نوبتگیری و مشاوره سریعتر در اپ دکترِتو
درمان خانگی گرفتگی بینی در هنگام خواب میتواند نقش مؤثری در بهبود کیفیت خواب و کاهش علائم تنفسی داشته باشد. مرطوب نگهداشتن هوای اتاق با دستگاه بخور به کاهش خشکی و التهاب مخاط بینی کمک میکند. همچنین شستوشوی بینی با محلول سالین نیز روشی ایمن و مؤثر برای پاکسازی ترشحات و کاهش احتقان است. بالا نگهداشتن سر هنگام خواب، مصرف مایعات کافی و دوش آب گرم قبل از خواب میتوانند جریان هوا را در مجاری بینی بهبود دهند. همچنین پرهیز از آلرژنها، دود سیگار و هوای آلوده در شب اهمیت زیادی دارد. این اقدامات ساده، در بسیاری از موارد بدون نیاز به دارو، باعث کاهش گرفتگی بینی و خواب راحتتر میشوند.
خون دماغ شدن از سوراخ چپ بینی اغلب به دلیل خشکی مخاط بینی، آسیب عروق کوچک ناحیه کیسلباخ (در جلوی تیغه بینی)، فشار خون بالا، آلرژی یا عفونت سینوسی، یا تحریک مکانیکی (فین کردن شدید یا ضربه) است. خون دماغ یکطرفه معمولاً از عروق جلویی بینی ناشی میشود و خوشخیم است. عوامل خطر شامل مصرف داروهای رقیقکننده خون، هوای خشک، یا انحراف تیغه بینی هستند. در موارد نادر، تومور یا بیماریهای عروقی علت بروز این مشکل است. اگر خونریزی مکرر، شدید یا همراه علائم دیگر باشد، بررسی پزشکی ضروری است.
سنگ لوزه (تونسیلولیت) تجمع کلسیم، باکتری و ضایعات غذایی در حفرههای لوزه است و خوشخیم بوده و هیچ ارتباط مستقیمی با سرطان ندارد. این سنگها شایع، بیخطر و اغلب بدون علامت یا با بوی بد دهان همراهاند. در موارد نادر، سنگهای مزمن ممکن است التهاب طولانی ایجاد کنند، اما مطالعات هیچ شواهد محکمی برای تبدیل به سرطان لوزه نشان نمیدهند. سرطان لوزه معمولاً با علائم متفاوت مانند توده نامتقارن، خونریزی یا تورم گردن ظاهر میشود و عوامل خطر آن HPV، سیگار و الکل هستند. سنگ لوزه نیاز به درمان ندارد و با تخلیه یا جراحی لوزه برطرف میشود.
جراحی لوزه (تونسیلکتومی) برای درمان عفونتهای مکرر (بیش از ۷ بار در سال)، آپنه خواب، آبسه یا بزرگ شدن شدید لوزه انجام میشود. روشهای مدرن شامل کوبیلیشن (خونریزی کم، بهبودی سریع)، لیزر و جراحی سنتی است. جراحی معمولاً سرپایی، تحت بیهوشی عمومی و ۳۰–۶۰ دقیقه طول میکشد. بهبودی در کودکان ۷–۱۰ روز و در بزرگسالان ۱۰–۱۴ روز است. عوارض شامل درد شدید گلو، خونریزی، تهوع و عفونت نادر است. پس از عمل، رژیم مایعات سرد، مسکن و استراحت توصیه میشود. جراحی کیفیت زندگی را بهطور قابلتوجهی بهبود میبخشد.
هزینه عمل لوزه بسته به نوع جراحی، سن بیمار، بیمارستان دولتی یا خصوصی و خدمات بیهوشی متفاوت است. هزینه نهایی معمولاً شامل ویزیت، آزمایشها، اتاق عمل و داروهای پس از جراحی است. روشهای پیشرفته مانند کوبیلیشن یا لیزر گرانتر هستند. عوامل مؤثر شامل سن بیمار (بزرگسالان گرانتر)، نیاز به بستری و تجهیزات است. برای هزینه دقیق، با کلینیکهای گوش و حلق و بینی مشورت کنید.
علائم لوزه در بزرگسالان اغلب شامل گلودرد شدید، مشکل در بلع و تورم در ناحیه لوزهها است. برخی افراد ممکن است احساس فشار یا درد در گوشها داشته باشند و علائمی مانند تب، لرز، و خستگی شدید را تجربه کنند. در موارد عفونت باکتریایی، لوزهها ممکن است قرمز و سفید یا زرد شوند و در موارد شدیدتر، ممکن است لوزهها بهطور قابل توجهی بزرگ شده و راه تنفسی را مسدود کنند. علاوه بر این، التهاب لوزهها میتواند باعث بوی بد دهان و اختلال در تنفس از طریق دهان نیز شود.
ورم لوزه سمت چپ به دلیل عفونتهای ویروسی یا باکتریایی ایجاد میشود و باعث درد و التهاب در لوزه چپ میشود. این وضعیت معمولا با گلودرد شدید، مشکل در بلع و گاهی درد در ناحیه گوش چپ همراه است. در برخی موارد، لوزه چپ به شدت بزرگ میشود و ممکن است مسیر تنفسی را مسدود کند. در عفونتهای باکتریایی، آنتیبیوتیکها برای درمان ضروری هستند، در حالی که در عفونتهای ویروسی، استراحت و مصرف مایعات گرم میتواند علائم را کاهش دهد.
لوزهها (تونسیلها) بافتهای لنفاوی در گلو هستند که در کودکان نقش دفاعی مهمی در برابر عفونتها دارند و معمولاً در سنین ۳–۷ سالگی بزرگتر میشوند. بزرگ شدن یا عفونت لوزه باعث درد گلو، تب، تورم غدد گردن، خروپف، تنفس دهانی و عفونت گوش مکرر میشود. عفونت اغلب باکتریایی (استرپتوکوک) یا ویروسی است. درمان شامل آنتیبیوتیک برای موارد باکتریایی، مسکن و مایعات است. در موارد مکرر یا آپنه خواب، جراحی لوزه (تونسیلکتومی) توصیه میشود که ایمن و با بهبودی سریع است. لوزه سوم (آدنوئید) نیز در کودکان شایع و اغلب با لوزههای کامی همزمان درمان میشود.
دمنوش های گیاهی برای عفونت لوزه نقش حمایتی دارند و علائم مانند درد، التهاب و تورم را کاهش میدهند. دمنوش بابونه با خواص ضدالتهابی و آرامبخش، درد گلو را تسکین میدهد. دمنوش زنجبیل با خاصیت ضدمیکروبی و گرمکننده، التهاب را کم میکند. دمنوش نعنا گلو را خنک و آرام میسازد. دمنوش مریمگلی ضدعفونیکننده قوی است و با غرغره، عفونت را کنترل میکند. دمنوش زردچوبه با عسل التهاب را کاهش میدهد. روزانه ۲–۳ فنجان مصرف شود، اما جایگزین آنتیبیوتیک (در عفونت باکتریایی) نیست. در موارد شدید یا تب بالا، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
درمان عفونت لوزه (تونسیلیت) در بزرگسالان به علت آن (ویروسی یا باکتریایی) بستگی دارد. در موارد ویروسی درمان حمایتی شامل استراحت، مایعات فراوان، مسکنها (ایبوپروفن یا استامینوفن)، غرغره آبنمک و قرصهای مکیدنی برای تسکین درد است. در عفونت باکتریایی (معمولاً استرپتوکوک گروه A)، آنتیبیوتیک مانند پنیسیلین یا آموکسیسیلین (۱۰ روز) ضروری است تا از عوارض مانند تب روماتیسمی جلوگیری شود. در موارد مکرر (بیش از ۷ بار در سال)، جراحی لوزه (تونسیلکتومی) توصیه میشود. درمانهای خانگی مانند عسل، چای گرم و کمپرس سرد علائم را کاهش میدهند.
لوزه سوم (آدنوئید) بافت لنفاوی در پشت بینی کودکان است که در سنین ۲–۷ سالگی بزرگتر شده و نقش دفاعی در برابر عفونتها دارد. بزرگ شدن آن باعث تنفس دهانی، خروپف، عفونت گوش مکرر، سینوزیت، کاهش شنوایی و تغییر شکل صورت (صورت آدنوئیدی) میشود. علل شامل عفونتهای ویروسی، آلرژی یا عوامل ژنتیکی است. تشخیص با معاینه، سونوگرافی یا آندوسکوپی انجام میشود. درمان شامل اسپری بینی کورتیکواستروئیدی، آنتیبیوتیک برای عفونت یا جراحی (آدنوئیدکتومی) در موارد شدید است. جراحی سرپایی و با بهبودی سریع است و کیفیت زندگی کودک را بهبود میبخشد.
عمل لوزه (تونسیلکتومی) معمولاً ایمن است، اما عوارض احتمالی شامل درد شدید گلو (۱۰–۱۴ روز، شدیدتر در بزرگسالان)، خونریزی (اغلب در هفته اول)، تهوع و استفراغ (به دلیل بیهوشی)، عفونت، تورم زبان یا uvula، و تغییر صدا (موقت) است. عوارض نادر شامل خونریزی شدید نیاز به عمل مجدد، مشکلات بیهوشی یا آسیب به دندانها است. در کودکان، خطر کمتر است، اما در بزرگسالان درد و خونریزی بیشتر دیده میشود. با روشهای مدرن (کوبیلیشن یا لیزر)، عوارض کاهش مییابد. مراقبتهای پس از عمل مانند مصرف مایعات سرد و مسکنها ضروری است.