گواتر به بزرگشدن غیرطبیعی غدهٔ تیروئید گفته میشود و میتواند منتشر یا ندولی (یکگرهی یا چندگرهی) باشد. وضعیت هورمونی در گواتر از حالت طبیعی تا کمکاری یا پرکاری متغیر است؛ بنابراین خودِ اصطلاح گواتر دربارهٔ عملکرد تیروئید قضاوت قطعی نمیدهد. علتها شامل عدمتعادل دریافت ید، اختلالات خودایمنی مانند هاشیموتو و گریوز، گواتر مولتیندولر، بارداری، داروها و عوامل ژنتیکی است. پیامدها از تغییر ظاهر گردن تا علائم فشاری و اختلال تنفسی متغیرند. تشخیص با معاینه، آزمایشهای تیروئید و سونوگرافی الگومحور هدایت میشود و بر اساس شدت و علت، راهبرد مدیریت انتخاب میگردد.
بیماریهای تیروئید گروهی از اختلالات غدد درون ریز هستند که عملکرد غده تیروئید را تحت تاثیر قرار میدهند. این غده کوچک در جلوی گردن، هورمونهایی تولید میکند که روی متابولیسم، انرژی، رشد و بسیاری از عملکردهای بدن اثر دارند. شایعترین مشکلات شامل پرکاری تیروئید، کمکاری تیروئید، گواتر (بزرگی غده) و ندولهای تیروئید است که با علائمی مانند تغییرات وزن، ضربان قلب غیرطبیعی، خستگی یا تغییرات خلقی همراه است. برای درمان بیماریهای تیروئید بسته به نوع اختلال، پزشک دارو، ید رادیواکتیو یا جراحی را توصیه میکند.
آزمایش عملکرد کلیه در ارزیابی سلامت و کارایی کلیهها ضروری است. این شامل آزمایش خون و ادرار برای اندازهگیری فاکتورهایی مانند کراتینین، نیتروژن اوره خون و میزان فیلتراسیون گلومرولی است. قبل از تست عملکرد کلیه، باید بین ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید.
مراکز انتقال خون سازمانهایی هستند که در بیمارستانها یا ساختمانهای مستقل نسبت به خونگیری از داوطلبان اقدام میکنند. خون اهدایی معمولا غربالگری میشود و از بخشهای مختلف آن برای بیماریهای خونی یا جراحات شدید استفاده میشود. باتوجه به شهری که در آن ساکن هستید، میتوانید به لیست مراکز انتقال خون مراجعه کنید یا بهصورت مستقیم از سایت سازمان انتقال خون اطلاعات کسب کنید.
سندروم شوگرن یک بیماری خود ایمنی است که به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم میشود. این بیماری با خشکشدن چشم و دهان مشخص میشود و روش درمان آن استفاده از اشک مصنوعی، داروهای ضد التهابی و داروهای تحریککننده بزاق است. بیماران مبتلا به شوگرن به مدیریت علائم برای مقابله با عوارض جانبی شدید مانند آسیب به ریه و کلیه نیاز دارند.
فاویسم یا بیماری باقلایی یک اختلال ژنتیکی شایع ناشی از کمبود آنزیم G6PD در گلبولهای قرمز است. این بیماری هنگام مصرف باقالی، برخی داروها یا عفونتها بروز میکند و باعث کمخونی همولیتیک، خستگی، زردی پوست و ادرار تیره میشود. درمان قطعی ندارد و بهترین راه پیشگیری، پرهیز از محرکها و تشخیص بهموقع است.
لوپوس یک اختلال خود ایمنی مزمن است که با التهاب اندامهای مختلف بدن مشخص میشود. علائم این بیماری شامل خستگی، درد مفاصل و بثورات پوستی هستند و عوامل ژنتیکی و محیطی در ایجاد آن نقش دارند. درمان این بیماری معمولا شامل داروهای ضد التهابی، سرکوبکنندههای ایمنی و تغییر سبک زندگی برای مدیریت علائم است.
گرمازدگی یک وضعیت اورژانسی ناشی از افزایش شدید دمای بدن در اثر قرار گرفتن طولانیمدت در هوای گرم یا فعالیت زیاد بدنی است. اگر بدن نتواند بهدرستی گرما را دفع کند، دمای داخلی ممکن است به بالای ۴۰ درجه سانتیگراد برسد که بسیار خطرناک است. این وضعیت میتواند باعث اختلال در عملکرد اندامها، از دست رفتن هوشیاری و حتی در موراد شدید، مرگ شود. شناخت بهموقع علائم و اقدام سریع برای درمان، نقش مهمی در پیشگیری از آسیبهای جدی ناشی از گرما زدگی دارد.
تعریق شبانه، که به عنوان هایپرهیدروزیس خواب نیز شناخته میشود، به تعریق بیش از حد در طول شب گفته میشود که میتواند باعث مرطوب شدن تخت خواب و لباس خواب شود. اگرچه تعریق شبانه گاهبهگاه در شرایطی مانند دمای گرم یا لباس زیاد طبیعی است، اما تعریق مداوم یا شدید در شب ممکن است نشانهای از مشکلات سلامتی باشد. این وضعیت میتواند به دلیل تغییرات هورمونی، استرس، مصرف برخی داروها، یا بیماریهای مختلف مانند عفونتها، اختلالات تیروئید یا مشکلات قلبی رخ دهد.
سرد و گرم شدن بدن به احساس ناگهانی یا متناوب تغییر دما گفته میشود که بدون تغییر محسوس در محیط رخ میدهد. این حالت میتواند ناشی از واکنشهای عصبیهورمونی، تغییرات متابولیکی یا عوامل روانی باشد. از علل شایع آن میتوان به اختلالات تیروئید، نوسان قند خون، تغییرات هورمونی، عفونتها و استرس اشاره کرد. شدت و مدت علائم در افراد مختلف متفاوت است و گاهی تنها چند دقیقه طول میکشد. بررسی دقیق الگو و علائم همراه به تشخیص علت زمینهای کمک میکند و در بیشتر موارد، این وضعیت موقتی و غیرخطرناک است.
احساس خستگی مفرط یا کمبود انرژی بر سلامت کلی ما تأثیر میگذارد. در حالی که خستگی گاهبهگاه یک پاسخ طبیعی به فعالیت فیزیکی یا ذهنی بدن است، خستگی مداوم و غیر قابل توضیح میتواند نگران کننده باشد. خواب ناکافی یا کیفیت پایین خواب از دلایل شایع این وضعیت هستند، اما نباید سایر عوامل مانند کمبود ویتامینها، استرس مزمن، اختلالات هورمونی، افسردگی یا بیماریهای زمینهای مانند کمخونی و مشکلات تیروئید را نادیده گرفت. در صورتی که خستگی طولانیمدت بر زندگی روزمره شما تأثیر گذاشته، مراجعه به پزشک برای بررسی دقیق و درمان بهموقع توصیه میشود.