو و استفاده مداوم از ژل و واکس سفت
- شستوشوی بسیار مکرر با شامپوهای قوی که پوست سر را خشک میکند
اصلاح این موارد ریزش الگویی را متوقف نمیکند، ولی فشار اضافی روی موهای باقیمانده را برمیدارد. در ریزشهایی که علتشان کمبود تغذیهای یا استرس است، همین اصلاحها میتوانند بیشتر کار را انجام دهند.
در جوانی ریزش مو گرفتی؟ همین حالا از دکتر مشاوره بگیر.
مرد جوان چه زمانی باید برای ریزش مو به پزشک مراجعه کند؟
مرد جوان وقتی باید برای ریزش مو به پزشک مراجعه کند که ریزش الگو پیدا کند یا سریع پیش برود. زود مراجعه کردن در ریزش الگویی اهمیت زیادی دارد، چون فولیکولی که کاملا از بین رفته باشد با هیچ دارویی برنمیگردد و کاری که میشود کرد حفظ موهای موجود است. این نشانهها بررسی پزشکی را لازم میکنند:
- عقب رفتن محسوس خط رویش مو یا کمپشت شدن بالای سر قبل از سی سالگی
- ریزش دستهای و ناگهانی در عرض چند هفته
- لکههای گرد و بدون مو روی سر یا ریش
- ریزش همراه با قرمزی، پوسته یا خارش پوست سر
- ریزش همراه با خستگی، تغییر وزن یا تغییر خلق
مراجعه را به تعویق نیندازید. معاینه پوست سر و در صورت لزوم آزمایش خون نوع ریزش را مشخص میکند و بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران میتواند تعیین کند ریزش الگویی است یا علت زمینهای دارد.
۴.۶ (۱۳۷۸ نظر)۴.۵ (۱۲۳۸ نظر)۴.۷ (۱۰۴۶ نظر)۴.۴ (۱۱۳۱ نظر)۴.۱ (۹۱۹ نظر)۴.۶ (۶۸۴ نظر)نتیجه گیری
در ریزش مو مردان جوان، الگوی ریزش بیش از تعداد تارهای ریخته مشخص میکند با چه چیزی روبهرو هستید. عقب رفتن خط رویش مو از شقیقهها و کمپشت شدن بالای سر نشانه ریزش ارثی است و ریزش یکنواخت از تمام سر معمولا علت زمینهای قابل درمانی دارد. سطح تستوسترون در این میان نقش تعیینکننده ندارد و آنچه اهمیت دارد حساسیت ارثی فولیکول است. عکسهای چند سال قبل خود را با وضعیت فعلی مقایسه کنید و اگر خط رویش مو عقب رفته بود، بررسی را به سالهای بعد موکول نکنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
