دلایل و درمان‌های دیابت یا قند خون چیست؟

دیابت

دیابت چیست؟

دیابت نوعی بیماری متابولیکی است که با سطح قند خون بالا(گلوکز) همراه است که به دنبال نقص در ترشح انسولین یا عملکرد آن یا هر دو ایجاد می شود. سطح بالای گلوکز خون (هیپرگلیسمی) می تواند منجر به مشکلات جدی در سلامت شود. در واقع انسولین هورمونی است که از غدد پانکراس که واقع در پشت و زیر معده است ترشح می شود. پانکراس انسولین را به جریان خون منتقل می کند. انسولین در گردش باعث می شود، که قند وارد سلول های بدن شده و مقدار قند موجود در خون را کاهش می دهد. همانطور که میزان قند خون شما کاهش می یابد، ترشح انسولین از پانکراس نیز کم می شود. از طرفی دیگر گلوکز – قند خون- برای سلامت شما حیاتی است، در واقع گلوکزماده مغذی ضروری است که انرژی لازم برای عملکرد مناسب سلول های بدن را فراهم می کند. گلوکز همچنین منبع اصلی سوخت مغز شما نیز است. گلوکز از دو منبع اصلی غذا و کبد شما تامین می شود. ذخایر کبد شما نیز گلوکز را تولید می کند. هنگامی که سطح گلوکزخون شما کم است، مانند زمانی که شما غذایی نخورده اید، کبد گلیکوژن ذخیره شده را به گلوکز تجزیه می کند تا سطح گلوکز خون را در حد نرمال نگه دارد.
هنگامی که قند خون افزایش می یابد (به عنوان مثال، پس از غذا خوردن)، انسولین از پانکراس آزاد می شود تا سطح گلوکز را با انتقال به سلول های بدن کاهش دهد. در بیماران مبتلا به دیابت، عدم تولید کافی یا عدم پاسخ به انسولین موجب هیپرگلیسمی می شود. دیابت یک بیماری مزمن است، بدین معنی که اگر چه می توان آن را کنترل کرد، اما تمام عمربا فرد همراه است.
دیابت می تواند عوارض خطرناکی، از جمله سکته مغزی و بیماری های قلبی را در فرد افزایش دهد. انواع مختلف دیابت می تواند رخ دهد و کنترل و درمان آن بستگی به نوع دیابت دارد.
دیابت مزمن و طولانی مدت شامل دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲ است. شرایط بالقوه برگشت پذیر دیابت نیز شامل مرحله پیش دیابتی(زمانی که سطح قند خون شما بالاتر از حد طبیعی است، اما به اندازه کافی بالا نبوده و به عنوان دیابت محسوب نمی شود) و دیابت بارداری(که در دوران بارداری رخ می دهد اما بعد از تولد نوزاد ممکن است از بین برود) است.

علائم دیابت چیست؟

علائم دیابت بسته به میزان افزایش سطح قند خون شما متفاوت است. بعضی از افراد، به ویژه افرادی که مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند یا در مرحله پیش دیابتی هستند، ممکن است از ابتدا علائم را تجربه نکنند. اما در دیابت نوع ۱، علائم به سرعت بروز می کند و شدیدتر است.

برخی از علائم دیابت نوع ۱ و ۲ عبارتند از:

  • مشکلات پوستی
  • تشنگی بیش از حد
  • تکرر ادرار
  • گرسنگی شدید
  • افزایش اشتها
  • تهوع و استفراغ
  • کاهش وزن ناخواسته
  • حضور کتون در ادرار (کتون یک محصول جانبی از تجزیه عضلات و چربی است که هنگام نبود انسولین به اندازه کافی در بدن تولید می شود)
  • خستگی
  • تحریک پذیری
  • تاری دید
  • زخم‌هایی که دیر بهبود می یابند
  • عفونت های مکرر، مانند عفونت های لثه یا پوست و عفونت واژن و مثانه
  • سوزن سوزن شدن یا بی حسی در پاها یا انگشتان
  • همچنین سطوح بالای قند خون می تواند منجر به بی حال و در نهایت اغماء فرد شود.

دیابت نوع ۱ می تواند در هر سنی ایجاد شود، هرچند که اغلب در دوران کودکی یا نوجوانی ظاهر می شود. دیابت نوع ۲ که نوع شایع تر دیابت است می تواند در هر سنی ایجاد شود، هر چند که در افراد بالای ۴۰ سال رایج تر است.

دلایل دیابت چیست؟

دلایل دیابت نوع ۱:

این نوع دیابت که به عنوان دیابت نوجوان نیز شناخته می شود، زمانی رخ می دهد که بدن نتواند انسولین را تولید کند. در بیماری های خودایمنی مانند دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی به اشتباه آنتی بادی ها و سلول های التهابی تولید می کند که سبب آسیب رساندن به بافت بدن انسان می شوند. در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، سلول های بتای پانکراس، که مسئول تولید انسولین هستند، توسط سیستم ایمنی ناخواسته مورد حمله قرار می گیرند و تخریب می شوند. این امر باعث می شود که سطح انسولین خون شما کم شود یا اینکه انسولین تولید نشود. همچنین قرار گرفتن در معرض برخی از عفونت های ویروسی (اوریون و ویروس Coxsackie) یا دیگر سموم محیطی ممکن است باعث پاسخ های غیرطبیعی آنتی بادی شود که موجب آسیب به سلول های پانکراس تولید کننده انسولین شود. برخی از آنتی بادی هایی که در دیابت نوع ۱ دیده می شوند شامل آنتی بادی های ضد سلولی، آنتی بادی ضد انسولین و آنتی بادی های ضد کلوتامین دکربوکسیلاز می باشند. بنابراین به نظر می رسد که دیابت نوع ۱ به دنبال ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد می شود. همچنین دیده شده که اضافه وزن در دیابت نوع ۱ یک تاثیری ندارد. دیابت نوع I را دیابت وابسته به انسولین نیز می گویند به این معنی که فرد باید روزانه انسولین مصنوعی را دریافت کند تا زنده بماند.

دلایل پیش دیابت و دیابت نوع ۲:

در مرحله پیش دیابتی – که می تواند به دیابت نوع ۲ منجر شود – و در دیابت نوع ۲، سلول های شما به اثر انسولین مقاوم می شوند در واقع بر خلاف دیابت نوع ۱ در حالی که غده پانکراس هنوز انسولین را تولید می کند، سلول های بدن به طور موثری به آن پاسخ نمی دهند و به جای انتقال گلوکز به سلول هایی که به انرژی نیاز دارند، گلوکز در جریان خون شما باقی می ماند. ضمنا دلیل این نوع دیابت نیز ناشناخته است، هرچند اعتقاد بر این است که عوامل ژنتیکی و محیطی نیز در ایجاد دیابت نوع ۲ نقش دارند. داشتن اضافه وزن به شدت با پیشرفت دیابت نوع ۲ ارتباط دارد، با این حال همه افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ دارای اضافه وزن نیستند.

دلایل دیابت حاملگی:

این نوع از دیابت در دوران بارداری ایجاد می شود در واقع در طول بارداری، جفت هورمون هایی را تولید می کند تا بارداری را حفظ کند. این هورمون ها سلول های شما را به انسولین مقاوم تر می کنند. به طور معمول، پانکراس با تولید انسولین بیشتر به اندازه کافی برای غلبه بر این مقاومت پاسخ می دهد. اما گاهی اوقات پانکراس نمی تواند این کار را بدرستی انجام دهد. در این حالت گلوکز بسیار کمی به سلول های شما منتقل می شود و سطح آن در خون زیاد می شود و منجر به دیابت حاملگی می شود.
دیابت حاملگی تنها در برخی از زنان باردار دیده می شود و معمولا پس از زایمان برطرف می شود.

دکترتو: سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکان

عوامل خطر

عوامل خطر ابتلا به دیابت به نوع دیابت بستگی دارد.

عوامل خطر برای دیابت نوع ۱

اگر چه علت دقیق دیابت نوع ۱ ناشناخته است، اما عوامل خطر این بیماری عبارتند از:

سابقه خانوادگی: اگر والدین یا خواهر و برادر شما دارای دیابت نوع ۱ باشند خطر ابتلا در شما نیز افزایش می یابد.

فاکتورهای محیطی: شرایطی مانند قرار گرفتن در معرض بیماری ویروسی ممکن است در دیابت نوع ۱ نقش داشته باشد.

بیماری های پانکراس

حضور پروتئین های سیستم ایمنی بدن (آنتی بادی ها): گاهی اوقات اعضای خانواده افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ برای حضور آنتی بادی های دیابتی آزمایش می شوند. اگر این آنتی بادی ها را دارید، احتمال ابتلا به دیابت نوع ۱ در شما افزایش می یابد.اما همه کسانی که این آنتی بادی ها را دارند لزوما مبتلا به دیابت نمی شوند.

جغرافیا: بعضی از کشورها مانند فنلاند و سوئد میزان بالای دیابت نوع ۱ را دارند.

عوامل خطر ابتلا به مرحله پیش دیابتی و دیابت نوع ۲

عوامل افزایش خطر ابتلا در دیابت نوع ۲ شامل موارد زیر است:

چاقی یا اضافه وزن: بافت چربی اضافی در بدن شما باعث می شود که سلول ها به انسولین مقاوم شوند.

عدم فعالیت: هر چه فعالیت شما کمتر باشد خطر ابتلا به دیابت در شما افزایش می یابد. فعالیت بدنی به شما کمک می کند تا وزن خود را کنترل کنید، از گلوکز به عنوان انرژی استفاده می کند و سلول های شما را نسبت به انسولین حساسیتتر می کند.

سابقه‌ی خانوادگی: اگر یکی از والدین یا خواهر و برادر شما دارای دیابت نوع ۲ باشد خطر ابتلا به آن نیز در شما افزایش می یابد.

نژاد: اگر چه علت آن معلوم نیست اما مردم نژادهای خاص – از جمله سیاه پوست، اسپانیایی، سرخپوستان آمریکایی و آسیایی آمریکایی – در معرض خطر بیشتری هستند.

افزایش سن: با افزایش سن خطرابتلا به دیابت نوع ۲ نیز افزایش می یابد. ممکن است به این دلیل باشد که با افزایش سن تمایل فرد به فعالیت و ورزش کمترشده، توده عضلانی کم شده و افزایش وزن رخ می دهد. با این حال دیابت نوع ۲ نیز در میان کودکان، نوجوانان و بزرگسالان جوان نیز در حال افزایش است.
سابقه ابتلا به دیابت بارداری: اگر هنگام بارداری مبتلا به دیابت شده اید، احتمال ابتلا به مرحله پیش دیابتی و دیابت نوع ۲ در شما افزایش می یابد. همچنین اگر کودکی با وزن بیش از۴ کیلوگرم دارید، در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ هستید.

سندرم تخمدان پلی کیستیک(pco): زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک(بیماری رایجی که با دوره های نامنظم قاعدگی، رشد بیش از حد مو و چاقی همراه است) نیز در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند.

فشار خون بالا: فشار خون بالای ۱۴۰/۹۰ میلیمتر جیوه (mmHg) با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط دارد.

سطح غیر طبیعی کلسترول و تری گلیسرید: اگر میزان سطح چربی لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) یا چربی خوب پایینی دارید، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در شما بالاتر است. تری گلیسرید نوع دیگری از چربی موجود در خون است. افرادی که سطح بالای تری گلیسیرید دارند خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در آن ها بالاتر است.

عوامل خطر برای دیابت حاملگی

هر زن بارداری می تواند مبتلا به دیابت بارداری شود، اما برخی از زنان در معرض خطر بیشتری نسبت به دیگران هستند. عوامل خطر برای دیابت حاملگی عبارتند از:

سن: زنان بالای ۲۵ سال در معرض خطر بیشتری قرار دارند.

سابقه خانوادگی یا شخصی: اگر در مرحله پیش دیابت قرار دارید یا یکی از اعضای خانواده ، مانند یک والد یا خواهر یا برادر، دارای دیابت نوع ۲ باشد، خطرابتلا به دیابت نیز دز شما افزایش می یابد. همچنین اگر در دوران بارداری قبلی دچار دیابت بارداری شده اید، یا صاحب کودک بسیار بزرگ شده اید یا اینکه جنین زنده به دنیا آورده اید خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت خواهید داشت.

وزن: داشتن اضافه وزن قبل از بارداری خطر ابتلا به دیابت بارداری را در فرد افزایش می دهد.

نژاد: بنابر دلایلی نا مشخص، زنان سیاه، اسپانیایی، آمریکایی هندی یا آسیایی بیشتر از سایر افراد مستعد ابتلا به دیابت بارداری هستند.

عوارض جانبی دیابت چیست؟

عوارض طولانی مدت دیابت به تدریج افزایش می یابد. هرچه که دیابت شما طولانی تر باشد و کمتر تحت کنترل باشد خطر ایجاد عوارض در آن افزایش می یابد. در نهایت، عوارض دیابت ممکن است نا توان کننده یا حتی تهدید کننده زندگی باشد. عوارض احتمالی عبارتند از:

بیماری های دهان و لثه

بیماری قلب و عروقی: دیابت به طور چشمگیری خطر ابتلا به انواع مشکلات قلبی عروقی را افزایش می دهد، از جمله بیماری عروق کرونرهمراه با درد قفسه سینه (آنژین)، حمله قلبی، سکته مغزی وتنگی شریان ها (آترواسکلروز). اگر مبتلا به دیابت هستید، احتمال ابتلا به بیماری قلبی یا سکته مغزی در شما بیش تر است.

آسیب عصبی (نوروپاتی): قند خون اضافی می تواند موجب آسیب به دیواره های رگ های خونی کوچک (مویرگ ها) که اعصاب شما را به خصوص در پاهای تغذیه می کنند شود. به دنبال آن باعث سوزن سوزن شدن، بی حسی، سوزش یا درد شود که معمولا در انگشتان دست و پا شروع می شود و به تدریج گسترش می یابد. در این شرایط اگر تحت درمان قرار نگیرید تمام حس اندام ها را تحت تاثیر قرار می دهد و آن را از دست بدهید. همچنین آسیب به اعصاب مربوط به هضم می تواند موجب تهوع، استفراغ، اسهال یا یبوست شود. برای مردان ممکن است منجر به اختلال در نعوظ شود.

آسیب کلیه (نفروپاتی): کلیه ها حاوی میلیون ها عدد رگ خونی کوچک (گلومرولی) هستند که خون شما را از مواد زائد تصفیه می کنند. دیابت می تواند به این سیستم تصفیه خونی ظریف آسیب برساند. آسیب شدید می تواند منجر به نارسایی کلیه یا بیماری برگشت ناپذیر کلیه شود که ممکن است نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه داشته باشید.

آسیب چشم (رتینوپاتی): دیابت می تواند به عروق خونی شبکیه (رتینوپاتی دیابتی) آسیب برساند، که به طور بالقوه منجر به نابینایی می شود. دیابت همچنین خطر بیماری های جدی چشمی مانند آب مروارید و گلوکوم را افزایش می دهد.

آسیب به پاها(پای دیابتی): آسیب عصبی در پا و یا جریان خون کم به پاها، خطر عوارض مختلف پا را افزایش می دهد. زخم ها وتاول های درمان نشده می تواند منجر به عفونت های جدی شده که اغلب به ندرت بهبود می یابد. در نهایت این عفونت ها منجر به قطع انگشت، پا یا قطع اندام می شود.

مشکلات پوستی: دیابت ممکن است شما را بیشتر در معرض مشکلات پوستی، از جمله عفونت های باکتریایی و قارچی قرار دهد.

اختلال در شنوایی: مشکلات شنوایی در افراد مبتلا به دیابت شایع تر است.

بیماری آلزایمر: دیابت نوع ۲ ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل مانند بیماری آلزایمررا افزایش دهد. هر چه کنترل قند خون شما ضعیف تر باشد، خطر ابتلا به آلزایمر نیز در شما افزایش می یابد.

افسردگی: علائم افسردگی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ شایع است. افسردگی می تواند بر روی مدیریت دیابت تأثیر بگذارد.

عوارض دیابت حاملگی

اکثر زنان مبتلا به دیابت بارداری صاحب نوزادی سالم می شوند. با این حال، سطح قند خون بدون کنترل یا خوب کنترل نشده می تواند برای شما و نوزادتان مشکلاتی ایجاد کند.
عوارضی در کودک شما ممکن است به علت دیابت حاملگی رخ دهد، از جمله:

رشد بیش از حد: گلوکز اضافی می تواند از جفت عبور کند، و باعث شود که لوزالمعده کودک شما انسولین بیشتری تولید کند. و به دنبال آن کودک شما بیش از حد بزرگ شود که در اصطلاح به آن ماکروزومی می گویند. نوزادان بسیار بزرگ به احتمال زیاد نیاز سزارین دارند.

قند خون پایین: گاهی اوقات نوزادان مادران مبتلا به دیابت حاملگی قند خون پایین(هیپوگلیسمی) را بلافاصله پس از تولد تجربه می کنند، زیرا تولید انسولین در آنها بالا است. تغذیه سریع و گاهی اوقات گلوکز داخل وریدی می تواند سطح قند خون کودک را به حالت طبیعی بازگرداند.

مادران دیابتی: همچنین نوزادان مادرانی که دارای دیابت بارداری هستند، در معرض خطر ابتلا به چاقی و دیابت نوع ۲ قرار دارند.

مرگ: دیابت بارداری بدون درمان ممکن است به مرگ کودک، قبل یا بعد از زایمان منجر شود.

عوارض دیابت بارداری در مادر نیز می تواند شامل موارد زیر باشد:

پره اکلامپسی(مسمومیت حاملگی): این وضعیت با فشار خون بالا، پروتئین بیش از حد در ادرار و تورم در ساق پا یا پشت پاها مشخص می شود. پره اکلامپسی می تواند عوارض جدی یا حتی تهدید کننده حیات را برای مادر و نوزاد به دنبال داشته باشد.

ابتلا به دیابت در بارداری های بعدی: هنگامی که در یک بارداری تان دچار دیابت باشید، احتمال این که در بارداری های بعدی نیز مبتلا شوید بسیار زیاد است. شما همچنین با افزایش سن بیشتراز سایر مادران مستعد ابتلا به دیابت- معمولا دیابت نوع ۲ – هستید.

عوارض مرحله پیش دیابت(پره دیابتیک) چیست؟

فردی که در مرحله پره دیابتیک قرار دارد اگر توصیه های پزشک خود را رعایت نکنند ممکن است به دیابت نوع ۲ مبتلا شوند.

پیشگیری از دیابت

از دیابت نوع ۱ا نمی توان پیشگیری کرد. با این حال، انتخاب یک شیوه زندگی سالم می تواند از دیابت نوع ۲ و دیابت بارداری و همچنین کسانی که در مرحله پره دیابت هستند پیشگیری کند:

تغذیه‌ی سالم: غذاهایی با چربی و کالری کم و فیبر بیشتررا انتخاب کنید. سعی کنید که بیش تر میوه ها، سبزیجات و غلات را مصرف کنید.

فعالیت فیزیکی بیشتر: سعی کنید ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط ​​در روز داشته باشید. روزانه پیاده روی تند داشته باشید، دوچرخه سواری کنید. همچنین اگر نمیتوانید در یک تمرین بلند تمرکز کنید، آن را به جلسات کوچکتر در طول روزتقسیم کنید.

کاهش وزن: با این حال سعی نکنید در دوران بارداری وزن خود را کم کنید. در مورد چگونگی افزایش وزن در طول حاملگی نیز با پزشک خود صحبت کنید.برای حفظ وزن خود در محدوده سالم، بر تغییرات دائمی درغذا خوردن و عادت های ورزشی خود تمرکز کنید. انگیزه خود را با یاد آوردن مزایای از دست دادن وزن، مانند داشتن قلبی سالمتر، انرژی بیشتری و اعتماد به نفس بیش تر افزایش دهید.

دارو درمانی: گاهی اوقات دارو نیز گزینه ای برای پیشگیری از دیابت محسوب می شود. داروهای خوراکی دیابت مانند متفورمین ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش دهند اما انتخاب شیوه زندگی سالم ضروری است. قند خون خود را حداقل یک بار در سال بررسی کنید تا مطمئن شوید که به دیابت نوع ۲ مبتلا نشده اید.

تشخیص دیابت

علائم دیابت نوع ۱ اغلب ناگهان ظاهر می شوند و اغلب به دلیل چک کردن سطح قند خون شناسایی می شود. اما از آنجایی که علایم سایر انواع دیابت و پیش دیابت بیشتربه صورت تدریجی ظاهر می شوند. بهتر است که افراد از نظر دیابت غربالگری شوند. همچنین گفته می شود که افراد زیر در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار دارند:

شاخص توده بدنی بالای ۲۵ سال هستند (BMH>25): بدون در نظر گرفتن سن، افراد دارای عوامل خطر دیگر مانند فشار خون بالا، میزان کلسترول غیرطبیعی، شیوه زندگی بی تحرک، سابقه سندرم تخمدان پلی کیستیک یا بیماری قلبی و داشتن سابقه خانوادگی دیابت.

افراد با سن بالاتر از ۴۵ سال: توصیه می شود ابتدا غربالگری قند خون در افراد بالای ۴۵ سال انجام شود سپس اگر نتایج طبیعی باشد، بعد از آن هر سه سال بررسی می شود.

هر زنی که دیابت حاملگی داشته است، توصیه می شود که هر سه سال یک بار از نظر دیابت غربالگری شود.

هر فردی که در مرحله پیش دیابتی است توصیه می شود هر ساله از نظر سطح قند خون بررسی شود.

تست های دیابت نوع ۱ و ۲ و پیش دیابت

تست هموگلوبینa1c: این آزمایش خون که نیاز به ناشتا بودن ندارد، میانگین قند خون شما را برای دو تا سه ماه گذشته نشان می دهد. با این آزمایش میزان درصد قند خون مرتبط با هموگلوبین-پروتئین حمل کننده اکسیژن را در گلبول های قرمز- اندازه گیری می کند. سطح هموگلوبین a1c بالاتر از ۶.۵( طی دو آزمایش جداگانه ) نشان می دهد که شما دیابت دارید. همچنین اگر سطح هموگلوبین a1c بین ۵.۷ تا ۶.۴ باشد بدین معنی است که در مرحله پیش دیابتی قرار دارید. و لگر سطح هموگلوبین a1c کمتر از ۵.۷ باشد طبیعی است.

تست قند خون تصادفی: در این آزمایش یک نمونه خون به صورت تصادفی و بدون در نظر گرفتن زمان آخرین وعده غذایی از شما گرفته می شود. اگر سطح قند خون شما ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر باشد نشان دهنده ای این است که مبتلا به دیابت هستید.

تست قندخون ناشتا: در این آزمایش نمونه خون در صبح و به صورت ناشتا از شما گرفته می شود. سطح قند خون ناشتا کمتر از ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر طبیعی است. میزان قند خون ناشتا از ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلی گرم در دسی لیتر نشان دهنده مرحله پیش دیابتی یا اختلال گلوکز ناشتا است. همچنین اگر میزان قند خون شما ۱۲۶ میلی گرم در دسی لیتر یا بالاتر (طی دو آزمایش جداگانه) باشد، بدین معنی است که مبتلا به دیابت هستید.

تست تحمل گلوکز خوراکی: برای انجام این آزمایش، ابتدا سطح قند خون ناشتای شما اندازه گیری می شود. سپس یک مایع شیرین را می نوشید و سطح قند خون دو ساعت بعد اندازه گیری می شود. سطح قند خون کمتر از ۱۴۰میلی گرم بر دسی لیتر طبیعی است. اما قند خون بیش از ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر بعد از دو ساعت نشان دهنده دیابت است. همچنین قند خون بین ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی گرم در دسی لیتر بدین معنی است که در مرحله پیش دیابتی هستید.

آزمایش ادرار: اگر پزشک مشکوک به دیابت نوع ۱ باشد، آزمایش ادراررا به شما توصیه خواهد کرد تا وجود کتون را در ادرار بررسی کند. در واقع هنگامی که انسولین به اندازه کافی برای استفاده از گلوکز موجود نباشد بدن بافت ماهیچه و بافت چربی را برای تولید انرژی مصرف می کندو کتون تولید می شود. پزشک شما همچنین ممکن است آزمایش دیگری را انجام دهد تا ببیند آیا سلول های سیستم ایمنی بدن شما در معرض دیابت نوع ۱ آنتی بادی تولید کرده است یا نه.

آزمایشات برای دیابت حاملگی

پزشک شما عوامل خطر ابتلا به دیابت بارداری را در اوایل بارداری ارزیابی خواهد کرد که شامل موارد زیر است:

قند خون: اگر شما در معرض خطر ابتلا به دیابت حاملگی هستید -مثلا اگر در ابتدای بارداری چاق هستید یا اینکه در دوران بارداری قبلی مبتلا به دیابت بارداری بوده اید یا سابقه خانوادگی دیابت دارید- پزشک شما ممکن است برای اولین بار در دوران بارداری قند خون شما را آزمایش کند.

اگر در معرض خطر متوسط ابتلا به دیابت بارداری هستید، احتمالا در طول سه ماهه دوم به طور معمول بین ۲۴ تا ۲۸ هفته بارداری، یک آزمایش غربالگری برای دیابت بارداری باید انجام دهید.

پزشک شما ممکن است از تست های زیر برای غربالگری دیابت در دوران بارداری استفاده کند:

تست اولیه چالش گلوکز: در این آزمایش شما محلول حاوی گلوکز، را خورده یک ساعت بعد سطح قند خون تان چک می شود. سطح قند خون زیر ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر معمولا در آزمایش چالش گلوکز طبیعی است و فرد مبتلا به دیابت نمی باشد. اما اگر سطح قند خون شما بالاتر از حد طبیعی باشد، به این معنی است که شما در معرض خطر ابتلا به دیابت بارداری هستید. در این حالت پزشک شما یک آزمایش پیگیری برای تعیین اینکه آیا دیابت بارداری دارید یا نه را به شما توصیه می کند.

تست تحمل گلوکز: برای انجام این تست از شما خواسته می شود تا سراسر شب را چیزی نخورید و سطح قند خون ناشتای خود را صبح اندازه گیری کنید. سپس یک محلول حاوی گلوکز- را که حاوی غلظت بالایی از گلوکز است- را خورده و سطح قند خون شما هریک ساعت به مدت سه ساعت بررسی خواهد شد.

اگر حداقل دو نوبت قند خون بالاتر از مقادیر طبیعی داشته باشید باشد، شما مبتلا به دیابت حاملگی هستید.

درمان دیابت چیست؟

با توجه به نوع دیابت شما، بررسی قند خون، انسولین و داروهای خوراکی ممکن است در درمان شما نقش داشته باشد. رعایت یک رژیم غذایی سالم، حفظ وزن سالم و شرکت در فعالیت های منظم نیز عوامل مهمی در مدیریت دیابت است.

درمان انواع دیابت

بخش مهمی از مدیریت دیابت – و همچنین سلامت کلی شما – حفظ وزن ایده ال از طریق رژیم غذایی سالم و برنامه ورزشی است:

تغذیه سالم: بر خلاف تصور عوام، هیچ رژیم غذایی خاص دیابت وجود ندارد. سعی کنید بیشتر میوه ها، سبزیجات، پروتئین وغلات(مواد غذایی که دارای مواد مغذی و فیبر زیاد و چربی و کالری کم هستند) را مصرف کنید و مصرف چربی های اشباع شده، کربوهیدرات ها و شیرینی ها را کاهش دهید. همچنین از مصرف بیش از حد الکل نیز اجتناب کنید. در واقع، این بهترین برنامه غذا برای تمام افراد خانواده است. یک متخصص تغذیه می تواند به شما در تنظیم یک برنامه غذایی سالم و مناسب کمک کند.

فعالیت بدنی: هر کس به ورزش منظم هوازی نیاز دارد و افرادی که دیابت دارند، مستثنی نیستند. تمرینات ورزش با انتقال قند موجود در خون به سلول های بدن ، که از آن برای انرژی استفاده می شود، موجب کاهش سطح قند خون می شود. ورزش همچنین حساسیت سلول ها ر به انسولین افزایش می دهد، بدین معنی است که بدن شما نیاز به انسولین کمتر برای حمل گلوکز به سلول های خود دارد. برای انجام تمرینات ورزشی با پزشک خود مشورت کنید. سپس فعالیتهایی را که از آن لذت می برید، از قبیل پیاده روی، شنا یا دوچرخه سواری را انتخاب کنید. مهمترین چیز این است که فعالیت بدنی بخشی از فعالیت روزمره شما باشد. سعی کنید روزانه حداقل ۳۰ دقیقه به صورت مداوم یا سه بار در روز هر بار به مدت ۱۰ دقیقه ورزش کنید. یا اینکه سعی کنید در بیش تر روز های هفته تمرین هوازی را انجام دهید.

درمان دیابت نوع ۱ و نوع ۲

درمان دیابت نوع ۱ شامل تزریق انسولین یا استفاده از پمپ انسولین، چک قند خون و شمارش کربوهیدرات است. درمان دیابت نوع ۲ عمدتا شامل تغییرات شیوه زندگی، نظارت بر قند خون همراه با داروهای دیابت، انسولین یا هر دو است.

چک کردن قند خون: بسته به برنامه درمان شما، به ویژه اگر در حال مصرف انسولین هستید ممکن است نیاز باشد قند خون خود را چهار بار در روز و یا بیشتر، چک کنید. چک دقیق قند خون تنها راهی است که می توان اطمینان حاصل کرد که سطح قند خون شما در محدوده طبیعی باقی می ماند. افرادی که مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند و انسولین مصرف نمی کنند، معمولا قند خون خود را بسیار کمتر چک می کنند. با کمک تیم درمان دیابت، شما خواهید آموخت که سطح قند خون شما در پاسخ به غذایی که می خورید ، فعالیت بدنی، داروها، بیماری، الکل، استرس و در زنان به دنبال نوسانات هورمونی چگونه تغییر خواهد کرد. علاوه بر چک روزانه قند خون، پزشک شما به طور منظم آزمایش هموگلوبین a1c را برای اندازه گیری میانگین قند خون دو تا سه ماه گذشته به شما توصیه می کند. در مقایسه با چک مکرر قند خون روزانه، به طور کلی آزمایش هموگلوبین A1C چگونگی کنترل و درمان دیابت را بهتر می تواند به ما نشان دهد. همچنین سطح بالای هموگلوبین a1c نشان دهنده آن است که نیاز به تغییر در داروهای خوراکی، رژیم انسولین یا برنامه غذایی تان دارید.

انسولین: افرادی که دیابت نوع ۱ دارند، برای زنده ماندن نیاز به درمان انسولین دارند. همچنین برخی از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا دیابت حاملگی نیز نیاز به درمان انسولین دارند. بسیاری از انواع انسولین در دسترس هستند، از جمله انسولین سریع الاثر، انسولین طولانی اثر و متوسط الاثر. بسته به نیازهای شما، پزشک ممکن است ترکیبی از انواع انسولین را برای استفاده در طول روز و شب تجویز کند. انسولین نمی تواند به صورت خوراکی مصرف شوند زیرا آنزیم های معده با عملکرد انسولین تداخل دارند. اغلب انسولین با استفاده از سوزن و سرنگ و یا یک قلم انسولین تزریق می شود. پمپ انسولین نیز ممکن است یک گزینه باشد.

دارو های خوراکی: گاهی اوقات داروهای خوراکی یا تزریقی دیگر نیز تجویز می شوند. برخی از داروهای دیابت پانکراس را برای تولید و ترشح انسولین بیشتر تحریک می کنند. داروهای دیگر تولید و انتشار گلوکز را از کبد مهار می کنند، به این معنی که شما به انسولین کمتری برای انتقال گلوکزبه داخل سلول های خود نیاز دارید. با این حال دارو های دیگرعملکرد برخی از آنزیم های معده یا روده را که باعث شکستن کربوهیدرات ها می شوند را مختل می کنند یا بافت های بدن را به انسولین حساس تر می کنند. متفورمین معمولا جزء داروهای تجویزی برای دیابت نوع ۲ است. متفورمین باعث کاهش قند خون، عملکرد موثر انسولین و همچنین کاهش وزن فرد می شود.

پیوند: در برخی از افرادی که دیابت نوع ۱ دارند، پیوند پانکراس ممکن است یک گزینه برای درمان باشد. با پیوند موفق آمیز پانکراس دیگر نیاز به درمان انسولین ندارید. اما پیوند همیشه موفق نیست و این روش ها خطرات جدی را به دنبال دارد. به عنوان مثال برای جلوگیری از رد پیوند نیاز به استفاده از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی دارید. این داروها نیز می توانند عوارض جانبی جدی داشته باشند، به همین دلیل پیوند معمولا برای افرادی که دیابت شان را نمی توانند کنترل کنند، یا کسانی که نیاز به پیوند کلیه دارند، انجام می شود.

جراحی باریاتریک: گرچه این درمان مختص دیابت نوع ۲ نمی باشد اما افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ که چاق هستند و شاخص توده بدنی بالاتر از ۳۵ دارند می توانند از این نوع جراحی کمک بگیرند. افرادی که جراحی بای پس معده انجام می دهند، سطح قند خون آنها بهبودی قابل توجهی دارد. با این حال، خطرات و مزایای طولانی مدت این روش برای دیابت نوع ۲ هنوز ناشناخته است.

درمان برای دیابت بارداری

کنترل سطح قند خون شما برای حفظ سلامت کودک و اجتناب از عوارض در هنگام زایمان ضروری است. علاوه بر حفظ رژیم غذایی سالم و ورزش، برنامه درمان شما ممکن است شامل کنترل قند خون و در برخی موارد استفاده از داروهای انسولین یا خوراکی باشد. اگر قند خون شما افزایش یابد، کودک شما ممکن است سطح بالایی از انسولین را آزاد کند که می تواند به قند خون پایین پس از تولد منجر شود.

درمان مرحله پیش دیابتی

اگر شما در مرحله پیش دیابتی قرار دارید، انتخاب شیوه درست زندگی می تواند به کاهش سطح قند خون و بازگشت آن به سطح طبیعی و یا حداقل جلوگیری از افزایش سطح قند خون و تبدیل نشدن به دیابت نوع ۲ می شود. حفظ وزن متناسب از طریق ورزش و رژیم غذایی سالم می تواند کمک کننده باشد. انجام تمرینات ورزشی حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته و از دست دادن حدود ۷ درصد وزن بدن شما ممکن است مانع ابتلا به دیابت شود یا انکه ابتلا به دیابت را به تاخیر می اندازد.
گاهی اوقات داروها(مانند متفورمین) در افرادی که در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند، از جمله زمانی که مرحله پیش دیابتی شان در حال بدتر شدن است یا اگر بیماری قلبی عروقی، بیماری کبد چربی یا سندرم تخمدان پلی کیستیک داشته باشند می تواند مفید باشد.
همچنین داروهای کنترل کننده کلسترول مانند استاتین ها و داروهای فشار خون بالا مورد نیاز است. پزشک شما ممکن است درمان آسپرین در دوزهای پایین را برای کمک به جلوگیری از بیماری قلبی عروقی نیز تجویز کند.

از آنجائیکه عوامل زیادی می توانند قند خون شما را تحت تاثیر قرار دهند، گاهی اوقات ممکن است مشکلاتی ایجاد شود که نیازمند مراقبت فوری است مانند:

قند خون بالا (هیپرگلیسمی): میزان قند خون شما می تواند به دلایل بسیاری افزایش یابد، از جمله خوردن بیش از حد، بیماربودن و عدم مصرف داروهای پایین آورنده گلوکز. سطح قند خون خود را زیر نظر پزشک خود بررسی کنید و علائم و نشانه های قند خون بالا مانند تکرر ادرار، تشنگی، خشکی دهان، تاری دید، خستگی و حالت تهوع را نیز در نظر داشته باشید. اگر دچار هیپرگلیسمی هستید، باید برنامه غذا، دارویا هر دو را تنظیم کنید.

افزایش کتون در ادرار (کتواسیدوز دیابتی): اگر سلول های شما گرسنه باشد، بدن شما ممکن است شروع به شکستن و تجزیه چربی ها کند. این امر باعث تولید اسیدهای سمی به نام کتون می شود. علائمی مانند از دست دادن اشتها، ضعف، استفراغ، تب، درد معده ممکن است دیده شود.
در این موارد شما باید ادرار خود از نظر کتون بررسی کنید. اگر کتونی بیش از حد در ادرار دارید، بلافاصله با پزشک خود مشورت کنید یا به اورژانس مراجعه کنید. این اختلال در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ شایع تر است.

هیپر اسمولار هیپر گلیسمی(Hyperglycemic hyperosmolar): علائم و نشانه های این بیماری تهدید کننده حیات شامل قند خون بیش از ۶۰۰ میلی گرم در دسی لیتر، خشکی دهان، تشنگی شدید، تب، خواب آلودگی، سردرگمی، از دست دادن بینایی و توهم است.
این وضعیت در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ دیده می شوند. اگر علائم یا نشانه ای از این بیماری دارید، با پزشک خود تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.

قند خون پایین (هیپوگلیسمی): اگر سطح قند خون شما پایین تر از حد مورد نظر باشد، به عنوان قند خون پایین (هیپوگلیسمی) شناخته شده است. گاهی به دنبال مصرف داروهایی که قند خون را کاهش می دهند، از جمله انسولین، دیده می شود. همچنین به دنبال فعالیت بدنی بیشتراز حد طبیعی و نخوردن یک وعده غذایی ممکن است دیده شود.همچنین مصرف بیش از حد انسولین یا داروهای کاهش دهنده قند خون ترشح انسولین توسط پانکراس شما را افزایش داده و موجب قند خون پایین(هیپوگلیسمی) می شود.
سطح قند خون خود را به طور مرتب چک کنید علائم و نشانه های قند خون پایین شامل: تعرق، لرزش، ضعف، گرسنگی، سرگیجه، سردرد، تاری دید، افزایش ضربان قلب، تحریک پذیری، سخنان نامفهوم، خواب آلودگی، سردرگمی، غش کردن و تشنج است. قند خون پایین با کربوهیدراتهایی که سریع جذب می شوند مانند آب میوه ها یا قرص های گلوکز درمان می شود.

چه موقع برای درمان به پزشک مراجعه کنیم؟

بسیاری از افراد مبتلا به دیابت از بیماری خود بی اطلاع اند، به ویژه اینکه در مراحل اولیه بیماری که فرد نیز علائمی ندارد و از آن جا که هیچ روش قطعی به جز انجام آزمایش قند خون برای فهمیدن اینکه آیا شما مبتلا به دیابت هستید یا نه وجود ندارد بهتر است در مواردی که مشکوک هستید به پزشک غدد مراجعه کنید. همچنین اگر متوجه علائم احتمالی دیابت شدید با پزشک خود مشورت کنید تا هر چه زودتر بیماری تشخیص داده شود و درمان زودتر شروع شود. به علاوه اگر قبلا دیابت در شما تشخیص داده شده پس از تشخیص، به پیگیری پزشکی منظم نیاز دارید تا میزان قند خون شما در سطح طبیعی تثبیت شود.

تنظیم و ترجمه: فاطمه افضلی

منابع: medicalnewstoday، mayoclinic ،medicinenet ،webMD

دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید