نوبتگیری و مشاوره سریعتر در اپ دکترِتو
التهاب لوزه یک وضعیت شایع است که معمولا به دلیل عفونتهای ویروسی یا باکتریایی ایجاد میشود. این بیماری باعث تورم و درد در لوزهها میشود و با علائمی مانند گلودرد شدید، مشکل در بلع، تب و گاهی درد گوش همراه است. در برخی موارد، لوزهها ممکن است قرمز و پوشیده از چرک یا دانههای سفید شوند. التهاب لوزه در بیشتر موارد به خودی خود بهبود مییابد، اما در عفونتهای باکتریایی نیاز به آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عوارض است.
درمان ورم لوزه بستگی به علت بروز آن دارد. اگر ورم لوزه ناشی از عفونت ویروسی باشد، درمان شامل استراحت، مصرف مایعات فراوان و استفاده از مسکنهای ملایم مانند پاراستامول برای کاهش درد و تب است. در موارد عفونت باکتریایی، پزشک ممکن است آنتیبیوتیکهایی مانند آموکسیسیلین تجویز کند تا عفونت را درمان کند. همچنین، استفاده از قرصهای مکیدنی گلو و غرغره با آب نمک میتواند به تسکین علائم کمک کند. در برخی موارد که ورم لوزه شدید باشد یا عوارضی مانند انسداد راه تنفسی بهوجود آید، ممکن است نیاز به جراحی و برداشتن لوزهها باشد.
عکس سنگ لوزه (که به آن سنگ لوزهای نیز گفته میشود) برای تشخیص و مشاهده وجود تودههای کوچک در لوزهها گرفته میشود. این سنگها که معمولا از مواد کلسیمی تشکیل شدهاند، میتوانند در فضاهای کوچک لوزهها جمع شوند و علائمی مانند گلودرد، بوی بد دهان و احساس وجود جسم خارجی در گلو ایجاد کنند. سنگ لوزه معمولاً با معاینه بالینی تشخیص داده میشود و در اغلب موارد نیازی به تصویربرداری نیست. تصویربرداری تنها در شرایط خاص و موارد غیرمعمول ممکن است مدنظر قرار گیرد.
برای درمان سنگ لوزه (تونسیلیت) در موارد خفیف، درمان خانگی مانند غرغره آبنمک گرم، مصرف مایعات فراوان و استفاده از اسپری یا قرصهای مکیدنی ضدالتهاب توصیه شده است. برای سنگهای بزرگتر، خارج کردن دستی توسط پزشک با ابزار (تحت بیحسی موضعی) انجام میشود. در موارد مزمن یا عودکننده، جراحی لوزه (تونسیلکتومی) یا لیزر کریپتولیز (کوبیلیشن) برای کاهش حفرههای لوزه توصیه میشود. آنتیبیوتیک فقط در عفونت باکتریایی لازم است.
سن عمل لوزه در کودکان معمولاً از ۳–۴ سالگی به بعد است زیرا قبل از آن سیستم ایمنی کودک در حال تکامل است و لوزهها نقش دفاعی مهمی دارند. بهترین سن ۴–۱۰ سالگی است که کودک همکاری بیشتری دارد و عوارض کمتر است. عمل در سنین پایینتر فقط در موارد شدید (عفونت مکرر ≥۷ بار در سال، آپنه خواب شدید یا آبسه) توصیه میشود. البته سن بهتنهایی معیار تصمیمگیری نیست. تونسیلکتومی در صورت وجود اندیکاسیونهای مشخص میتواند در سنین مختلف انجام شود و تصمیم بر اساس شدت علائم و ارزیابی تخصصی گرفته میشود.
عکس لوزه (تونسیلها) معمولاً لوزههای کامی را در دو طرف عقب گلو نشان میدهد که بهصورت تودههای صورتی یا قرمز با سطح ناهموار هستند. در حالت طبیعی، لوزهها کوچک و همسطح با گلو هستند اما در عفونت یا بزرگ شدن، متورم، قرمز، با پوشش سفید/زرد (چرک) یا نقاط سفید (سنگ لوزه) دیده میشوند. تصاویر پزشکی (آندوسکوپی یا عکس دهان) لوزههای ملتهب را با تورم، قرمزی و گاهی خونریزی نشان میدهند. این تصاویر برای تشخیص تونسیلیت، سنگ لوزه یا بزرگ شدن آدنوئید استفاده میشوند. لوزه سوم در پشت بینی قرار دارد و در عکسهای معمولی دیده نمیشود.
بهترین زمان عمل لوزه سوم در کودکان معمولاً ۴ تا ۱۰ سالگی است، زمانی که علائم شدید مانند خروپف، آپنه خواب، عفونت گوش مکرر یا تنفس دهانی وجود داشته باشد. عمل در سنین پایینتر (زیر ۳ سال) فقط در موارد بسیار شدید توصیه میشود، زیرا آدنوئید نقش دفاعی دارد و ممکن است خودبهخود کوچک شود. مطالعات نشان میدهند عمل در ۴–۷ سالگی ایمنتر، با عوارض کمتر و بهبودی سریعتر است. تصمیم نهایی با متخصص گوش و حلق و بینی بر اساس شدت علائم و تأثیر بر رشد کودک گرفته میشود.
لوزه گلو (تونسیلها) دو توده بافت لنفاوی در دو طرف عقب گلو هستند که بخشی از سیستم ایمنی بدن بوده و در برابر عفونتهای تنفسی از بدن دفاع میکنند. انواع لوزه شامل لوزههای کامی (در طرفین گلو)، لوزه سوم (آدنوئید) در پشت بینی و لوزه زبانی در پایه زبان است. علائم مشکلات لوزه شامل درد گلو، تورم، خروپف، عفونت مکرر و تنفس دهانی است. در کودکان بزرگ شدن لوزه شایعتر است و ممکن است باعث آپنه خواب یا عفونت گوش شود. درمان شامل آنتیبیوتیک برای عفونت باکتریایی یا جراحی (تونسیلکتومی) در موارد مزمن است.
لوزه سوم (آدنوئید) بافت لنفاوی در پشت بینی (نازوفارنکس) است که بخشی از سیستم ایمنی کودکان بوده و در برابر عفونتها از بدن دفاع میکند. لوزه سوم معمولاً در کودکان در سنین پیشدبستان و اوایل دبستان به بیشترین اندازه میرسد و پس از آن بهتدریج کاهش مییابد. بزرگ شدن آن (هیپرتروفی آدنوئید) باعث تنفس دهانی، خروپف، عفونت گوش مکرر، سینوزیت، کاهش شنوایی و تغییر شکل صورت (صورت آدنوئیدی) میشود. درمان شامل آنتیبیوتیک برای عفونت، اسپری بینی یا جراحی (آدنوئیدکتومی) در موارد شدید است. جراحی معمولاً سرپایی و با بهبود سریع است.
سرطان لوزه در صورت تشخیص زودهنگام معمولاً درمانپذیر است و شانس بهبود بالایی دارد. با این حال بسیاری از بیماران میپرسند که ایا سرطان لوزه کشنده است؟ واقعیت این است که در مراحل اولیه، نرخ بقا بیش از ۸۰ درصد است اما در مراحل پیشرفته این میزان کاهش مییابد. عواملی مانند سن، سلامت عمومی و بهویژه نوع ویروس (HPV) در پیشآگهی بیماری موثرند؛ بهطوریکه موارد مرتبط با این ویروس بهتر به درمان پاسخ میدهند. استفاده از روشهای ترکیبی مانند جراحی و پرتودرمانی شانس بهبود را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
درمان لوزه بسته به علت آن متفاوت است. در عفونتهای ویروسی، درمان بیشتر حمایتی است و شامل استراحت، مصرف مایعات گرم و استفاده از مسکنهایی مانند پاراستامول برای کاهش درد و تب میشود. در عفونتهای باکتریایی، معمولاً آنتیبیوتیکهایی مانند آموکسیسیلین برای درمان تجویز میشود. همچنین، استفاده از قرصهای مکیدنی گلو و غرغره آب نمک میتواند به تسکین علائم کمک کند. در مواردی که التهاب لوزه مزمن یا مکرر باشد، جراحی برای برداشتن لوزهها ممکن است توصیه شود.
عکس سرطان لوزه معمولاً تومور را بهصورت توده قرمز یا سفیدرنگ نامنظم روی لوزهها نشان میدهد که ممکن است زخمدار، خونریزیدهنده یا همراه با پوشش سفید (لوکوپلاکی) باشند. در مراحل اولیه، لوزه بزرگشده و نامتقارن دیده میشود، و در پیشرفته، تومور به گردن یا زبان گسترش مییابد. تصاویر پزشکی (آندوسکوپی یا CT) ضایعات را با جزئیات نشان میدهند. این تصاویر برای تشخیص بالینی و آموزشی استفاده میشوند، اما تشخیص قطعی با بیوپسی است. سرطان لوزه اغلب با HPV مرتبط است و علائم شامل درد گلو، مشکل بلع و تورم گردن است.
