نوبتگیری و مشاوره سریعتر در اپ دکترِتو
عوارض قورت دادن سنگ لوزه چندان جدی نیست، زیرا سنگها اغلب از کلسیم، باکتری و ضایعات غذایی تشکیل شدهاند و در معده با اسید هضم یا دفع میشوند. عوارض نادر شامل تحریک گلو یا مری، سرفه یا احساس خفگی (در سنگهای بزرگ)، عفونت گوارشی (اگر باکتریهای مضر داشته باشد) یا انسداد راه هوایی (بسیار نادر) است. در افراد با مشکلات بلع یا رفلاکس، ممکن است باعث ناراحتی معده شود. پزشکان تأکید میکنند قورت دادن تصادفی خطر جدی ندارد، اما کندن عمدی سنگ توصیه نمیشود تا از خونریزی یا عفونت جلوگیری شود. در موارد مزمن، جراحی لوزه بهترین راه است.
عمل لوزه در بزرگسالان (تونسیلکتومی) برای درمان عفونتهای مکرر لوزه (بیش از ۷ بار در سال یا ۵ بار در ۲ سال)، آپنه خواب، آبسه پریتونسیلار یا شک به سرطان انجام میشود. جراحی تحت بیهوشی عمومی، معمولاً سرپایی است و ۱–۲ ساعت طول میکشد. روشهای مدرن مانند کوبیلیشن یا لیزر خونریزی و درد را کاهش میدهند. بهبودی در بزرگسالان طولانیتر (۱۰–۱۴ روز) و درد شدیدتر از کودکان است. عوارض نادر شامل خونریزی (۱–۵٪)، عفونت یا مشکلات بیهوشی است. پس از عمل، رژیم مایعات سرد، مسکن و استراحت توصیه میشود. مطالعات نشان میدهند کیفیت زندگی پس از جراحی بهطور قابلتوجهی بهبود مییابد.
جراحی لوزه (تونسیلکتومی) در بزرگسالان ایمن است، اما نسبت به کودکان ریسک کمی بالاتر دارد. عوارض شایع شامل درد شدید گلو (۱۰–۱۴ روز)، خونریزی (اغلب در هفته اول)، تهوع و خستگی است. عوارض نادر (کمتر از ۱٪) شامل عفونت، مشکلات بیهوشی یا خونریزی شدید بوده که نیاز به عمل مجدد دارد. مطالعات نشان میدهند نرخ مرگومیر بسیار پایین است و بیشتر بیماران کیفیت زندگی بهتری پس از جراحی (به دلیل کاهش عفونت مکرر یا آپنه) گزارش میکنند. ریسک در افراد سیگاری، چاق یا با بیماریهای زمینهای بیشتر است. با انتخاب جراح مجرب و روشهای مدرن (کوبیلیشن یا لیزر)، خطرات به حداقل میرسد.
سنگ لوزه (تونسیلولیت) معمولاً خوشخیم و بیخطر است و فقط باعث بوی بد دهان، درد خفیف یا احساس جسم خارجی میشود. در اکثر موارد، خطر جدی ندارد و با درمان خانگی یا تخلیه ساده برطرف میشود. اما اگر عفونت ثانویه ایجاد کند، میتواند به آبسه پریتونسیلار یا گسترش عفونت منجر شود که نادر اما جدی است. در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، خطر بیشتر است. مطالعات نشان میدهند کمتر از ۵٪ موارد عوارض شدید دارند و جراحی لوزه در موارد مزمن ایمن است.
خارج کردن سنگ لوزه در خانه برای موارد کوچک و بدون عفونت شدید امکانپذیر است، اما اگر سنگ بزرگ، عمیق یا همراه عفونت باشد، حتماً به پزشک مراجعه کنید. روشهای ایمن خانگی شامل غرغره آبنمک گرم (۱ قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب) ۳–۴ بار در روز برای شل کردن سنگ، فشار ملایم با گوشپاککن یا خلال دندان روی سنگهای قابل دید در مقابل آینه (بدون فشار زیاد برای جلوگیری از خونریزی)، سرفه شدید یا کنترلشده برای بیرون انداختن طبیعی سنگ، و استفاده از دستگاه آبپاش دهانی (Waterpik) با فشار کم است. در موارد مزمن، جراحی لوزه یا لیزر کریپتولیز درمان قطعی است. از کندن با اشیاء تیز پرهیز کنید تا عفونت یا خونریزی ایجاد نشود.
برای درمان ورم لوزه، استفاده از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن میتواند به کاهش درد و التهاب کمک کند. اگر برایتان سوال است که برای ورم لوزه چه قرصی بخوریم؟ باید بدانید که در صورت عفونت باکتریایی، پزشک معمولاً آنتیبیوتیکهایی مانند آموکسیسیلین یا کلاریترومایسین تجویز میکند تا عامل اصلی بیماری را از بین ببرد. در موارد ویروسی، درمان بیشتر حمایتی است و مصرف مسکنها و آنتیهیستامینها برای کاهش علائم توصیه میشود. همچنین، گاهی استفاده از داروهای ضد احتقان برای کاهش تورم و گلودرد مؤثر است. در هر صورت، توصیه میشود قبل از مصرف هرگونه دارو، با پزشک مشورت کنید تا بهترین گزینه درمانی بر اساس علت و شدت بیماری انتخاب شود.
ورم لوزه التهاب دردناکی است که به دلیل عفونتهای ویروسی یا باکتریایی رخ میدهد. این بیماری با علائمی مانند گلودرد شدید، مشکل در بلع، تب، درد گوش و تورم لوزهها همراه است. لوزهها ممکن است قرمز و سفید یا زرد شوند و در صورتی که عفونت شدید باشد، ممکن است راه تنفسی را مسدود کنند. درمان ورم لوزه بسته به علت آن متفاوت است؛ در عفونتهای ویروسی، درمان حمایتی مانند استراحت و مصرف مسکنها مفید است، در حالی که در عفونتهای باکتریایی، آنتیبیوتیکها ضروری خواهند بود. اگر علائم طولانیمدت یا شدید شوند، مشورت با پزشک و در موارد خاص جراحی ممکن است لازم باشد.
عمل لوزه سوم (آدنوئیدکتومی) برای برداشتن آدنوئید بزرگشده در کودکان انجام میشود که باعث تنفس دهانی، خروپف، عفونت گوش مکرر، سینوزیت یا آپنه خواب میشود. جراحی معمولاً سرپایی، تحت بیهوشی عمومی و با ابزارهای آندوسکوپی یا کورت بوده و ۳۰–۴۵ دقیقه طول میکشد. عمل اغلب با تونسیلکتومی ترکیب میشود و کیفیت زندگی کودک را بهبود میبخشد.
علائم لوزه (تونسیلیت یا بزرگ شدن لوزه) شامل درد شدید گلو (بهویژه هنگام بلع)، تورم و قرمزی لوزهها، پوشش سفید یا زرد روی لوزه، تب و لرز، تورم غدد لنفاوی گردن، صدای گرفته یا خشن، خروپف یا تنفس دهانی (در بزرگ شدن)، بوی بد دهان، گوشدرد و خستگی عمومی است. در کودکان، علائم اضافی مانند کاهش اشتها، تحریکپذیری و تنفس دشوار دیده میشود. عفونت باکتریایی (استرپتوکوک) اغلب با تب بالا و بدون سرفه همراه است. تشخیص با معاینه و گاهی کشت گلو انجام میشود.
التهاب لوزه یک وضعیت شایع است که معمولا به دلیل عفونتهای ویروسی یا باکتریایی ایجاد میشود. این بیماری باعث تورم و درد در لوزهها میشود و با علائمی مانند گلودرد شدید، مشکل در بلع، تب و گاهی درد گوش همراه است. در برخی موارد، لوزهها ممکن است قرمز و پوشیده از چرک یا دانههای سفید شوند. التهاب لوزه در بیشتر موارد به خودی خود بهبود مییابد، اما در عفونتهای باکتریایی نیاز به آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عوارض است.
درمان ورم لوزه بستگی به علت بروز آن دارد. اگر ورم لوزه ناشی از عفونت ویروسی باشد، درمان شامل استراحت، مصرف مایعات فراوان و استفاده از مسکنهای ملایم مانند پاراستامول برای کاهش درد و تب است. در موارد عفونت باکتریایی، پزشک ممکن است آنتیبیوتیکهایی مانند آموکسیسیلین تجویز کند تا عفونت را درمان کند. همچنین، استفاده از قرصهای مکیدنی گلو و غرغره با آب نمک میتواند به تسکین علائم کمک کند. در برخی موارد که ورم لوزه شدید باشد یا عوارضی مانند انسداد راه تنفسی بهوجود آید، ممکن است نیاز به جراحی و برداشتن لوزهها باشد.
عکس سنگ لوزه (که به آن سنگ لوزهای نیز گفته میشود) برای تشخیص و مشاهده وجود تودههای کوچک در لوزهها گرفته میشود. این سنگها که معمولا از مواد کلسیمی تشکیل شدهاند، میتوانند در فضاهای کوچک لوزهها جمع شوند و علائمی مانند گلودرد، بوی بد دهان و احساس وجود جسم خارجی در گلو ایجاد کنند. سنگ لوزه معمولاً با معاینه بالینی تشخیص داده میشود و در اغلب موارد نیازی به تصویربرداری نیست. تصویربرداری تنها در شرایط خاص و موارد غیرمعمول ممکن است مدنظر قرار گیرد.