پرسـش و پاســخ
بـــا دکتـــرِتــــو

ما در برنامه‌ی پرسش و پاسخ دکترِتو، به سوالات پزشکی شما پاسخ می‌دهیم. در این برنامه سوالاتی که بیش از همه تکرار شده باشند را با متخصصین عضو سامانه دکترتو مطرح کرده و پاسخ‌ها را منتشر می‌کنیم.

موضوع این دوره: زنان، زایمان و نازایی

در ویدیوی زیر پاسخ سوالات خود را درباره مسائل زنان از جمله ویروس اچ‌پی‌وی، دردهای پریود، راه‌های پیشگیری از حاملگی و … از زبان دکتر فخرالسادات جامعی، متخصص زنان، زایمان و نازایی بشنوید

در ویدیوی زیر پاسخ سوالات خود را درباره نازایی از زبان دکتر سیروس رستمی، فوق تخصص نازایی بشنوید

پاسخ سوالات نازایی

اگر در مشاهده ویدیو مشکل دارید می‌توانید پاسخ سوالاتتان را در زیر بخوانید

جواب: اگر یک زوج جوان بعد از یک سال بدون استفاده از روش‌های مختلف پیشگیری و انجام روش‌های صحیح زناشویی حامله نشوند به این زوج، زوج نابارور یا نازا می‌گویند.

جواب: میزان نازایی در زنان و مردان برابر است. تقریبا میزان نازایی در زنان حدود 60% و در مردان 40% است.

جواب: نازایی علت‌های متعددی دارد. نازایی تنها به یک فاکتور بستگی ندارد. بلکه حاملگی یک روند پیچیده است که فاکتورهای مختلفی در آن موثر است و علت نازایی را تعیین می‌کند. البته وجود اسپرم خوب و تخمک خوب موارد مهمی برای حاملگی است اما لازم است فاکتورهای دیگر هم دست به دست هم دهند تا یک زوج بارور شوند.

جواب: پی‌جی‌دی (PGD) به معنی تشخیص بیماری‌های ژنتیک قبل از انتقال جنین به داخل رحم است. این روش معمولا به بیمارانی کمک می‌کند که در خانواده فرزند معلول دارند یا به علت‌های مختلف بچه‌های آن‌ها سقط شده یا تا کنون نتوانستند صاحب فرزند شوند. این افراد به کمک روش پی جی دی می‌توانند بچه‌دار شوند و درصد حاملگی را افزایش دهند. همچنین پی‌جی‌دی میزان به دنیا آمدن کودکان با اشکالات کروموزومی را کاهش می‌دهد. البته پی جی دی PGD در ابتدا صرفا با هدف تشخیص بیمار‌ی‌های کروموزومی به وجود آمد اما در بعضی از کشورها مثل ایران، هندوستان پاکستان و کشورهای عربی از پی‌جی‌دی برای تعیین جنسیت جنین هم استفاده می‌شود. در نتیجه زوجی که مایل هستند فرزندشان جنس پسر یا دختر داشته باشد می‌توانند از روش پی‌جی‌دی استفاده کنند.

امروزه فریز بافتی، فریز تخمک و فریز اسپرم ممکن است و در مراکز نازایی مردان می‌توانند اسپرم خود و زنان تخمکشانان را فریز کنند. همچنین افرادی که بیماری‌های مختلف دارند و باید به دلایلی رادیوتراپی یا شیمی درمانی بگیرند یا سرطان دارند و لازم است که تخمدان‌ یا بیضه‌ آن‌ها برداشته شود می‌توانند به مراکز نازایی مراجعه کنند و اسپرم، بافت تخمدان و تخمک‌های آن‌ها فریز شود.

جواب: به شکل کلی سن خاصی برای فریز تخمک تعیین نشده است اما بهترین سن برای فریز تخمک در سن باروری است. تقریبا بین 20 تا 35 سالگی بهترین سن فریز تخمک است که اگر ذخیره تخمدانی یک زن خوب باشد و بر اساس شرایطی که برای او به وجود می‌آید می‌تواند تخمکش را فریز کند.

جواب: معمولا میزان حاملگی جنینی که فریز می‌شود و جنینی که به صورت تازه انتقال داده می‌شود تفاوتی ندارد. البته لازم است شرایط بیمار هم در نظر گرفته شود. در بعضی از شرایط مراکز ناچار هستند که جنین‌ها را فریز کنند و به صورت جنین را به صورت تازه انتقال ندهند

جواب: قوانین مربوط به جنین اهدایی در سال 1382 در ایران از تصویب مجلس گذشت. زوج‌هایی که به علت‌های مختلف که بیشتر فاکتور مردانه است (یعنی مرد اسپرم ندارد) نمی‌توانند حامله شوند لازم است طبق شرایطی به دادگاه‌های حمایت خانواده مراجعه کنند و مجوز جنین اهدایی را دریافت کنند. با گرفتن این مجوز جنین اهدایی می‌توانند به مراکز نازایی مراجعه کنند و مراحل دریافت جنین اهدایی را طی کنند. همچنین قوانین تخمک اهدایی هم در حال طی مراحل تصویب در مجلس است که به شکل قانونی در بیاید. اما در مورد اسپرم اهدایی هنوز به شکل شرعی و قانونی مجوزی صادر نشده است.

جواب: امروزه متاسفانه اندومتریوز یک بیماری شایع در بین زنان بارور است. تقریبا 45% بیماران مبتلا به اندومتریوز با مشکلات نازایی مواجه هستند. متاسفانه اندومتریوز یک بیماری پیشرونده و التهابی است و تمام ارگان‌های لگنی را درگیر می‌کند و باعث می‌شود آناتومی لگن تغییر کند و ذخیره تخمدانی زن‌ها کاش پیدا کند. به این دلایل اندومتریوز می‌تواند در زنان ایجاد نازایی کند. البته بعد از عمل هم در 79% خانم‌هایی که اندومتریوزهای پیشرفته دارند شانس کاهش ذخیره تخمدانی وجود دارد.

جواب: اگر کسی به علت‌های مختلف مثل حاملگی خارج رحمی یا شرایط خاص دیگر یک لوله‌اش را از دست بدهد مشروط به اینکه آن لوله چسبندگی نداشته باشد و گرفتاری‌های داخل لوله‌ای وجود نداشته باشد باز هم شانس حاملگی دارد.

جواب: توصیه من به زوج‌های نازا این است که از ابتدا تحت نظر یک مرکز تخصصی نازایی قرار بگیرند تا اقدامات لازم به صورت آکادمیک انجام شود. متاسفانه بیماران ما از این شاخه به آن شاخه می‌پرند و این باعث هدر رفتن وقت، هزینه و مسائل اجتماعی، اقتصادی و فشارهای روحی به زوج نازا می‌شود. در نتیجه بهتر است از ابتدا تحت نظر یک مرکز نازایی قرار بگیرند تا آن مرکز مرحله به مرحله اقدامات لازم را پیش ببرد. توصیه دیگر من این است که زوج‌های نازا باید صبر و حوصله داشته باشند. مقداری آستانه تحمل آن‌ها بالا باشد. متاسفانه نازایی فرایندی طولانی و هزینه بر است. زوج‌ نازا باید آمادگی صرف وقت و هزینه را داشته باشند.

پرسش و پاسخ‌های گذشته

موضوع دوره‌ی قبل: گوارش و کبد

در دوره اول پرسش و پاسخ دکترتو، شما سوالات خود را در تخصص گوارش و کبد برای ما ارسال کردید. دو پزشک از متخصصین عضو سامانه دکترِتو به سوالات شما پاسخ دادند. پاسخ‌های خود را در 2 ویدیو از دکتر سید علیرضا تقوی و دکتر کتایون همایون بشنوید.