نوبتگیری و مشاوره سریعتر در اپ دکترِتو
سرگیجه و حالت تهوع در زنان ممکن است ناشی از عوامل متعددی از جمله تغییرات هورمونی در دوران قاعدگی، بارداری یا یائسگی باشد که تعادل داخلی بدن را تحت تأثیر قرار میدهد. علاوه بر این، کمخونی، افت فشار خون، استرس و اضطراب، مشکلات متابولیک مانند نوسانات قند خون و حتی عفونتهای گوش داخلی نیز میتوانند این علائم را تشدید کنند. در بسیاری موارد، سرگیجه و تهوع در زنان نشانهای از شرایط گذرا است، اما در صورت تکرار یا شدت، بررسی دقیق پزشکی برای تشخیص دقیق علت و درمان مناسب ضروری است.
درمان سرگیجه به علت آن بستگی دارد. در سرگیجه وضعیتی خوشخیم (BPPV)، مانور اپلی یا سِمونت در اکثر موارد درمان قطعی است. بیماری منیر با رژیم کمنمک، دیورتیک (هیدروکلروتیازید) و بتاهیستین کنترل میشود. میگرن دهلیزی با داروهای ضدمیگرن (تریپتان، توپیرامات) و رژیم غذایی بدون محرک درمان میشود. نوریت وستیبولار با کورتیکواستروئید و توانبخشی وستیبولار بهبود مییابد. سرگیجه مرکزی (سکته، تومور) نیاز به درمان فوری اورژانسی دارد. درمان حمایتی شامل هیدراتاسیون، آنتیهیستامین (دیمنهیدرینات)، بنزودیازپین (در موارد شدید) و توانبخشی وستیبولار برای همه انواع است.
سرگیجه های خطرناک (سرگیجه مرکزی) معمولاً ناگهانی، بسیار شدید و همراه با علائم عصبی هشداردهنده مانند دوبینی، ضعف یا بیحسی یکطرفه بدن، اختلال تکلم یا بلع، سردرد شدید و انفجاری، عدم توانایی راه رفتن، یا گیجی و کاهش هوشیاری هستند. این علائم اغلب نشاندهنده سکته مغزی (بهویژه در ساقه مغز)، خونریزی مغزی، تومور مغز، یا حمله حاد MS هستند. برخلاف سرگیجههای خوشخیم که با تغییر وضعیت تشدید میشوند، سرگیجه مرکزی مداوم است و با حرکات سر بدتر نمیشود. در صورت بروز حتی یکی از این نشانهها، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت؛ زیرا تأخیر میتواند منجر به آسیب دائمی یا مرگ شود
داروی بیماری SMA (آتروفی عضلانی نخاعی) تحولی بزرگ در درمان یک بیماری ژنتیکی نادر و پیشرونده است که عمدتا عضلات حرکتی بدن را تحت تأثیر قرار میدهد. این داروها مانند اسپینرازا (Spinraza)، ریزدیپلام (Evrysdi) و زولژنزما (Zolgensma)، هر یک با مکانیزمهای متفاوت، به بهبود عملکرد ژن SMN1 یا افزایش تولید پروتئین SMN کمک میکنند که برای بقا و عملکرد نورونهای حرکتی ضروری است. گرچه این درمانها نمیتوانند آسیبهای گذشته را بهطور کامل معکوس کنند، اما در اغلب موارد میتوانند پیشرفت بیماری را کند یا متوقف کرده و کیفیت زندگی بیماران، بهویژه در سنین پایینتر، را بهطور چشمگیری بهبود بخشند. دسترسی به این داروها در کشورهای مختلف با چالشهایی مانند هزینه بالا، تأییدیههای سازمانی و زمان تشخیص زودهنگام مواجه است.
بیماری اس ام ای (Spinal Muscular Atrophy) یک اختلال ژنتیکی نادر است که باعث تخریب پیشرونده سلولهای حرکتی در مغز و نخاع میشود. این بیماری به دلیل جهش در ژن SMN1 ایجاد میشود که مسئول تولید پروتئین SMN (Survival Motor Neuron) است. این پروتئین برای بقای سلولهای عصبی حرکتی ضروری است و کمبود آن باعث تخریب این سلولها و ضعف عضلانی میشود. اسامای به طور معمول در دوران کودکی آغاز میشود، اما در برخی موارد ممکن است در بزرگسالی نیز ظاهر شود. علائم بیماری شامل ضعف عضلانی، افت قدرت عضلات، دشواری در حرکت و مشکلات تنفسی است. بسته به شدت بیماری، اس ام ای میتواند به سرعت پیشرفت کرده و کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
ضربه مغزی در تصادفات رانندگی یکی از اتفاقات شایع است و به دلیل شدت ضربه (مانند برخورد با فرمان یا شیشه) میتواند از خفیف تا شدید باشد. علائم شامل سردرد، گیجی، تهوع، استفراغ، اختلال حافظه، خوابآلودگی و تشنج هستند که ممکن است با تأخیر ظاهر شوند. مطالعات نشان میدهند در بیشتر موارد خفیف در طی ۷-۱۰ روز بهبود مییابند، اما موارد کمی دچار سندرم پس از ضربه مغزی میشوند. نظارت ۲۴-۴۸ ساعت اول، تصویربرداری (CT/MRI) در صورت علائم شدید و استراحت کامل ضروری است.
علائم خونریزی مغزی پس از ضربه شامل سردرد شدید و ناگهانی، تهوع، استفراغ مکرر، کاهش هوشیاری، گیجی، تشنج، ضعف یا بیحسی در اندامها، اختلال تکلم، تاری دید یا دوبینی و ترشح شفاف/خونی از گوش/بینی هستند. این علائم ممکن است در ۲۴-۴۸ ساعت اول ظاهر شوند. مطالعات نشان میدهند خونریزی داخلجمجمهای (هماتوم) خطر جانی دارد و نیاز به مداخله فوری دارد. تصویربرداری فوری (CT) برای تشخیص و جراحی در موارد شدید ضروری است. هرگونه تأخیر میتواند منجر به آسیب دائمی یا مرگ شود. مراجعه فوری به اورژانس در صورت بروز علائم حیاتی است.
استفراغ پس از ضربه به سر در کودکان میتواند نشانهای از ضربه مغزی یا آسیب جدیتر مانند خونریزی داخلجمجمهای باشد. این علامت بهویژه اگر مکرر، شدید یا همراه با سردرد، خوابآلودگی، گیجی، تشنج، اختلال بینایی یا تغییر رفتار باشد، بسیار هشداردهنده است. مطالعات نشان میدهند استفراغ در کودکان پس از ضربه، بهویژه در ۲۴ ساعت اول، نیاز به ارزیابی فوری دارد. تصویربرداری (CT) برای رد خونریزی ضروری است. استراحت کامل، نظارت دقیق و مراجعه فوری به اورژانس در صورت استفراغ مکرر یا علائم همراه توصیه میشود. تأخیر در درمان میتواند عوارض جبرانناپذیری داشته باشد.
عوارض ضربه به سر از خفیف تا شدید متغیر است. عوارض کوتاهمدت شامل سردرد، تهوع، استفراغ، گیجی، تشنج و کاهش هوشیاری هستند که ممکن است نشاندهنده ضربه مغزی یا خونریزی داخلجمجمهای باشند. عوارض طولانیمدت شامل اختلالات حافظه، تمرکز، سردرد مزمن، افسردگی، اضطراب و سندرم پس از ضربه مغزی است. مطالعات نشان میدهند نظارت ۲۴-۴۸ ساعت اول و تصویربرداری (CT/MRI) در صورت علائم شدید ضروری است. کودکان و افراد مسن در معرض خطر بیشتری هستند. استراحت کامل و مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز علائم خطرناک توصیه میشود.
ضربه به سر در کودکان میتواند خطرناک باشد، زیرا مغز در حال رشد آنها حساستر است. علائم جدی شامل سردرد شدید، استفراغ مکرر، گیجی، خوابآلودگی غیرعادی، تشنج، تغییر رفتار، مشکل در راه رفتن یا بینایی و ترشح از گوش یا بینی هستند که ممکن است نشاندهنده ضربه مغزی یا خونریزی باشند. مطالعات نشان میدهند کودکان در ۲۴-۴۸ ساعت اول نیاز به نظارت دقیق دارند، زیرا عوارض ممکن است با تأخیر ظاهر شوند. تصویربرداری (CT/MRI) برای تشخیص دقیق ضروری است. استراحت، اجتناب از فعالیتهای سنگین و مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز علائم توصیه میشود.
ضربه به پشت سر (ناحیه پسسری) میتواند خطرناک باشد، زیرا این منطقه به مخچه و ساقه مغز نزدیک است که عملکردهای حیاتی مانند تعادل و تنفس را کنترل میکنند. علائم خطرناک شامل سردرد شدید، تهوع، استفراغ، گیجی، تشنج، اختلال تعادل، کاهش هوشیاری یا مشکلات بینایی هستند که ممکن است نشاندهنده خونریزی مغزی یا ضربه مغزی باشند. مطالعات نشان میدهند نظارت در ۲۴-۴۸ ساعت اول حیاتی است، زیرا عوارض ممکن است با تأخیر ظاهر شوند. تصویربرداری (CT/MRI) برای تشخیص دقیق ضروری است. استراحت، پرهیز از فعالیت سنگین و مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز علائم توصیه میشود.
ضربه به برخی نواحی سر مانند شقیقهها، پیشانی، پشت سر (ناحیه پسسری) و بالای سر (ناحیه آهیانهای) میتواند خطرناک باشد، زیرا این مناطق به ساختارهای حیاتی مغز مانند شریانهای اصلی، لوبهای پیشانی و مخچه نزدیکاند. ضربه به شقیقهها خطر خونریزی داخلی یا آسیب عروقی را افزایش میدهد، در حالی که ضربه به پشت سر ممکن است به مخچه و عملکرد تعادل آسیب بزند. مطالعات نشان میدهند ضربههای شدید به این نواحی میتوانند باعث خونریزی مغزی یا ضربه مغزی شوند. علائم هشدار شامل سردرد شدید، گیجی و تشنج است. ارزیابی فوری با تصویربرداری (CT/MRI) برای تشخیص ضروری است.