هپاتیت اتوایمیون نوعی التهاب مزمن کبد است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه سلولهای سالم کبد را هدف قرار میدهد. علت دقیق این اختلال ناشناخته است، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی، هورمونی و عفونی در بروز آن نقش دارند. این بیماری در زنان شایعتر است و در صورت عدم درمان میتواند به فیبروز، سیروز یا نارسایی کبد منجر شود. تشخیص زودهنگام با آزمایشهای خونی و بیوپسی و درمان دارویی با کورتیکواستروئیدها و داروهای سرکوبکننده ایمنی، نقش مهمی در کنترل التهاب و پیشگیری از عوارض شدید دارد.
هپاتیت غیر فعال مرحلهای از التهاب کبد است که در آن ویروس در بدن وجود دارد اما فعالیت آن بسیار کم و بدون علائم بالینی محسوس است. این وضعیت معمولاً در مبتلایان به هپاتیتهای B و C دیده میشود و اگرچه بیخطر به نظر میرسد، اما همچنان میتواند باعث انتقال ویروس به دیگران شود. در صورت ضعف سیستم ایمنی، احتمال فعال شدن مجدد بیماری وجود دارد. پایش منظم عملکرد کبد، آزمایشهای دورهای و رعایت سبک زندگی سالم برای پیشگیری از پیشرفت یا عود بیماری ضروری است. تشخیص زودهنگام، نقش کلیدی در کنترل عوارض بلندمدت هپاتیت غیر فعال دارد.
راههای درمان هپاتیت بسته به نوع ویروس و شدت بیماری متفاوت است و هدف آن کنترل التهاب و جلوگیری از آسیب بیشتر کبد است. هپاتیت C معمولاً با داروهای ضدویروسی مستقیمالاثر طی چند هفته درمان میشود، در حالیکه در هپاتیت B باید ویروس مهار شود. هپاتیت A و E اغلب خودبهخود درمان میشوند و درمانشان حمایتی است. در انواع هپاتیت غیرعفونی مانند خودایمنی یا دارویی، حذف عامل محرک و استفاده از داروهای تنظیمکننده سیستم ایمنی ضروری است. در مراحل پیشرفته، پیوند کبد میتواند عامل مهمی در نجات بیمار باشد و پایش منظم در بهبود نتایج درمانی نقش کلیدی دارد.
طول عمر افراد مبتلا به هپاتیت به نوع ویروس بستگی دارد. در هپاتیت A و بیشتر موارد هپاتیت E، طول عمر کاملاً طبیعی است و بیماری خودبهخود بهبود مییابد. اما در هپاتیت B و بهویژه هپاتیت C مزمن و درماننشده، طول عمر بهدلیل خطر بالای سیروز و سرطان کبد بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد. هپاتیت D (همراه یا پس از هپاتیت B) نیز در حالت سوپرعفونت میتواند خطر مرگ را تا ۲۰٪ افزایش دهد. با تشخیص زودهنگام و درمانهای نوین (بهویژه درمان کامل هپاتیت C در بیش از ۹۵٪ موارد)، ترک الکل و سبک زندگی سالم، طول عمر افراد مبتلا به هپاتیت امروزه میتواند کاملاً مشابه افراد سالم باشد.
راه های انتقال بیماری هپاتیت بسته به نوع ویروس متفاوت است، این ویروس معمولا از طریق تماس با خون، مایعات بدن یا مواد غذایی آلوده منتقل میشود. هپاتیت B، C و D عمدتاً از راه خون، تزریق با سرنگ آلوده، رابطه جنسی محافظتنشده و انتقال از مادر به نوزاد شیوع دارند. در مقابل، هپاتیت A و E از طریق مصرف آب و غذای آلوده به ویروس منتشر میشوند. تماس با وسایل شخصی یا تجهیزات غیراستریل نیز از مسیرهای مهم انتقال به شمار میرود. رعایت اصول بهداشتی، واکسیناسیون و استفاده از وسایل شخصی میتواند از گسترش این بیماری جلوگیری کند.
هپاتیت بهمعنای التهاب کبد است و میتواند منشأ ویروسی، ایمنی، دارویی یا متابولیک داشته باشد. پنج نوع اصلی ویروس هپاتیت شامل A، B، C، D و E هستند که از طریق آب و غذا، خون، تماس جنسی یا از مادر به نوزاد منتقل میشوند. علاوه بر آن، انواع غیر ویروسی مانند هپاتیت خودایمنی، دارویی، الکلی و متابولیک نیز وجود دارند. هر نوع از نظر شدت، سیر بیماری و پاسخ به درمان متفاوت است. شناخت انواع هپاتیت، برای تشخیص دقیق، درمان مؤثر و پیشگیری از پیشرفت آسیب کبدی اهمیت حیاتی دارد.
جراحی سرطان مری بدخیم معمولا با ازوفاژکتومی انجام میشود که در آن بخشی از مری و گاهی قسمت بالای معده و غدد لنفاوی برداشته شده و با معده یا روده بازسازی میشود. این جراحی برای بیمارانی مناسب است که تومور موضعی دارند و از نظر قلبی ریوی توان تحمل عمل را دارند و در صورت متاستاز دوردست یا بیماریهای شدید زمینهای معمولا گزینه خوبی نیست. مزیت اصلی آن امکان درمان ریشهای و بهبود بلع است اما ممکن است با خطر عفونت، مشکلات تنفسی و سوءتغذیه همراه شود و به آمادگی و مراقبت دقیق نیاز دارد.
درباره این سوال که سرطان مری درمان قطعی دارد یا خیر باید گفت درمان قطعی سرطان مری در پزشکی به معنای تلاش برای از بین بردن کامل تومور و بافتهای درگیر با جراحی، شیمیدرمانی و رادیوتراپی است نه تضمین صددرصدی از عود نکردن مجدد بیماری. احتمال رسیدن به این هدف به مرحله تشخیص، نوع تومور، محل و اندازه ضایعه، وجود داشتن یا نداشتن متاستاز، امکان جراحی با حاشیه سالم، سن و وضعیت عمومی بیمار و تجربه مرکز درمانی بستگی دارد. به این دلیل که سرطان مری معمولا در مراحل پیشرفته تشخیص داده میشود، در بسیاری از بیماران هدف اصلی درمان، کنترل علائم و افزایش طول عمر است.
طول عمر سرطان بدخیم مری بیشتر از هر چیز به مرحله بیماری در زمان تشخیص، امکان جراحی و ترکیب درمانها بستگی دارد. اگر سرطان زود و در مراحل موضعی تشخیص دادهشود، با جراحی و شیمیدرمانی و رادیوتراپی، شانس بقای پنجساله میتواند بالا باشد اما در مراحل پیشرفته و متاستاتیک این میزان کاهش مییابد. تشخیص زودهنگام در افراد پرخطر، ترک سیگار، تغذیه مناسب و مراقبت چندرشتهای، میتواند روی طول عمر و کیفیت زندگی بیمار تاثیر داشتهباشد.
سرطان پانکراس متاستاز به کبد زمانی رخ میدهد که سلولهای بدخیم لوزالمعده از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی به بافت کبد منتقل شوند و در آنجا رشد کنند. این وضعیت معمولاً نشاندهنده مرحله پیشرفته بیماری است و با تغییرات عملکرد کبد و بروز علائمی مانند زردی، ضعف و کاهش وزن همراه میشود. متاستاز کبدی یکی از الگوهای شایع انتشار این سرطان است و شناخت آن به درک وضعیت بالینی بیمار کمک میکند. این مرحله بیانگر گسترش سیستمیک بیماری و پیچیدگی بیشتر در فرآیند تشخیصی و ارزیابی وضعیت تومور است.
سرطان پانکراس مرحله پایانی یکی از تهاجمیترین انواع سرطان است که با گسترش به اندامهایی مانند کبد و ریهها همراه میشود. در این مرحله، درمان قطعی ممکن نیست و تمرکز بر مراقبت تسکینی و کنترل علائم است. علائم مرگ در سرطان پانکراس شامل ضعف شدید، کاهش اشتها، درد مداوم، اختلال در هوشیاری و تغییرات تنفسی است. بروز این علائم بیانگر کاهش عملکرد ارگانهای حیاتی و نزدیک شدن به پایان زندگی بیمار است. شناخت و پایش این نشانهها به خانواده و تیم درمان کمک میکند تا راحتی و آرامش بیمار حفظ شود.
سرطان پانکراس یکی از کشندهترین سرطانهاست که اغلب تا مراحل پیشرفته بدون علامت باقی میماند. در مرحله پیشرفته، تومور میتواند به اندامهای اطراف یا دوردست متاستاز دهد و نشانههای شدیدی ایجاد کند. علائمی مانند زردی پوست، خارش، درد بالای شکم، کاهش وزن ناخواسته، لخته خون بیدلیل و تغییر رنگ ادرار یا مدفوع از رایجترین علائم سرطان پانکراس پیشرفته هستند. این علائم معمولاً ناشی از انسداد مجاری صفراوی یا درگیری کبد و صفاق هستند. آگاهی از این علائم و توجه به تداوم آنها در تشخیص زودتر و تصمیمگیری درمانی نقش حیاتی دارد.