فهرست مطالب
نوار مغزی یا EEG آزمایشی است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند و برای تشخیص صرع، اختلال خواب، تومورها و سایر بیماریهای مغزی کاربرد دارد. این روش غیرتهاجمی است، جریان الکتریکی به بدن وارد نمیکند و معمولاً بدون درد انجام میشود. EEG میتواند هم در حالت بیداری و هم خواب انجام شود. پزشکان از نتایج این آزمایش برای کمک به تشخیص بیماری و انتخاب درمان مناسب استفاده میکنند. در عین حال ایمن بودن این روش، برخی بیماران عوارض بعد از نوار مغز را به صورت خفیف یا گذرا تجربه میکنند. آگاهی از این عوارض به کاهش نگرانی بیمار و تجربه راحتتر آزمایش کمک میکند. در ادامه این مقاله از دکترتو درباره خطرات نوار مغز بیشتر صحبت میکنیم.
آیا نوار مغز عوارض دارد؟
نوار مغز یکی از ایمنترین آزمایشهای تشخیصی است و در طول انجام آن هیچ جریان الکتریکی به بدن وارد نمیشود. به جز احتمال کمی خستگی، اغلب افراد هیچ عارضه جدی را تجربه نمیکنند. با این حال، در بخشهایی از آزمایش که از روش هیپرونتیلاسیون استفاده میشود، برخی بیماران برای چند دقیقه احساس سرگیجه، سبکی سر یا گزگز در لبها و انگشتان را تجربه میکنند. این علائم گذرا هستند و خیلی زود برطرف میشوند.
عوارض شایع و بی خطر نوار مغز
اغلب عوارضی که بیماران پس از EEG تجربه میکنند خفیف و موقت هستند و به هیچ درمان خاصی نیاز ندارند. این عوارض شامل چسبندگی مو، خستگی، خوابآلودگی، سرگیجه، گزگز لب و انگشتان و گاهی قرمزی یا خارش خفیف در محل الکترودها میشود. در بیماران مبتلا به صرع، تحریکهای آزمایشی میتواند تشنج ایجاد کند؛ اما این اتفاق تحت کنترل پزشک و تکنسین رخ میدهد و به عنوان یک عارضه خطرناک تلقی نمیشود. در ادامه عوارض شایع و بی خطر نوار مغز را توضیح دادهایم.
| عارضه | علت بروز |
|---|---|
| چسبندگی مو | باقی ماندن ژل یا پودر الکترودها |
| خستگی و خوابآلودگی | انجام آزمایش در خواب یا خستگی پس از آن |
| سرگیجه و گزگز لب و انگشتان | هیپرونتیلاسیون (تنفس عمیق سریع) |
| قرمزی یا راش خفیف در محل الکترود | تحریک پوست توسط چسب یا ژل الکترودها |
| تشنج در افراد مستعد | محرکهای EEG مانند نور چشمکزن یا هیپرونتیلاسیون |
| حساسیت و واکنش پوستی قابل توجه | آلرژی به ژل یا چسب الکترودها |
1. چسبندگی مو
پس از برداشتن الکترودها و پاک کردن ژل یا پودر، احتمالاً موهای شما کمی چسبناک و نامرتب خواهد بود. استفاده از نرمکننده و شامپو بعد از EEG مشکلی ندارد، اما هنگام اتصال الکترودها باید موها بدون محصولات حالتدهنده باشند تا سیگنالها درست ثبت شوند (دقت داشته باشید که مدلهای مویی مانند بافتهای بسیار محکم یا شینیون در انجام این آزمایش اختلال ایجاد میکنند).
2. خستگی و خواب آلودگی
در پایان EEG معمولاً میتوانید فعالیتهای روزانه خود را ادامه دهید. اگر آزمایش در خواب انجام شده باشد، ممکن است کمی خستگی یا خوابآلودگی احساس کنید. بنابراین بهتر است فردی شما را به خانه برساند. این حالت گذرا است و با استراحت کوتاه برطرف میشود.
بعد از انجام نوار مغز دچار خستگی شدی و نگرانی؟
از متخصص راهنمایی بگیر.
3. سرگیجه و گزگز لب و انگشتان
هیپرونتیلاسیون، یکی از محرکهای EEG، میتواند برای چند دقیقه باعث سبکی سر، سرگیجه یا گزگز در لب و انگشتان شود. این حالت کوتاهمدت و طبیعی است و با توقف تنفس عمیق یا بازگشت تنفس عادی برطرف میشود.
4. قرمزی یا راش خفیف در محل الکترود
یکی از عوارض بعد از نوار مغز قرمزی یا راش خفیف در محل الکترودها است. پس از برداشتن الکترودها، ممکن است پوست سر کمی قرمز یا تحریک شده به نظر برسد. این تغییر معمولاً خفیف بوده و بدون درمان خاص در عرض چند ساعت تا چند روز کاملا برطرف میشود.
عوارض نادر ولی مهم
در موارد بسیار نادر عوارض جدی یا قابل توجهی رخ میدهند. این عوارض معمولاً در افرادی با زمینه تشنج فعال، حساسیت پوستی یا واکنش غیرمعمول به محرکهای EEG دیده میشوند. شناخت چنین عوارضی برای پزشکان اهمیت دارد تا در صورت بروز اقدامات سریع و مناسب بیمار انجام شود. اگر دچار عوارض مشکوکی شدهاید یا نگران بروز عوارض هستید از بهترین دکتر مغز و اعصاب و نورولوژی ایران مشاوره بگیرید. در ادامه عوارض نادر ولی مهم بعد از نوار مغز را توضیح دادهایم.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت openneurologyjournal
The EEG after a head injury shows a slowing posterior dominant rhythm and increased diffuse theta slowing that may return to normal within hours or may disappear more slowly over several weeks.
ترجمه فارسی:
نوار مغزی (EEG) پس از آسیب سر، کند شدن ریتم غالب خلفی و افزایش کندی تتای منتشر را نشان میدهد که ظرف چند ساعت به حالت عادی برگشته یا ممکن است طی چند هفته به آرامی از بین برود.
نگرانی که نوار مغز عوارضی برات داشته باشه؟ از متخصص سوال کن.
1. تشنج در افراد مستعد
در بیماران مبتلا به صرع، محرکهای EEG مانند نور چشمکزن یا هیپرونتیلاسیون میتوانند تشنج ایجاد کنند اما در افراد بدون سابقه بسیار نادر است. این وضعیت تحت کنترل دقیق کادر پزشکی رخ میدهد و اطلاعات مفیدی برای تشخیص نوع و محل تشنج ارائه میکند. با این حال، در افراد بدون سابقه صرع، وقوع تشنج بسیار نادر است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت hopkinsmedicine
In rare cases, an EEG can cause seizures in a person with a seizure disorder. There may be other risks, depending on your specific health condition.
ترجمه فارسی:
در موارد نادر، نوار مغزی (EEG) باعث تشنج در فرد مبتلا به اختلال تشنج میشود. بسته به وضعیت سلامتی خاص شما، خطرات دیگری نیز وجود خواهد داشت.
2. حساسیت و واکنش پوستی قابل توجه
واکنش و حساسیت پوستی قابل توجه هم از دیگر عوارض بعد از نوار مغز است. در واقع در بعضی موارد بسیار نادر واکنش آلرژیک یا حساسیت شدید به ژل یا چسب الکترود ایجاد میشود. در صورت بروز تورم، درد یا خارش شدید، باید بلافاصله پزشک را مطلع کرد. این واکنشها معمولاً گذرا هستند و نیاز به مداخلات پزشکی جدی ندارند.
5 (1861 نظر)4.5 (848 نظر)4.9 (739 نظر)5 (725 نظر)4.9 (663 نظر)4.7 (677 نظر)عوارض نوار مغز در کودکان
در کودکان هم به طور مشابه انجام آزمایش نوار مغز ایمن و بیخطر است. با این حال، کودکان ممکن است تحریک یا ترس از تجهیزات را تجربه کنند و همکاری کمتری با خانواده و کادر درمان داشته باشند. برخی کودکان پس از آزمایش کمی خوابآلود یا بیقرار میشوند. چسبندگی مو و تحریک پوست نیز مانند بزرگسالان رخ میدهد.
برای کاهش اضطراب هنگام نوار مغز کودکان، حضور والدین و توضیح مراحل آزمایش قبل از انجام EEG لازم است. محرکها مانند نور چشمکزن یا هیپرونتیلاسیون معمولاً با دوز و مدت کوتاهتر استفاده میشوند تا خطر تشنج کاهش یابد.
نتیجه گیری
نوار مغز (EEG) آزمایشی ایمن، بدون درد و غیرتهاجمی است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت کرده و به تشخیص صرع و سایر اختلالات مغزی کمک میکند. عوارض بعد از نوار مغز شامل چسبندگی مو، خستگی، خوابآلودگی، سرگیجه و تحریک جزئی پوست است که معمولاً موقت و بیخطرند. عوارض جدی و نادر مانند تشنج یا حساسیت پوستی قابل توجه به ندرت رخ میدهند و تحت کنترل کادر پزشکی قابل مدیریت هستند. در کودکان نیز EEG ایمن است و عوارض مشابه بزرگسالان دارد. مهمترین نکته این است که هیچ جریان الکتریکی به بدن وارد نمیشود و آزمایش به صورت ایمن توسط تکنسین انجام میشود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!